I SA/RZ 369/22

I SA/Rz 369/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek
Jarosław Szaro /przewodniczący/
Piotr Popek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Podatek rolny
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2052
art. 21
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1452
art. 2 ust. 2, art. 7 ust. 1 pkt. 4 lit. b
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Dz.U. 2020 poz 333
art. 1
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 października 2022 r. sprawy ze skargi M.E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 16 marca 2022 r., nr SKO.4140.24.2022 przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M.S. (dalej: podatniczka/skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu dnia 16 marca 2022r. nr SKO 4140.24.2022, utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 1 lutego 2021 r. nr [...], w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2022.
Burmistrz Miasta i Gminy N. opisana wyżej decyzją z dnia 1 lutego 2022r., ustalił podatniczce łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2022 w łącznej kwocie 304 zł w tym: podatek rolny - w wysokości 270 zł, podatek od nieruchomości - 34 zł.
W uzasadnieniu wskazano, że podstawę wymiaru podatku stanowią grunt leśny o pow. 0,0103 ha nie poddany opodatkowaniu, grunt rolny o pow. 1,7594 ha przeliczeniowego, za który wymierzono podatek rolny w wysokości 270 zł, budynki mieszkalne o pow. 123 m2– zwolnione z opodatkowania na podstawie zwolnienia gminnego, pozostałe budynki o pow. 60m2 – zwolnione od opodatkowania na podstawie zwolnienia ustawowego oraz grunty pozostałe o pow. 126 m2, za które wymierzono podatek w wysokości 34 zł.
Decyzję skierowano do E.S. jako podatniczki oraz M.S. jako pełnomocnika, bowiem organ dysponował pełnomocnictwem ogólnym w formie aktu notarialnego z dnia [.] kwietnia 2018 r. sygn. Rep. A nr [...] mocą którego M.S. upoważniła E.S. zam. w N. ul. [...] do reprezentowania ją przed wszelkimi organami, w tym organami podatkowymi i Samorządowym i Kolegium Odwoławczym.
W odwołaniu od tej decyzji wniesionym osobiście przez podatniczkę M.S. zarzucono naruszenie szeregu przepisów prawa procesowego prowadzących do błędnych ustaleń w zakresie określenia przedmiotu opodatkowania, nie zastosowania zwolnienia podatkowego w podatku rolnym oraz wydanie wadliwej decyzji, nie zawierającej pouczenia o przysługującym środku odwoławczym oraz skierowanej do niewłaściwego adresata.
Po rozpatrzeniu odwołania, organ II instancji, opisaną na wstępie decyzją z dnia 16 marca 2022r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy przytoczył przepisy dotyczące wymiaru podatku rolnego określone w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r., o podatku rolnym (tj. Dz. U. z 2020r., poz.333 ze zm.). oraz podatku od nieruchomości określone w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r., o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2019r., poz.1170 ze zm.). Powołał się także na związanie organów podatkowych w zakresie wymiaru w/w podatków danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że z informacji o działkach dla jednostki rejestrowej [...] obręb [...] N. wynika, że podatniczka - M.S. jest właścicielką nieruchomości rolnych i leśnych o łącznej powierzchni 2,2425ha fizycznych, co stanowi 2,0327ha przeliczeniowego. Na podstawę opodatkowania składają się następujące działki nr: [...] o pow. 0,0103ha (LsV); [...] o pow. 0,0126ha (dr); [...] o pow. 0,2105ha (Br-PsV); [...] o pow. 0,0737ha (ŁIV); [...] o pow. 0,9484ha (Rlllb, RIVa, RIVb i RV) oraz [...] o pow. 0,9870ha (Rlllb i RVIa). Nadto podatniczka posiada posadowiony na działce nr [...] budynek mieszkalny o powierzchni 123m2 oraz budynek pozostały o powierzchni 61 m2.
Wskazał także organ, że na terenie Miasta i Gminy N. obowiązują: uchwała Rady Miasta nr [...] z dnia [..] listopada 2021 r., w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości ([..]) oraz uchwała nr [...] z dnia [..] grudnia 2002r., w sprawie zwolnień w podatku od nieruchomości ([...].
Skonstatował organ, że z ustalonych okoliczności wynika, że podatniczka jest podatnikiem podatku od nieruchomości - gruntu (zwolnienie podatkowe dla budynku mieszkalnego) oraz podatku rolnego, a wymiar podatku został ustalony na podstawie danych zawartych w rejestrze gruntów, przy zachowaniu stawek podatkowych wynikających z obowiązującej uchwały Rady Miasta w N. z uwzględnieniem ceny skupu kwintala żyta.
Według organu wobec ustalonego w sprawie stanu faktycznego co do podmiotu i przedmiotu opodatkowania, oraz prawidłowości stanowiska organu I instancji nie mają znaczenia pozamerytoryczne argumenty podniesione w odwołaniu. bowiem nie mogą one mieć znaczenia dla prawidłowości zajętego przez organ I instancji stanowiska - nie mają one wpływu na ustalenie obowiązku podatkowego. Podkreślił, że nie dopatrzył się naruszenia przez organ I instancji naczelnych zasad postępowania podatkowego, określonych w przepisach art. 120, art. 121§1 i § 2 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U z 2020 r., poz. 1325, dalej: O.p.). Zaznaczył, że można mieć wątpliwości co prawidłowości zawartego w zaskarżonej decyzji organu I instancji uzasadnienia, lecz okoliczność ta sama w sobie nie może przesądzić o takiej wadliwości rozstrzygnięcia, że wymagało to by podjęcia decyzji kasacyjnej, a uchybienie to konwaliduje decyzja Kolegium jako organu odwoławczego. Zauważył ponadto organ, że zaskarżona decyzja organu I instancji zawiera na 2 stronie pouczenie o trybie postępowania odwoławczego, co bezpodstawnie zarzuca skarżąca.
Końcowo powołał się organ odwoławczy na wyjaśnienia udzielone stronie zawarte przez Burmistrza Miasta i Gminy N. w piśmie z dnia 3 sierpnia 2022r., które zostało przesłane na adres pełnomocnika podatniczki.
Na powyższą decyzję organu II instancji, podatniczka M.S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
W treści skargi skarżąca zarzuciła:
- brak rzetelnego i właściwego rozpoznania przez SKO w Przemyślu odwołania, które błędnie uznano za wniesione przez pełnomocnika mimo, że skarżąca wniosła je osobiście, sprowadzające się do przytoczenia szeregu przepisów prawa bez wyjaśnienia związku tych przepisów z przedmiotem sprawy i podatnikiem,
- nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, pominięcie, że na podstawie art. 2 ust. 2 u.p.o.l., a organ podatkowy w nakazie płatniczym wymierzył także podatek od nieruchomości, pomijając, że działka ew. nr [...] w ewidencji gruntów stanowi działkę rolną zabudowaną,
- nie wyjaśnienie stronie na podstawie jakich przepisów prawa podmiot i przedmiot opodatkowania nie mają znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia – wpływu na ustalenie obowiązku podatkowego,
- nie wyjaśnienie dlaczego organ I instancji określił jej budynek mieszkalny jako BG – budynek gminny, a budynki gospodarcze jako PU, na jakiej podstawie zwolnione zostały budynki mieszkalny i gospodarczy na działce nr [...],
- nie odniesienie się do okoliczności, że w decyzji wskazano 2 osoby bez określenia ich statusu,
- pozbawienie strony możliwości wypowiedzenia w sprawie, złożenia wniosków i żądań przed wydaniem rozstrzygnięcia.
Wywodząc powyższe skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji i przekazanie sprawy Kolegium do ponownego rozpoznania oraz o zasadzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje.
Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wpierw należy odnieść się do kwestii związanych z występowaniem w sprawie podatniczki, a także jej ewentualnego pełnomocnika, a więc odnoszących się do zapewnienia skarżącej udziału w sprawie. Na tym tle doszło do pewnych nieporozumień ze strony organu odwoławczego, także co do identyfikacji autora odwołania, co ostatecznie, nieco wyprzedzając dalsze rozważania, nie było na tyle istotne, aby miało wpływ na treść rozstrzygnięcia i uwzględnienie wniosku skargi o wyeliminowanie skarżonej decyzji z obrotu prawnego. Godzi się zauważyć, że decyzje – nakazy płatnicze, ze względu na ich masowość ograniczają się do elementarnych danych, które uzasadniają ustalony w nich wymiar podatku. Wydając w niniejszej sprawie decyzję wymiarową organ na pierwszym miejscu wymienił podatniczkę - > (posługującej się nadto drugim imieniem E.) S. oraz E.S. – pełnomocnika. Faktycznie organ I instancji nie wyjaśnił jaki status przysługuje tym osobom w sprawie, ale dla tych osób nie powinno budzić to żadnych wątpliwości. Decyzja została wysłana na adres osoby pełnomocnika – E.S. wskazany w dokumencie pełnomocnictwa, na który powołał się organ I instancji – N., ul. [...]. W odwołaniu, które skarżąca wniosła osobiście, wbrew temu co twierdzi organ odwoławczy, skarżąca posłużyła się dwojgiem imion (M.E.) i wskazała adres do doręczeń tożsamy z adresem pełnomocniczki. To najwyraźniej wpłynęło na błędne uznanie (odczytanie) przez organ odwoławczy, że odwołanie wniosła nie podatniczka lecz jej pełnomocnik. Podkreślić należy, że w żadnym razie nie usprawiedliwia to niestaranności w działaniu ze strony organu odwoławczego, niemniej jednak ostatecznie nie ograniczyło prawa skarżącej do udziału w sprawie, bowiem każdorazowo, tak decyzja czy to organu I instancji czy organu odwoławczego doręczana była pod adres, który był także adresem do doręczeń dla skarżącej i najwyraźniej docierały do niej, skoro w terminie wywodziła czy to odwołanie czy też skargę, odnosząc się do treści skarżonych decyzji.
Przechodząc do kwestii merytorycznych wskazać należy, że sposób opodatkowania podatkiem od nieruchomości regulują przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2022. Poz. 1452 , dalej: u.p.o.l.). Ustawa ta określa zarówno powstanie obowiązku podatkowego, kogo ten obowiązek obciąża, jak również zakreśla ramy, w których organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa stawki tego podatku. Z kolei sposób opodatkowania gruntów stanowiących użytki rolne reguluje ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2020, poz. 333, dalej: u.p.r.).
Z punktu widzenia istoty sporu, kluczowym w niniejszej sprawie jest art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 r., poz. 2052 ze zm., dalej: Prawo geodezyjne i kartograficzne). Zgodnie z tym przepisem podstawę m.in. wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Jak zasadnie wskazywał organ odwoławczy, z powyższego przepisu wynika związanie organów podatkowych danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków.
Organy podatkowe, w ramach prowadzonego postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, danych tych – co do zasady – nie mogą kwestionować. Organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości czy rolnym nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane uwidocznione w ewidencji gruntów. To na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany. Ewidencja zawiera również dane o właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących gruntami (art. 2 pkt 8) Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Dane te stanowią podstawę wymiaru podatków. Organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń, jeśli chodzi o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dlatego też, dopóki zapis w ewidencji nie zostanie zmieniony, jego treść jest dla organu wiążąca (zob. uchwały NSA z 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09 oraz z 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, a także wyroki NSA: z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1647/12; z 26 września 2014 r., sygn. akt II FSK 3099/12; z 3 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 2314/14; z 4 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 897/17, wyrok z 29 września 2015 r., sygn. akt II FSK 2027/13).
Można mieć sporo zastrzeżeń co do sposobu sporządzenia uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, umiejętności jasnego i precyzyjnego formułowania myśli, a w szczególności w wyjaśnieniu skarżącej jej wątpliwości i zastrzeżeń podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zgodzić się wszak należy z tym organem, że ustalenia w zakresie podmiotu, przedmiotu oraz zakresu opodatkowania w niniejszej sprawie nie powinny budzić wątpliwości. Organ odwoławczy powołał się na dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków dla jednostki rejestrowej [...] obręb [...]., które jak to wyżej wywiedziono są wiążące w postępowaniu podatkowym. Z danych tych wynika, a czego ostatecznie skarżąca nie neguje, że jest ona właścicielką, a więc także podatnikiem (art. 3 ust. 1 u.p.o.l. ) następujących nieruchomości: grunty nr: [...] o pow. 0,0103ha (LsV), [...] o pow. 0,0126ha (dr), [...] o pow. 0,2105ha (Br-PsV), [...] o pow. 0,0737ha (ŁIV), [...] o pow. 0,9484ha (Rlllb, RIVa, RIVb i RV) i [...] o pow. 0,9870ha (Rlllb i RVIa) oraz budynki: mieszkalny o powierzchni 123m2 oraz budynek pozostały o powierzchni 61 m2, posadowione na działce nr [...]. Skarżąca tych danych nie kwestionuje. W ocenie Sądu powiązanie tych danych z wymiarem podatku rolnego, podatku leśnego i podatku od nieruchomości przedstawionym w rozstrzygnięciu organu I instancji, w sposób czytelny oddaje sposób i zakres opodatkowania należących do skarżącej gruntów. Nie może zaś budzić wątpliwości, że należące do skarżącej budynki pozostały wolne od opodatkowania.
Krytycznie odnieść się należy do takiego sposobu motywowania swojego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, który w swojej argumentacji zawiera odwołanie się do innego dokumentu, w tym wypadku do stanowiska własnego organu I instancji w przedmiocie zarzutów odwołania. Niemniej jednak te odniesienia dotyczą kwestii dość oczywistych, opacznie tylko rozumianych przez skarżącą, a pośrednio wynikających czytelnie z zestawienia decyzji wymiarowej i utrzymującej ją decyzji SKO. Chodzi przede wszystkim o sposób opodatkowania należących do skarżącej budynków, a w zasadzie o rodzaj zwolnienia zastosowanego względem tych przedmiotów opodatkowania. Rozstrzygnięcie w tym zakresie jest więc dla skarżącej jak najbardziej korzystne, gdyż nie wiąże się z żadnym obciążeniem finansowym. Ulga zastosowana w opodatkowaniu budynków będących własnością skarżącej (w innym wypadku nie zostałyby objęte decyzją wymiarową skierowanej do skarżącej) wynika zaś jednoznacznie z przytoczonej przez organy uchwały Rady Miasta w N. nr [...] oraz z mocy ustawy - art. 7 ust. 1 pkt. 4 lit. b u.p.o.l.. Nie wymaga zdaniem Sądu szerszego komentarza obawa skarżącej co do przejęcia przez Gminę własności tych budynków, racjonalnie nie sposób bowiem powziąć tego rodzaju wniosków z treści decyzji wymiarowej. Zauważyć przy tym wypada, że ewentualne wątpliwości skarżąca mogła rozwiać zasięgając stosownych informacji w organie podatkowym.
Wskazać należy, że z treści art. 1 u.p.r. wynika, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Analogiczne rozwiązanie przyjęte zostało w art. 2 ust. 2 u.p.o.l. stanowiącym, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Wbrew poglądowi wyrażonemu w skardze nie opodatkowano podatkiem od nieruchomości należących do skarżącej gruntów rolnych, w tym stanowiących działkę ewidencyjną nr [...]. Konfrontując dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków wskazane przez organ odwoławczy z treścią rozstrzygnięcia organu I instancji, wyznaczającego zakres opodatkowania, stwierdzić należy, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości objęto jedynie grunty o pow. 126 m2 – jako grunty pozostałe. Odpowiadają one powierzchni należącej do skarżącej - według danych ewidencyjnych - działki ew. nr [...] o pow. 0,0126 ha oznaczonej jako droga (dr). Działka ta nie stanowi zatem użytku rolnego podlegającego opodatkowaniu podatkiem rolnym, lecz drogę, która jako grunt pozostały słusznie została opodatkowana najniższą stawką podatku od nieruchomości. Jak celnie zauważyło Kolegium, organy podatkowe tymi danymi, wynikającymi z rejestru gruntów, były związane. Analiza regulacji prawnych dotyczących prowadzenia ewidencji gruntów i budynków prowadzi więc wniosku, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków na które powołał się organ odwoławczy w pełni uzasadniają sposób opodatkowania wynikający z decyzji wymiarowej.
Dokonana kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, pozwoliła na ustalenie, że zarówno podmiot, przedmiot opodatkowania jak i zakres opodatkowania w niniejszej sprawie zostały ustalone w sposób prawidłowy, a wydane decyzje nie naruszają w sposób istotny prawa. Brak precyzyjnego uzasadnienia decyzji organu odwoławczego czy lakoniczność wypowiedzi w odniesieniu do podniesionych w odwołaniu zarzutów, jakkolwiek może stanowić o obrazie przepisu art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p., ale nie w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. To samo tyczy mylnej identyfikacji przez organ odwoławczy podmiotu wnoszącego odwołanie - jeżeli przyjąć, że organy podatkowe istotnie dopuściły się naruszenia ww. przepisów, to należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała wpływu tych naruszeń na wynik sprawy, ograniczając się do stwierdzenia, że miało to wpływ na wynik postępowania. Skarżąca w sposób opisowy podniosła zarzut odpowiadający naruszeniu art. 200 § 1 O.p., to jednak nie wskazała, w jaki sposób uniemożliwienie jej wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego miało wpływ na wynik sprawy. Ponadto organ odwoławczy nie mógł uchybić wskazanym w skardze przepisom kodeksu postępowania administracyjnego ponieważ nie działał w oparciu o przepisy tej ustawy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: P.p.s.a.).