I SA/Rz 319/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi E. J. było postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymujące w mocy decyzję o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej należności z tytułu składek. Skarżąca podniosła zarzut wygaśnięcia obowiązku, twierdząc, że uregulowała całość należności wskazanych w upomnieniu przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. ZUS zakwestionował to, wskazując, że wpłaty skarżącej nie pokrywały odsetek i kosztów, a także zostały rozliczone zgodnie z zasadą pokrywania najstarszych zaległości, zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. Skarżąca powoływała się na wcześniejsze orzecznictwo NSA, które sugerowało odmienne zasady rozliczania wpłat po doręczeniu upomnienia. Sąd administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, wskazując, że pogląd ten stracił na aktualności z powodu uchylenia § 24 ust. 9 rozporządzenia i wprowadzenia nowego art. 24a. Zgodnie z nowymi przepisami, wpłata dokonana po doręczeniu upomnienia, a przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, pokrywa składki zgodnie z ogólnymi zasadami (§ 6 ust. 6 oraz § 12-18), z pierwszeństwem dla kosztów upomnienia. Sąd uznał, że ZUS prawidłowo rozliczył wpłaty skarżącej, a postępowanie egzekucyjne było zgodne z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących rozliczania wpłat składek ZUS po doręczeniu upomnienia, w kontekście zmian prawnych wprowadzonych w listopadzie 2024 r. oraz stosowania ogólnych zasad rozliczania składek.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej po zmianach w rozporządzeniu z 21 września 2017 r. i może nie mieć zastosowania do stanów faktycznych sprzed tej daty.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wpłata dokonana przez zobowiązanego po doręczeniu upomnienia, a przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, powinna być zaliczona na poczet należności wskazanych w upomnieniu, czy według ogólnych zasad rozliczania składek (najstarsze zaległości)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wpłata dokonana przez płatnika składek po doręczeniu upomnienia, a przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, pokrywa składki zgodnie z ogólnymi zasadami rozliczania składek (§ 6 ust. 6 oraz § 12-18 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r.), z pierwszeństwem dla kosztów upomnienia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że uchylenie § 24 ust. 9 rozporządzenia i wprowadzenie art. 24a zmieniło zasady rozliczania wpłat. Nowe przepisy nakazują zaliczanie takich wpłat na poczet najstarszych zaległości, z uwzględnieniem kosztów upomnienia, co jest zgodne z ogólnymi zasadami rozliczania składek.
Czy organ egzekucyjny ma prawo zaliczyć wpłatę dokonaną przez zobowiązanego na poczet innych zaległości, niż te wskazane w upomnieniu, nawet jeśli wpłata ta pokrywa kwotę należności głównej z odsetkami za wskazany okres?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny ma prawo i obowiązek zaliczyć wpłatę zgodnie z obowiązującymi przepisami, które priorytetyzują rozliczenie najstarszych zaległości, nawet jeśli zobowiązany uważa, że wpłata powinna pokryć konkretne, późniejsze należności.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na nowym brzmieniu przepisów, które jasno określają sposób rozliczania wpłat po doręczeniu upomnienia, odsyłając do ogólnych zasad, które uwzględniają najstarsze zaległości. Zastosowanie tych zasad prowadzi do rozliczenia wpłaty na wcześniejsze należności, co może skutkować tym, że należności wskazane w upomnieniu pozostają niezaspokojone.
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 33 § § 1 i § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Rozporządzenie Rady Ministrów z 21 września 2017 r. art. 24a § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 15 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.s.u.s. art. 24 § ust. 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 83 § ust. 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 123
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 130
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 180
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Rady Ministrów z 21 września 2017 r. art. 24 § ust. 1-8
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Rozporządzenie Rady Ministrów z 21 września 2017 r. art. 24a § 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Rozporządzenie Rady Ministrów z 21 września 2017 r. art. 6 § ust. 6
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Rozporządzenie Rady Ministrów z 21 września 2017 r. art. 12
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Rozporządzenie Rady Ministrów z 21 września 2017 r. art. 13
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut wygaśnięcia obowiązku z uwagi na zapłatę należności objętych upomnieniem przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. • Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. poprzez zaliczenie wpłaty na poczet innych składek niż te wskazane w upomnieniu.
Godne uwagi sformułowania
pogląd ten stracił na aktualności i nie przystaje do adekwatnego do oceny sprawy stanu prawnego • uchylony został ust. 9 § 24 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. • wpłata dokonana przez płatnika składek po doręczeniu upomnienia, a przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego pokrywa składki zgodnie z § 6 ust. 6 oraz § 12-18. • decyzji ostatecznej służy tzw. domniemanie legalności
Skład orzekający
Jarosław Szaro
przewodniczący
Grzegorz Panek
członek
Piotr Popek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozliczania wpłat składek ZUS po doręczeniu upomnienia, w kontekście zmian prawnych wprowadzonych w listopadzie 2024 r. oraz stosowania ogólnych zasad rozliczania składek."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej po zmianach w rozporządzeniu z 21 września 2017 r. i może nie mieć zastosowania do stanów faktycznych sprzed tej daty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla płatników składek ZUS - jak rozliczane są wpłaty po otrzymaniu upomnienia, zwłaszcza w kontekście zmieniających się przepisów. Pokazuje, jak kluczowe jest śledzenie zmian prawnych.
“ZUS rozliczył Twoją wpłatę inaczej niż myślałeś? Sprawdź, jak nowe przepisy zmieniają zasady po upomnieniu!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.