I SA/Rz 361/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2024-11-07
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności rolnedotacje unijneARiMRobszary z ograniczeniami naturalnymikontrola administracyjnapowierzchnia kwalifikowalnawspólna polityka rolnarolnictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę rolnika na decyzję o zmniejszeniu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) z powodu stwierdzenia mniejszej powierzchni kwalifikującej się do dopłat niż zadeklarowana.

Rolnik zaskarżył decyzję o zmniejszeniu płatności ONW na 2023 r., argumentując wadliwością kontroli administracyjnej i systemu GIS. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły mniejszą powierzchnię kwalifikującą się do dopłat (5,00 ha) niż zadeklarowaną (5,28 ha) na podstawie zdjęć lotniczych i danych satelitarnych, co skutkowało pomniejszeniem płatności. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na rolniku, a postępowanie w sprawach płatności rolnych ma specyficzny charakter.

Przedmiotem skargi J. S. była decyzja Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymująca w mocy decyzję o zmniejszeniu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) na 2023 r. Powodem zmniejszenia było stwierdzenie przez organ I instancji, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności (5,00 ha) była mniejsza niż zadeklarowana we wniosku (5,28 ha). Organ odwoławczy podtrzymał to stanowisko, wskazując na analizę różnych środków dowodowych, w tym zdjęć lotniczych i danych satelitarnych, które potwierdziły wykluczenie części działek z płatności z powodu braku działalności rolniczej lub obecności zadrzewień. Skarżący zarzucił wadliwe przeprowadzenie kontroli administracyjnej, niewłaściwą obsługę systemu GIS oraz naruszenie przepisów KPA, w tym pozbawienie prawa do odniesienia się do materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając rację organów. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawach płatności rolnych ma specyficzny charakter, a ciężar dowodu spoczywa na rolniku. Stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły powierzchnię kwalifikującą się do płatności na podstawie dostępnych narzędzi informatycznych, takich jak ortofotomapy i dane satelitarne, które odzwierciedlają stan działek w roku, w którym złożono wniosek. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące wadliwości kontroli, wskazując, że dołączone przez skarżącego dokumenty nie podważają ustaleń organów, a płatności ONW są jednoroczne, co czyni bezzasadnym powoływanie się na przyznane płatności w latach poprzednich. Sąd uznał, że przyznanie płatności do powierzchni większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar naruszałoby przepisy prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo ustalił mniejszą powierzchnię kwalifikującą się do płatności na podstawie danych z systemów informatycznych (ortofotomapa, zdjęcia satelitarne), co uzasadniało pomniejszenie przyznanej płatności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały narzędzia informatyczne do weryfikacji powierzchni działek rolnych, a ciężar dowodu co do prawidłowości deklaracji spoczywał na rolniku. Płatności ONW są jednoroczne i powierzchnia kwalifikująca się do dopłat jest ustalana na nowo każdego roku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (31)

Główne

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u. Plan Strategiczny art. 1 § pkt. 1

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

u. Plan Strategiczny art. 10 § ust. 2

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

u. Plan Strategiczny art. 20 § pkt 4

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

u. Plan Strategiczny art. 22

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

u. Plan Strategiczny art. 26 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

u. Plan Strategiczny art. 55 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

u. Plan Strategiczny art. 56 § ust. 8

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

u. Plan Strategiczny art. 66 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

u. Plan Strategiczny art. 70

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

u. Plan Strategiczny art. 71 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

u. Plan Strategiczny art. 100 § ust. 1-3

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 § § 2 ust. 2

rozporządzenie 2021/2115 art. 69 § lit. b

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia objętych wspólną polityką rolną oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1307/2013 i rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 656/2014 i rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) 2015/1368

rozporządzenie 2021/2115 art. 9

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia objętych wspólną polityką rolną oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1307/2013 i rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 656/2014 i rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) 2015/1368

rozporządzenie 2022/1172 art. 2 § ust. 7 lit, a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/1172 z dnia 29 czerwca 2022 r. uchylające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 656/2014 ustanawiające zasady wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do systemu kontroli w ramach systemu zintegrowanego zarządzania i kontroli oraz warunków dotyczących oświadczeń geograficznych, produktów regionalnych i tradycyjnych, jakości produktów rolnych, promocji produktów rolnych, działań informacyjnych i promocyjnych, rodzajów interwencji, płatności bezpośrednich, rozwoju obszarów wiejskich i kontroli krzyżowej

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 129 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 227

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 238 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

rozporządzenie (UE) nr 2021/2116 art. 59 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013

rozporządzenie (UE) nr 2021/2116 art. 68

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013

rozporządzenie 2021/2115 art. 45 § ust. 1 pkt. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia objętych wspólną polityką rolną oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1307/2013 i rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 656/2014 i rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) 2015/1368

rozporządzenie 2021/2115 art. 71 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia objętych wspólną polityką rolną oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1307/2013 i rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 656/2014 i rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) 2015/1368

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo ustaliły mniejszą powierzchnię kwalifikującą się do płatności ONW na podstawie danych z systemów informatycznych (ortofotomapa, zdjęcia satelitarne). Ciężar dowodu co do prawidłowości deklaracji spoczywał na rolniku. Płatności ONW są jednoroczne, a powierzchnia kwalifikująca się do dopłat jest ustalana na nowo każdego roku. Kontrola administracyjna przeprowadzona przez ARiMR z wykorzystaniem systemu GIS była zgodna z prawem.

Odrzucone argumenty

Wadliwe przeprowadzenie kontroli administracyjnej i obsługa systemu GIS. Naruszenie przepisów KPA poprzez pozbawienie strony prawa do wypowiedzenia się co do dowodów i materiałów oraz pominięcie wniosków dowodowych. Niewykazanie przez organ, jakie części działek zostały wykluczone i dlaczego. Przyjęcie, że rolnik nie prowadził działalności rolniczej na wykluczonych częściach działek. Zarzut dotyczący błędnego wskazania powierzchni działki rolnej 'T'.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. W sporze tym rację przyznać należy organom. Narzędziem do tej weryfikacji jest kontrola administracyjna przeprowadzana w głównej mierze przy wykorzystaniu dostępnych organom narzędzi informatycznych (ortofotomapa, zdjęcia satelitarne), ale też przy pomocy kontroli na miejscu, deklaracji i wyjaśnień rolników. Nie można też zaprzeczyć, że organ wyposażony przez prawodawcę (unijnego i krajowego) w odpowiednie, wysokospecjalistyczne i kosztowne narzędzia weryfikacji prawidłowości wniosków o płatność, ma nie tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek z niego korzystać. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Płatności przyznawane są do działek rolnych będących w faktycznym użytkowaniu przez stronę, do powierzchni MKO stwierdzonej w ramach postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem za rok 2023. Przyznanie płatności do powierzchni większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar rażąco naruszałoby przepis [...] oraz interes społeczny... Postępowanie w ramach przyznania płatności toczy się wedle odmiennych reguł niż klasyczne postępowanie administracyjne z Kodeksu postępowania administracyjnego.

Skład orzekający

Grzegorz Panek

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Popek

członek

Jarosław Szaro

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie powierzchni kwalifikującej się do płatności ONW na podstawie danych z systemów informatycznych (ortofotomapa, GIS) oraz specyfika postępowania w sprawach płatności rolnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przyznawania płatności rolnych i interpretacji przepisów dotyczących obszarów z ograniczeniami naturalnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych dla rolników płatności rolnych i procedury ich przyznawania, co czyni ją interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie rolnym i administracyjnym.

Rolnik walczył o dopłaty, ale sąd potwierdził: mniej hektarów niż zadeklarował, mniejsza płatność.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 361/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-11-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek /przewodniczący sprawozdawca/
Jarosław Szaro
Piotr Popek
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GZ 347/25 - Postanowienie NSA z 2025-09-30
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 134 § 1 , art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 412
art. 1 pkt. 1, art 10 ust. 2,  art. 20 pkt 4, art. 22, art. 26 ust. 1,art. 55 ust. 1, art. 56 ust. 8, art. 66 ust. 1 i 2, art. 70,  art. 71 ust. 1, art 100 ust 1-3
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Dz.U. 2024 poz 572
art. 79a, art. 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2015 poz 364
§ 2 ust. 2
Rozporzadzenie ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego  Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2024 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 28 maja 2024 r. nr 9009-2024-000205 w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2023 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. S. (strona, skarżący) jest decyzja Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 28 maja 2024 r., nr 9009-2024-000205 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 29 lutego 2024 r., nr 0183-2024-003963 w sprawie przyznania J. S. płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2023 rok.
Jak wynika z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji powodem zmniejszenia płatności było stwierdzenie przez organ I instancji, że wniosek o płatności na rok 2023 dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami dla działek rolnych: "T", "AA", "AD", "AF", "Y", "AE" nie spełnił warunków przyznania tej pomocy określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt. 1 ustawy o Planie Strategicznym, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 55 ust. 1, art. 56 ust. 8, art. 70 i art. 71 tej ustawy. W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności ONW wynosiła 5,28 ha. Tymczasem powierzchnia stwierdzona na obszarze ONW z ograniczeniami naturalnymi 5,00 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej.
Organ I instancji uznał, że powierzchnia uprawniona do płatności jest o 0,28 ha mniejsza niż zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności. Z uwagi na te nieprawidłowości płatność została przyznana w wysokości [...] zł z uwagi na jej pomniejszenie o [...] zł.
Konsekwencją tego stanu rzeczy było wydanie decyzji przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 29 lutego 2024 r.
W wyniku wniesionego odwołania decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 28 maja 2024 r.
W ocenie organu odwoławczego Organ I instancji dokonał analizy poszczególnych działek rolnych zadeklarowanych we wniosku przez J. S. w oparciu o szereg różnych środków dowodowych, a więc na podstawie kontroli administracyjnej wniosku oraz wykonanych w związku z tą kontrolą pomiarów, zdjęć i szkiców na mapie. Dodatkowo w celu ustalenia poprawnej powierzchni zadeklarowanych przez beneficjenta działek ewidencyjnych posiłkowano się zdjęciami lotniczymi, a więc tzw. ortofotomapami do kontroli foto 2023. Kontrola administracyjna przeprowadzona w sprawie potwierdziła, że na wykluczonych częściach działek nie była prowadzona działalność rolnicza. Organ odwoławczy wskazał ponadto na informację uzyskaną w toku postępowania odwoławczego, dotyczącą MKO z dnia 15 kwietnia 2024 r., która została sporządzona na podstawie ortofotomapy do kontroli foto 2023 oraz zobrazowań satelitarnych z dnia 14 sierpnia 2023 r. oraz deklarację rolnika dla działek rolnych: "T", "AA", "AD", "AF", "Y", "AE" potwierdzającą słuszność wykluczeń części tych działek przez organ I instancji.
W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 59 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego z Rady (UE) nr 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finasowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. U. UE L 435 z 06.12.20121 r. ze zm. - zwanego dalej rozporządzeniem (UE) nr 2021/2116 w szczególności poprzez wadliwe przeprowadzenie kontroli administracyjnej w oparciu o wadliwy system, względnie niewłaściwą obsługę sytemu informacji geograficznej, o którym mowa w art. 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 roku,
- ar. 10 ust. 1 i 2, art. 100 ust. 1-3 ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 261), rozporządzenia Ministra Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcja do zwierząt i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023 - 2027 (Dz. U. 2023. Poz. 482), poprzez wadliwe przeprowadzenie kontroli administracyjnej w zakresie weryfikacji zgłoszonych powierzchni działek rolnych z danymi zgromadzonymi w systemie informatycznym IASCplus, co do którego nie stwierdzono aktualnej bazy danych na rok 2023 dotyczącej powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności,
- art. 10 k.p.a. poprzez pozbawienie prawa odniesienia się do zgromadzonego materiału dowodowego, poprzez zupełne niewykazanie ani niewyjaśnienie jakie części działek zostały wykluczone i dlaczego, nadto pominięcie wniosków dowodowych skarżącego z dnia 9 maja 2024 roku, oraz z dnia 18 maja 2024 r. w zakresie wydania mu odpisów dokumentów, na podstawie których dokonano wykluczenia wskazanych w skardze działek lub ich części, przez przyjęcie, że:
rolnik składając wniosek o płatności na rok 2023 dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami dla działek rolnych: "T", "AA", "AD", "AF", "Y", "AE" nie spełnił warunków przyznania tej pomocy określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt. 1 ustawy o Planie Strategicznym, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 55 ust. 1, art. 56 ust. 8, art. 70 i art. 71 ustawy.
rolnik naruszył przepis art. 71 ust. 2 rozporządzenia 2021/2115 wydanego na podstawie art. 45 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 20 luty 2015 roku o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 dotyczącego szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt. 12 tej ustawy, i nie prowadził w roku 2023 (domniemanie w latach poprzednich) na działkach rolnych nr: "T", "AA", "AD", "AF", "Y", "AE" działalności rolniczej, pozostawiając te działki w częściach wykluczonych jako, las bądź obszary zakrzaczone, zadrzewione.
system Informacji Geograficznej o którym mowa w art. 68 rozporządzenia (UE) nr 2121/2116 na podstawie którego przeprowadzono kontrolę administracyjną wniosku rolnika o płatności ONW na 2023 rok spełniał wymogi jakościowe niezbędne dla takiej kontroli, oraz posiadał cechy aktualizacji na stan wymagany stosownymi przepisami co do płatności w roku 2023.
art. 78 § 1 k.p.a. poprzez brak należytego rozstrzygnięcia wnioskowanych środków dowodowych,
art. 81 k.p.a. poprzez uznanie przez Kierownika BP ARiMR w [...] za udowodnione okoliczności związane z prawem do wykluczenia z płatności działek rolnych lub ich części o numerach ewidencyjnych: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...],[...], nr [...],
- art. 75 § 1 k.p.a. w związku z art. 134 i 129 § 2 k.p.a. poprzez pominięcie w toku postępowania przed organem pierwszej wszelkich dowodów mających istotne znaczenie do ustalenia faktycznej prawdy materialnej i nieprzeprowadzenie w żadnym zakresie weryfikacji materiału dowodowego przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...],
- art. 7, art. 77, art. 134 k.p.a. i art. 129 § 2 oraz 238 § 1 w związku z art. 227 k.p.a. poprzez wadliwą kontrolę zgodności z prawem wniosku rolnika z dnia 29 czerwca 2023 r. ze stanem faktycznym w zakresie weryfikacji powierzchni (MKO) dla kwestionowanych działek poprzez system kontroli bezpośredniej
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w latach poprzednich skarżący otrzymał płatności do części działek, które w 2023 r. zostały wykluczone z płatności, a także, że nie zostało stronie wyjaśnione, dlaczego organ dokonał wykluczeń terenów zakrzaczonych, zadrzewionych czy zalesionych. Skarżący wskazuje na definicje lasu, zadrzewień i zakrzaczeń, a także dla przykładu wskazuje, między innymi że działka ewidencyjna nr [...] zadeklarowana jako działka rolna T została zgłoszona o powierzchni 0,10 ha, a nie jak przyjęto w zaskarżonej decyzji na powierzchni 0,12 ha w związku z tym nie ma żadnych podstaw do wykluczenia powierzchni 0,02 ha.
Do skargi dołączone zostały wydrukowane załączniki graficzne z wniosku o przyznanie płatności w statusie wniosku roboczy nr 1/39, 6/39, 15/39, 18/39, 20/39, 22/39, 24/39, 29/39 oraz wydruki maksymalnego obszaru kwalifikowanego (MKO) ustalonego przez organ na podstawie ortofotomapy z kontroli foto z 2023 r. oraz zobrazowań satelitarnych z 14 sierpnia 2023 r. oraz w oparciu o deklarację rolnika dla spornych działek. Strona dołącza również wydruki spornych działek z geoportalu.gov.pl i geoportalu z 360.pl.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. - dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Spór w niniejszej sprawie, pomiędzy skarżącym a organami ARMiR, sprowadzał się do kwestii oceny zasadności przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2023 r. wynikających z pomniejszenia tych płatności ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanych z tego tytułu zmniejszeń. W sporze tym rację przyznać należy organom.
Materialnoprawne przesłanki przyznawania zawnioskowanych płatności na rok 2023 r. określone zostały w ustawie o Planie Strategicznym oraz w wydanym na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym - rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 r. poz. 483, ze zm.), dalej jako "rozporządzenie ONW".
Według art. 20 pkt 4 ustawy o Planie Strategicznym, w drodze decyzji jest przyznawana pomoc w ramach płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, o których mowa w art. 69 lit. b rozporządzenia 2021/2115.
Jak stanowi art. 22 ustawy o Planie Strategicznym, jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gruntu, pomoc jest przyznawana do gruntu, który w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy, jest w posiadaniu podmiotu ubiegającego się o jej przyznanie na podstawie tytułu prawnego.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym, płatności bezpośrednie są przyznawane do powierzchni działki rolnej lub jednostki gruntu nierolniczego:
1) położonych na gruncie stanowiącym kwalifikujący się hektar,
2) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha,
3) nie większej niż maksymalny kwalifikujący się obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit, a rozporządzenia 2022/1172 - chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia ONW, płatność ONW przyznaje się rolnikowi do powierzchni użytków rolnych:
1) położonych na obszarach, o których mowa w art. 71 ust. 2 rozporządzenia 2021/2115, zwanych dalej "obszarami ONW", wynoszącej nie więcej niż 75 ha (maksymalny limit) oraz
2) jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach podstawowego wsparcia dochodów do celów zrównoważoności, o którym mowa w art. 16 ust. 2 lit. a rozporządzenia 2021/2115, zwanego dalej "podstawowym wsparciem dochodów".
Przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW stanowi, że wykaz obszarów ONW określa załącznik do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 364, ze zm.).
Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do wyjaśnienia, czy organy prawidłowo ustaliły obszar działek zgłoszonych przez skarżącego do płatności, tj. maksymalny kwalifikowalny obszar (MKO).
Skarżącemu przyznano płatność, o którą się ubiegał. Jednakże została ona przyznana do powierzchni działek stwierdzonej przez organ po kontroli administracyjnej, a nie powierzchni deklarowanej.
Niewątpliwie, jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę wnioskującą działki (działek) oraz powierzchni zadeklarowanych działek użytkowanych rolniczo, co do której strona ubiega się o przyznanie płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem do tej weryfikacji jest kontrola administracyjna przeprowadzana w głównej mierze przy wykorzystaniu dostępnych organom narzędzi informatycznych (ortofotomapa, zdjęcia satelitarne), ale też przy pomocy kontroli na miejscu, deklaracji i wyjaśnień rolników. Nie można też zaprzeczyć, że organ wyposażony przez prawodawcę (unijnego i krajowego) w odpowiednie, wysokospecjalistyczne i kosztowne narzędzia weryfikacji prawidłowości wniosków o płatność, ma nie tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek z niego korzystać.
Należy zauważyć, że zdjęcia z ortofotomapy mają kluczowe znaczenie w sprawie przyznawania płatności, bowiem odzwierciedlają lokalizacje oraz stan działek na rok, w którym skarżący ubiegał się o przedmiotowe płatności. Ortofotomapa cyfrowa to zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity oraz przetworzone do postaci metrycznej, jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ortofotomapy cyfrowe pozyskiwane są w trybie art. 12 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Organy zobowiązane są do ustalania powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności w oparciu system LPIS, który umożliwia stosowanie jednolitych standardów. Należy podkreślić, że rzeczywiste powierzchnie działek rolnych, które należy podać we wniosku, nie zawsze pokrywają się z powierzchnią użytków gruntowych, uwidocznionych w ewidencji gruntów i budynków. Badanie zgodności wskazanych we wniosku powierzchni działek rolnych następuje poprzez kontrolę administracyjną, która może, ale nie musi być uzupełniona o kontrolę na miejscu. Przy ustalaniu maksymalnej powierzchni kwalifikowalnej odlicza się powierzchnie zadrzewione, zakrzaczone, drogi, z wyjątkiem dróg technologicznych i dojazdowych do pól o nawierzchni gruntowej, powierzchnie zabudowane, wody, odłogi i inne powierzchnie przeznaczone na użytkowanie pozarolnicze, jako powierzchnie wyłączone z płatności. Powyższy sposób postępowania i w konsekwencji reguły oceny znajdują uzasadnienie w powołanych wyżej obowiązujących przepisach prawa. Ustalenie powierzchni działek poprzez kontrolę administracyjną polega na wykorzystaniu bazy danych zgromadzonych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS) zawierających materiały kartograficzne (mapy i ortofotomapy) oraz przy wykorzystaniu geograficznego systemu informacji (GIS) zawierającego bazy danych referencyjnych dla ocen kwalifikowalności wniosków. Dla ustalenia prawa do otrzymania płatności podstawowe znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest określona działalność rolnicza (uprawa). W systemie informatycznym ARiMR zaimplementowane są wcześniej wyznaczone powierzchnie MKO, które stanowią różnicę pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności i te okoliczności prawidłowo zostały wzięte pod uwagę przez organ odwoławczy przy ocenie wniosku strony i ustaleniu prawidłowej wysokości należnych producentowi rolnemu płatności.
Organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję trafnie zauważył, że przy ustalaniu powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności uwzględnia się wynik kontroli wniosku dotyczącej roku referencyjnego, którego dotyczy kontrolowany wniosek. Płatności przyznawane są do działek rolnych będących w faktycznym użytkowaniu przez stronę, do powierzchni MKO stwierdzonej w ramach postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem za rok 2023.
Należy podkreślić, że przyznanie płatności do powierzchni większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar rażąco naruszałoby przepis art. 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o Planie Strategicznym, jak również interes społeczny, ponieważ płatności obszarowe są przyznawane do określonej powierzchni, którą stanowi powierzchnia gruntów faktyczne użytkowanych przez wnioskodawcę w sposób uprawniający do przyznania płatności.
Kontrolując legalność tego rodzaju decyzji, jak zaskarżona w niniejszym przypadku, na uwagę zasługuje także to, że postępowanie w ramach przyznania płatności toczy się wedle odmiennych reguł niż klasyczne postępowanie administracyjne z Kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim widoczne jest to na tle ciężaru dowodzenia, który w niniejszym przypadku spoczywał na skarżącym. Przekonuje o tym treść art. 66 ust. 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, zgodnie z którym, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust. 1). Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 2).
W rozpoznawanej sprawie podczas kontroli administracyjnej organ stwierdził, że powierzchnia uprawniona do wnioskowanych płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wnioskach na 2023 r. Ustalenia tych nieprawidłowości organ dokonał w oparciu o pomiary powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki rolnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ujęte we wnioskach oraz deklaracji działki na wnioskach w części Opisowej i na Załączniku graficznym z uwzględnieniem maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) do płatności. Obszar kwalifikowany do płatności odpowiada powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, obliczony na podstawę dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku.
Należy podkreślić, że zgodnie z art 10 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wykonuje zadania związane z przyznawaniem, wypłatą i zwrotem pomocy oraz pomocy technicznej, w tym przeprowadza kontrole administracyjne oraz kontrole na miejscu. Kontrole administracyjne oraz kontrole na miejscu przeprowadzane są w celu sprawdzenia czy złożony przez beneficjenta wniosek jest zgodny z przepisami Unii. Zgodnie z art 100 ust 1-3 ustawy o Planie Strategicznym kontrole administracyjne i kontrole na miejscu są przeprowadzane w zakresie przestrzegania przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym przepisów dotyczących udzielania zamówień publicznych, spełniania warunków przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej oraz zobowiązań związanych z przyznaną pomocą i pomocą techniczną określonych w postanowieniach Planu, wytycznych instytucji zarządzającej, regulaminie naboru wniosków o przyznanie pomocy oraz umowie o przyznaniu pomocy.
Trzeba też wskazać, że kontrole administracyjne są przeprowadzane w odniesieniu do wszystkich wniosków o przyznanie pomocy i pomocy technicznej oraz wniosków o płatność. Kontrole administracyjne wniosków o przyznanie pomocy i pomocy technicznej oraz wniosków o płatność obejmują elementy, których sprawdzenie jest niezbędne w celu przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej, a których kontrola jest uzasadniona i możliwa w ramach kontroli administracyjnych, i mogą obejmować w szczególności weryfikację: 1) poprawności i kompletności informacji podanych w tych wnioskach tj.: 2) terminowości złożenia tych wniosków; 3) zgodności z warunkami przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej; 4) kwalifikowalności kosztów; 5) racjonalności kosztów; 6) prawidłowości poniesionych kosztów i dokonanych płatności; 7) zrealizowania zobowiązań związanych z przyznaną pomocą i pomocą techniczną.
Natomiast kontrola na miejscu ma na celu sprawdzenie czy realizacja operacji jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego lub czy zostały spełnione warunki przyznania lub wypłaty pomocy lub pomocy technicznej, lub czy są realizowane lub zostały zrealizowane zobowiązania związane z przyznaną pomocą lub pomocą techniczną, które mogą być sprawdzone podczas kontroli na miejscu i nie były przedmiotem kontroli administracyjnej.
Przenosząc to na grunt rozpoznawanej sprawy z powyższego niewątpliwie wynika, że celem kontroli administracyjnej jest stwierdzenie powierzchni uprawnionej do płatności i porównanie jej z deklaracją rolnika na dany rok w niniejszej sprawie - na 2023 r.
Prawidłowości przeprowadzenia kontroli administracyjnej nie podważają dokumenty załączone do skargi tj. wydrukowane załączniki graficzne z wniosku o przyznanie płatności w statusie wniosku roboczy nr 1/39, 6/39, 15/39, 18/39, 20/39, 22/39, 24/39, 29/39 oraz wydruki spornych działek z geoportalu.gov.pl i geoportalu 360.pl. Dokumenty te nie pokazują powierzchni działek faktycznie użytkowanych przez J. S. w 2023 r. Jak słusznie wskazuje organ w odpowiedzi na skargę pokazują one tylko powierzchnie dziełek ewidencyjnych (geoportalu.gov.pl wydruki z geoportalu 360.pl), natomiast wydrukowane załączniki graficzne z wniosku o przyznanie płatności w statusie wniosku roboczy nr 1/39, 6/39, 15/39, 18/39, 20/39, 22/39, 24/39, 29/39 obrazują żądanie strony zgłoszone do płatności za 2023 r., które jest znane organowi i zostało zakwestionowane przez organy w tej sprawie.
Odnosząc się zaś do stwierdzeń organu odwoławczego, że na zakwestionowanych częściach działek znajdowały się zadrzewienia, zakrzaczenia, las to w ocenie sądu użyte one zostały w celu zobrazowania, że na spornych częściach działkach nie była prowadzona działalność rolnicza. Nie było tutaj konieczności odwoływania się do definicji tych pojęć wskazywanych przez skarżącego w skardze.
Słusznie organ II instancji wskazuje, że płatności ONW są płatnościami jednorocznymi i w każdym roku składania wniosku ponownie wyznaczana jest powierzchnia działek do której przysługuje płatność, w związku z powyższym zarzut dotyczący tego że w latach poprzednich otrzymał płatności do części działek, które w 2023 roku zostały wykluczone z płatności, należy uznać za bezzasadny.
Trzeba tutaj zwrócić uwagę, że na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy słusznie wskazuje na informację, uzyskaną w trakcie postępowania odwoławczego, dotyczącą MKO z dnia 15 kwietnia 2024 r., która została sporządzona na podstawie ortofotomapy do kontroli foto 2023 oraz zobrazowań satelitarnych z 14 sierpnia 2023 r. oraz deklarację rolnika dla działek rolnych: "T", "AA", "AD", "AF", "Y", "AE" potwierdzającą słuszność wykluczeń części tych działek. Skarżący zaś kwestionując te ustalenia nie przedstawił żądnych przekonywujących dowodów wskazujących na nieprawidłowość stanowiska organu w tej mierze.
Ponadto organy orzekające w sprawie jeżeli chodzi o działkę rolną "T" przyjęły powierzchnię powierzchni 0,12 ha i taka też była zadeklarowana przez skarżącego. Dlatego też zarzuty skargi odnoszące się do błędnego wskazania powierzchni tej działki także nie zasługują na uwzględnienie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd nie stwierdził zarzucanego w skardze naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na rozstrzygnięcie i dlatego oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI