I SA/Rz 386/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2005-11-29
NSAinneŚredniawsa
prawo celnezgłoszenie celnepochodzenie towarustawka celnaUkład Europejskiweryfikacjaorgan celnypostępowanie administracyjnesąd administracyjnyRzeszów

WSA w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe z powodu braku potwierdzenia preferencyjnego pochodzenia towarów z Niemiec.

Sprawa dotyczyła zgłoszenia celnego towarów (opony, felgi, koła) sprowadzonych z Niemiec, dla których skarżący zastosował obniżoną stawkę celną UE w oparciu o deklarację eksportera. Władze celne wystąpiły do niemieckich władz o weryfikację pochodzenia, jednak nie otrzymały odpowiedzi w wymaganym terminie. W związku z tym uznano zgłoszenie za nieprawidłowe i zastosowano stawki celne niepreferencyjne. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych i błędne ustalenie stanu faktycznego. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów celnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał sprawę ze skargi wspólników spółki cywilnej "A." na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Skarżący sprowadzili z Niemiec opony, felgi i koła, stosując obniżoną stawkę celną UE na podstawie deklaracji eksportera na fakturze. Organy celne, mając wątpliwości co do pochodzenia towarów, wystąpiły do niemieckich władz celnych o weryfikację deklaracji. Po upływie 10 miesięcy bez odpowiedzi, organy celne uznały zgłoszenie za nieprawidłowe i zastosowały stawki celne niepreferencyjne. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego, domagając się uchylenia decyzji. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że procedura weryfikacji dowodów pochodzenia jest uregulowana w art. 32 Protokołu nr 4 i brak odpowiedzi ze strony władz kraju eksportu w terminie skutkuje odmową przyznania preferencji. Sąd podkreślił, że polskie organy celne nie są uprawnione do prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w tej kwestii, a wynik weryfikacji jest wiążący. Sąd uznał również za niezasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych oraz kwestię obciążenia odsetkami wyrównawczymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak odpowiedzi w wymaganym terminie, w braku wyjątkowych okoliczności, skutkuje odmową przyznania preferencji celnych.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 32 ust. 6 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego, brak odpowiedzi władz celnych kraju eksportu w ciągu 10 miesięcy od złożenia wniosku o weryfikację dowodu pochodzenia uprawnia władze celne kraju importu do odmowy przyznania wszelkich preferencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne art. 26

k.c. art. 13 § § 3 pkt 4

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny

k.c. art. 20 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 25 września 2001 r. w sprawie wyjaśnień do reguł pochodzenia towarów

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia § § 11 ust. 2

Pomocnicze

p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 64

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny

k.c. art. 65 § § 3 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny

k.c. art. 222 § § 4

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych § § 5 ust. 3, § 6

Ord.pod. art. 121

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 122

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 123

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 187

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 188

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 194 § § 1

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 262

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak odpowiedzi władz celnych kraju eksportu w terminie 10 miesięcy na wniosek o weryfikację dowodu pochodzenia uzasadnia odmowę przyznania preferencyjnych stawek celnych. Procedura weryfikacji dowodów pochodzenia jest wyczerpująca i nie przewiduje dodatkowych postępowań wyjaśniających przez organy kraju importu. Wynik weryfikacji dowodu pochodzenia jest wiążący dla polskich władz celnych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (art. 120, 121, 122, 123, 180, 188) i § 11 rozporządzenia Rady Ministrów. Zarzuty dotyczące przerzucenia ciężaru dowodu na skarżącego. Żądanie przeprowadzenia dodatkowych dowodów (oględziny towaru, przesłuchanie świadków, ponowne wystąpienie do organów niemieckich). Zarzut, że dokument sporządzony przez organy celne niemieckie jest niezgodny z prawdą. Żądanie stwierdzenia nieważności dokumentu SAD.

Godne uwagi sformułowania

przypuszczalnie nie dokonano wystarczającej obróbki, aby przyznać pochodzenie preferencyjne wyniki te muszą być takie, aby umożliwiły jednoznaczne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprowadzone towary można uznać za pochodzące ze Wspólnoty jeżeli zaś organy celne kraju eksportera nie udzielą odpowiedzi w ciągu 10 miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie sprawdzenia [...] władze celne wnioskujące o weryfikację odmawiają [...] wszelkich preferencji procedura weryfikacji dowodów pochodzenia towarów jest bowiem sformalizowana, a jej wynik jest [...] wiążący dla polskich władz celnych.

Skład orzekający

Kazimierz Włoch

przewodniczący

Bożena Wieczorska

sprawozdawca

Barbara Stukan-Pytlowany

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących weryfikacji pochodzenia towarów w ramach Układu Europejskiego, skutków braku odpowiedzi władz eksportujących oraz zakresu postępowania dowodowego w sprawach celnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku odpowiedzi władz celnych kraju eksportu w określonym terminie. Prawo celne uległo zmianie po akcesji Polski do UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność procedur celnych i międzynarodowej współpracy administracyjnej, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie celnym i handlu międzynarodowym.

Brak odpowiedzi z zagranicy kosztował importera cło. Jak międzynarodowa procedura weryfikacji pochodzenia towarów wpływa na polskie firmy?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 386/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Barbara Stukan-Pytlowany
Bożena Wieczorska /sprawozdawca/
Kazimierz Włoch /przewodniczący/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Włoch Sędziowie NSA Bożena Wieczorska /spr./ WSA Barbara Stukan-Pytlowany Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi "A" w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2005r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe - oddala skargę -
Uzasadnienie
I SA/Rz 386/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] lipca 2005r. (nr [...]) Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania G. D. i M. D. – wspólników spółki cywilnej "A." w S. (zwanej dalej Spółką) – utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 2005r. (nr [...]) uznającą zgłoszenie celne zawarte w JDA SAD nr [...] z dnia 2 września 2003r. za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż w dniu 2 września 2003r. G. D. i M. D. – wspólnicy w/w Spółki złożyli zgłoszenie celne o nr j.w. z wnioskiem o objęcie sprowadzonego z Niemiec towaru (poz. 1 opony używane, kod PCN 401220900; poz. 2 felgi, kod PCN 870870919; poz. 3 koła jezdne, kod PCN 870870999), procedurą dopuszczenia do obrotu. Do określenia kwoty długu celnego zgłaszający przyjął jako wartość celną towaru jego wartość transakcyjną podaną w fakturze nr [...] z dnia 30.08.2003r. powiększoną o koszty transportu, natomiast w oparciu o zamieszczoną na w/w fakturze deklarację eksportera o pochodzeniu towarów, zastosował stawkę celną obniżoną UE-0%.
Organ celny przyjął zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 KC, co spowodowało z mocy prawa objęcie importowanego towaru wnioskowaną procedurą i określenie kwoty wynikającej z długu celnego.
Ze względu na wątpliwości co do preferencyjnego pochodzenia w/w towarów Dyrektor Izby Celnej pismem [...] z dnia 20.02.2004r. wystąpił z wnioskiem do niemieckich władz celnych o dokonanie weryfikacji dowodu pochodzenia (deklaracja na fakturze) w ramach art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego. Ponieważ nie uzyskał odpowiedzi w ciągu wymaganych 10 miesięcy od dnia złożenia wniosku, pismem z dnia 24 marca 2005r. wysłano do niemieckich władz celnych monit w tej sprawie, na który również nie uzyskano odpowiedzi. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego decyzją [...] z dnia [...].04.2005r. uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD [...] w części dotyczącej określenia kwoty wynikającej z długu celnego w związku z niewłaściwym określeniem elementów kalkulacyjnych stanowiących podstawę jej obliczenia. Dokonał również ponownego określenia kwoty długu celnego z zastosowaniem stawek celnych niepreferencyjnych. W odniesieniu do opon (kod PCN 401220900) zastosował stawkę celną konwencyjną - 9%, natomiast dla felg i kół (kod PCN 870870999) stawkę celną autonomiczną – 15%.
W odwołaniu od powyższej decyzji doradcy podatkowi M. R. i S. C. działający jako pełnomocnicy wspólników Spółki zarzucili naruszenie art. 121, art. 122, art. 187, art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej - § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997r. w sprawie określania szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia oraz art. 32 Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego i wnieśli o jej uchylenie.
W dniu 30.05.2005r., do Izby Celnej wpłynął negatywny wynik weryfikacji (pismo niemieckich władz celnych [...] z dnia 24.05.2005) deklaracji eksportera na fakturze nr [...] z dnia 30.08.2003.
Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wyjaśnił na wstępie, że z uwagi na akcesję Polski do Unii Europejskiej i obowiązek bezpośredniego zastosowania prawa wspólnotowego, z dniem 1.05.2004r. utraciła moc obowiązującą ustawa z dnia 9.01.1997r. – Kodeks celny (tj. Dz.U. 2001 nr 75 poz. 802z późn.zm.). Jednak, że w myśl art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. "Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne" (Dz.U. nr 68, poz. 623) przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał - jak w niniejszej sprawie - przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.
Podtrzymując w całości stanowisko i argumentację przedstawioną przez organ I instancji Dyrektor Izby Celnej podał, że zgłaszający kwotę długu celnego określił z zastosowaniem stawki celnej obniżonej UE-% i przedłożył dowód pochodzenia w postaci deklaracji eksportera na fakturze nr [...] z dnia 30 sierpnia 2003r. W takim przypadku – jak dodał – stosowane są przepisy Protokołu nr 4 Umowy Układ Europejski ustanawiającego stowarzyszenie między Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli dnia 16 grudnia 1991r. (Dz.U. z 1994r. Nr 11, poz. 38 ze zm.), a w odniesieniu, m.in. do reguł pochodzenia towarów zawartych w Protokole nr 4 do Układu Europejskiego zastosowanie ma rozporządzenie Ministra Finansów z 25 września 2001r. w sprawie wyjaśnień do reguł pochodzenia towarów (Dz.U. nr 112 poz. 1199 z 2001).
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że po przeprowadzeniu analizy możliwości uzyskania pochodzenia preferencyjnego, w szczególności dla opon używanych powziął wątpliwości co do rzetelności przedłożonej wraz ze zgłoszeniem celnym deklaracji o pochodzeniu towaru, gdyż "przypuszczalnie nie dokonano wystarczającej obróbki aby przyznać pochodzenie preferencyjne" (pkt 16 załącznika do cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 września 2001r. Dodatkową weryfikację dowodu pochodzenia wykonują – zgodnie z art. 32 Protokołu nr 4 – władze celne kraju eksportera. W przypadku uzasadnionych wątpliwości i braku – jak w niniejszej sprawie – odpowiedzi w ciągu 10 miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie sprawozdania – władze celne wnioskujące o weryfikację odmawiają, jeżeli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji. Okres czasu przeznaczony na weryfikację liczony od dnia złożenia wniosku minął w dniu 20 grudnia 2004r., w związku z czym – zdaniem organu odwoławczego – Naczelnik Urzędu Celnego zasadnie omówił preferencyjnego traktowania sprowadzonych towarów.
Prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji w kwestii odmowy zastosowania preferencji celnych potwierdza otrzymany w trakcie postępowania odwoławczego wynik weryfikacji. Mianowicie w piśmie niemieckich władz celnych [...] z dnia 24.05.2005r. stwierdzono, iż zarówno deklaracja o preferencyjnym pochodzeniu towaru, jak i faktura nr [...] z dnia 30.08.2003r. nie zostały sporządzone przez eksportera (S. P. "R.").
Z uwagi na ustalenie niemieckich władz celnych, że faktura nie została sporządzona przez eksportera, organ odwoławczy przeprowadził dodatkowo postępowanie wyjaśniające w zakresie wartości celnej. W wyniku podjętych czynności, na podstawie wartości transakcyjnej towarów podobnych ustalono, że deklarowana w zgłoszeniu celnym SAD [...] wartość celna towaru jest zbliżona do wartości towarów podobnych i odzwierciedla rzeczywistą jego wartość.
Brak możliwości przyjęcia stawek preferencyjnych do określenia kwoty wynikającej z długu celnego powoduje, że w celu stosowania taryfy celnej (wybór odpowiedniej stawki celnej) należy zastosować metody niepreferecyjne. Metody te określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. nr 130, poz. 851 ze zm.). Zgodnie z § 11 ust. 2 cyt. rozporządzenia, dowodem pochodzenia towarów nie objętych wykazem nr 3 (wykaz obejmuje towary, dla których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia), może być m.in. trwałe oznaczenie kraju pochodzenia na towarze.
W niniejszej sprawie istniała możliwość ustalenia regionu pochodzenia w oparciu o wynik rewizji celnej (trwałe oznaczenia na towarach). Brak było podstaw do kwestionowania pochodzenia niepreferencyjnego. Wobec tego do określenia kwoty wynikającej z długu celnego zastosowano stawkę celną konwencyjną 9% - dla opon i stawkę celną autonomiczną 15% - dla felg i kół.
W związku z powyższym za niezasadny uznał organ odwoławczy zarzut naruszenia art. 121, art. 122, arat. 187 Ordynacji podatkowej oraz § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997r. w sprawie określania szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.
Uzasadniając kwestię obciążenia zgłaszającego odsetkami wyrównawczymi organ odwoławczy wyjaśnił, iż zasadą wynikającą z art. 222 § 4 KC jest, że w wypadku przesunięcia daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu, organ celny pobiera odsetki wyrównawcze. Wyjątki od tej zasady podano w § 5 ust. 3, § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29.08.2003r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz.U. Nr 155, poz. 1515). Mianowicie nie pobiera się odsetek wyrównawczych gdy nie przekraczają one równowartości 20 euro lub gdy wystąpiły szczególne okoliczności, które z kolei nie wynikały z zaniedbania, lub świadomego działania importera na podanie w zgłoszeniu nieprawidłowych danych. Stosując w zgłoszeniu celnym stawkę celna preferencyjną UE zgłaszający zgodził się jednocześnie z postanowieniami Protokołu nr 4 który normuje, m.in., stosowane dowody pochodzenia oraz procedurę ich weryfikacji. Art. 32 tego Protokołu wyraźnie mówi o możliwości weryfikacji dowodów pochodzenia. Pomimo tego, że to eksporter wystawia dowód pochodzenia i na nim ciąży odpowiedzialność udowodnienia statusu pochodzenia produktu, zgłaszający musi liczyć się z ewentualnością negatywnego sprawdzenia, lub - tak jak w niniejszej sprawie - brakiem odpowiedzi organów celnych kraju eksportu w wymaganym terminie (art. 32 pkt 6 Protokołu nr 4), co w konsekwencji prowadzi do zmiany statusu pochodzenia towaru z preferencyjnego na niepreferencyjny i do uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że obciążenie odsetkami wyrównawczymi od kwoty niedoboru cła ustalonego decyzją organu I instancji jest zasadne, gdyż nie wystąpiły w/w okoliczności, uprawniające organ celny do odstąpienia od ich poboru.
Za nieuzasadniony i bezpodstawny organ odwoławczy uznał żądanie przeprowadzenia dodatkowych dowodów. Odnośni oględzin towaru i przesłuchania P. D. obecnego przy odbiorze towaru z importu, organ odwoławczy uznał, iż takie dowody mogłyby jedynie posłużyć do ustalenia pochodzenia niepreferencyjnego, które nie zostało zakwestionowane. Natomiast ponowne wystąpienie do niemieckich organów celnych i przesłuchanie eksportera S. P. jest pozbawione podstaw prawnych, z uwagi na brak tego rodzaju uregulowań w odniesieniu do udzielania przywilejów celnych, jakimi są stawki celne obniżone. Preferencje celne mogą być udzielana tylko na warunkach określonych w przepisach prawa, a organ celny nie może odstępować od ich przestrzegania. Nierozłącznym elementem systemu stosowania stawek obniżonych dla towarów pochodzących ze Wspólnoty (stawki celne obniżone UE), w oparciu o przedłożony dowód preferencyjnego pochodzenia (tutaj deklaracja eksportera na fakturze) jest możliwość weryfikacji takiego dowodu pochodzenia. Procedura weryfikacji odbywa się w ramach art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego i nie przewiduje ponownego wystąpienia do władz celnych kraju eksportu. Normy art. 32 jednoznacznie określają również, że weryfikacji (m.in. kontrola eksportera) dokonują władze celne kraju eksportu.
Niezależnie od powyższego organ odwoławczy dodał, iż w świetle prawa polskiego uzyskany w trakcie postępowania odwoławczego negatywny wynik weryfikacji ([...] z dnia 24.05.2005) od władz celnych kraju eksportera ma walor dokumentu urzędowego, o jakim mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 KC, a to z uwagi na postanowienia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zawarte w art. 87 ust. 1 i art. 89 ust. 1. Ciężar obalenia domniemania prawdziwości co do twierdzeń niemieckich władz celnych spoczywa na stronie postępowania. Jednak w trakcie prowadzonego postępowania Strona nie przedstawiła przeciwdowodu, w formie określonej przez art. 32 Protokołu 4. Mogłoby to nastąpić jedynie przez anulowanie dotychczasowej informacji o przeprowadzonej weryfikacji i ponowne poświadczenie pochodzenia towarów przez władze celne kraju eksportu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję G. D. i M. D. – wspólnicy w/w Spółki – reprezentowani przez doradców podatkowych – zarzucili naruszenie art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 180 i art. 188 Ordynacji podatkowej § 11 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. oraz art. 32 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego i wnieśli o jej uchylenie oraz zwrot kosztów wg załączonego spisu.
W uzasadnieniu zarzutów skargi zarzucono przerzucenie przez organ odwoławczy ciężaru dowodu na skarżącego, nie ustalenie stanu faktycznego sprawy, pominięcie wniosków dowodowych oraz nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu. Odnosząc się do przeprowadzenia dowodów skarżący podnieśli, iż "na oponach i felgach zamieszczone było nieusuwalne oznaczenie kraju pochodzenia", a przesłuchanie pracownika potwierdziłoby "fakt trwałego oznaczenia pochodzenia dla całej partii importowego towaru". Przesłuchanie zaś sprzedawcy, który własnoręcznie sporządził klauzulę pochodzenia przyczyniłoby się do wyjaśnienia sprawy. "Przesłuchanie celników stanowiłoby potwierdzenie, czy sprawdzali towar, a jeśli tak, to potwierdzili na dokumencie SAD prawdę i wówczas to dokument SAD należałoby obalać, nie zaś informację organów niemieckich, które w tej sprawie nie przeprowadziły w zasadzie żądnych czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy".
Zarzucając niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy skarżący podkreślili, iż "obowiązek zebrania wszystkich dowodów w sprawie ciąży na organach, co wynika zarówno z zasady prawdy obiektywnej, jak domniemania prawdziwości zeznań podatkowych". Organy celne pominęły zupełnie w/w zasady, nie wydając nawet postanowienia w sprawie odmowy przeprowadzenia dowodów.
Skarżący wnieśli o przeprowadzenie przed Sądem dowodu z oświadczenia S. P. będącego wystawcą rachunku. Zdaniem skarżących organy niemieckie ustaliły jedynie, że firma S. P. nie istnieje i z tego wyciągnęły wniosek, że dokument ten nie został wystawiony przez niego. Tymczasem w/w poinformował skarżących, że żaden niemiecki organ podatkowy ani organ celny nie przesłuchiwał go w sprawie wystawienia rachunku i oświadczenia. Oznacza to – zdaniem skarżących – że dokument wydany przez organy niemieckie zawiera nieprawdę. Z uwagi na powyższe uchybienia decyzja wydana z naruszeniem art. 120, art. 121, art. 123, art. 180 i art. 188 Ordynacji podatkowej powinna zostać uchylona.
Skarżący podkreślili również, że opony, których część pozostaje jeszcze w magazynie posiadają trwałe oznaczenie kraju pochodzenia, zaś importowane felgi w olbrzymiej części posiadają nazwy producentów samochodów. Ponadto organy podatkowe nie udowodniły czy towary zostały np. bieżnikowane w Niemczech, czy też nie.
Skarżący zauważyli ponadto, iż funkcjonariusze celni oceniają zasadność i prawidłowość dokumentów SAD. "Podpisując ten dokument poświadczają w nim to co zostało tam przez nich stwierdzone. Dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą oświadczenia organu", w związku z czym organy naruszyły art. 194 § 1 mówiący, że dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W konkluzji Skarżący podkreślili, że gdy "kwestionuje się dowód – decyzję administracyjną, to należy stwierdzić nieważność tej decyzji, a dopiero później kwestionować prawo podatnika".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Na wstępie Sąd podziela stanowisko organów celnych, iż w sprawie zastosowanie mają z mocy art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz.U. nr 68, poz. 623) – przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. – Kodeks celny, bowiem dług celny powstał przed dniem uzyskania przez R.P. członkowstwa w U.E.
Z ustalonego w niniejszej sprawie stanu wynika, iż zgłaszający określił w zgłoszeniu celnym kwotę długu celnego przy zastosowaniu stawki celnej obniżonej UE – 0%, przy czym jako dowód pochodzenia sprowadzonego z Niemiec towaru przedłożył "deklarację eksportera na fakturze" nr [...] z dnia 30 sierpnia 2003r.
Zgodnie z art. 13 § 3 pkt 4 Kodeksu celnego obniżone stawki celne określone są w umowach zawartych przez Polskę z niektórymi krajami lub grupami państw i znajdują zastosowanie do niektórych towarów pochodzących w szczególności z państw członkowskich Unii Europejskiej. Jedną z tych umów jest Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony.
Obniżone stawki celne stosowane są na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których to się odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania. Stosownie do treści art. 20 ust. 1 i 2 Kodeksu celnego warunki uzyskiwania pochodzenia, jakie powinny spełniać towary, aby korzystać z obniżonych stawek celnych oraz sposoby dokumentowania tego pochodzenia określane są wg reguł preferencyjnego pochodzenia towarów, zawartych w umowach międzynarodowych. Oznacza to, że w odniesieniu do przywozu z zagranicy towarów pochodzących, wnioskowanych do obniżonej stawki celnej, prawo krajowe stosuje się w ograniczonym zakresie, z wyłączeniem tej części postępowania, która dotyczy spełniania warunków uzyskiwania pochodzenia dla korzystania z omawianej preferencji celnej oraz sposób dokumentowania tego pochodzenia. Regulacja prawna w analizowanym, objętym umową międzynarodową zakresie, zawarta jest w Protokole nr 4 U.E. dotyczącym definicji pojęcia produkty pochodzące i metod współpracy administracyjnej, a w odniesieniu do reguł pochodzenia towarów, o których mowa w Protokole nr 4 – w rozporządzeniu Ministra Finansów z 25 września 2001r. w sprawie wyjaśnień do reguł pochodzenia towarów (Dz.U. nr 112, poz. 1199).
W niniejszej sprawie pochodzenie towarów ze Wspólnoty udokumentowano poprzez deklarację eksportera na fakturze, co jest – zgodnie z art. 16 ust. 1 lit. b Protokołu nr 4 – dopuszczalne. Przyjmując zgłoszenie celne organy celne nie znalazły wad formalnych ani w samym zgłoszeniu celnym, ani też w sposobie udokumentowania pochodzenia towaru, co na tym etapie postępowania było - w ocenie Sądu – prawidłowe.
Rola władz celnych kraju importu w zakresie dotyczącym weryfikacji dowodów pochodzenia jest – co należy podkreślić – ograniczona. Regulują ją przepisy art. 32 Protokołu nr 4, zgodnie z którymi dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia przeprowadzana jest wyrywkowo lub wtedy gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprowadzanych towarów lub wypełniania innych wymogów tego Protokołu (ust. 1). Wówczas to władze celne kraju importu zwracają się o weryfikację, której dokonują władze celne kraju eksportu. Wyniki te muszą być takie, aby umożliwiły jednoznaczne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprowadzone towary można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub Polski lub z innego kraju wymienionego w Protokole nr 4 i czy spełniają inne wymogi Protokołu. Jeżeli zaś organy celne kraju eksportera nie udzielą odpowiedzi w ciągu 10 miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie sprawdzenia albo jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia towarów, to władze celne wnioskujące o weryfikację odmawiają, jeżeli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji (art. 32 ust. 6 Protokołu nr 4). Oznacza to, że organy celne kraju importera nie są uprawnione do żądania od władz celnych kraju eksportera żadnych dodatkowych dokumentów ponad wynik weryfikacji. Procedura weryfikacji dowodów pochodzenia jest unormowana w art. 32 Protokołu nr 4 w sposób zupełny i inne przepisy nie znajdują w tej kwestii zastosowania.
Odnosząc powyższe wywody do ustalonego stanu sprawy Sąd stwierdza, iż uruchomienie dodatkowej procedury weryfikacyjnej na podstawie art. 32 ust. 1 Protokołu nr 4 było uzasadnione. Przeprowadzona przez organ celny "analiza możliwości uzyskania pochodzenia preferencyjnego, w szczególności dla opon używanych" uzasadniała wątpliwości co do rzetelności przedłożonej do zgłoszenia celnego deklaracji o pochodzeniu towaru, gdyż – jak stwierdził organ celny – "przypuszczalnie nie dokonano wystarczającej obróbki, aby przyznać pochodzenie (pkt 16 załącznika do w/w rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 września 2001r.). Potwierdzeniem tych wątpliwości jest umieszczenie we wniosku z dnia 20 lutego 2004r. do niemieckich władz celnych prośby o szczegóły dotyczące uzyskania pochodzenia.
Prawidłowe jest również stanowisko organu I instancji odmawiające preferencyjnego traktowania sporządzonych towarów, bowiem brak było odpowiedzi władz celnych kraju eksportu w terminie określonym w art. 32 ust. 6 Protokołu nr 4, tj. w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku. Wniosek złożono w dniu 20 lutego 2004r., natomiast organ I instancji decyzję wydał w dniu [...] kwietnia 2005r. Odpowiedź władz celnych kraju eksportera przekazana została dopiero w piśmie niemieckich władz celnych z dnia 24 maja 2005r. (nr [...]) – a zatem w toku postępowania odwoławczego – i co więcej nie potwierdziła preferencyjnego pochodzenia towaru. Z treścią powyższego pisma strona mogła się zapoznać, bowiem jej pełnomocnicy w piśmie z dnia 27 czerwca 2005r. skorzystali z prawa do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przez organ odwoławczy.
Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji uznał, iż wynik weryfikacji potwierdza tylko stanowisko Naczelnika Urzędu Celnego. Jest to – w ocenie Sądu – stanowisko prawidłowe, bowiem procedura weryfikacji dowodów pochodzenia określona w art. 32 ust. 6 Protokołu nr 4 wyraźnie reguluje skutki braku odpowiedzi władz celnych kraju eksportera w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku w sprawie weryfikacji dowodu pochodzenia, a taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Podkreślić również należy, że procedura weryfikacji – uregulowana w art. 32 Protokołu nr 4 – jest zupełna i wbrew twierdzeniom skargi nie przewiduje żadnych możliwości prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego przez organy celne kraju importera.
W tym stanie rzeczy zarzuty skargi co do naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym powołanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej są, z omówionych wyżej powodów, nieuzasadnione.
Bez znaczenia dla sprawy pozostaje również – z powodów wyżej wyłożonych, przedłożone do skargi oświadczenie wystawcy rachunku S. P., z którego Sąd – na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej p.s.a. – odmówił przeprowadzenia dowodu. Ewentualna zmiana treści wyniku weryfikacyjnego mogłaby być dokonana wyłącznie przez władze celne kraju eksportera. Procedura weryfikacyjna dowodów pochodzenia towarów jest bowiem sformalizowana, a jej wynik jest – stosownie do w/w art. 32 wiążący dla polskich władz celnych. W związku z tym zarzut "...iż dokument sporządzony przez organy celne niemieckie jest niezgodny z prawdą" nie może podlegać ocenie polskiego sądu administracyjnego.
Za niemające związku ze sprawą oraz niezrozumiałe Sąd uznaje wywody skargi dotyczące dokumentu SAD, który strona nazywa "dokumentem urzędowym SAD" (s.4 skargi) i którego stwierdzenia nieważności – jako stwierdzenia nieważności decyzji - się domaga (s.6 skargi). Zgłoszenie celne zawarte w dokumencie SAD jest publicznym oświadczeniem zgłaszającego towar do odpowiedniej procedury celnej wraz z obliczeniem kwoty należności celno-podatkowych. Przyjęcie przez organ celny zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną i określenie kwoty wynikającej z długu celnego, chyba że w sprawie zostanie wydana decyzja rozstrzygająca inaczej o przeznaczeniu celnym towaru lub o kwocie wynikającej z długu celnego (art. 65 § 3 pkt 1 i 2 Kodeksu celnego). Przyjęcie zgłoszenia celnego nie jest więc – na gruncie Kodeksu celnego – decyzją administracyjną, w związku z czym zarzuty i wnioski skargi co do stwierdzenia nieważności dokumentu SAD są nieuzasadnione. Oprócz zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, które uznały zgłoszenie celne zawarte w JDA SAD nr [...] z dnia 2 września 2003r. za nieprawidłowe – organy celne nie wydawały w tej sprawie innych decyzji, a zatem brak jest podstaw do stwierdzenia ich nieważności.
Pochodzenie sprowadzonych towarów dla celów niepreferencyjnych – które zdaje się strona skarżąca utożsamiać z pochodzeniem towarów dla celów preferencyjnych – nie zostało przez orzekające organy celne zakwestionowane, a ponadto nie budzi wątpliwości Sądu.
Nie jest przedmiotem sporu między stronami, a także nie budzi wątpliwości Sądu obciążenie strony skarżącej odsetkami wyrównawczymi na podstawie art. 222 § 4 Kodeku celnego. Zgłaszający musi bowiem, jak trafnie podkreślił organ odwoławczy, liczyć się z ewentualnością negatywnego wyniku weryfikacji pochodzenia towaru lub – jak w niniejszej sprawie – brakiem odpowiedzi organów celnych kraju importera w wymaganym przez prawo terminie (art. 32 pkt 6 Protokołu nr 4). Konsekwencją powyższych zdarzeń jest zmiana statusu pochodzenia towaru z preferencyjnego na niepreferencyjny i uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. W okolicznościach niniejszej sprawy stanowisko organów celnych, iż nie wystąpiły przesłanki – o których mowa w § 5 ust. 3 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz.U. nr 155, poz. 1515) - uprawniające organ celny do odstąpienia od ich poboru jest uzasadnione.
W związku z powyższymi wywodami Sąd – na podstawie art. 151 p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI