I SA/RZ 329/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji organów podatkowych z powodu wydania ich przez niewłaściwy organ.
Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za listopad 2003r. Organy podatkowe zakwestionowały odliczenie podatku naliczonego z tytułu usług telekomunikacyjnych i hotelowych. Spółka argumentowała, że rozporządzenie dotyczące usług telekomunikacyjnych narusza konstytucyjną zasadę delegacji, a zakaz odliczenia VAT od usług hotelowych nie ma zastosowania w przypadku refakturowania. Sąd, analizując właściwość organów, stwierdził, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, co skutkowało stwierdzeniem nieważności zarówno tej decyzji, jak i utrzymującej ją w mocy decyzji Dyrektora Izby Skarbowej.
Sprawa dotyczyła skargi "A" Spółka z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą Spółce podatek od towarów i usług za listopad 2003r. Organy podatkowe zakwestionowały odliczenie przez Spółkę podatku naliczonego w kwocie 102,14 zł z tytułu usług telekomunikacyjnych, wskazując na naruszenie § 40 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r., które ograniczało możliwość odliczenia do miesiąca, w którym przypada termin płatności na fakturze. Ponadto, organy zakwestionowały odliczenie 2054,60 zł z faktury za usługi hotelowe i organizację konferencji, powołując się na zakaz wynikający z art. 25 ust. 1 pkt 3b ustawy o VAT. Spółka w skardze podniosła zarzuty naruszenia konstytucyjnej zasady delegacji przez rozporządzenie oraz argumentowała, że zakaz odliczenia VAT od usług hotelowych nie ma zastosowania w przypadku refakturowania. Kluczowym argumentem podniesionym na rozprawie było naruszenie właściwości organu orzekającego w I instancji, co wypełniało treść art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, analizując w pierwszej kolejności kwestię nieważności decyzji, stwierdził, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2004r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości organów podatkowych, w szczególności art. 5 ust. 9-9c ustawy o urzędach i izbach skarbowych oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003r. Sąd uznał, że zmiana właściwości organów podatkowych dla dużych podatników nastąpiła z dniem 1 stycznia 2005r., a zatem decyzja z kwietnia 2004r. była wadliwa. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej Spółki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja wydana z naruszeniem przepisów o właściwości organów podatkowych jest decyzją nieważną.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie był właściwy do jej wydania, ponieważ zmiana właściwości organów podatkowych dla dużych podatników nastąpiła z dniem 1 stycznia 2005r., a decyzja została wydana w kwietniu 2004r. W związku z tym, decyzja ta, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego, były dotknięte wadą nieważności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (13)
Główne
o.p. art. 247 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Decyzja wydana z naruszeniem przepisów o właściwości organów podatkowych jest nieważna.
u.i.s. art. 5 § ust. 9-9c
Ustawa o urzędach i izbach skarbowych
Przepisy określające właściwość naczelników urzędów skarbowych dla określonych kategorii podatników.
u.i.s. art. 5a § ust. 1 pkt 2
Ustawa o urzędach i izbach skarbowych
Przepisy dotyczące zmiany właściwości naczelnika urzędu skarbowego.
u.i.s. art. 15 § § 1 pkt 1
Ustawa o urzędach i izbach skarbowych
Przepisy dotyczące właściwości ogólnej organów podatkowych.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003r.
Terytorialny zasięg działania oraz siedziby naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
Pomocnicze
u.i.s. art. 5a § ust. 3
Ustawa o urzędach i izbach skarbowych
Obowiązek zawiadomienia o zmianie właściwości.
u.p.t.u. art. 19 § ust. 3 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Termin obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.
u.p.t.u. art. 25 § ust. 1 pkt 3b
Ustawa o podatku od towarów i usług
Zakaz obniżenia podatku należnego w przypadku usług noclegowych i gastronomicznych.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. § § 40 ust. 4
Szczególne zasady odliczania VAT od usług telekomunikacyjnych.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 września 2003r.
Wzór zawiadomienia o zmianie właściwości naczelnika urzędu skarbowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości organów podatkowych.
Godne uwagi sformułowania
Ustalenie którejkolwiek z wad decyzji powodujących stwierdzenie jej nieważności czyni dalszą kontrolę nie tylko zbędną, ale i niedopuszczalną. W przypadku bowiem nieważności decyzji powinno nastąpić jej stwierdzenie przez sąd administracyjny niezależnie od jakiejkolwiek innej okoliczności.
Skład orzekający
Bożena Wieczorska
przewodniczący sprawozdawca
Kazimierz Włoch
członek
Maria Piórkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o właściwości organów podatkowych, zwłaszcza w kontekście zmian wprowadzanych przepisami przejściowymi i rozporządzeniami wykonawczymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany właściwości organów podatkowych w okresie przejściowym, zgodnie z przepisami obowiązującymi w 2004 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe znaczenie ma właściwość organu podatkowego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli merytoryczne zarzuty dotyczące podatku VAT nie zostały rozstrzygnięte.
“Błąd proceduralny w urzędzie skarbowym unieważnił decyzję podatkową.”
Dane finansowe
WPS: 38 348 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Rz 329/04 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Bożena Wieczorska /przewodniczący sprawozdawca/
Kazimierz Włoch
Maria Piórkowska
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FSK 1081/05 - Wyrok NSA z 2006-09-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 247 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Wieczorska /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Kazimierz Włoch Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2003r I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2004r. nr [...], II. określa, że powyższe decyzje nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej "A" Spółka z o.o. w R. kwotę 712 zł. (słownie: siedemset dwanaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA/Rz 329/04
Uzasadnienie
Decyzją z dnia (...) lipca 2004r. (nr. (...)) Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) kwietnia 2004r. (nr PUS.II/4400/18/04) określającą "A" Spółka z o.o. R. (zwaną dalej Spółką) w podatku od towarów i usług za listopad 2003r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie 38.348 zł. oraz ustalającą podatku od towarów i usług za w/w okres dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie 646zł.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż Spółka złożyła w dniu 22 grudnia 2003r. w Urzędzie Skarbowym deklarację zawierającą rozlicznie w podatku VAT za listopad 2003r., w której wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 40.504zł. W wyniku kontroli podatkowej ustalono po pierwsze, iż Spółka dokonała nieprawidłowego obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w kwocie 102,14 wykazanego w fakturze nr 0001260670 1103 dokumentującej usługi telekomunikacyjne świadczone przez "B" Spółka z o.o. z terminem zapłaty określonym na dzień 3 grudnia 2003r. Spółka rozliczyła w/w kwotę podatku VAT w deklaracji za listopad 2003r., czym naruszyła § 40 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U nr 27, poz. 268 z późn. zm.)- zwanego dalej rozporządzeniem, który przewiduje m.in. iż w przypadku faktur za usługi telekomunikacyjne podatnik może obniżyć podatek należny w miesiącu, w którym przypada termin płatności określony na fakturze. Tym samym Spółka uzyskała możliwość obniżenia podatku należnego o kwotę 102,14zł. z tytułu nabycia usługi telekomunikacyjnej w rozliczeniu za grudzień 2003r., a nie jak to uczyniła w rozliczeniu za listopad 2003r. W powołanym powyżej rozporządzeniu Minister Finansów wprowadził na podstawie art. 19 ust. 5 ustawy o podatku VAT- inne niż w art. 19 ust. 3 ustawy o podatku VAT terminy obiżeniania kwoty podatku należnego, uwzględniając w szczególności specyfikę wykonywania niektórych czynności oraz stosowane techniki dokumentowania rozliczeń w obrocie gospodarczym.
Po drugie- w trakcie kontroli podatkowej ustalono, iż Spółka w tej samej deklaracji podatkowej odliczyła również podatek naliczony w kwocie 2054,60 zł. wynikający z faktury VAT nr 1547/2003, wystawionej przez "C" Spółka z o.o. dotyczącej zakupu usługi "pobyt w hotelu- organizacja konferencji", numer PKWiU 55.23.12 ("Usługi świadczone przez ośrodki wczasowe oraz domy wypoczynkowe"). Usługa ta została następnie refakturowana jako "organizacja konferencji" na rzecz "D’ S.A. Z art. 25 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku VAT wynika zakaz obniżenia podatku należnego w wypadku usług noclegowych i gastronomicznych z wyjątkiem przypadków, gdy usługi te zostały nabyte przez podatników świadczących usługi turystyki, jeżeli w skład usługi turystyki wchodzą usługi noclegowe lub gastronomiczne bądź jedne i drugie, lub w przypadku zakupów gotowych posiłków przeznaczonych dla pasażerów przez podatników świadczących usługi przewozu osób.
Mając na uwadze powyższe ustalenia kontroli organy podatkowe stwierdziły, że Spółka bezpodstawnie obniżyła podatek należny, a w konsekwencji zawyżyła kwotę zwrotu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie prawa.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż obowiązujące w 2003r. rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. narusza "konstytucyjną zasadę delegacji poprzez ustanowienie nieprecyzyjnej przesłanki, którą jest termin płatności za wykonaną usługę oraz przez ograniczenie okresu uprawnienia do pomniejszenia kwoty podatku należnego z tytułu usług powszechnych wyłącznie do jednego miesiąca". Spółka podkreśliła, iż obniżenie podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych dokonała w miesiącu otrzymania faktury, co -jej zdaniem- jest zgodne z art. 19 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku VAT.
Odnośnie zakazu odliczenia podatku naliczonego z tytułu usług gastronomicznych Spółka podnosiła, iż zakaz ten dotyczy konsumenta usługi, podczas gdy ona była organizatorem konferencji, której koszty w całości zostały refakturowane na zlecającego tj. "D" S.A. Ostateczny odbiorca zafakturowanej usługi tj. "Z" S.A. nie odliczyła podatku naliczonego wykazanego w fakturze wystawionej przez skarżącą Spółkę. Do faktu tego organy podatkowe w ogóle się nie odniosły. Przyjęcie interpretacji organów podatkowych w przypadku dalszego refakturowania usług prowadziłoby – zdaniem Spółki – do wzrostu cen o podatek VAT, co przeczy zasadzie jednokrotności opodatkowania podatkiem VAT.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie przed WSA w Rzeszowie pełnomocnik Spółki zmodyfikował złożoną skargę poprzez uzupełnienie jej zarzutów o naruszenie właściwości organu orzekającego w I instancji, a mianowicie Naczelnika Urzędu Skarbowego, co wypełnia treść art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, iż kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji przeprowadzana jest przez sąd administracyjny w określonej kolejności, bowiem stwierdzenie istnienia określonego typu wad eliminuje potrzebę ustalenia innych wad decyzji.
I tak w pierwszej kolejności przeprowadzana jest kontrola zaskarżonej decyzji ( i postępowania, które je poprzedziło) z punktu widzenia ewentualnego istnienia wad powodujących nieważność decyzji. Przyjęcie takiej kolejności badania zgodności z prawem decyzji uzasadnione jest tym, że ustalenie którejkolwiek z wad decyzji powodujących stwierdzenie jej nieważności czyni dalszą kontrolę nie tylko zbędną, ale i niedopuszczalną.
W przypadku bowiem nieważności decyzji powinno nastąpić jej stwierdzenie przez sąd administracyjny niezależnie od jakiejkolwiek innej okoliczności.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została dotknięta wadą, która uzasadniania stwierdzenie jej nieważności, bowiem utrzymuje w mocy decyzję podjętą z naruszeniem art. 247 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. 2005, nr 8, poz. 60). Decyzję w I instancji wydał w dniu 1 czerwca 2004r. Naczelnik Urzędu Skarbowego. Zgodnie z § 2 oraz załącznikiem nr 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003r. w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych (Dz.U. nr 209, poz. 2027) wydanego na podstawie art. 5 ust. 9c ustawy z dnia 21 czerwca 1996r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz.U. nr 106, poz. 489 z późn. zm. zwanej dalej ustawa o u.i.s.) Naczelnik Urzędu Skarbowego jest właściwy wyłącznie zakresie podatników określonych w art. 5 ust. 9b ustawy o u.i.s. Stosownie zaś do treści art. 5 w ust. 9b ustawy o u.i.s. podatnikami tymi są m.in. osoby prawne- jak skarżąca Spółka- spełniające warunki, o których mowa w art. 5 ust. 9b pkt 7lit. a. Podkreślić należy, że przepis art. 5 ust. 9 a i b w omawianym brzmieniu oraz cytowane wyżej rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 listopada 2003r. weszły w życie w dniu 1 stycznia 2004r., a zatem z tym dniem określone zostały przesłanki kwalifikujące określone grupy podatników do właściwości tzw. "dużych urzędów skarbowych" i od tego momentu można mówić o podstawach do zmiany właściwości. Zasady zmiany właściwości naczelnika urzędu skarbowego na właściwego wyłącznie w zakresie określonych kategorii podatników czyli tzw. "dużego urzędu skarbowego" reguluje art. 5a ustawy o u.i.s., zgodnie z którym zmiana następuje - w przypadku podatników wymienionych w art. 5 ust. 9b pkt 7 lit.a- z dniem 1 stycznia drugiego roku następującego po roku, w którym nastąpiło przekroczenie kwoty, o której mowa w tym przepisie. Skoro zatem kryteria zmiany właściwości naczelnika urzędu skarbowego na naczelnika tzw. "dużego urzędu skarbowego" weszły w życie w dniu 1 stycznia 2004r., a przepis art. 5 ust. 9 b pkt 7a stanowi o przychodzie netto o równowartości 5 mln. euro w ostatnim roku podatkowym, to trzeba przyjąć, że ostatnim rokiem, o którym mowa w tym przepisie jest rok 2003, natomiast "1 stycznia drugiego roku następującego po roku, w którym nastąpiło przekroczenie w/w kwoty", to 1 stycznia 2005r. Oznacza to, że zmiana właściwości organu podatkowego dla podatników, o których mowa w art. 5 ust. 9b pkt 7a ustawy o u.i.s. nastąpiła z dniem 1 stycznia 2005r. Stanowisko takie zaprezentował WSA w Warszawie w wyroku z dnia 13 maja 2004r. (sygn. akt IIISA/Wa 2307/04) i Sąd orzekający w niniejszej sprawie go podziela. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie i w tym, że podatnicy- o których mowa w art.5 ust. 9b ustawy o u.i.s.- obowiązani są z mocy art. 5a ust 3 ustawy o u.i.s.- zawiadomić o zmianie właściwości dotychczas właściwego naczelnika urzędu skarbowego w terminie do dnia15 października roku poprzedzającego rok, od którego nastąpi ta zmiana, składając zawiadomienie wg ustalonego wzoru. Wzór tez został ustalony przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 23 września 2003r. w sprawie wzoru zawiadomienia o zmianie właściwości naczelnika urzędu skarbowego (Dz.U. nr 175, poz. 1698), które weszło w życie w dniu 23 października 2003r. Oczywistym jest, że zawiadomienie o zmianie właściwości dotychczas właściwego naczelnika podatnicy mogli dokonać dopiero w 2004r. tj. do dnia 15 października 2004r., bowiem dopiero od 1 stycznia 2004r. wszedł w życie art.5 ust.9a i 9b ustawy o u.i.s. oraz cytowane wyżej rozporządzenie Ministra Finansów ustalające zakres działania siedziby naczelników "dużych urzędów skarbowych".
W konkluzji należy stwierdzić, iż zmiana właściwości naczelnika urzędu skarbowego dla podatników, o których mowa w art. 5 ust. 9b pkt 7a ustawy o u.i.s. nastąpiła w dniu 1 stycznia 2005r. Wobec powyższego decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2004r. wydana została z naruszeniem przepisów dotyczących właściwości organów podatkowych, zawartych w art.5 ust.9-9c ustawy o u.i.s. oraz cytowanego rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib naczelników urzędów skarbowych i dyrektorów izb skarbowych, w zw. z art. 5a ust. 1 pkt 2 ustawy u.i.s. oraz art. 15 §1 pkt 1 tej ustawy. Z tych samych względów nieważna jest również zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia (...) lipca 2004r. , gdyż utrzymuje w mocy dotkniętą wadą nieważności decyzję wydaną przez organ I instancji.
Biorąc powyższe wywody pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 2, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI