I SA/Rz 358/25

I SA/Rz 358/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-11-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek /przewodniczący/
Jarosław Szaro
Małgorzata Niedobylska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
602  ceny
Hasła tematyczne
Gospodarka komunalna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1297
art. 6m ust. 2, art. 6m ust. 2a, art. 6o ust. 1
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skarg E. T. i P. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 14 maja 2025 r. nr SKO.4141/93/2023 w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargi.
Uzasadnienie
Przedmiotem skarg E.T. i P.T. (dalej: skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie(dalej: SKO/Kolegium/organ odwoławczy) z 14 maja 2025 r., nr SKO.4141/93/23, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej: Prezydent/organ I instancji) z 14 września 2023 r., nr GK-O.3137.28.2021.05.MPI, w przedmiocie określenia skarżącym opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, dla nieruchomości położonej w R. przy ul. [...] , w kwotach: [...] zł, za okres od 1 marca do 31 sierpnia 2020 r., [...] zł, za okres od 1 września 2020 r. do 31 sierpnia 2021 r., a także w kwocie [...] zł, za okres od 1 września 2021 r.
W stanie faktycznym sprawy skarżący są współwłaścicielami nieruchomości położonej w R. przy ul. [...] . Organ I instancji ustalił, że w okresie od marca do sierpnia 2020 r. nieruchomość zamieszkiwały dwie osoby, a od września 2020 r. trzy osoby. Ustalenia te oparto na danych z ewidencji ludności, które zostały potwierdzone przez skarżących. Wskazali oni również, że na terenie nieruchomości znajduje się kompostownik, co zgodnie z uchwałą Rady Miasta [...] z 24 sierpnia 2021 r., nr LI/1069/2021 uprawnia do zwolnienia z części opłaty w kwocie 1,40 zł miesięcznie od osoby. Organ I instancji uznał, że skarżący nie złożyli nowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, mimo że - zdaniem organu - od 1 marca 2020 r. nastąpiła zmiana danych mających znaczenie dla ustalenia wysokości opłaty. Organ powołał się na art. 6m ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1297 ze zm. - dalej u.c.g.)., wskazując, że wejście w życie uchwały Rady Miasta [...] z 22 stycznia 2020 r., nr XXV/529/2020, wprowadzającej nowe stawki i - w ocenie organu - zmienioną metodę ustalania opłaty, obligowało skarżących do złożenia nowej deklaracji. Jednocześnie Prezydent stwierdził, że art. 6m ust. 2a u.c.g. nie ma w tej sprawie zastosowania, ponieważ dotyczy on sytuacji, w której zmianie ulega jedynie stawka opłaty, a nie metoda jej naliczania. Organ podkreślił, że od 1 marca 2020 r. obowiązuje również nowe zwolnienie związane z kompostowaniem bioodpadów, co jego zdaniem również wymagało ponownego złożenia deklaracji. W związku z brakiem deklaracji organ zastosował art. 6o ust. 1 u.c.g. i określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, przyjmując dane o liczbie mieszkańców oraz stawki wynikające z uchwał Rady Miasta.
Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez właścicieli nieruchomości, SKO decyzją z 8 czerwca 2022 r., nr SKO.4140/301/2021, utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta w przedmiocie określenia skarżącym opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż zasadnicze zarzuty odwołania, choć formalnie odnoszące się do legalności decyzji ustalającej wysokość opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w istocie zmierzają do zakwestionowania samej uchwały Rady Miasta, która nałożyła obowiązek złożenia nowej deklaracji w związku ze zmianą wysokości opłat. Zdaniem SKO, argumentacja stron skupiała się na kwestionowaniu dopuszczalności nakładania na właścicieli nieruchomości obowiązku ponownego składania deklaracji, w sytuacji, gdy w ich ocenie zmianie uległa jedynie stawka opłaty, a nie okoliczności faktyczne dotyczące nieruchomości. Organ odwoławczy podkreślił, że tego rodzaju zarzuty pozostają poza zakresem sprawy indywidualnej, a środkiem właściwym do ich podnoszenia jest skarga na akt prawa miejscowego, wniesiona do sądu administracyjnego stosownie do art. 100 i nast. ustawy o samorządzie gminnym. SKO wskazało również, że uchwała ta pozostaje w obrocie prawnym i jako taka wiąże zarówno organ, jak i właścicieli nieruchomości, dopóki nie zostanie wyeliminowana w odpowiednim trybie.
W skargach do WSA skarżący zakwestionowali ustalenia oraz tok rozumowania organu odwoławczego, nie zgadzając się ze stanowiskiem SKO, iż ich odwołanie w rzeczywistości podważa zapisy uchwały Rady Miasta, a nie kontrolowaną decyzję organu I instancji. W ocenie skarżących, organ II instancji błędnie przyjął takie założenie, co doprowadziło do nie odniesienia się do meritum sprawy, tj. do zasadniczej kwestii: czy w sytuacji, gdy zmianie uległ wyłącznie sposób naliczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a nie dane dotyczące nieruchomości (liczba mieszkańców, brak zmian co do kompostownika), właściciel nieruchomości był zobowiązany do złożenia nowej deklaracji.
Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 526/22 WSA w Rzeszowie uchylił powyższą decyzję SKO z 8 czerwca 2022 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, że wydając rozstrzygnięcie, wbrew nałożonemu na niego obowiązkowi, organ odwoławczy nie odniósł się w sposób merytoryczny do głównego przedmiotu sporu, jaki stanowi kwestia tego czy w stanie faktycznym sprawy Prezydent Miasta [...] był uprawniony do wydania decyzji określającej skarżącym wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Nie ustosunkował się również do pozostałych okoliczności sprawy, mających wpływ nie tylko na możliwość rozstrzygania o obowiązkach skarżących decyzją, ale także tych związanych z prawidłowością przeprowadzonego postępowania w sprawie i określenia skarżącym ich obowiązków wynikających z u.c.g. WSA wskazał, iż stanowisko Kolegium jest nieprawidłowe albowiem stwierdzenie odnośnie tego, że skarżący w rzeczywistości kwestionują nie skierowaną do nich decyzję Prezydenta, ale uchwałę Rady Miasta [...] z 22 stycznia 2020 r., nie znajduje uzasadnionych podstaw, natomiast rację należy przyznać skarżącym albowiem obowiązek złożenia ponownej deklaracji nie wynika w jakikolwiek sposób z zapisów powyższej uchwały, która reguluje wyłącznie stawki. Podsumowując Sąd wskazał, że organ odwoławczy nie dokonał rzetelnego i pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie odniósł się merytorycznie do zarzutów odwołania w zaskarżonej decyzji.
Decyzją z 14 września 2023 r. organ I instancji ponownie określił skarżącym wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w R. przy ul. [...] , w kwocie [...] zł miesięcznie za okres od 1 marca 2020 r. do 31 sierpnia 2020 r., w kwocie [...] zł miesięcznie za okres od 1 września 2020 r. do 31 sierpnia 2021 r. ,w kwocie [...] zł miesięcznie począwszy od 1 września 2021 r. W oparciu o informacje uzyskane z ewidencji ludności, ustalono że, że pod wskazanym adresem zameldowane były odpowiednio dwie, a następnie trzy osoby. Dane te zostały potwierdzone przez strony, które wskazały również, że na nieruchomości znajduje się kompostownik przydomowy. Organ podkreślił przy tym, odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, że dane meldunkowe stanowią dopuszczalne źródło ustaleń dotyczących liczby osób zamieszkujących nieruchomość, gdyż zameldowanie wiąże się z domniemaniem faktycznego pobytu. Skarżący nie przedstawili żadnych okoliczności, które mogłyby to domniemanie obalić. Ustalono również, że właściciele nieruchomości nie złożyli deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi począwszy od 1 marca 2020 r., mimo że z tym dniem weszła w życie uchwała Rady Miasta [...] nr XXV/529/2020 z dnia 22 stycznia 2020 r., wprowadzająca nową metodę ustalania opłaty, opartą o liczbę mieszkańców zamieszkujących nieruchomość. Organ wskazał, że zmiana metody naliczania opłaty w przeciwieństwie do zmiany samej stawki rodzi obowiązek złożenia nowej deklaracji na podstawie art. 6m ust. 2 u.c.g. W konsekwencji art. 6m ust. 2a u.c.g., przewidujący jedynie obowiązek zawiadomienia właściciela o zmianie stawki opłaty, nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania.
Zgodnie z uchwałą nr XXV/529/2020, stawka opłaty dla zabudowy jednorodzinnej przy selektywnej zbiórce odpadów wynosi 32 zł miesięcznie od osoby. Jednocześnie uchwała Rady Miasta [...] nr XXV/530/2020 przewidywała zwolnienie z części opłaty w wysokości 0,40 zł miesięcznie na osobę dla właścicieli nieruchomości kompostujących bioodpady w kompostowniku przydomowym w okresie od 1 marca 2020 r. do 16 września 2021 r. Od 17 września 2021 r. obowiązywało zwolnienie w zwiększonej wysokości 1,40 zł miesięcznie na osobę, wynikające z uchwały Rady Miasta [...] z 24 sierpnia 2021 r. Organ przy obliczaniu opłaty uwzględnił oba zwolnienia.
Organ pierwszej instancji wskazał, że uchwała Rady Miasta [...] nr XXV/529/2020 została prawidłowo ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego (poz. 530 z dnia 28.01.2020 r.) oraz udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, co oznacza, że weszła w życie zgodnie z procedurą właściwą dla aktów prawa miejscowego. Z tego względu nie istniał obowiązek indywidualnego zawiadamiania właścicieli nieruchomości o wprowadzonych zmianach, a fakt niepowzięcia wiedzy o nowej metodzie naliczania opłaty nie zwalniał ich z obowiązku złożenia deklaracji. Wobec niezłożenia deklaracji organ zastosował art. 6o u.c.g., który nakazuje określenie wysokości opłaty w drodze decyzji w sytuacji jej niezłożenia lub powstania wątpliwości co do danych w niej zawartych. Organ oparł się przy tym na danych dostępnych, właściwych dla metody ustalania opłaty według liczby mieszkańców. Wskazano również, że zgodnie z art. 6q u.c.g. w sprawach dotyczących opłaty za gospodarowanie odpadami stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej. Organ odwołał się do utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym do wyroku WSA w Krakowie z 6 sierpnia 2020 r. (I SA/Kr 294/20), potwierdzającego, że zmiana metody ustalania opłaty wymaga złożenia nowej deklaracji, a w przypadku jej braku organ jest uprawniony do wydania decyzji określającej opłatę.
W konsekwencji organ I instancji określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, uznając, że właściciele nieruchomości nie wykonali obowiązku wynikającego z przepisów u.c.g. i obowiązujących uchwał Rady Miasta [...] .
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucili naruszenie art. 6m ust. 2a u.c.g., wskazując, że w razie zmiany stawki opłaty, organ powinien wydać zawiadomienie o nowej wysokości należności, a właściciel nieruchomości nie ma obowiązku składania nowej deklaracji. Podnieśli, że stanowisko to potwierdzają uchwały RIO w Rzeszowie z 8 kwietnia 2015 r. (VII/1489/2015) i RIO w Lublinie z 19 stycznia 2016 r. (34/2016), a także wyrok NSA z 13 kwietnia 2021 r., III FSK 3003/21, z którego wynika, że decyzja może być wydana jedynie w ściśle określonych przypadkach, natomiast żaden z nich nie wystąpił w rozpoznawanej sprawie. Skarżący wskazali, że organ błędnie uznał, iż zmiana stawek oznacza zmianę "metody" ustalania opłaty, podczas gdy ich opłata nadal była obliczana według liczby mieszkańców, a dane zawarte w pierwotnej deklaracji nie uległy zmianie. Organ nie wykazał także, aby potrzebował jakichkolwiek nowych danych od właścicieli, przeciwnie sam obliczył należną kwotę wyłącznie na podstawie danych znanych mu już wcześniej (w szczególności liczby osób zamieszkujących nieruchomość). W odwołaniu powołano również wyrok WSA w Poznaniu z 9 lipca 2021 r. (I SA/Po 188/21), wskazujący, że wprowadzenie ulgi lub nowej metody nie stanowi zmiany danych uzasadniającej obowiązek składania nowej deklaracji. Zdaniem skarżących decyzja została więc wydana bez podstawy prawnej i powinna zostać uchylona.
Zaskarżoną decyzją z 14 maja 2025 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, właściciele nieruchomości są obowiązani ponosić opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za każdy miesiąc, w którym nieruchomość jest zamieszkana. Obowiązek ten powstaje wraz z zamieszkaniem pierwszego mieszkańca lub wytworzeniem odpadów, a właściciel zobowiązany jest złożyć deklarację o wysokości opłaty w terminie 14 dni. Deklaracja zawiera dane niezbędne do ustalenia należnej opłaty. W przypadku zmiany tych danych właściciel powinien złożyć nową deklarację do 10 dnia miesiąca następującego po zmianie (art. 6m ust. 2 u.c.g.). Jednocześnie art. 6m ust. 2a u.c.g. przewiduje, że w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty wójt, burmistrz lub prezydent miasta jedynie zawiadamia właściciela nieruchomości o nowej wysokości należnej opłaty obliczonej jako iloczyn nowej stawki i danych zawartych w deklaracji w takim przypadku właściciel nie składa nowej deklaracji. Natomiast art. 6o ust. 1 u.c.g. dopuszcza wydanie decyzji przez organ w przypadku braku deklaracji lub wątpliwości co do danych w niej zawartych. Organ odwoławczy podkreślił, że zasadniczo wysokość opłaty ustalana jest na podstawie deklaracji właściciela i stawek uchwalonych przez radę gminy. Wyjątkowo można ją określić decyzją, gdy deklaracja nie została złożona lub dane w niej zawarte budzą wątpliwości. Art. 6m ust. 2a nie oznacza, że przy uchwaleniu nowej metody ustalania opłaty właściciel nie musi składać deklaracji; przepis odnosi się wyłącznie do zmiany stawki. W sprawie rozstrzyganej przez organ odwoławczy kluczowe było, że od 1 marca 2020 r. zmienił się sposób ustalania opłat w Rzeszowie. Dotychczas opłata była ustalana od gospodarstwa domowego, natomiast nowa metoda opierała się na liczbie mieszkańców i stawce określonej w uchwale Rady Miasta (XXV/529/2020). Choć w przypadku skarżących liczba mieszkańców nie uległa zmianie (pozostały dwie osoby od 1 marca do 31 sierpnia 2020 r.), sama zmiana metody wymagała złożenia nowej deklaracji. Organ odwoławczy zauważył, że obowiązek złożenia deklaracji wynika wyłącznie z art. 6m ust. 1 i 2 u.c.g., a nie z samej uchwały Rady Miasta, która jedynie określa stawki i metody naliczania opłat. Stosując art. 6m ust. 2, organ I instancji prawidłowo wezwał skarżących do złożenia deklaracji i, w przypadku jej braku, określił wysokość opłaty w drodze decyzji zgodnie z art. 6o ust. 1 u.c.g. Uznano, że nie zaszły naruszenia prawa uzasadniające uchylenie decyzji, a organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość opłaty według nowych zasad, uwzględniając także zwolnienie z tytułu kompostownika.
Skarżący wnieśli do tut. Sądu skargi na powyższą decyzję, w części dotyczącej opłaty [...] zł miesięcznie za okres 1 marca 2020 do 30 sierpnia 2020 r., domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania. Decyzji zarzucono naruszenie przepisu art. 6m ust. 2a u.c.g., przez jego błędną interpretację, która pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wyrażonym w wyroku z dnia 13 grudnia 2022 r., I SA/Rz 526/22, który dotyczy niniejszej sprawy, gdzie stwierdza się, że cyt. "Rację mają bowiem skarżący twierdząc; że przedmiotowa uchwała reguluje wyłącznie stawki opłat".
Skarżący powtórzyli ponadto zarzuty podniesione w odwołaniu.
SKO w odpowiedzi na skargi wniosło o ich oddalenie stwierdzając, że brak jest podstaw do uwzględnienia sformułowanych w skardze zarzutów. Dodało też, że decyzja została wydana w oparciu o właściwą podstawę prawną, a ustalony stan faktyczny sprawy nie wskazuje na jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja SKO, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości skarżących. Zaskarżona decyzja została wydana po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Rz 526/22, w którym uchylono wcześniejszą decyzję organu w tej samej sprawie. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do oceny prawidłowości zastosowania przez organ przepisów art. 6m ust. 2a u.c.g., w kontekście obowiązku zawiadamiania właścicieli nieruchomości o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku uchwalenia nowej stawki opłaty. Skarżący kwestionowali zasadność wezwania ich do złożenia nowej deklaracji oraz wydania decyzji określającej wysokość opłaty, twierdząc, że nie nastąpiła zmiana stawki, lecz jedynie zmiana metody ustalania opłaty, która w praktyce nie wpływała na wysokość zobowiązania w ich przypadku.
W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja SKO, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z przepisami przywołanej ustawy, jak również odpowiednimi przepisami zawartymi w gminnych aktach prawa miejscowego, stanowiącymi podstawę wydania decyzji w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Bezsporne w sprawie było to, że zgodnie z uchwałą Rady Miasta [...] z dnia 22 stycznia 2020 r. nr XXV/529/2020 określono nową metodę ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stawki opłaty dla poszczególnych rodzajów zabudowy oraz stawki za pojemnik o określonej pojemności. W myśl uchwały, od 1 marca 2020 r. wysokość opłaty ustalana była jako iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość i stawki 32 zł miesięcznie od osoby, podczas gdy wcześniej opłata była ustalana od gospodarstwa domowego, w zależności od liczby osób w nim zamieszkujących, przy czym stawki dla poszczególnych gospodarstw kształtowały się w przedziale od 20 zł do 85 zł miesięcznie. Dodatkowo w uchwale nr XXV/530/2020 przewidziano częściowe zwolnienie z opłaty w wysokości 0,40 zł miesięcznie od osoby w przypadku prowadzenia przydomowego kompostownika. W kolejnych latach wysokość częściowego zwolnienia uległa zmianie, lecz nadal pozostawała powiązana z faktem kompostowania bioodpadów. W przypadku skarżących, w spornym okresie od 1 marca do 31 sierpnia 2020 r., liczba mieszkańców nieruchomości nie uległa zmianie (dwie osoby), co spowodowało, że faktyczna wysokość opłaty pozostała niezmieniona. Należy jednak podkreślić, że istotą zmiany nie była wysokość samej opłaty, lecz sposób jej naliczania. Pierwotne dane zawarte w deklaracji stały się formalnie niewystarczające dla zastosowania nowej metody obliczania opłaty, co uzasadniało konieczność złożenia nowej deklaracji.
Wejście w życie uchwały XXV/529/2020 spowodowało utratę mocy poprzednich uchwał Rady Miasta [...] , tj. uchwały Nr IX/199/2019 z dnia 28 marca 2019 r. oraz uchwały Nr X/210/2019 z dnia 23 kwietnia 2019 r., zmieniającej uchwałę Nr IX/199/2019. Tym samym od dnia 1 marca 2020 r. zmienił się sposób ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie miasta.
Sąd zwraca uwagę, że art. 6m ust. 2 u.c.g. przewiduje obowiązek złożenia nowej deklaracji w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości opłaty lub ilości odpadów wskazanych w deklaracji. W niniejszej sprawie zmiana metody naliczania opłaty wprost wpływała na sposób jej obliczania i tym samym rodziła obowiązek złożenia deklaracji. Dane zawarte w pierwotnej deklaracji stały się formalnie niewystarczające dla zastosowania nowej metody, nawet jeśli w praktyce wysokość opłaty pozostała bez zmian.
Natomiast literalna wykładnia art. 6m ust. 2a u.c.g. wskazuje, że przepis ten dotyczy wyłącznie uchwalenia nowej stawki przy zachowaniu dotychczasowej metody naliczania opłaty. Zastosowanie go w przypadku zmiany metody byłoby sprzeczne zarówno z jego brzmieniem, jak i celem przepisu, którym jest zapewnienie właścicielowi nieruchomości informacji o wysokości należnej opłaty wynikającej jedynie ze zmian stawek. Odwołując się zaś do wykładni celowościowej przepisów, wskazania wymaga, że obowiązek złożenia deklaracji w związku ze zmianą metody naliczania opłaty służy ochronie interesu publicznego, jakim jest prawidłowe ustalenie należności za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Pozwala to organowi gminy na precyzyjne określenie wysokości opłaty, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz uchwałami rady gminy, co jest zgodne z celem ustawy, czyli zapewnieniem sprawnego i równego systemu gospodarowania odpadami. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 13 grudnia 2022 r. (I SA 526/22) wskazano, że uchwała Rady Miasta reguluje jedynie stawki opłat, a obowiązek złożenia deklaracji może wynikać wyłącznie z przepisów ustawy. Analogicznie, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 kwietnia 2021 r. (III FSK 3003/21) podkreślił, że decyzja w sprawie opłat może być wydana wyłącznie w przypadkach przewidzianych ustawą, w tym w przypadku braku złożenia deklaracji lub wątpliwości co do jej danych.
Sąd podziela zatem stanowisko orzekających organów, że art. 6m ust. 2a u.c.g. dotyczy jedynie zmiany stawki przy zachowaniu dotychczasowej metody naliczania, czyli innej sytuacji, niż miała miejsce w niniejszej sprawie. Ponadto należy zauważyć, że wezwanie do złożenia deklaracji nie stanowi arbitralnego działania organu, lecz wynika z ustawowych wymogów i regulacji uchwał Rady Miasta [...] , które zostały prawidłowo ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego oraz w Biuletynie Informacji Publicznej. Zmiana metody naliczania oraz wprowadzenie nowych zwolnień nie wymagały indywidualnego zawiadomienia właścicieli nieruchomości, ponieważ akt prawa miejscowego, po jego ogłoszeniu, wywiera skutki wobec wszystkich mieszkańców gminy.
W odniesieniu do zarzutu skarg, że stanowisko organu pozostaje w sprzeczności z poglądem wyrażonym przez WSA w wyroku z 13 grudnia 2022r. sygn. akt I SA/Rz 526/22 stwierdzić należy, że ani organy, ani Sąd orzekający obecnie nie kwestionują zawartego tam stwierdzenia, że "uchwała reguluje wyłącznie stawki opłat, a obowiązek złożenia ponownej deklaracji nie wynika w jakikolwiek sposób z jej zapisów". Jak wyżej wskazano obowiązek złożenia nowej deklaracji wynika z treści przepisów ustawowych, tj. art.6m ust.2 u.c.g. Za zmianę danych, o których mowa w tym przepisie należy uznać konieczność wskazania nowych informacji tj. ilości osób zamieszkujących nieruchomość, podczas gdy pierwotnie złożona deklaracja zawierała dane dotyczące ilości i wielkości gospodarstw znajdujących się na nieruchomości. Nastąpiła bowiem zmiana sposobu ustalania opłaty, z metody "od gospodarstwa" (ich ilości i wielkości) na metodę "od ilości osób zamieszkujących nieruchomość".
Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że w pierwotnej deklaracji o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, złożonej do UM Rzeszowa w dniu 5 września 2019r., skarżący zadeklarowali, że w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w R. znajduje się jedno gospodarstwo 4-osobowe, zbierające odpady w sposób selektywny. Nie było natomiast w sprawie sporne, że od 1 marca 2020r. nieruchomość tę zamieszkiwały 2 osoby, a następnie od 25 września 2021r. - 3 osoby. W związku z tym zmianami faktycznymi skarżący nie złożyli żadnych deklaracji, wbrew dyspozycji art.6m ust.2 u.c.g.
Sąd aprobuje wykorzystanie przez organ danych z ewidencji ludności, jako podstawę do ustalenia liczby mieszkańców nieruchomości. Skoro osoby zostały prawidłowo zameldowane, istnieje domniemanie prawdziwości danych dotyczących miejsca pobytu, które może być obalone jedynie przez wskazanie konkretnych okoliczności przeczących tej prawdzie. Skarżący nie powołali takich okoliczności, zatem organ miał prawo opierać się na danych z ewidencji.
Wreszcie Sąd podkreśla, że wydanie decyzji w sprawie określenia wysokości opłaty było w pełni uzasadnione, w świetle przepisów art. 6m ust. 2 i art. 6o ust. 1 u.c.g. Zgodnie bowiem z art. 6o ust. 1 u.c.g, w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Stosownie do tego organ ustalił wysokość opłaty na podstawie danych z ewidencji ludności, oświadczeń skarżących oraz uchwał Rady Miasta [...] , uwzględniając zwolnienia z opłaty.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.