I SA/Rz 396/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczące przyznania płatności rolnych z powodu wadliwego raportu kontroli i niewłaściwej oceny zarzutów rolnika.
Rolnik zaskarżył decyzje Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARMiR) o zmniejszeniu płatności rolnych o 3% z powodu rzekomego niesporządzenia spisu zwierząt. Rolnik twierdził, że raport kontrolny był sfałszowany, a ARMiR nie odniosła się należycie do jego zarzutów. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, wskazując na konieczność rzetelnej oceny raportu i zarzutów rolnika, a także na potencjalne naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.
Sprawa dotyczyła skarg A.M. na decyzje Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Rzeszowie, które utrzymały w mocy decyzje o przyznaniu płatności rolnych (wsparcie bezpośrednie, ONW, rolno-środowiskowo-klimatyczne) w pomniejszonej o 3% wysokości. Zmniejszenie wynikało ze stwierdzenia przez ARMiR, że rolnik nie dokonał wymaganego spisu zwierząt (kóz) w terminie. Rolnik kwestionował prawidłowość raportu kontrolnego, twierdząc, że został on sfałszowany i wygenerowany przed kontrolą, a inne pozycje wypełniono ręcznie. Podnosił również, że podczas kontroli zaoferował do wglądu spis w formie papierowej, ale kontrolerka nie była nim zainteresowana. ARMiR uznała raport za wiarygodny, opierając się na jego treści i braku zastrzeżeń ze strony rolnika w postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając, że organ II instancji nie dokonał rzetelnej oceny wiarygodności raportu kontrolnego, mimo istotnych zarzutów skarżącego dotyczących sposobu jego sporządzenia. Sąd wskazał, że organ powinien był odnieść się do zarzutów dotyczących daty wygenerowania raportu i sposobu zaznaczenia nieprawidłowości, a także wyjaśnić, dlaczego kontrolerka nie zapoznała się z przedstawionym spisem zwierząt. Sąd podkreślił również konieczność stosowania zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 81a K.p.a.) w przypadku nieusuwalnych wątpliwości co do stanu faktycznego. W konsekwencji, sąd uchylił decyzje i zasądził od ARMiR na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Raport z kontroli jest dowodem podlegającym ocenie, a organ administracji publicznej musi rzetelnie ocenić jego wiarygodność, zwłaszcza gdy skarżący formułuje istotne zarzuty dotyczące jego treści i sposobu sporządzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ nie dokonał wystarczającej oceny wiarygodności raportu, mimo zarzutów skarżącego o jego sfałszowaniu i wygenerowaniu przed kontrolą. Organ powinien był odnieść się do tych zarzutów, wyjaśnić sposób zaznaczenia nieprawidłowości i ocenić wyjaśnienia autora raportu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
u.s.i.z. art. 20 a § ust. 1
Ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.d.b. art. 42
Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81 a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 maja 2015 r.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Raport z kontroli został sfałszowany i wygenerowany przed kontrolą. Organ nie odniósł się należycie do zarzutów skarżącego dotyczących wiarygodności raportu. Kontrolerka nie była zainteresowana zapoznaniem się z przedstawionym spisem zwierząt.
Odrzucone argumenty
Interpretacja organu dotycząca terminu spisu zwierząt była prawidłowa. Brak złożenia zastrzeżeń do raportu przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym.
Godne uwagi sformułowania
organ powinien był dokonać oceny raportu z kontroli, pod kątem jego wiarygodności skarżący przeciwko przyjęciu wiarygodności raportu, zwłaszcza w odniesieniu do kwestii niesporządzenia przez niego spisu stada kóz, sformułował istotne zarzuty, do których organ się w istocie nie odniósł nie można pominąć tego, że stanowi on dowód w sprawie, który podlega ocenie nie można potraktować, jako jednoznacznie przesądzające bezpodstawność zarzutów sformułowanych wobec dokumentu raportu wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony
Skład orzekający
Jacek Boratyn
sprawozdawca
Małgorzata Niedobylska
przewodniczący
Piotr Popek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wiarygodność dowodów w postępowaniu administracyjnym, ocena raportów kontrolnych, obowiązki organów w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego i uzasadniania decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z płatnościami rolnymi i kontrolą ARMiR, ale zasady oceny dowodów są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rzetelne postępowanie dowodowe i ocena dowodów przez organy administracji, a także jak rolnik może skutecznie bronić swoich praw, kwestionując prawidłowość kontroli.
“Rolnik wygrał z ARMiR: Sąd uchylił decyzje o karach za wadliwy raport kontrolny.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Rz 396/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2022-08-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Jacek Boratyn /sprawozdawca/ Małgorzata Niedobylska /przewodniczący/ Piotr Popek Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane I GSK 1764/22 - Wyrok NSA z 2025-07-04 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2114 art. 42 Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j.) Dz.U. 2021 poz 735 art. 7, art. 77 § 1, art. 81 a § 1, art. 107 § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Jacek Boratyn /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant Specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2022 r. spraw ze skarg A. M. na decyzje Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 11 maja 2022 r. – nr 9009-2022-000389 w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2021 rok, – nr 9009-2022-000390 w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2021 rok, – nr 9009-2022-000391 w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na 2021 rok 1) uchyla zaskarżone decyzje, 2) zasądza od Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie na rzecz skarżącego A. M. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Agencja dalej zwana ARMiR) w Rzeszowie, po rozpatrzeniu odwołań A.M. – zwanego dalej skarżącym lub wnioskodawcą, wydał następujące rozstrzygnięcia: 1) decyzją z 11 maja 2022 r., nr 9009-2022-000389, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w [...] z 1 marca 2022 r., nr 0183-2022-003396, w przedmiocie przyznania wnioskodawcy płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2021 r., w łącznej wysokości [...] zł, 2) decyzją z 11 maja 2022 r., nr 9009-2022-000390, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ARMiR w [...] z 1 marca 2022 r., nr 0183-2022-004468, w przedmiocie przyznania wnioskodawcy płatności ONW na 2021 r., z ograniczeniami naturalnymi, strefa II, w wysokości [...] zł, a także [...], w wysokości [...] zł. 3) decyzją z 11 maja 2022 r., nr 9009-2022-000391, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w [...] z 1 marca 2022 r., nr 0183-2022-004469, w przedmiocie przyznania wnioskodawcy płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2021 r., w łącznej wysokości [...] zł (wariant 4.4 – półnaturalne łąki wilgotne – [...] zł, wariant 4.5 – półnaturalne łąki świeże - [...] zł, wariant 4.8 ochrona siedlisk lęgowych - [...] zł, 5.5 półnaturalne łąki świeże – [...] zł). W stanach faktycznych przedmiotowych spraw skarżący, w dniu 8 maja 2021 r. złożył wnioski o przyznanie mu płatności: bezpośrednich, ONW i rolno-środowiskowo-klimatycznych na 2021 r. W przypadku płatności bezpośrednich wnioskodawca wystąpił o ich przyznanie do areału wynoszącego 11,09 ha. W dniu 28 maja 2021 r. w gospodarstwie skarżącego przeprowadzona została kontrola przez powiatowego inspektora weterynaryjnego, w zakresie spełnienia wymogów wzajemnej zgodności. Zgodnie z jej ustaleniami, skarżący będący posiadaczem owiec i kóz, nie dokonał spisu tych zwierząt, przebywających w siedzibie jego stada, co jest wymagane raz na 12 miesięcy, nie później niż do 31 grudnia. Tego rodzaju nieprawidłowość dotyczyła stada, które składało się z 8 kóz, przebywających na dzień kontroli w siedzibie stada wnioskodawcy. Rozstrzygające sprawę organy stwierdziły, że zasady wzajemnej zgodności, o których mowa w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 549 z późn. zm., zwanym dalej rozporządzeniem 1306/2013) dotyczą między innymi kwestii związanych z identyfikacją i rejestracją zwierząt. Do kontroli tych właściwy jest powiatowy lekarz weterynarii, co wynika z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2114 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o płatnościach bezpośrednich). Na gruncie okoliczności przedmiotowej sprawy stwierdzono, iż skarżący naruszył art. 20 a ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1542, zwanej dalej ustawą o u.s.i.z.), który stanowi, że posiadacz owcy, kozy lub świni dokonuje co najmniej raz na dwanaście miesięcy, nie później jednak niż w dniu 31 grudnia, spisu zwierząt przebywających w siedzibie stada, obejmującego liczbę tych zwierząt. Organy podkreśliły, iż skarżący nie złożył zastrzeżeń do raportu z kontroli, w którym stwierdzono nieprawidłowości w zakresie niedokonania wpisu, w odniesieniu do stada 8 zwierząt. Organ II instancji stwierdził również, że 3 kozy przybyły do stada skarżącego, co miało miejsce 27 czerwca, 4 lipca i 11 lipca 2020 r. Spisu tych zwierząt skarżący był zobowiązany dokonać do dnia 31 grudnia 2020 r. Stwierdzona u skarżącego nieprawidłowość otrzymała ocenę wagi: 3 za zasięg, 5 za dotkliwość i 3 za trwałość. Waga nieprawidłowości oceniona została łącznie na 11 pkt. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego o prowadzeniu spisu w formie elektronicznej i niemożności uwzględnienia w nim kóz (z uwagi na brak odpowiedniej funkcjonalności systemu) organ podkreślił, że w takiej sytuacji rolnik jest zobligowany do dokonania wpisu w jakiejkolwiek formie. Taki spis rolnik musi przedstawić podczas kontroli w jego gospodarstwie. Organ zaznaczył także, że wbrew twierdzeniom skarżącego, sporządzenia spisu zwierząt w formie papierowej, nie uniemożliwia prowadzenie elektronicznej księgi stada, z wykorzystaniem portalu IRZ Plus. Wobec powyższego organ uznał, że w sprawie znajdzie zastosowanie art. 42 ustawy o płatnościach bezpośrednich, zgodnie z którym liczba punktów przypisana stwierdzonym niezgodnościom w raporcie jest uwzględniana przy dokonywaniu zmniejszeń lub wykluczeń, o których mowa w art. 73 ust. 2-5, art. 74 ust. 1 i art. 75 rozporządzenia nr 809/2014 oraz w art. 39 ust. 1, 3 i 4 i art. 40 rozporządzenia nr 640/2014. Art. 39 rozporządzenia Rozporządzenie delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 181, str. 48 z późn. zm., zwanego dalej rozporządzeniem 640/2014) stanowi, że jeżeli stwierdzona niezgodność wynika z zaniedbania ze strony beneficjenta, stosuje się zmniejszenie. Zmniejszenie to, co do zasady, wynosi 3 % łącznej kwoty wynikającej z płatności i rocznych premii wymienionych w art. 92 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Agencja płatnicza może jednak, na podstawie oceny ważności niezgodności, dokonanej przez właściwy organ kontrolny w poświęconej ocenie części sprawozdania z kontroli, biorąc pod uwagę kryteria, o których mowa w art. 38 ust. 1-4, postanowić o zmniejszeniu tego odsetka do 1 % lub o zwiększeniu go do 5 % łącznej kwoty, o której mowa w akapicie pierwszym; agencja może też nie zastosować żadnego zmniejszenia w przypadkach, w których przepisy dotyczące przedmiotowego wymogu lub normy pozostawiają możliwość odstąpienia od karania wykrytej niezgodności lub w przypadkach, w których wsparcie przyznano zgodnie z art. 17 ust. 5 i 6 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013. Wysokość kary Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi określił, w rozporządzeniu z 13 maja 2015 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości kary administracyjnej w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonym niezgodnościom (Dz. U. poz. 743 z późn. zm., zwanym dalej rozporządzeniem), wydanym na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich. Wagi nieprawidłowości w przypadku skarżącego zostały łącznie ocenione na 11 pkt. Zgodnie z załącznikiem nr 5 do tego rozporządzenia, wysokość kary w przypadku tej liczby pkt wynosi 3 %. O taki współczynnik obniżono więc wysokość poszczególnych płatności, co w przypadku jednolitej płatności obszarowej wyniosło [...] zł, płatności redystrybucyjnej – [...] zł, , zwrotu dyscypliny finansowej – [...] zł. W przypadku płatności ONW, podstawa zmniejszenia płatności był a ta sama okoliczność, z uwagi na którą płatność w ramach wariantu II zmniejszono o [...] zł, a wariantu I [...] zł. Tożsame względy legły u podstaw zmniejszenia płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, w przypadku której płatność w wariancie 4.4 zredukowano o [...] zł, w wariancie 4.5 o [...] zł, w wariancie 4.8 o [...] zł, natomiast w wariancie 5.5 o [...] zł. Za niezasadne organ II instancji uznał twierdzenia skarżącego odnośnie tego, że miał on czas do 31 grudnia 2021 r., na spisanie trzech zwierząt, przybyłych do stada w 2020 r., gdyż zgodnie z art. 20 a ust. 1 ustawy o systemie identyfikacji, sztuki przybyłe do stada w trakcie roku spisać należy w ciągu 12 miesięcy, nie później jednak niż do dnia 31 grudnia danego roku. W okolicznościach przedmiotowej sprawy termin na spisanie tych zwierząt upływał 31 grudnia 2020 r. Wnosząc skargi na decyzje Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Rzeszowie z 11 maja 2022 r. skarżący zwrócił się do Sądu o ich uchylenie, a także uchylenie poprzedzających je decyzji organu I instancji. Oprócz tego wystąpił o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W treści wniesionych skarg stwierdził, że kwestionowane przez niego decyzje zostały wydane na podstawie sfałszowanego przez pracownika ARMiR raportu z kontroli. Skarżący podkreślił, że podczas czynności przeprowadzonych 28 maja 2021 r. kontrolerka nie stwierdziła żadnych nieprawidłowości. Dodał przy tym, że podpisał przedłożony mu raport, nie zwracając uwagi na to, że niektóre jego pozycje miały zaznaczone haczykiem nieprawidłowości, oznaczające negatywny wynik kontroli. Zdaniem skarżącego, pracownik ARMiR, dzień przed kontrolą, tj. 27 maja 2021 r., wygenerował raport i z góry zaznaczył nieprawidłowość w pkt 70, dotyczącym kóz. Zaznaczył też w pkt 6.1, str. 6 "tak" – odnośnie pozycji – rolnik nie dokonał spisu na 31 grudnia 2021 r. Skarżący przesyłając kopie raportu stwierdził, że w innych jego pozycjach wyraźnie widać, iż zostały one wypełnione długopisem. Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARMiR, w odpowiedziach na skargi, wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawach. Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów fałszerstwa raportu organ stwierdził, że wykonawcą kontroli był niezależny podmiot. Poza tym bez stwierdzenia faktu dokonania fałszerstwa przez sąd lub niezawisły organ, nie można uznać tego faktu za wykazany. W tym przedmiocie organ ponownie zaznaczył, że bezpośrednio po przeprowadzeniu kontroli, skarżący nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń. Skarżący na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2022 r. podtrzymał swoje stanowisko procesowe, jednakże oprócz tego podniósł również to, że w dniu przeprowadzenia kontroli w jego gospodarstwie, tj. 28 maja 2021 r., zaproponował kontrolującej do zapoznania się cały zbiór dokumentów, w którym znajdował się między innymi sporządzony w formie papierowej spis zwierząt stada. Inspektor jednak nie była nim zainteresowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Przedmiotem skarg w niniejszych sprawach są decyzje dotyczące przyznania skarżącemu wnioskowanych przez niego trzech rodzajów płatności, w pomniejszonej o 3 % wysokości, w związku ze stwierdzonymi w jego gospodarstwie nieprawidłowościami. Nieprawidłowości, o których w tym wypadku mowa, dotyczyły niesporządzenia przez skarżącego spisu posiadanego przez niego stada kóz, do dokonania którego był on zobligowany, z mocy 20 a ust. 1 u.s.i.z., raz na 12 miesięcy, nie później jednak niż do 31 grudnia. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, odnośnie stwierdzonych u niego nieprawidłowości, gdyż jego zdaniem, w świetle okoliczności sprawy, brak jest podstaw do przyjęcia, iż w ogóle do tych nieprawidłowości doszło. Poza tym, w jego ocenie, raport z kontroli, w którym wytknięte zostało przedmiotowe uchybienie, nie może stanowić wiarygodnego dowodu w rozpatrywanej kwestii. Skarżący, jeszcze w trakcie trwania postępowania administracyjnego twierdził, że prowadząc elektroniczną księgę stada z wykorzystaniem portalu IRZ Plus, nie miał możliwości dokonania w niej spisu kóz, gdyż portal ten nie posiada umożliwiającej to funkcjonalności, co przyznał organ, zaznaczając jednak, iż w tym wypadku spis należało zrobić w formie tradycyjnej. W omawianym zakresie skarżący nadmienił także, że posiadał spis w tradycyjnej formie, natomiast nie było obowiązku przeslania go do organu. Zauważył również, że przepisy dotyczące sporządzania spisu zwierząt są niejednoznaczne, w zakresie tego, jak należy liczyć termin przewidziany do jego sporządzenia, z czego wynikają wątpliwości na gruncie przedmiotowej sprawy. Ostatecznie skarżący zarzucił organowi oparcie się na niewiarygodnym dokumencie – raporcie z kontroli, który został przygotowany jeszcze przed jej rozpoczęciem, a mianowicie wówczas zaznaczono w nim zarzucane mu nieprawidłowości. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że spór pomiędzy skarżącym i Dyrektorem Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Rzeszowie sprowadza się w istocie do jednej kwestii, a mianowicie tego czy dokonał on, w przewidzianym na to terminie, spisu stada posiadanych przez siebie kóz i czy dysponował nim w dniu przeprowadzonej w jego gospodarstwie kontroli. Jeżeli bowiem chodzi o sposób liczenia terminu, przewidzianego ustawą dla sporządzenia spisu stada zwierząt, to pomimo wątpliwości skarżącego w tym względzie, akcentowanych na etapie postępowania administracyjnego, brak jest podstaw do kwestionowania przyjętego przez organy rozumienia art. 20 a ust. 1 u.s.i.z. Termin ten został bowiem określony dwoma wyznacznikami, które obejmują dwunastomiesięczny okres, ograniczony jednak każdorazowo datą 31 grudnia. W tej więc sytuacji, w czasie kontroli, mającej miejsce 28 maja 2021 r., skarżący winien dysponować takim spisem, dokonanym najpóźniej do 31 grudnia 2020 r., który obejmowałby także zwierzęta, które dołączyły do stada w 2020 r. Przechodząc do głównego wątku sporu skarżącego z Dyrektorem Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARMiR, którym jest kwestia sporządzenia, bądź niesporządzenia przez rolnika spisu kóz w stadzie, na wstępie zauważyć należy, że organ oparł swoje stanowisko odnośnie niedopełnienia przez skarżącego tego obowiązku w całości na stwierdzającym ten fakt raporcie z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie wnioskodawcy. O ile jednak nie sposób podważyć zasadności oparcia się przez organ na przedmiotowym dokumencie, w zakresie czynienia ustaleń faktycznych w sprawie, to jednak nie można pominąć tego, że stanowi on dowód w sprawie, który podlega ocenie, zgodnie z ogólną zasadą, wyrażoną w art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., zwanej dalej: K.p.a.) W związku z tym organ, na gruncie wszystkich trzech spraw, powinien był dokonać oceny raportu z kontroli, pod kątem jego wiarygodności, a co za tym idzie rzeczywistej zdatności do poczynienia na jego podstawie ustaleń faktycznych, niezbędnych z punktu widzenia mających zapaść rozstrzygnięć. W niniejszym przypadku przedmiotowa ocena jest niezwykle istotna, jako że skarżący przeciwko przyjęciu wiarygodności raportu, zwłaszcza w odniesieniu do kwestii niesporządzenia przez niego spisu stada kóz, sformułował istotne zarzuty, do których organ się w istocie nie odniósł. Skarżący zarzucił bowiem, że raport został wygenerowany dzień przed przeprowadzeniem kontroli (27 maja 2021 r. – taka data jego wygenerowania została zamieszczona na przedmiotowym dokumencie), a przy tym od razu zaznaczono tam komputerowo nieprawidłowości, których dotyczy spór, choć inne pozycje dokumentu zostały wypełnione ręcznie. Choć więc taki sposób sporządzenia raportu, ze swej istoty, może istotnie rodzić uzasadnione wątpliwości, co do rzetelności samego dokumentu, a także wiarygodności jego zapisów i stwierdzeń, to organ, ustosunkowując się do tak umotywowanych zarzutów skarżącego ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że omawiany dokument jest wiarygodny, jako że został sporządzony nie przez jego pracowników, ale niezależny podmiot zewnętrzny. W innym miejscu zaś Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARMiR stwierdził, że przeciwko uwzględnieniu podnoszonych przez skarżącego wątpliwości przemawia to, że nie skorzystał on z prawa do złożenia zastrzeżeń do raportu, które to prawo mu przysługiwało, gdzie mógłby zawrzeć swoje uwagi pod adresem tego dokumentu. Odnosząc się do tego rodzaju twierdzeń, zawartych w zaskarżonych decyzjach, zauważyć należy, że zaprezentowana w nich ocena raportu z kontroli nie spełnia cech swobodnej i rzetelnej oceny tego dowodu. Samo bowiem przyjęte a priori stwierdzenie, odnośnie niezależności i mającej z tego wynikać bezstronności kontrolującej, nie pozwala na przyjęcie dokonania przez organ wymaganej od niego pełnej i prawidłowej oceny wiarygodności raport, wobec którego skarżący sformułował konkretne i daleko idące zarzuty. Podobnie niezłożenie przez skarżącego zastrzeżeń do raportu z kontroli, nie może być potraktowane, jako jednoznacznie przesądzające bezpodstawność zarzutów sformułowanych wobec dokumentu raportu. O ile bowiem korzystając z tej sposobności (złożenia formalnych zastrzeżeń do raportu) skarżący niewątpliwie mógł kwestionować dotyczące go uchybienia, to jednak niezłożenie zastrzeżeń nie może automatycznie prowadzić do wniosku o pełnej wiarygodności raportu, zwłaszcza jeżeli wątpliwości w tym zakresie wynikają z treści samego dokumentu. Przyczyny nieskorzystania z tego sformalizowanego środka mogły być bowiem różne, niekoniecznie związane z akceptacją treści zapisów dokumentu. Podsumowując więc, zaprezentowana przez organ ocena wiarygodności raportu, a także sposób ustosunkowania się przez niego do zarzutów i twierdzeń skarżącego w tym zakresie uznać należy nie tylko za dalece niewystarczające, jak również niespełniające kryteriów pozwalających przyjąć, że organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia spraw (art. 7 K.p.a.), jak również, że w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, do czego był zobligowany z mocy art. 77 § 1 K.p.a. Jego stanowisko w tym zakresie jest bowiem pobieżne, wobec czego nie sposób przyjąć, że spełnia ono kryteria wynikające z wskazanych powyżej przepisów, jak również art. 107 § 3 K.p.a., odnoszącego się do sposobu sporządzenia uzasadnienia decyzji. W myśl tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W przypadku wszystkich trzech zaskarżonych decyzji nie sposób jest stwierdzić, że z ich uzasadnień wynika jednoznacznie i przekonująco, dlaczego Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARMiR w Rzeszowie uznał raport z kontroli za w pełni wiarygodny, a tym samym stwierdził niezasadność podnoszonych przez skarżącego zarzutów w tym względzie. Okoliczności te zaś, niezwykle istotne na gruncie przedmiotowych spraw, winny być więc z sposób kompleksowy i rzetelny rozpatrzone. Mając na względzie powyższe Sąd, na obecnym etapie spraw nie przesądza, że sporny spis zwierząt, został przez skarżącego sporządzony, w przewidzianym na to czasie, gdyż zebrany materiał dowodowy, obecnie na to nie pozwala. Rozstrzyganie o tym byłoby więc przedwczesne. W ponownie przeprowadzonych postępowaniach, dotyczących wszystkich trzech wnioskowanych przez skarżącego płatności, organ winien więc przede wszystkim uzupełnić postępowania wyjaśniające. W tym zakresie winien odnieść się w sposób rzeczowy i rzetelny do zarzutów skarżącego, dotyczących wiarygodności spornego dokumentu, w odniesieniu do którego obiektywne względy, związane ze sposobem jego sporządzenia sprawiają, iż można mieć wątpliwości, co do udokumentowanych nim okoliczności. Data wygenerowania dokumentu jest bowiem niewątpliwa, jako że została odnotowana na samym raporcie. Z tego więc względu pytanie o podstawy wypełnienia niektórych pól raportu, dotyczących nieprawidłowości, jest więc zasadne. Na chwilę obecną nie wiadomo dlaczego pewne, istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia przedmiotowych spraw pozycje raportu, zostały uzupełnione komputerowo, jeszcze przed datą przeprowadzenia czynności kontrolnych, na jakiej podstawie i w oparciu o jakie dane organ kontrolujący tego dokonał. W związku z tym, tego rodzaju odniesienia winny się znaleźć w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji. Wprawdzie organ nie dysponuje we własnym zakresie tymi informacjami, jednakże będąc zobligowanym do oceny raportu, winien zwrócić się te informacje do autora raportu, a następnie, już we własnym zakresie, dokonać oceny wiarygodności tychże wyjaśnień, w kontekście okoliczności sprawy oraz mających zastosowanie do niej odpowiednich regulacji prawnych. Oprócz kwestii związanych ze sposobem sporządzenia czy też zredagowania dokumentu raportu, już po wydaniu decyzji, skarżący podniósł argument dotyczący tego, że podczas kontroli zaoferował skarżącej do zapoznania się cały segregator dokumentów, wśród których znajdował się między innymi, sporządzony w formie papierowej, spis zwierząt w stadzie, jednakże nie była ona zainteresowana zaznajomieniem się z nim. Również tego rodzaju zarzut wymaga odniesienia się przez organ. W tym zakresie zebrany w sprawach materiał dowodowy również wymaga uzupełnienia. Z tego względu organ zobligowany będzie do pozyskania wyjaśnień kontrolującej, odnośnie przebiegu kontroli, także rodzaju ewentualnie zaoferowanych przez skarżącego do sprawdzenia dokumentów. Dopiero po przeprowadzeniu tych czynności organ będzie mógł zająć stanowisko, odnośnie sporządzenia lub niesporządzenia spisu zwierząt w stadzie, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. W tym względzie nadmienić jedynie należy, że organ w zakresie czynionych ustaleń związany będzie również treścią art. 81 a § 1 K.p.a., zgodnie z którym jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Oczywiście obecnie nie sposób jest przesądzić, że regulacja ta i przewidziana nią instytucja, na gruncie przedmiotowych spraw winna znaleźć zastosowanie, gdyż nie wiadomo do czego doprowadzą przeprowadzone przez organ uzupełniające czynności wyjaśniające, niemniej jednak w tym miejscu zwrócić jedynie należy uwagę na nałożony na ustawodawcę obowiązek w omawianym względzie. Na marginesie niniejszych rozważań dodać również należy, że uzasadnienie zaskarżonych decyzji nie jest pełne także w tym zakresie, jaki odnosi się do kwalifikacji charakteru stwierdzonych nieprawidłowości, w oparciu o kryterium punktowe. Co prawda obowiązek dokonania kwalifikacji nieprawidłowości w raporcie spoczywa na podmiocie przeprowadzającym czynności kontrolne, co wynika chociażby z art. 42 ustawy o płatnościach bezpośrednich, niemniej jednak nie jest tak, że organ nie powinien się do tej okoliczności odnieść w jakikolwiek sposób. W swoich rozważaniach winien bowiem ustosunkować się do prawidłowości zakwalifikowania danej nieprawidłowości, tj. przypisania jej określonej liczbie punktów, w odniesieniu do podstaw prawnych ich przyznania, wynikających z konkretnych pozycji załączników do rozporządzenia. Zaskarżone decyzje tymczasem pozbawione są jakiegokolwiek odniesienia się do tego rodzaju okoliczności. Z uwagi więc na powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), uchylił zaskarżone decyzje. Kierując się art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz skarżącego od Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARMiR kwotę wynoszącą łącznie 600 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Obejmuje ona zwrot uiszczonych przez skarżącego wpisów od skarg, wynoszących w poszczególnych sprawach po 200 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI