I SA/RZ 380/05

I SA/Rz 380/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-05-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Barbara Stukan-Pytlowany
Kazimierz Włoch /przewodniczący/
Małgorzata Niedobylska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 2231/06 - Wyrok NSA z 2007-09-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
art.65§3, art.65§4 pkt 2, art.83
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Włoch Sędzia WSA Barbara Stukan-Pytlowany Asesor WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ Protokolant sek.sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2006r. na rozprawie sprawy ze skarg B. N. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia[...] lipca 2005r. Nr [...] ds [...] Nr [...] ds [...] Nr [...] ds [...] w przedmiocie uznania zgłoszeń celnych za nieprawidłowe - skargi oddala -
Uzasadnienie
W dniach 29 stycznia 2003r., 14 marca 2003r. i 3 kwietnia 2003r. B.N. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo-Usługowa "A" zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony z Chin towar, zgodnie ze zgłoszeniami celnymi JDA SAD zaewidencjonowanymi przez Referat Kontroli Celnej pod poz. ew. [...],[...] i [...]. W polu 31 zgłoszenia celnego zadeklarowano "produkt leczniczy pochodzenia roślinnego "B" w postaci płynnej". Do zgłoszeń celnych załączono m.in. fakturę nr [...] z 23 grudnia 2002r., fakturę nr [...] z 26 lutego 2003r., fakturę nr [...] z 19 marca 2003r., świadectwa form A nr [...], nr [...] i nr [...], deklaracje wartości celnej, świadectwo rejestracyjne nr [...] z dnia 26.04.1998r., analizę nr [...] Instytutu Leków w W. oraz wzór etykiety. Do zgłoszenia celnego nr [...] dołączona została także kserokopia opakowania jednostkowego. Tak określony towar został przez stronę zaklasyfikowany wg kodu PCN 3004 40 10 0, a należności celno-podatkowe zostały obliczone z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej w wysokości 6% i stawki podatku VAT w wysokości 7%. Po częściowej weryfikacji zgłoszeń celnych, w tym m.in. formalnej weryfikacji załączonych do zgłoszeń celnych dokumentów oraz po częściowej rewizji, towar został dopuszczony do obrotu. Na skutek dokonanej weryfikacji postimportowej towaru organ celny powziął wątpliwości co do prawidłowości zastosowanej taryfikacji i wszczął z urzędu postępowania w przedmiocie uznania dokonanych przez B. N. zgłoszeń celnych za nieprawidłowe.
Decyzjami z dnia [...] września 2004r. nr [...] , nr [...] i nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego uznał powyższe zgłoszenia celne za nieprawidłowe
w zakresie zastosowanego kodu Taryfy celnej, zastosowanej stawki celnej,
a w konsekwencji również kwoty długu celnego. W wydanych decyzjach określono kwotę długu celnego, przy przyjęciu, że prawidłowy dla importowanego towaru jest kod taryfowy 2208 90 69 9, z uwagi na charakter i przeznaczenie preparatu, zawartość w nim alkoholu etylowego na poziomie 2%, jak również fakt, iż dniu zgłoszenia towaru do procedury celnej strona w sposób nieuprawniony posługiwała się świadectwem rejestracji nr [...]. Kwotę długu celnego obliczono z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej w wysokości 268% minimum 6 EUR%/hl.
Po rozpatrzeniu odwołań B.N. od powyższych decyzji, Dyrektor Izby Celnej decyzjami z dnia [...] lipca 2005r. nr [...] , nr [...] i nr [...]utrzymał w mocy zaskarżone decyzje.
Organ odwoławczy uznał za prawidłową klasyfikację taryfową przedmiotowego preparatu dokonaną przez Naczelnika Urzędu Celnego. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotem importu był preparat o nazwie handlowej "B" (określany dalej jako "B"), o składzie wynikającym z przedłożonego pierwotnie przez stronę dokumentu producenta, w którym zawartość alkoholu została oznaczona na poziomie 2%. Właściwości i przeznaczenie preparatu określały natomiast dokumenty dołączone do zgłoszeń celnych tj. etykiety, faktury oraz późniejsze oświadczenie producenta, z których wynikało, że "B" to środek tonizujący (wzmacniający)
i pomocniczy - w ogólnym osłabieniu po przebytych chorobach i zabiegach chirurgicznych, w braku łaknienia, bezsenności, neurastenii. W ocenie organu odwoławczego takie działanie preparatu potwierdzają również zgromadzone w toku postępowania dowody – ocenia kliniczna "B" dokonana przez "C" Zespół Lekarzy Specjalistów, Gabinet Medycyny "D" w Ł., a także przedłożone przez stronę publikacje (artykuł zawierający wypowiedź prof. dr hab.. A.S. , artykuł E. B.). Dyrektor Izby Celnej zaznaczył, że organ celny nigdy nie kwestionował leczniczych właściwości preparatu "B", jednakże, w jego ocenie, w świetle obowiązującego prawa nie jest to ani środek farmaceutyczny, ani lek. Zataryfikowanie przedmiotowego preparatu do pozycji 3004 Taryfy Celnej, obejmującej "leki złożone z produktów zmieszanych lub niezmieszanych do celów terapeutycznych lub profilaktycznych, przygotowane w odmierzonych dawkach lub w postaci albo w opakowaniach do sprzedaży detalicznej" nie znajduje - w ocenie organu odwoławczego - uzasadnienia, ponieważ warunkiem koniecznym, choć niewystarczającym, uznania środka za lek jest wpis do Rejestru Środków Farmaceutycznych i Materiałów Medycznych/ Rejestru Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium RP, co jest równoznaczne z posiadaniem świadectwa rejestracji wydanego na mocy art.5 ust.1 ustawy z dnia 10 października 1991r.
o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej (Dz. U. Nr 105, poz.452 ze zm.), określanej dalej jako ustawa ś.f., lub pozwolenia na dopuszczenie do obrotu uzyskanego na podstawie art.3 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. Nr 126, poz.1381 ze zm.), określanej dalej jako Prawo farmaceutyczne. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że podmiot dokonujący obrotu towarem, w odniesieniu do którego deklaruje, iż jest on produktem leczniczym (a takie deklaracje zostały przez stronę złożone w dacie zgłoszeń celnych), bezwzględnie powinien posiadać stosowne dokumenty wymagane przepisami Prawa farmaceutycznego, gdyż w przeciwnym wypadku obrót taki jest zakazany. Strona nie przedłożyła wymaganego i ważnego na dzień przyjęcia zgłoszeń celnych dokumentu, gdyż za taki nie można uznać świadectwa rejestracji nr [...] z dnia 26 kwietnia 1994r., który utracił ważność w dniu 26 kwietnia 1995r.
Zdaniem organu zastrzeżenie zawarte w komentarzu do pozycji taryfowej 3003 wyjaśnień do Taryfy Celnej, że pozycja ta obejmuje preparaty lecznicze w postaci mieszanin, objęte urzędową farmakopeą (spisem leków zatwierdzonych do użytku) oraz specyfiki farmaceutyczne, znajduje zastosowanie również do pozycji 3004, bowiem obie pozycje obejmują takie same leki, a różni je jedynie postać w jakiej są prezentowane oraz fakt, że poz.3004 dopuszcza również produkty niezmieszane.
Ponadto z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż preparat o nazwie handlowej "B" ze względu na swój skład i przeznaczenie jest preparatem o charakterze uzupełniającym i wspomagającym, działającym pomocniczo w zapobieganiu określonym schorzeniom, jak również pozytywnie wpływającym na równowagę immunologiczną organizmu, nie jest natomiast produktem, który ma samodzielne zastosowanie w bezpośredniej terapii. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, przedmiotowy preparat nie jest lekiem w rozumieniu Taryfy celnej, bowiem nie spełnia wymogów działu 30.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej zaklasyfikowanie "B" do pozycji taryfowej 2208 90 699 jest zgodne z zasadami klasyfikacji taryfowej, w tym z regułą nr 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS). Zaliczenie produktu do działu 22 Taryfy celnej nie oznacza, iż został on uznany za napój alkoholowy, bowiem tytuły "mają znaczenie wyłącznie orientacyjne". Dla celów prawnych natomiast klasyfikację towarów ustala się zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów oraz zgodnie z pozostałymi regułami ORINS. Powyższa klasyfikacja jest również zgodna z uwagą nr 3 do działu 22 Taryfy celnej (wskazującą, iż termin napoje alkoholowe oznacza napoje o objętościowej mocy alkoholu przewyższającej 0,5% objętości) oraz
z postanowieniami zawartymi w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej, stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999r. (Dz. U. Nr 74 poz. 830 ze zm.). Preparat "B" jako preparat służący do utrzymania dobrego zdrowia oraz dobrego samopoczucia powinien być - uwzględniając obowiązujące zasady klasyfikacji taryfowej, stan towaru oraz towarzyszące towarowi dokumenty - klasyfikowany do kodu taryfowego 2208 90 69 9 w brzmieniu "alkohol etylowy nieskażony o objętościowej mocy alkoholu mniejszej niż 80% obj.; wódki, likiery i pozostałe napoje alkoholowe: - pozostałe:— pozostałe wódki i inne napoje alkoholowe, w pojemnikach zawierających: — 2 litry lub mniej: — pozostałe: —— pozostałe napoje alkoholowe: —— pozostałe".
Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak było przesłanek do uwzględnienia wniosku strony o powołanie biegłego w celu wydania opinii, ponieważ znany był skład preparatu (ustalony w oparciu o przedłożone i niekwestionowane przez stronę dokumenty) oraz jego wpływ na organizm ludzki.
B.N. złożyła skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego
w Rzeszowie na powyższe decyzje wnosząc o ich uchylenie, a także o uchylenie poprzedzających je decyzji organu I instancji, jako naruszających przepisy:
- art.13 §1, art.13 §3 pkt 2, art.13 §5 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz. U. nr 75 z 2001r. poz. 802 ze zm.), zwanej dalej Kodeksem celnym, w zw. z §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 146, poz.1639 ze zm.), zwanej dalej Taryfą celną, poprzez niewłaściwe zastosowanie pozycji 2208 90 69 9 Taryfy celnej,
-art.13 §1, art.13 §3 pkt 2, art.13 §5, art.13 §7 Kodeksu celnego w zw. z §1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 2001r. w sprawie Wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz. U. Nr 74, poz.830 ze zm.), zwanych dalej Wyjaśnieniami do Taryfy celnej, przez błędną interpretację wyjaśnień do pozycji 3004 Taryfy celnej oraz wyjaśnień do pozycji 2208 90 69 9 Taryfy celnej,
-art.120, art.122, art.180 §1, art.181, art.187 §7, art.188 i art.191 Ordynacji podatkowej.
Skarżąca zarzuciła naruszenie zasad prowadzenia postępowania dowodowego przez:
- odmowę powołania biegłych w zakresie, w którym organ celny nie dysponuje wiedzą specjalistyczną z zakresu farmacji,
-odmowę ustalenia sposobu taryfikacji preparatu "B" w innych urzędach celnych,
-dokonanie dowolnej oceny dowodów w sposób bezpodstawny nie dając wiary przedłożonym przez stronę dowodom, wskazującym na zawartość alkoholu w importowanym towarze w wysokości nie przekraczającej 0,5%,
- dokonanie błędnej oceny dowodów poprzez uznanie, że istnieje różnica pomiędzy "E" , a "F" (Pekin), poprzez uznanie, że strona nie przestawiła dowodu zmiany nazwy przez "F", nieuznanie za producenta importowanego towaru firmy "E" oraz uznanie, że norma Q/F04001-1998 stanowi standard innej firmy niż "E".
Ponadto zarzuciła, że organy celne nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co miało wpływ na ustalenie prawidłowości zastosowanej przez stronę klasyfikacji PCN. Zdaniem skarżącej organy obu instancji bezzasadnie odmówiły zastosowania w stosunku do importowanego preparatu kodu PCN 3004, co wynikało z naruszenia zasad postępowania dowodowego, jak i z niewłaściwej interpretacji Wyjaśnień do Taryfy celnej, a taryfikacja zastosowana przez nią w zgłoszeniu celnym była prawidłowa. Brak aktualnego świadectwa rejestracji środka farmaceutycznego nie ma żadnego znaczenia dla celów klasyfikacji taryfowej, gdyż przepisy celne nie uzależniają zaklasyfikowania określonych substancji do leków lub farmaceutyków od faktu ich zarejestrowania jako leku lub farmaceutyku na terenie RP. Natomiast w celu prawidłowej klasyfikacji towarowej należy kierować się brzmieniem Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, uwag do sekcji i działów oraz Wyjaśnieniami do Taryfy celnej. Nazewnictwo towarów stosowane w odrębnych regulacjach (ustawach, rozporządzeniach) może odbiegać od sformułowań użytych w nomenklaturze taryfowej Taryfy celnej i tym samym nie może mieć zastosowania w sprawach dotyczących wymiaru cła. Organy powinny ustalić przy pomocy wszelkich dostępnych i wnioskowanych środków dowodowych skład preparatu, jego zastosowanie i rolę poszczególnych składników i na tej podstawie ustalić kod towaru. Ponieważ organ celny nie jest władny w sposób rzetelny ocenić, czy preparat ma cechy leku czy nie, dlatego koniecznym było powołanie biegłego w celu bezspornego ustalenia składu i właściwości importowanego preparatu.
Wiążące dla celów ustalenia klasyfikacji towaru do pozycji 30004 mogą być – zdaniem skarżącej – wyłącznie Wyjaśnienia do Taryfy celnej dotyczące pozycji 3004 lub wyjaśnienia ogólne do działu 30, natomiast posłużenie się przez organy celne wyjaśnieniami do pozycji 3003 było bezpodstawne. Z opisu zasad klasyfikowania towarów wynika, ze pozycja 3004 obejmuje również ziołowe preparaty lecznicze
i preparaty oparte na następujących substancjach aktywnych: witaminach, minerałach, egzogennych aminokwasach lub kwasach tłuszczowych w opakowaniach do sprzedaży detalicznej, pod warunkiem, że na etykiecie, opakowaniu lub na dołączonej ulotce zostały podane informacje o rodzaju choroby, schorzenia lub ich symptomach, do których ma zastosowanie preparat, o stężeniu substancji aktywnej, dawkowaniu i sposobie stosowania, przy czym zawartość jednej z tych substancji w zalecanej dawce dobowej musi być znacząco wyższa niż dzienne spożycie zalecane do utrzymania ogólnego stanu zdrowia czy dobrego samopoczucia. Zdaniem skarżącej importowany preparat nie ma zasadniczo charakteru spożywczego, nie stosuje się go do sporządzania naparów ziołowych lub herbatek, nie jest dodatkiem żywnościowym; nie dotyczą go więc wyłączenia, o których mowa w uwagach wyjaśniających do pozycji PCN 3004.
Jednocześnie skarżąca stwierdziła, że Taryfa celna oraz PCN nie odnoszą się do nazwy handlowej towaru, lecz do jego składu i zastosowania, dlatego zarzuciła, że organy celne bezpodstawnie odrzuciły wniosek strony o ustalenie, czy preparat o składzie
i zastosowaniu identycznym jak importowany przez stronę ("G" ) jest zarejestrowany w Rejestrze Środków Farmaceutycznych i Materiałów Medycznych, bo umieszczenie w rejestrze preparatu "G" oznaczałoby, że również przedmiotowy preparat jest lekiem lub farmaceutykiem.
W opinii strony reguła 3b Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej wyłącza prawidłowość zastosowanej przez organy celne klasyfikacji importowanego towaru do pozycji 2208 90 69 9, ponieważ towar ten nie jest napojem alkoholowym - świadczy o tym jego objętość, sposób pakowania(fiolki) oraz zawartość alkoholu. Sam fakt obecności alkoholu w preparacie nie przesądza o tym, że preparat nie jest lekiem, ani o tym, że powinien być klasyfikowany jako napój alkoholowy. Alkohol jest po pierwsze substancją o procentowo niewielkiej zawartości, a po wtóre pełni on wyłącznie rolę substancji stabilizującej. Skarżąca zarzuciła, że choć organy celne nie dały wiary wyjaśnieniom składanym przez stronę w toku postępowania, to nie przeprowadziły
z urzędu przeciwdowodu, ani też nie przychyliły się do wniosku skarżącej
o przeprowadzenie dowodu z zeznań biegłego, a w konsekwencji organy oparły swoje rozstrzygnięcia na nie wyjaśnionym stanie faktycznym. Zarzuciła organom przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, przez zakwestionowanie, że firma "E" była producentem importowanego preparatu. W ocenie skarżącej fakt ten został bezsprzecznie udowodniony w oparciu o zgromadzone dowody, a to faktury zakupu preparatu, opakowanie jednostkowe, zezwolenie na produkcję krajową środków spożywczych ochrony zdrowia z dnia 14 lutego 1999r. nr WSJZ (1998)D.105 wydane przez Ministerstwo Zdrowia Chińskiej Republiki Ludowej oraz zezwolenie sanitarne (J.Y.)J.S.J.Z.(2004) D. numer [...] wydane przez Chińską Inspekcję Sanitarną. Natomiast z oświadczenia firmy "E" z dnia 23 kwietnia 2005r. wynika, że we wcześniejszym okresie działała ona pod nazwą "F" i że to ona była producentem sprzedanego stronie towaru.
Ponieważ zawartość alkoholu w preparacie jest sporna, to - zdaniem skarżącej - za najbardziej wiarygodny dowód należy uznać oświadczenie producenta z dnia 23 kwietnia 2005r., z którego wynika, że produkcja preparatu odbywa się zgodnie z recepturą dostarczoną w dniu 18 listopada 2004r., wskazującą na zawartość alkoholu na poziomie 0,5% oraz, że receptura ta stosowana jest począwszy od 1998r. w związku z normą standardową Q/F04001-1998. Zdaniem skarżącej organy celne ustaliły stan towarów według norm produkcji właściwych w 1994r., a nie na dzień zgłoszenia celnego.
W związku z tym klasyfikacja towaru do pozycji 2208 90 699 dokonana przez organy celne jest błędna, bo zawartość alkoholu w importowanym preparacie w chwili dokonywania zgłoszeń celnych nie przekraczała 0,5%, co wykluczało możliwość uznania "B" za napój alkoholowy. Dodatkowo skarżąca zarzuciła, że organy celne zaniedbały obowiązku pobrania próbek preparatu "B" do ewentualnych badań, chociaż były do tego zobowiązane zgodnie z pismem Głównego Urzędu Ceł z dnia 30 lipca 1999r. dot. WIT nr [...] oraz WIT nr [...].
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze organ stwierdził, że strona skarżąca nie przedłożyła żądanych dokumentów źródłowych producenta stanowiących podstawę do ustalenia składu towaru i nie udokumentowała kwestii związanych z określeniem producenta. Dokument wskazany jako standard produkcji Q/F04001-1998 nie może Stanowić dowodu potwierdzającego zawartość alkoholu, bowiem w ogóle się do tej zawartości nie odnosi. Natomiast zezwolenie sanitarne nr [...] wydane dla "E" posiada okres ważności od 1.11.2004r. do 31.10.2009r.
Organ uznał za chybiony zarzut ustalenia stanu towaru wg nieaktualnych norm, gdyż to strona przedłożyła na żądanie organu celnego dokumenty producenta pochodzące z lat 1993-1994 i nie były one sprzeczne z dokumentami przedstawionymi przez nią na etapie zgłoszenia towaru do procedury celnej (wzór etykiety, świadectwo rejestracji). W związku z powyższym organ podtrzymał dokonane ustalenia faktyczne i taryfikację towaru wynikającą
z zaskarżonej decyzji.
Ponadto na rozprawie w dniu 16 maja 2006r. pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu – Wiążącej Informacji Taryfowej nr [...] z dnia 5 kwietnia 2006r. wraz
z wnioskiem i załącznikami, na okoliczność ustalenia, że przedmiotem eksportu na rynek Unii Europejskiej przez tego samego producenta są preparaty "B" nie tylko z zawartością alkoholu do 0,5%, ale i wyższą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ - powoływanej dalej jako ustawa p.p.s.a. kontrola zaskarżonych decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych występujących w sprawie.
Spór w rozpoznawanej sprawie między skarżącą, a organami celnymi dotyczy prawidłowości klasyfikacji taryfowej importowanego towaru, co w konsekwencji ma wpływ na wysokość kwoty wynikającej z długu celnego.
Zgodnie z treścią art.65§3 Kodeksu celnego, który z mocy art.26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz.623) ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje
z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną i określenie kwoty wynikającej z długu celnego, chyba że w sprawie zostanie wydana decyzja organu celnego rozstrzygająca
o innym przeznaczeniu celnym albo o kwocie wynikającej z długu celnego. Natomiast przepis art.83 Kodeksu celnego daje organowi celnemu prawo do weryfikacji zgłoszenia celnego, po jego przyjęciu i zwolnieniu towaru, a weryfikacja ta polega na kontroli zgłoszenia i dołączonych dokumentów, zaś w przypadku uznania zgłoszenia za nieprawidłowe - wydaniu decyzji na podstawie art.65§4 pkt 2 Kodeksu celnego.
Zgłoszenie celne ma charakter deklaracji, a za jego prawidłowość oraz treść dokumentów dołączonych do zgłoszenia odpowiada zgłaszający.
W niniejszej sprawie dokonane przez skarżącą zgłoszenie celne zostało przyjęte,
a towar objęto procedurą dopuszczenia do obrotu. W wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego organy celne zakwestionowały kod taryfowy podany przez importera, a to
w związku z ustaleniem, że posługiwanie się przez niego świadectwem rejestracyjnym nr [...] było nieuprawnione. Należy zaznaczyć, że organy nie kwestionowały stanu towaru, jaki wynikał ze zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów.
W ocenie Sądu organy celne prawidłowo ustaliły, że przedmiotem importu był preparat o nazwie handlowej "B", zawierający w swym składzie wyciąg z korzenia żeń-szeń, mleczko pszczele, nalewkę z cytryńca chińskiego, miód pszczeli, konserwanty i wodę destylowaną. Ze względu na zawartość saponin triterpenowych zwanych ginzenozydami, które poprawiają czynności ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego, a niektóre działają immunomodulująco, preparat ten ma wskazania do zastosowania jako środek pomocniczy w ogólnym osłabieniu po przebytych chorobach i zabiegach chirurgicznych, w braku łaknienia, bezsenności i neurastenii. Taki stan towaru strona zadeklarowała w momencie dokonywania importu (w zgłoszeniach celnych), a organy celne nie miały powodu, by to kwestionować. Ponieważ jednak później wyszło na jaw, że dołączone do zgłoszeń celnych świadectwo rejestracyjne nr [...] było nieważne w momencie dokonywania zgłoszeń celnych (utraciło ważność w dniu 26 kwietnia 1995r., a okoliczność ta nie była sporna), nie mogło stanowić podstawy ustalenia stanu towaru w niniejszej sprawie. Za uzasadnione należy zatem uznać ustalenie, że importowany preparat nie był objęty urzędową farmakopeą.
Zawartość alkoholu w importowanym preparacie "B" wynosiła 2%. Taki poziom alkoholu organy ustaliły w sposób prawidłowy w oparciu o przedłożone przez stronę dokumenty producenta (urzędowe tłumaczenia dokumentów z języka angielskiego dołączone do pisma z dnia 1 września 2003r.), które odpowiadały dołączonej do zgłoszenia celnego normie ZN/03.94 (zawartość alkoholu w granicach 1,6%-2,4%). Zasadne było również przyjęcie przez organy celne, że analiza Instytutu Leków nr [...] z dnia 6 kwietnia 1994r., w której zawartość alkoholu etylowego oznaczono na poziomie 1,8%, nie jest reprezentatywna dla towaru będącego przedmiotem rozpoznawanej sprawy. gdyż analiza ta odnosiła się do preparatu "B" określonej serii tj. 93092301. Trzeba dodać, że taki skład preparatu (w tym zawartość alkoholu wysokości 2%) wynikał również z oświadczeń składanych przez stronę w trakcie postępowania celnego. Następnie B.N. przedłożyła kolejne dokumenty producenta, które zawierały sprzeczne dane odnośnie zawartości alkoholu w preparacie "B". Z oświadczenia producenta z dnia 18 listopada 2004r.(k.105 akt wspólnych) wynika, że zawartość alkoholu w preparacie "B" wynosi 0,5%, zaś inne oświadczenie producenta, bez daty (k.102 akt wspólnych), wydane na wniosek strony na użytek toczącego się postępowania celnego, określa zawartość alkoholu w wysokości do 0,5%.
Sąd podzielił stanowisko organów celnych, że za najbardziej wiarygodne
w odniesieniu do importowanego w niniejszej sprawie towaru należy uznać pierwotnie przedłożone przez stronę dokumenty producenta, zgodne z dokumentami dołączonymi do zgłoszeń celnych, które określały zawartość alkoholu w preparacie na poziomie 2%. Należy zauważyć, że próbki towaru nie zostały pobrane do badań, lecz – wbrew twierdzeniom skargi – organy celne nie miały takiego obowiązku (wskazane przez stronę skarżącą pismo Prezesa GUC nie ma charakteru normatywnego i nie wiązało organów w rozpoznawanej sprawie). W tej sytuacji nie było możliwe, aby zbadać konkretną partię importowanego towaru, zarówno pod względem składu, jak
i właściwości preparatu. Ponadto jak wynika z akt sprawy producent wytwarza preparat "B" o różnej zawartości alkoholu. Z tych powodów nieuzasadnione było powoływanie biegłego, gdyż dowód z jego opinii nie rozstrzygnąłby sporu co do składu importowanego preparatu. Sąd podzielił również stanowisko organów celnych odnośnie braku podstaw do badania przez biegłego właściwości preparatu "B", skoro organy nie kwestionowały przedstawionych przez stronę dowodów w tym zakresie (wypowiedzi naukowców, lekarzy) i generalnie nie negowały jego leczniczych właściwości.
W ocenie Sądu organy celne prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i zasadnie uznały, że preparat, który choć zawiera składniki o właściwościach leczniczych, lecz nie został wpisany do urzędowej farmakopei, nie może zostać uznany za lek i podlegać taryfikacji do pozycji 3004 Taryfy Celnej.
Klasyfikacja taryfowa, będąca jednym z elementów kalkulacyjnych, mających wpływ na prawidłowe określenie kwoty wynikającej z długu celnego, winna być dokonana
z uwzględnieniem stanu towaru i cech charakteryzujących go w sposób najbardziej szczegółowy, zgodnie z brzmieniem Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Reguła 1 ORINS stanowi, że tytuły sekcji, działów i poddziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne; dla celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji i działów, o ile nie są one sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag.
Jeśli chodzi o kod PCN 3004 40 10 0, zastosowany przez importera w zgłoszeniach celnych z 29 stycznia 2003r., 14 marca 2003r. i 3 kwietnia 2003r. , to jak wynika
z obowiązującej wówczas Taryfy celnej (załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002r. Dz. U. Nr 226, poz. 1885 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999r. w sprawie Wyjaśnień do Taryfy celnej (Dz. U. Nr 74, poz. 830 ze zm.), mieści się on w pozycji 3004, obejmującej “Leki ( z wyłączeniem produktów z pozycji 3002, 3005 lub 3006) złożone z produktów zmieszanych lub nie zmieszanych, dla celów terapeutycznych lub profilaktycznych, przygotowane w odmierzonych dawkach lub w opakowaniach do sprzedaży detalicznej", a dotyczy leków zawierających alkaloidy lub ich pochodne, ale nie zawierające hormonów, pozostałych produktów z pozycji 2937 lub antybiotyków, przygotowanych do sprzedaży detalicznej.
W ocenie Sądu taryfikacja taka jest wadliwa, gdyż preparatu "B" nie można zataryfikować do leków. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów celnych, że warunkiem zaklasyfikowania towaru do leków (poz.3003 lub 3004 Taryfy celnej) jest wpis do urzędowej farmakopei. Uzasadnia to brzmienie pozycji, w której posłużono się wyrazem "lek", a także uwagi do pozycji i wyjaśnienia do Taryfy Celnej. Przepisy prawa celnego nie formułują definicji leku, dlatego właściwe jest w tym zakresie odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. Prawo farmaceutyczne- Dz. U. Nr 53 z 2004r., poz.533 ze zm.), zwanej dalej Prawem farmaceutycznym. Lekiem gotowym jest produkt leczniczy wprowadzony do obrotu pod określoną nazwą i w określonym opakowaniu (art.2 pkt 11), natomiast stosownie do treści art. 3 ust.1 do obrotu dopuszczone są, z zastrzeżeniem ust.4 i art.4 produkty lecznicze, które uzyskały pozwolenie na dopuszczenie do obrotu. Zastrzeżenia, o których mowa w ust.4 (dotyczy zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na wprowadzenie do obrotu leków recepturowych i aptecznych, produktów radiofarmaceutycznych, krwi i osocza, surowców farmaceutycznych i immunologicznych produktów leczniczych weterynaryjnych) oraz w art.4 (dotyczy zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na wprowadzenie do obrotu produktów leczniczych sprowadzanych z zagranicy, jeżeli ich zastosowanie jest niezbędne dla ratowania życia i zdrowia pacjenta), nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Zatem warunkiem uznania produktu leczniczego za lek jest uzyskanie pozwolenia na dopuszczenie do obrotu.
Z brzmienia pozycji 3003 i 3004 Taryfy celnej wynika, że dotyczą one leków, z tą różnicą, że pozycja 3004 obejmuje leki przygotowane w odmierzonych dawkach lub w opakowaniach do sprzedaży detalicznej, podczas gdy poz.3003 obejmuje leki nie przygotowane do takiej sprzedaży. Różni je więc, jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Celnej, jedynie postać, w jakiej występują (sposób pakowania).
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skargi, wyjaśnienia do poz.3003, z których wyraźnie wynika warunek objęcia produktów z tej pozycji urzędowa farmakopeą, są aktualne również w odniesieniu do produktów z poz.3004. Teza ta znajduje potwierdzenie w Komentarzu dodatkowym do interpretacji uwagi dodatkowej do działu 30 (Opinie klasyfikacyjne Ministra Finansów – zał. do Wyjaśnień do Taryfy celnej), który wprost stanowi, że pozwolenie na dopuszczenie do obrotu jest warunkiem koniecznym do zaklasyfikowania produktu do pozycji 3004, niemniej jednak nie przesądza o jego klasyfikacji w dziale 30 taryfy celnej. W dalszej części Komentarz stanowi o sposobie rozróżniania leków od preparatów określonych jako dietetyczne środki spożywcze (w oparciu o obliczenia wielkości zalecanego dziennego spożycia), w każdym jednak przypadku warunkiem koniecznym spełnienia przez produkt wymagań leku jest pozwolenie na dopuszczenie do obrotu.
Niesporne w sprawie jest to, że preparat "B" nie został dopuszczony do obrotu
w rozumieniu przepisów Prawa farmaceutycznego, ani nie posiada świadectwa rejestracyjnego wymaganego przepisami obowiązującej uprzednio ustawy ś.f., a to – zdaniem Sądu – uniemożliwia zataryfikowanie preparatu do leków (poz.3003 i 3004 Taryfy celnej).
Niezależnie od tego, zdaniem sądu, przedmiotowy preparat "B" nie może zostać zataryfikowany do poz.3004 również ze względu na właściwości. Z brzmienia pozycji 3004 wynika, że o możliwości zakwalifikowania danego produktu do tej właśnie pozycji decyduje to, czy służy on do celów terapeutycznych lub profilaktycznych. Natomiast z uwagi 1a do działu 30 Taryfy celnej wynika, że dział ten nie obejmuje żywności i napojów, takich jak odżywki dietetyczne, odżywki wzbogacone i dla diabetyków, preparaty uzupełniające dietę, napoje wzmacniające i wody mineralne, nawet jeśli posiadają właściwości terapeutyczne lub profilaktyczne. Uwaga dodatkowa do działu stanowi, że pozycja 3004 obejmuje preparaty lecznicze i preparaty oparte na następujących substancjach aktywnych: witaminach, minerałach, egzogennych aminokwasach lub kwasach tłuszczowych, w opakowaniach do sprzedaży detalicznej. Tego typu preparaty należy klasyfikować w pozycji 3004 pod warunkiem, że na etykiecie, opakowaniu lub dołączonej ulotce zostały podane następujące informacje: o rodzaju choroby, schorzenia lub ich symptomach, do których ma zastosowanie ten preparat, o stężeniu substancji aktywnej (aktywnych) zawartych w nim, o dawkowaniu i o sposobie leczenia. W przypadku preparatów opartych na witaminach, minerałach, egzogennych aminokwasach lub kwasach tłuszczowych, zawartość jednej z tych substancji w zalecanej dawce dobowej podanej na etykiecie, opakowaniu lub dołączonej ulotce musi być znacząco wyższa niż dzienne spożycie zalecane do utrzymania ogólnego zdrowia lub dobrego samopoczucia.
Importowany preparat "B" powyższych wymagań nie spełnia, w szczególności na zalegającym w aktach wzorze etykiety brak informacji o rodzaju choroby, schorzenia lub ich symptomach, które miałby leczyć, a jedynie zawarte jest wskazanie do stosowania preparatu jako środka pomocniczego w ogólnym osłabieniu po przebytych chorobach i zabiegach chirurgicznych, w braku łaknienia, bezsenności i neurastenii.
Z opisów właściwości preparatu wynika, że preparat "B" jest odżywczym środkiem tonizującym, zdrowotnym, nie ma ubocznych skutków, ani przeciwwskazań oraz, że nie istnieją wyniki badań klinicznych nad jego działaniem.
Taki charakter przedmiotowego preparatu jako środka poprawiającego samopoczucie, zdolność koncentracji, wspomagającego leczenie chorób, lecz nie leczącego, nie mającego zastosowania w bezpośredniej terapii, potwierdzają również dołączone przez stronę do akt dowody, w tym certyfikaty producenta.
W ocenie Sądu dokonana przez organy celne taryfikacja preparatu "B" do kodu taryfowego PCN 2208 90 69 9 była prawidłowa.
Dział 22 Taryfy Celnej obejmuje napoje alkoholowe, bezalkoholowe i ocet,
z wyjątkami wymienionymi w uwadze nr 1 do tego działu, które jednak
w rozpoznawanej sprawie nie mają miejsca. Ustalenie w postępowaniu celnym zawartości alkoholu w preparacie "B" na poziomie 2% uzasadnia jego klasyfikację jako napoju alkoholowego (tj. zawierającego więcej niż 0,5% objętości alkoholu). Natomiast uwaga nr 3 do działu 22 nakazuje klasyfikować napoje alkoholowe do pozycji od 2203 do 2206 lub do pozycji 2208 - według właściwości. Oczywistym jest wyłączenie klasyfikacji do pozycji 2203 - Piwo otrzymywane ze słodu", do pozycji 2204 – "Wino ze świeżych winogron łącznie z winami wzmocnionymi (...)", pozycji 2205 – "Wermut i inne wina ze świeżych winogron przyprawione roślinami lub substancjami aromatycznymi" oraz pozycji 2206 – "Pozostałe napoje fermentowane (...)".
Właściwa pozostaje zatem pozycja 2208, obejmująca “Alkohol etylowy nieskażony
o objętościowej mocy alkoholu mniejszej niż 80% objętości, wódki, likiery i inne napoje alkoholowe". Potwierdzają to Wyjaśnienia do Taryfy celnej, zgodnie z którymi pozycja 2208 obejmuje, bez względu na stężenie alkoholu wszystkie pozostałe napoje alkoholowe nie objęte żadną z poprzednich pozycji niniejszego działu, w tym m.in. napoje alkoholowe, czasami określane jako "uzupełnienie diety" przeznaczone do spożywania w celu utrzymania dobrego stanu zdrowia lub dobrego samopoczucia; mogą być np. na bazie ekstraktów roślinnych, koncentratów owocowych, lecytyny, substancji chemicznych itd. i zawierać dodatek witamin lub związków żelaza" (pkt 14 Wyjaśnień do Taryfy celnej). W dziale tym klasyfikowane są - co wynika bezpośrednio
z brzmienia pozycji - m.in. gotowe preparaty ziołowe będące farmaceutykami, na bazie alkoholu (pozycja taryfowa 2208 90 69 1). Ani Taryfa celna, ani prawo farmaceutyczne, nie zawierają definicji farmaceutyku, natomiast Słownik Języka Polskiego pod redakcją prof. dr Mieczysław Szymczaka (Wydawnictwo Naukowe PWN-Warszawa 1978, str.573) zrównuje pojęcie farmaceutyku z pojęciem leku.
Określone powyżej właściwości preparatu "B" jako środka pomocniczego
w niektórych stanach osłabienia organizmu, poprawiającego samopoczucie i zdolność koncentracji, lecz nie będącego środkiem farmaceutycznym, uzasadniają jego taryfikację do kodu PCN 2208 90 69 9.
Bezzasadny jest także zarzut naruszenia reguły 3b ORINS, ponieważ reguła ta nie miała i nie mogła mieć zastosowania w rozpoznawanej sprawie, jako że towar został sklasyfikowany zgodnie z regułą 1, a to wykluczało stosowanie reguł następnych. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać za nietrafne zarzuty naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa materialnego.
Nieuzasadnione są także zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Organy celne przeprowadziły wyczerpujące postępowanie wyjaśniające z udziałem strony,
a odmowa przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego była – w okolicznościach rozpoznawanej sprawy - uzasadniona. Należy zauważyć, że organy celne nie są związane wnioskami strony o powołanie biegłego dla ustalenia okoliczności, które
w sposób nie budzący wątpliwości mogą być ustalone przez organ na podstawie dokumentów sprawy, a zwłaszcza oświadczeń strony składanych w innym czasie ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 1982r. sygn. akt I SA 2497/81 publik. OSNPG 1982/12 str.22). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy przeprowadzenie dowodu na skład importowanego preparatu byłoby niemożliwe, ponieważ nie zostały pobrane i zabezpieczone próbki tego preparatu do badań. Odnośnie dowodu z opinii biegłego w celu stwierdzenia właściwości przedmiotowego preparatu należy uznać, że nie była ona niezbędna w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, gdzie strona dysponowała i przedłożyła organom dokumenty opisujące właściwości i sposób działania preparatu "B", a organy celne tego nie kwestionowały. Natomiast ocena wszystkich zebranych dowodów i dokonanie na ich podstawie taryfikacji towaru do właściwego kodu PCN należy do organów celnych, a nie do biegłych.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy dodać, że ocena dowodów w zakresie składu
i właściwości preparatu nie była dowolna, opierała się na dowodach dołączonych przez stronę do zgłoszenia celnego i wyjaśnieniach strony. Organy celne dały wiarę tym dowodom, a odmówiły wiarygodności jedynie późniejszym, zmienionym wyjaśnieniom strony i przedstawionym później dowodom. Uznanie późniejszych dowodów za niewiarygodne było uzasadnione w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, gdyż strona w sposób zasadniczy zmieniła wyjaśnienia odnośnie składu preparatu, a przedstawione na ich poparcie dokumenty budziły uzasadnione wątpliwości co do ich rzetelności (ze względu na rozbieżne nazwy producenta, błędy w nazwie producenta na papierze firmowym). Słusznie organy uznały i należycie uzasadniły, że przedstawiony przez skarżącą standard produkcji Q/F04001-1998 nie odnosi się do zawartości alkoholu w preparacie "B", a zezwolenie sanitarne nr [...] z okresem ważności od 1.11.2004r. do 31.10.2009r. nie obejmuje produkcji preparatu importowanego w 2003r. Odmienna ocena dowodów przez organy celne i odmowa wiarygodności niektórym z nich nie oznacza, że stan faktyczny nie został wyjaśniony. Organy nie miały też obowiązku badać sposobu taryfikacji preparatów "B" w innych urzędach celnych, bo każda sprawa celna ma charakter indywidualny, a wydane rozstrzygnięcia nie wiążą innych organów celnych. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest wnioskowane przez skarżącą ustalenie czy preparat "G" (o składzie i właściwościach identycznych jak "B") posiada świadectwo rejestracji. Fakt rejestracji podobnego preparatu i pozwolenie na dopuszczenie go do obrotu, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia i w żaden sposób nie wpływa na status importowanego preparatu.
Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd w oparciu o art.151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.