Orzeczenie · 2025-11-04

I SA/RZ 362/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Miejsce
Rzeszów
Data
2025-11-04
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowy od osób prawnychceny transferowekoszty uzyskania przychodówznak towarowyprzedawnieniepostępowanie karnoskarboweinstrumentalne wszczęcie postępowaniauchylenie decyzjiumorzenie postępowania

Przedmiotem skargi "S" S.A. była decyzja Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego (NPUCS) uchylająca wcześniejszą decyzję określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 rok. Spółka zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów opłaty licencyjne za używanie znaku towarowego, co organ uznał za zawyżenie kosztów i nieuzasadniony transfer dochodu, stosując przepisy o cenach transferowych (art. 11 u.p.d.o.p.). Po kontroli celno-skarbowej i postępowaniu podatkowym, organ pierwszej instancji określił spółce zobowiązanie podatkowe. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. WSA w Rzeszowie wyrokiem z 21 kwietnia 2022 r. oddalił skargę, uznając analizę organu za prawidłową. Wyrok ten został zaskarżony do NSA, który wyrokiem z 18 lutego 2025 r. uchylił zaskarżony wyrok i decyzję organu odwoławczego, uznając za zasadny zarzut naruszenia art. 11 ust. 1-4 u.p.d.o.p., wskazując, że organy podatkowe wykreowały własną klauzulę, oceniając sprawę wykraczając poza zakres przepisu, a w stanie prawnym z 2015 r. brak było podstaw do oceny czynności prawnych i wywodzenia negatywnych skutków podatkowych. Po uchyleniu przez NSA, sprawa wróciła do organu odwoławczego, który decyzją z 3 czerwca 2025 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy odniósł się do kwestii zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, wskazując na wszczęcie postępowania karnoskarbowego. Spółka złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 70 § 6 pkt 1 o.p. i art. 70 i 1 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 208 § 1 o.p., twierdząc, że postępowanie karnoskarbowe zostało wszczęte instrumentalnie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia, które nastąpiło 15 kwietnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za uzasadnioną. Sąd stwierdził, że zobowiązanie podatkowe przedawniało się z upływem 31 grudnia 2021 r. Choć organ powoływał się na instytucję wszczęcia postępowania karnoskarbowego jako podstawę zawieszenia biegu terminu przedawnienia (art. 70 § 6 pkt 1 o.p.), sąd uznał, że w tym przypadku wszczęcie postępowania miało charakter instrumentalny. Sąd oparł się na wcześniejszych orzeczeniach NSA i WSA, które w analogicznych sprawach uznały, że brak było podstaw do wszczynania postępowania karnoskarbowego, gdy organ jedynie odmiennie oceniał zachowanie podatnika w ramach cen transferowych, a nie stwierdził popełnienia przestępstwa. Sąd podkreślił, że w 2015 r. nie obowiązywały klauzule nadużycia prawa ani zapobiegania unikaniu opodatkowania, a recharakteryzacja czynności prawnych na podstawie art. 11 u.p.d.o.p. w brzmieniu sprzed 2019 r. była problematyczna. Ponadto, sąd wskazał, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na skutek złożenia skargi do sądu administracyjnego, a po zakończeniu postępowania sądowego termin ten skończył bieg 14 kwietnia 2025 r. Decyzja organu odwoławczego z 3 czerwca 2025 r. została wydana po upływie terminu przedawnienia. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a postępowanie umorzył jako bezprzedmiotowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, w szczególności w kontekście instrumentalnego wszczynania postępowań karnoskarbowych w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Znaczenie dla oceny stosowania przepisów o cenach transferowych w stanie prawnym obowiązującym przed 2019 r.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym stanu prawnego obowiązującego w 2015 r. oraz interpretacji przepisów o przedawnieniu i cenach transferowych. Konieczność indywidualnej oceny charakteru postępowania karnoskarbowego w każdej sprawie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wszczęcie postępowania karnoskarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, gdy brak jest jednoznacznych podstaw do popełnienia przestępstwa, jest skuteczne i powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wszczęcie postępowania karnoskarbowego, które ma charakter instrumentalny i nie ma uzasadnionych podstaw prawnych do stwierdzenia popełnienia przestępstwa, nie powoduje zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w analizowanej sprawie brak było jasnych podstaw prawnych do wszczęcia postępowania karnoskarbowego, ponieważ organ jedynie odmiennie ocenił zachowanie podatnika w ramach mechanizmu cen transferowych, a nie stwierdził popełnienia przestępstwa. W 2015 r. nie obowiązywały klauzule nadużycia prawa ani zapobiegania unikaniu opodatkowania, a recharakteryzacja czynności prawnych na podstawie art. 11 u.p.d.o.p. w brzmieniu sprzed 2019 r. była problematyczna. W związku z tym, postępowanie karnoskarbowe zostało uznane za instrumentalne, a bieg terminu przedawnienia nie został zawieszony.

Czy zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2015 uległo przedawnieniu, biorąc pod uwagę bieg terminu przedawnienia oraz ewentualne jego zawieszenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, ponieważ wszczęcie postępowania karnoskarbowego było instrumentalne i nie spowodowało zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a dodatkowo bieg terminu został zawieszony na skutek złożenia skargi do sądu administracyjnego, który po zakończeniu postępowania sądowego, termin ten upłynął.

Uzasadnienie

Sąd ustalił, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2015 r. upływał 31 grudnia 2021 r. Wszczęcie postępowania karnoskarbowego uznano za instrumentalne, co nie zawiesiło biegu terminu. Skarga do WSA zawiesiła bieg terminu do dnia zwrotu akt organowi, po czym termin upłynął 14 kwietnia 2025 r. Decyzja organu odwoławczego z 3 czerwca 2025 r. została wydana po upływie terminu przedawnienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a postępowanie podatkowe umorzono z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 70 § c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.p. art. 11 § ust. 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 11 § ust. 1-4

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 11 § ust. 4

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 11 § ust. 5a

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Pomocnicze

o.p. art. 59 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.p. art. 11c

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

ustawa o KAS art. 94 § ust. 2

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

k.k.s. art. 56 § § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 9 § § 3

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 114a

Kodeks karny skarbowy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, ponieważ wszczęcie postępowania karnoskarbowego było instrumentalne i nie spowodowało zawieszenia biegu terminu przedawnienia. • Bieg terminu przedawnienia został zawieszony na skutek złożenia skargi do sądu administracyjnego, a po zakończeniu postępowania sądowego termin ten upłynął przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

organy podatkowe wykreowały własną klauzulę, oceniając sprawę na podstawie całokształtu czynności dokonanych pomiędzy Skarżącą oraz jej spółkami kontrolowanymi - wykraczając poza zakres art. 11 ust. 1-4 u.p.d.o.p. • w stanie prawnym w 2015 r. brak było podstaw prawnych do oceny czynności prawnych oraz wywodzenia negatywnych dla Skarżącej skutków podatkowych. • wszczęcie postępowania karnoskarbowego, nawet przeciwko osobie ma charakter instrumentalny czyli nastąpiło tylko i wyłącznie w celu uzyskania efektu procesowego w postaci takiego właśnie zawieszenia biegu terminu przedawnienia. • brak było podstaw do wszczynania postępowania karnoskarbowego z uwagi na rodzaj instytucji prawnej zastosowanej przez organ w tamtej sprawie.

Skład orzekający

Piotr Popek

przewodniczący

Grzegorz Panek

członek

Jarosław Szaro

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, w szczególności w kontekście instrumentalnego wszczynania postępowań karnoskarbowych w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Znaczenie dla oceny stosowania przepisów o cenach transferowych w stanie prawnym obowiązującym przed 2019 r."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym stanu prawnego obowiązującego w 2015 r. oraz interpretacji przepisów o przedawnieniu i cenach transferowych. Konieczność indywidualnej oceny charakteru postępowania karnoskarbowego w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia podatkowego i instrumentalnego wykorzystywania procedur prawnych. Pokazuje, jak sądy weryfikują działania organów podatkowych i chronią prawa podatników przed nadużyciami proceduralnymi.

Czy postępowanie karne skarbowe może być narzędziem do przedłużenia terminu ściągnięcia podatku? WSA w Rzeszowie odpowiada: tylko jeśli jest uzasadnione!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst