Orzeczenie · 2026-08-31

I SA/Rz 397/26Odrzucenie skargi pfron niewyczerpanie instancji 2

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Miejsce
Rzeszów
Data
2026-08-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
PFRONśrodki na działalność gospodarcząodmowa przyznaniadecyzja administracyjnaskarganiedopuszczalność skargiwyczerpanie środków zaskarżeniatok instancjiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiKodeks postępowania administracyjnego

Skarżący K.I. zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy o przyznanie środków PFRON na podjęcie działalności gospodarczej. PUP, działając z upoważnienia Starosty Rzeszowskiego, pismem z 21 lipca 2026 r. odmówił przyznania środków. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zarzucając naruszenie zasad oceny materiału i brak oznaczenia pisma jako decyzji administracyjnej. Starosta Rzeszowski wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że negatywne rozpatrzenie wniosku jest przekazywane w formie pisemnej informacji, która nie jest decyzją administracyjną, ale podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, uznał, że pismo z 21 lipca 2026 r. stanowi decyzję administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a., mimo braku oznaczenia jej jako decyzji i pouczenia o środkach zaskarżenia. Sąd podkreślił, że rozstrzygnięcie o odmowie przyznania środków PFRON ma charakter władczy i dotyczy indywidualnej sytuacji prawnej wnioskodawcy. Jednakże, zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Ponieważ skarżący nie wniósł odwołania od decyzji do organu wyższego stopnia, a skierował skargę bezpośrednio do sądu, nie wyczerpał administracyjnego toku instancji. W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie konieczności wyczerpania toku instancji administracyjnej przed wniesieniem skargi do sądu, nawet jeśli pismo organu nie zostało formalnie oznaczone jako decyzja administracyjna.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyznania środków PFRON, ale zasada proceduralna jest ogólna.

Zagadnienia prawne (2)

Czy pismo organu administracji publicznej odmawiające przyznania środków PFRON na podjęcie działalności gospodarczej stanowi decyzję administracyjną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pismo organu odmawiające przyznania środków PFRON na podjęcie działalności gospodarczej stanowi decyzję administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a., niezależnie od jego nazwy i braku pouczenia o środkach zaskarżenia.

Uzasadnienie

Rozstrzygnięcie o odmowie przyznania środków PFRON ma władczy charakter, dotyczy indywidualnej sytuacji prawnej wnioskodawcy i nie ma charakteru wyłącznie technicznego czy informacyjnego. W braku wyraźnego przepisu przewidującego inną formę załatwienia sprawy, stosuje się domniemanie rozstrzygania spraw indywidualnych w formie decyzji administracyjnej.

Czy skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna, gdy skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, jeżeli skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia przysługujących mu w postępowaniu administracyjnym, chyba że przepisy stanowią inaczej.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skarga jest dopuszczalna po wyczerpaniu środków zaskarżenia. W przypadku decyzji administracyjnej wydanej w pierwszej instancji, środkiem zaskarżenia jest odwołanie do organu wyższego stopnia. Niewniesienie odwołania przed wniesieniem skargi do sądu stanowi przeszkodę procesową skutkującą odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Skarga odrzucona z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia.

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne, w tym w przypadku niewyczerpania środków zaskarżenia.

p.p.s.a. art. 52 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.

k.p.a. art. 104 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy Kodeksu stanowią inaczej.

ustawa o rehabilitacji art. 12a § ust. 1

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Osoba niepełnosprawna może otrzymać ze środków PFRON jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na podjęcie działalności w formie spółdzielni socjalnej, w wysokości określonej w umowie ze starostą, przy spełnieniu warunków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.

k.p.a. art. 127 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji.

k.p.a. art. 127 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy.

ustawa o rehabilitacji art. 47 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Środki PFRON przeznacza się m.in. na programy służące rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych.

ustawa o rehabilitacji art. 66

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

W sprawach nieunormowanych przepisami ustawy o rehabilitacji stosuje się m.in. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rzeczpospolita Polska jest państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewyczerpanie przez skarżącego środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia zasad rzetelnej i wszechstronnej oceny materiału przez organ. • Zarzuty skarżącego dotyczące braku oznaczenia pisma jako decyzji administracyjnej i braku pouczenia o środkach zaskarżenia (w kontekście dopuszczalności skargi).

Godne uwagi sformułowania

pismo to nie zostało oznaczone jako decyzja administracyjna oraz nie zawierało pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia • czynność organu polegająca na rozpatrzeniu wniosku i odmowie przyznania środków nie ma charakteru wyłącznie technicznego czy informacyjnego, lecz stanowi władcze rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej • informacja o negatywnym sposobie rozpatrzenia wniosku o przyznanie środków PFRON stanowi w istocie decyzję administracyjną, niezależnie od tego, jak została nazwana przez organ • domniemanie rozstrzygania spraw indywidualnych przez organy administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy przepisy prawa materialnego nie przewidują wyraźnie innej formy działania organu • brak prawidłowego pouczenia o przysługującym środku zaskarżenia nie powoduje bowiem, że skarga do sądu administracyjnego staje się dopuszczalna mimo niewyczerpania toku instancji.

Skład orzekający

Piotr Popek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności wyczerpania toku instancji administracyjnej przed wniesieniem skargi do sądu, nawet jeśli pismo organu nie zostało formalnie oznaczone jako decyzja administracyjna."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyznania środków PFRON, ale zasada proceduralna jest ogólna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z dostępem do sądu administracyjnego i prawidłowym obiegiem dokumentów w postępowaniu administracyjnym.

“Czy pismo z urzędu to już decyzja? Sąd wyjaśnia, kiedy skarga jest przedwczesna.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst