I SA/RZ 354/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2021-06-08
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyryczałtdziałalność gospodarczastosunek pracyutrata prawa do opodatkowaniamontaż kolektorów słonecznychOrdynacja podatkowaustawa o zryczałtowanym podatku dochodowymstwierdzenie nieważności decyzji

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę podatnika, uznając, że utrata prawa do opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych była prawidłowo zastosowana przez organ podatkowy.

Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji podatkowych, zarzucając rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 8 ust. 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Twierdził, że czynności wykonywane w ramach stosunku pracy nie odpowiadały czynnościom w ramach działalności gospodarczej. Organ podatkowy i sąd administracyjny uznali jednak, że podobieństwo czynności montażu kolektorów słonecznych, zarówno w ramach stosunku pracy, jak i działalności gospodarczej, uzasadniało utratę prawa do opodatkowania ryczałtem.

Sprawa dotyczyła skargi T.K. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS). NUS określił podatnikowi zryczałtowany podatek dochodowy oraz zobowiązanie podatkowe za 2018 r., stwierdzając utratę prawa do opodatkowania ryczałtem na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Powodem była utrata tego prawa z uwagi na podobieństwo przedmiotu działalności (montaż instalacji solarnych) wykonywanej przez Skarżącego w ramach stosunku pracy z C. Sp. z o.o. oraz rozpoczętej samodzielnej działalności gospodarczej. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji, zarzucając rażące naruszenie prawa przez zastosowanie art. 8 ust. 2 ustawy. DIAS odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że czynności były tożsame lub zbliżone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi, podkreślając, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma charakter wyjątkowy i służy eliminowaniu decyzji dotkniętych kwalifikowaną wadą. Sąd uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, gdyż interpretacja organu podatkowego dotycząca podobieństwa czynności była możliwa i nie nosiła cech oczywistej sprzeczności z prawem. Sąd podkreślił, że pojęcie "odpowiadających" czynności nie wymaga ich tożsamości, a jedynie podobieństwa, które zostało wykazane w analizie obowiązków pracowniczych i działalności gospodarczej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, utrata prawa do opodatkowania ryczałtem następuje, gdy czynności wykonywane w ramach stosunku pracy odpowiadają czynnościom wykonywanym w ramach działalności gospodarczej na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, nawet jeśli nie są one tożsame, a jedynie podobne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie "odpowiadających" czynności nie wymaga ich tożsamości, a jedynie podobieństwa. Analiza obowiązków pracowniczych i działalności gospodarczej wykazała wystarczające punkty styczne, uzasadniające zastosowanie art. 8 ust. 2 ustawy i utratę prawa do ryczałtu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

Op. art. 247 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej wymaga oczywistej i wyraźnej sprzeczności treści decyzji z przepisem prawa.

ustawa art. 8 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Przepis ten powoduje utratę prawa do opodatkowania ryczałtem, jeżeli podatnik prowadzący działalność gospodarczą uzyska przychody ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, odpowiadających czynnościom wykonywanym w ramach stosunku pracy.

Pomocnicze

ustawa z dnia 2 marca 2020 r. art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa prawna do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w związku z pandemią COVID-19.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej.

P.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nad decyzjami administracyjnymi.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podobieństwo czynności wykonywanych w ramach stosunku pracy i działalności gospodarczej uzasadnia zastosowanie art. 8 ust. 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Odmienna interpretacja przepisu prawa przez organ podatkowy, niebędąca oczywistą sprzecznością z prawem, nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter wyjątkowy i nie służy merytorycznemu rozpoznaniu sprawy.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 8 ust. 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym stanowiło rażące naruszenie prawa, gdyż czynności w ramach stosunku pracy nie odpowiadały czynnościom w ramach działalności gospodarczej. Organ II instancji nie rozpoznał istoty zarzutów odwołania, kopiując decyzję organu I instancji.

Godne uwagi sformułowania

nie każde naruszenie prawa ma charakter rażący, a tylko takie, kiedy proste zestawienie treści przepisu z treścią decyzji wskazuje na ich wzajemną sprzeczność. Rażące naruszenie prawa nie ma miejsca, gdy na gruncie danego przepisu możliwy jest wybór różnych jego interpretacji, z których każda daje się uzasadnić z jednakową mocą.

Skład orzekający

Jacek Surmacz

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Panek

sędzia

Piotr Popek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"odpowiadających czynności\" w kontekście art. 8 ust. 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym oraz kryteriów rażącego naruszenia prawa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika i jego działalności, a ocena podobieństwa czynności jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z utratą preferencyjnego opodatkowania, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' jest kluczowa w kontekście postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji.

Czy praca na etacie może pozbawić Cię ryczałtu? Sąd wyjaśnia, kiedy podobieństwo obowiązków jest kluczowe.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Rz 354/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2021-06-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek
Jacek Surmacz /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Popek
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
II FSK 1315/21 - Wyrok NSA z 2024-08-01
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 247 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2017 poz 2157
art. 8 ust. 2
Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - teskt  jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.NSA Jacek Surmacz /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 czerwca 2021 r. spraw ze skarg T.K. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2021 r. - nr [...], - nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych oddala skargi.
Uzasadnienie
Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] marca 2021 r. [...] oraz [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w A. (dalej: DIAS), po rozpatrzeniu odwołań T.K. (dalej: Skarżący, Podatnik, Strona, Wnioskodawca) od decyzji własnych z dnia [...] listopada 2020r. nr [...] oraz [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.:
– dnia [...] czerwca 2020r. nr [...] określającej zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów ewidencjonowanych za 2018 r., oraz
– z dnia [...] czerwca 2020r. nr [...] określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018r. - utrzymał w mocy decyzje własne.
Z treści zaskarżonych decyzji oraz akt postępowania wynika, że opisanymi wyżej decyzjami ostatecznymi z dnia [...] czerwca 2020r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. ( dalej: NUS) określił podatnikowi zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów ewidencjonowanych za 2018 r. oraz zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018r., stwierdzając że Podatnik utracił w grudniu 2018r. prawo do opodatkowania w formie zryczałtowanego podatku dochodowego na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2157 ze zm.; dalej: ustawa) tj. z uwagi na podobieństwo przedmiotu działalności (montaż instalacji solarnych/ kolektorów) wykonywanej przez Skarżącego w ramach stosunku pracy z C. Sp. z o.o. zajmującej się m. in. montażem kolektorów słonecznych oraz rozpoczętej w października 2018 r. samodzielnej działalności gospodarczej mającej za przedmiot montaż kolektorów słonecznych.
Obie decyzje stały się ostateczne.
Wnioskami z 22 lipca 2020r. Skarżący zwrócił się o stwierdzenie nieważności wymienionych decyzji ostatecznych na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm. ) - dalej: Op., zarzucając opisanym decyzjom rażące naruszenie prawa tj. przepisu art. 8 ust. 2
ustawy poprzez jego zastosowanie w odniesieniu do sytuacji faktycznej Wnioskodawcy, a w konsekwencji uznanie, że wykonywanie stricte technicznej usługi montażu stanowiło czynność odpowiadającą pełnieniu funkcji inżyniera budowy, której charakter nosił znamiona wyłącznie organizacyjne oraz nadzoru technicznego - w sposób rażąco naruszający powszechnie obowiązujące przepisy prawa gospodarczego, prawa pracy oraz prawa zobowiązań.
Opisanymi na wstępie decyzjami z [...] listopada 2020r. DIAS odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] czerwca 2020 r., uznając że nie zostały one wydane z rażącym naruszeniem przepisów prawa.
W odwołaniu od tych decyzji Skarżący, wnosząc o ich uchylenie i przekazanie spraw do ponownego rozpatrzenia, zarzucił naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 Op. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy w oparciu o zarzut rażącego naruszenia prawa i nieuprawnioną ocenę, że Wnioskodawca żądał merytorycznego rozpoznania sprawy, co stoi w sprzeczności z treścią żądania stwierdzenia nieważności w związku z rażącym naruszeniem art. 8 ust. 2 ustawy. W ocenie Strony nie dostrzeżono istoty żądania, które dotyczyło nie tyle merytorycznego rozpoznania sprawy co kontroli rażącego naruszenia prawa przez NUS poprzez zastosowanie art. 8 ust. 2 ustawy, pomimo braku faktycznych przesłanek do jego zastosowania. W ocenie Skarżącego rażące naruszenie art. 8 ust. 2 ustawy, polegało na nieprawidłowym określeniu zakresu podobieństwa pomiędzy zadaniami wykonywanymi na rzecz pracodawcy w ramach stosunku pracy oraz czynnościami realizowanymi w ramach działalności gospodarczej oraz braku porównania dokonywanych czynności.
W ocenie Skarżącego, w ramach umowy o pracę wykonywał on szereg czynności techniczno - organizacyjnych, których celem było zapewnienie prawidłowego toku działania przedsiębiorstwa pracodawcy w zakresie inwestycji prowadzonych przez pracodawcę. Tymczasem czynności realizowane w ramach działalności gospodarczej obejmowały zarówno czynności praktyczne, takie jak montaż kolektorów słonecznych, oraz szereg czynności techniczno-organizacyjnych nierozerwalnie związanych z jej prowadzeniem.
Opisanymi na wstępie z decyzjami dnia [...] marca 2021 r. DIAS utrzymał w mocy decyzje własne z [...] listopada 2020 r. wskazując, że zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy (w brzmieniu obowiązującym od 2018 r.), jeżeli podatnik prowadzący działalność gospodarczą, który wybrał opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, uzyska z tej działalności przychody m.in. ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, odpowiadających czynnościom, które:
1) wykonywał w roku poprzedzającym rok podatkowy lub
2) wykonywał lub wykonuje w roku podatkowym
- w ramach stosunku pracy, traci w roku podatkowym prawo do opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych i poczynając od dnia uzyskania tego przychodu do końca roku podatkowego, opłaca podatek dochodowy na ogólnych zasadach.
Odmawiając stwierdzenia nieważność wskazanych decyzji ostatecznych DIAS wyjaśnił, że jednym z warunków zastosowania art. 8 ust. 2 ustawy, jest to, aby usługi świadczone przez podatnika w ramach prowadzonej działalności gospodarczej na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy odpowiadały czynnościom wykonywanym w ramach stosunku pracy. Zdaniem organu czynności te były tożsame bądź zbliżone do zadań, jakie Podatnik wykonywał w ramach stosunku pracy, toteż zastosowanie art. 8 ust. 2 ustawy było prawidłowe i nie może być uznane za rażące naruszenie prawa.
DIAS podkreślił, że z art. 8 ust. 2 ustawy wynika, że prawo do opodatkowania podatkiem zryczałtowanym wygasa w razie wykonywania w roku podatkowym bądź w roku poprzedzającym rok podatkowy w ramach o pracę czynności "odpowiadających" czynnościom realizowanym w ramach działalności. Nie oznacza to, że czynności wykonywane w ramach stosunku pracy i w ramach działalności gospodarczej mają być tożsame, identyczne czy zgodne we wszystkich aspektach.
Podkreślił też, że w treści decyzji Naczelnika US przeprowadzono analizę czynności i usług Podatnika w kontekście art. 8 ust. 2 ustawy oraz wyprowadzono logiczny wniosek, że odpowiadają one sobie w rozumieniu tego przepisu. Nie wymagało to ustalenia ich pełnej zgodności. Naczelnik US ustalił, że czynności wykonywane przez Podatnika w ramach umowy o pracę i w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej odpowiadały sobie z uwzględnieniem specyfiki obu stosunków prawnych oraz wywiódł, że rażące naruszenie prawa nie może wynikać z odmiennej wykładni czy interpretacji przepisów. Dokonanie zatem przez organ podatkowy odmiennej, aniżeli oczekiwał Podatnik, interpretacji przepisu prawa nie świadczy o tym, że przepis ten został naruszony w sposób rażący.
Podkreślił także, że ewentualnie odmienna ocena wykonywanych czynności, której domaga się Podatnik, nie mogłaby być rozpatrywana w kontekście rażącego naruszenia art. 8 ust. 2 ustawy. Możliwe było bowiem przyjęcie takiej interpretacji zawartego w przepisie sformułowania "usług odpowiadających czynnościom", że zakres czynności realizowanych przy usłudze "montażu" pokrywał się lub był zbliżony do (części) zadań związanych z "montażem" wykonywanych w ramach stosunku pracy. Wobec tego Podatnik - zarówno jako pracownik jak i jako partner gospodarczy C. - wykonywał czynności opisane w wielopunktowym zestawieniu, które były związane z montażem kolektorów słonecznych. Ustalenia te potwierdził Podatnik podczas przesłuchania.
Za organem I instancji DIAS przyjął, że dla zastosowania art. 8 ust. 2 ustawy istotne jest czy usługi wykonywane w ramach działalności gospodarczej odpowiadają czynnościom wykonanym w ramach stosunku pracy. Nie ma natomiast znaczenia czy to są obowiązki wynikające z przepisów prawa pracy czy z innych regulacji prawnych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o określonym charakterze. Zwrócił uwagę na konstrukcję tego przepisu i jego hipotezę - wymagającą porównania: m.in. usług świadczonych w ramach działalności gospodarczej na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy z czynnościami, które podatnik wykonywał w roku poprzedzającym rok podatkowy lub wykonywał lub wykonuje w roku podatkowym w ramach stosunku pracy, przy czym dotyczyło usług "odpowiadających" czynnościom w ramach stosunku pracy, a nie "tożsamych", "identycznych" czy "takich samych".
DIAS wskazał, że kryterium porównania jest "odpowiedniość", a Podatnik dla C. wykonywał czynności związane z instalacją kolektorów słonecznych, dotyczące takiej działalności, w tym nadzorcze - tak w ramach umowy o pracę, jak i w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, dlatego czynności odpowiadały sobie z uwzględnieniem specyfiki stosunków prawnych.
Podatnik wykonując czynności w ramach umowy o pracę, nadzorował pracowników C., natomiast gdy czynności te wykonywane były w ramach działalności gospodarczej, nadzorował pracowników zatrudnionych bezpośrednio przez siebie. W obu przypadkach był to nadzór nad pracownikami wykonującymi czynność tego samego rodzaju lub czynności zbliżone. Ponadto ze szczegółowego zakresu obowiązków zawartego w umowie o pracę, do obowiązków T.K. należało m.in.: zapewnienie dokonania prób i sprawdzeń instalacji, urządzeń technicznych (pkt 8); uruchamianie urządzeń w zakresie posiadanych kwalifikacji (pkt 30) - powyższe dowodzi, że Podatnik w ramach umowy o pracę wykonywał zadania związane z pracami polegającymi na montażu kolektorów słonecznych.
DIAS podkreślił, że do wykluczenia możliwości opodatkowania prowadzonej
działalności gospodarczej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych wystarczającym jest wykonywanie w ramach tej działalności czynności mieszczących się w pojęciu "odpowiadających" czynnościom wykonywanym w ramach stosunku pracy. Przepis art. 8 ust. 2 ustawy jest jednoznaczny i w żadnej mierze nie można tak go interpretować, że nie dotyczy relacji pomiędzy czynnościami w ramach działalności gospodarczej, a poza nią.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji i przekazanie spraw do ponownego rozpoznania organowi I instancji, zarzucił zaskarżonym decyzjom naruszenie:
1) art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4 w zw. z art. 124 i art. 127 Op. poprzez nierozpoznanie przez organ II instancji zarzutów sformułowanych w odwołaniu, a tym samym brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w tym zakresie, co bezpośrednio doprowadziło również do naruszenia zasad przekonywania oraz dwuinstancyjności postępowania,
2) art. 124 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6, art. 121 i art. 127 Op. poprzez nierozstrzygnięcie co do meritum zarzutów odwołania podniesionych przez Skarżącego, a wyłącznie skopiowanie przez organ II instancji treści decyzji organu I instancji odnoszącej się do zarzutów sformułowanych we wniosku o stwierdzenie nieważności, co w istocie kwalifikować należy jako brak uzasadnienia decyzji organu II instancji,
3) art. 247 §1 pkt 3 Op. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy w oparciu o zarzut rażącego naruszenia prawa, a w zamian nieuprawnioną ocenę, że Skarżący żądał merytorycznego rozpoznania sprawy, co stoi w oczywistej sprzeczności z treścią żądania stwierdzenia nieważności w związku z rażącym naruszeniem w szczególności art. 8 ust. 2 ustawy, wskutek czego, wobec dokonania oceny wykraczającej poza granice ustawowe, organ odmówił stwierdzenia nieważności bez merytorycznego rozpatrzenia wniosku.
W odpowiedziach na skargi DIAS wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawach.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875). Zgodnie z nim, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 , ze zm.;)- dalej: P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
W ocenie Sądu skargi wniesione w przedmiotowych nie zasługują na uwzględnienie.
Stwierdzenie nieważności decyzji jest szczególnym sposobem eliminowania z obrotu prawnego decyzji dotkniętych kwalifikowaną wadą, enumeratywnie wskazaną w katalogu zawartym w przepisie art. 247 § 1 Op.
Zasadą obowiązującą na gruncie postępowania podatkowego jest trwałość decyzji ostatecznych, które co do zasady nie mogą być zmienione, ani uchylone. Intencją ustawodawcy podatkowego jest zagwarantowanie pewności prawnej, której przejawem jest trwałość decyzji ostatecznej, objawiająca się wyłączeniem możliwości jej zmiany lub uchylenia, nawet w sytuacji, gdy jest ona obarczona wadami. Dopiero wady szczególnej wagi, wskazane w art. 247 § 1 Op. umożliwiają wzruszenie takiej decyzji. Korzystanie z tego trybu ma jednak charakter wyjątkowy i winno znaleźć zastosowanie jedynie w szczególnych przypadkach.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jest samodzielnym postępowaniem, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 247 § 1 Op. i nie służy ono ponownemu załatwieniu sprawy podatkowej. Jego celem nie jest zatem orzekanie o obowiązkach i prawach strony, wynikających z podatkowego prawa materialnego, lecz zbadanie orzeczenia wydanego w postępowaniu zwykłym pod kątem zaistnienia przesłanek kwalifikowanych wymienionych w art. 247 § 1 Op. (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2005 r., I FSK 268/05, LEX nr 187911, wyrok NSA z dnia 13 marca 2008 r., II FSK 98/07, LEX nr 479921).
Aby można było mówić o rażącym naruszeniu prawa materialnego, należy wykazać, że decyzja narusza prawo materialne w sposób oczywisty, przejawiający się w tym, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, a istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie, a więc wówczas, gdy dochodzi do przekroczenia prawa w sposób jasny, klarowny, dostrzegalny bez wdawania się w problem merytoryczny w sposób szczegółowy. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nie może bowiem zastępować postępowania w trybie zwyczajnym tj. w trybie odwołania przysługującego od decyzji pierwszoinstancyjnej. Stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej służy eliminowaniu konsekwencji szczególnie poważnych wad materialnych decyzji i nie może się przerodzić w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo wszystkie okoliczności sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1072/11; LEX nr 1336152).
W rozpoznawanej sprawie Skarżący sformułował wobec decyzji ostatecznej zarzuty oparte na art. 247 § 1 pkt 3, czyli wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Strony przepis art. 8 ust. 2 ustawy nie powinien był znaleźć zastosowania w przedmiotowych sprawach z tej przyczyny, że zakres czynności wykowywanych przez Podatnika w ramach stosunku pracy nie był zbieżny, tożsamy ani nawet odpowiadający przedmiotowi wykonywanej przez Skarżącego działalności gospodarczej w charakterze kontrahenta pracodawcy.
Z zarzutem tym nie sposób się zgodzić, biorąc pod uwagę kwalifikowalność wady decyzji, stanowiącej przesłankę konieczną do uwzględnienia żądania skargi.
Proste bowiem porównanie czynności wykonywanych w ramach stosunku pracy oraz czynności wykonywanych przez Skarżącego w ramach działalności gospodarczej w charakterze kontrahenta pracodawcy, prowadzi do wniosku o możliwie istniejących wielu punktach stycznych obu zakresów obowiązków Skarżącego , z uwagi na które to okoliczności organ I instancji miał prawo uważać, że wzmiankowany przepis art. 8 ust. 2 ustawy ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Organ dokonując takiej oceny powołał się na tożsamy element występujący w obu formach działalności- montaż kolektorów słonecznych do podgrzania wody oraz zbliżony styl wykonywania tychże zadań tj. sprawowanie nadzoru nad podwykonawcami oraz samodzielnie zatrudnionymi pracownikami. W treści decyzji, których dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, organ dokonał wyszczególnienia obowiązków pracowniczych Skarżącego, porównał je z zadaniami wynikającymi z prowadzonej działalności gospodarczej i dokonał subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod normę prawną z przepisu art. 8 ust 2 ustawy. Spojrzenie zatem na kwestię oparcia zaskarżonych decyzji na obowiązujących przepisach prawa, nie może prowadzić do wniosku o rażącym ich naruszeniu, gdyż w przedstawionych argumentach organu oraz dokonanej wykładni przepisu nie ma jawnej sprzeczności dającej się ustalić w sposób jasny, klarowny, dostrzegalny bez konieczności szczegółowego wdawania się w meritum problemu.
Pojęcie "rażącego naruszenia prawa" polega na wykazaniu, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i charakter tego naruszenia wyklucza akceptowanie decyzji jako aktu funkcjonującego w obrocie prawnym. Nie każde jednak naruszenie prawa ma charakter rażący, a tylko takie, kiedy proste zestawienie treści przepisu z treścią decyzji wskazuje na ich wzajemną sprzeczność. Rażące naruszenie prawa nie ma miejsca, gdy na gruncie danego przepisu możliwy jest wybór różnych jego interpretacji, z których każda daje się uzasadnić z jednakową mocą (zob. wyrok WSA we Wrocławiu sygn. akt I SA/Wr 3191/02).
W tej sytuacji - abstrahując od możliwego końcowego rezultatu ewentualnych postępowań odwoławczych, które nie zostały wszczęte w przedmiotowych sprawach, a których zastąpić nie mogą obecnie kontrolowane postępowania z wniosku o stwierdzenie nieważności - podkreślić należy, że wydane decyzje ostateczne nie zawierają jakichkolwiek widocznych, jawnych i dostrzegalnych wprost wad w zakresie zastosowania wzmiankowanych przepisów prawa materialnego, aby kwalifikowały się do usunięcia z obrotu prawnego w ramach stwierdzenia nieważności, zarówno w oparciu o przesłankę rażącego naruszenia prawa jaki i inne wynikające z art. 247 Op.
Procedura stwierdzenia nieważności pozostaje zatem w przedmiotowych sprawach bezskuteczna, gdyż kontrolowane decyzje ostateczne wydane zostały bez wspomnianych kwalifikowanych wad.
Tym samym należy uznać, że organ prawidłowo stwierdził, że decyzje ostateczne NUS zostały wydane w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy, w związku z czym brak jest podstaw do stwierdzenia, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Zaskarżone w sprawach będących przedmiotem skarg decyzje zostały zatem wydane z uwzględnieniem prawidłowej wykładni prawa materialnego i procesowego.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI