I SA/Rz 315/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2024-10-10
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościgospodarka komunalnadziałalność gospodarczainterpretacja podatkowawoda i ściekizadania własne gminyzarobkowy charakter działalności

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację Wójta Gminy dotyczącą opodatkowania podatkiem od nieruchomości infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, uznając, że działalność komunalna gminy w tym zakresie nie jest działalnością gospodarczą.

Gmina R. zaskarżyła interpretację Wójta Gminy R., która uznała infrastrukturę wodno-kanalizacyjną za związaną z działalnością gospodarczą, podlegającą wyższym stawkom podatku od nieruchomości. Gmina argumentowała, że jej działalność w tym zakresie ma charakter zadań własnych, nie jest nastawiona na zysk i nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska Gminy, uchylając zaskarżoną interpretację i podkreślając, że kluczowa jest nie tylko możliwość osiągnięcia zysku, ale przede wszystkim cel prowadzenia działalności.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy R. na indywidualną interpretację Wójta Gminy R. w przedmiocie podatku od nieruchomości. Gmina wnioskowała o interpretację dotyczącą opodatkowania budowli wykorzystywanych w działalności wodno-kanalizacyjnej. Gmina argumentowała, że jej działalność w tym zakresie, mimo pobierania opłat, nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców, ponieważ nie jest nastawiona na zysk, a jedynie na zaspokojenie zbiorowych potrzeb mieszkańców i pokrycie kosztów. Wójt Gminy uznał jednak, że działalność ta ma charakter ciągły, prowadzona jest we własnym imieniu i jest zarobkowa (ze względu na pobieranie opłat), a zatem infrastruktura wodno-kanalizacyjna powinna być opodatkowana jako związana z działalnością gospodarczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd podkreślił, że kluczową przesłanką działalności gospodarczej jest cel zarobkowy, rozumiany jako dążenie do osiągnięcia nadwyżki przychodów nad kosztami. W przypadku gminy, realizacja zadań własnych z zakresu gospodarki komunalnej, zwłaszcza tych o charakterze użyteczności publicznej, nie jest nastawiona na zysk, a ewentualne przychody mają jedynie pokryć koszty. Sąd uznał, że samo pobieranie opłat nie przesądza o zarobkowym charakterze działalności, a działalność komunalna gminy, służąca zaspokojeniu potrzeb mieszkańców, nie jest tożsama z działalnością gospodarczą. W związku z tym, grunty, budynki i budowle związane z tą działalnością nie powinny być opodatkowane jako związane z działalnością gospodarczą.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, działalność gminy w zakresie gospodarki wodno-kanalizacyjnej, realizowana jako zadanie własne i nie nastawiona na zysk, nie stanowi działalności gospodarczej. Infrastruktura z nią związana nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako związana z działalnością gospodarczą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczową przesłanką działalności gospodarczej jest cel zarobkowy, rozumiany jako dążenie do osiągnięcia nadwyżki przychodów nad kosztami. Działalność komunalna gminy, mająca na celu zaspokojenie zbiorowych potrzeb mieszkańców, nie jest nastawiona na zysk, a ewentualne przychody służą jedynie pokryciu kosztów. Samo pobieranie opłat nie przesądza o zarobkowym charakterze działalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.p.o.l. art. 1a § 1 pkt 3 i 4

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz definicja działalności gospodarczej.

P.p. art. 3

Ustawa - Prawo przedsiębiorców

Definicja działalności gospodarczej.

Pomocnicze

u.s.g. art. 7 § 1 pkt 3

Ustawa o samorządzie gminnym

Zadania własne gminy, w tym zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków.

u.p.o.l. art. 5 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Stawki podatku od nieruchomości dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą.

u.p.o.l. art. 5 § 1 pkt 2 lit. b i e

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Stawki podatku od nieruchomości dla budynków związanych z działalnością gospodarczą.

u.p.o.l. art. 7 § 1 pkt 15

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Zwolnienia od podatku od nieruchomości.

u.p.o.l. art. 2 § 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja budowli.

O.p. art. 2a

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Rozstrzyganie wątpliwości na korzyść podatnika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działalność gminy w zakresie gospodarki wodno-kanalizacyjnej, realizowana jako zadanie własne i nie nastawiona na zysk, nie stanowi działalności gospodarczej. Pobieranie opłat za usługi wodno-kanalizacyjne nie przesądza o zarobkowym charakterze działalności gminy. Infrastruktura wodno-kanalizacyjna służąca zaspokajaniu zbiorowych potrzeb mieszkańców nie jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów.

Odrzucone argumenty

Działalność gminy w zakresie gospodarki wodno-kanalizacyjnej jest działalnością gospodarczą, ponieważ jest ciągła, prowadzona we własnym imieniu i zarobkowa (ze względu na pobieranie opłat).

Godne uwagi sformułowania

Działalność zarobkowa, będąca postacią działalności gospodarczej, polega na tym, że jest prowadzona w celu osiągnięcia dochodu (zarobku), rozumianego jako nadwyżka przychodów nad poniesionymi kosztami. Zadania użyteczności publicznej, z samej swej istoty, nie będą stanowiły działalności gospodarczej gminy. Sama możliwość osiągania nie świadczy o tym, ze dany podmiot prowadzi działalność gospodarczą.

Skład orzekający

Grzegorz Panek

przewodniczący

Jarosław Szaro

członek

Piotr Popek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących definicji działalności gospodarczej w kontekście zadań własnych gmin oraz opodatkowania podatkiem od nieruchomości infrastruktury komunalnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji gminy realizującej zadania wodno-kanalizacyjne jako zadania własne, bez nastawienia na zysk.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dla samorządów i przedsiębiorstw komunalnych – jak traktować infrastrukturę wodno-kanalizacyjną na gruncie podatku od nieruchomości. Rozstrzygnięcie sądu ma istotne implikacje praktyczne.

Czy gmina zarabia na wodzie? Sąd rozstrzyga o podatku od nieruchomości dla infrastruktury komunalnej.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 315/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-10-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek /przewodniczący/
Jarosław Szaro
Piotr Popek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
6561
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone interpretacje
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1452
art. 1 a ust. 1 pkt 3 i 4
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 506
art. 7 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity
Dz.U. 2023 poz 221
art. 3
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2024 r. sprawy ze skargi Gminy R. na interpretację indywidualną Wójta Gminy R. z dnia 25 marca 2024 r. nr .... w przedmiocie podatku od nieruchomości uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Gminy R. (dalej: Gmina/Skarżąca) jest interpretacja indywidualna Wójta Gminy R. z (...) marca 2024 r. nr (...), dotycząca podatku od nieruchomości.
Jak wynika z akt sprawy, (...) stycznia 2024 r. do Wójta Gminy R.wpłynął wniosek Gminy o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od nieruchomości w zakresie podlegania opodatkowaniu budowli wykorzystywanych w działalności wodno-kanalizacyjnej.
We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:
Gmina jest wspólnotą samorządową, która wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Do jej zakresu działania należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Zadania własne są przez Gminę wykonywane zgodnie z zasadami gospodarki komunalnej, która obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych.
Gmina jest właścicielem m.in. gruntów i budynków a także budowli wykorzystywanych na potrzeby działalności wodno-kanalizacyjnej które są zajęte i wykorzystywane wyłącznie na cele realizacji zadań własnych Gminy z zakresu gospodarki komunalnej. Jest podatnikiem podatku od nieruchomości od posiadanych gruntów, budynków i budowli. Samodzielnie rozstrzyga o statusie podatkowym gruntów, budynków i budowli służących do zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości, gdyż nie wyodrębniła żadnej jednostki organizacyjnej, która wykonywałaby w jej imieniu działalność w zakresie działań w obszarze wodno-kanalizacyjnym.
W ocenie Gminy działalność z zakresu gospodarki wodno-kanalizacyjnej nie jest działalnością prowadzoną w celu osiągnięcia zysku, ale stanowi realizację ustawowych zadań Gminy. Gmina nie ma więc swobody decydowania, czy będzie prowadzić działalność w powyższym zakresie, czy też nie. Gmina pobiera od mieszkańców opłaty z tytułu zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, jednakże uzyskiwane przychody nie pozwalały nawet na pokrycie kosztów bieżącej działalności. Z tego względu Gmina co roku dofinansowuje działalność wodnokanalizacyjną w celu zagwarantowania zaspokojenia zbiorowych potrzeb ludności. W związku z powyższym, Gmina powzięła wątpliwość co do zasadności traktowania obiektów przeznaczonych do realizacji zadań z zakresu działalności komunalnej (działalności wodno-kanalizacyjnej) jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Na gruncie przedstawionego opisu stanu faktycznego Gmina sformułowała pytanie:
Czy pojęcie działalności gospodarczej z art. 1a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity w Dz.U. z 2023 r. poz. 70 ze zm., dalej: u.p.o.l.) obejmuje swoim zakresem realizację zadań z zakresu gospodarki wodno-kanalizacyjnej i czy w konsekwencji należące do Gminy grunty, budynki i budowle związane wyłącznie z prowadzeniem działalności mającej na celu realizację tych zadań powinny być traktowane na gruncie upoi jako grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.?
W ocenie Gminy realizacja zadań własnych z zakresu gospodarki wodno-kanalizacyjnej nie stanowi działalności gospodarczej z art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l, więc grunty, budynki i budowle służące wyłącznie do wykonywania zadań własnych Gminy z zakresu gospodarki wodno-kanalizacyjnej, nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 o.p.o.l.. W konsekwencji grunty i budynki wykorzystane przez Gminę w ramach gospodarki wodno-kanalizacyjnej powinny być zwolnione od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 15 u.p.o.l. a budowle wykorzystane w tym celu przez Gminę powinny być wyłączone z opodatkowania- jako niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Wójt Gminy R., interpretacją indywidualną z 25 marca 2024 r., uznał za nieprawidłowe stanowisko Skarżącej, odnośnie postawionego przez nią pytania.
W uzasadnieniu interpretacji organ wskazał, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą z zastrzeżeniem ust. 2a.
Natomiast według art. 1a ust. 1 pkt 4 i ust. 2 u.p.o.l. działalnością gospodarczą jest działalność w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jednolity: Dz.U. z 2023, poz. 221 ze zm.; dalej: P.p.). Z kolei zgodnie z art. 3 P.p. działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Łączne spełnienie przesłanek wskazanych w tym przepisie pozwala na uznanie danej aktywności za działalność gospodarczą.
W ocenie organu podatkowego w przedmiotowej sprawie przesłanka ciągłości została spełniona, gdyż z wniosku wynika, że działalność ma charakter trwały i jest prowadzona od wielu lat. Wnioskodawca wykonuje działalność we własnym imieniu Gmina nie wyodrębniła żadnej jednostki organizacyjnej, która wykonywałaby w jej imieniu działalność w zakresie działań w obszarze wodno-kanalizacyjnym.
Odnosząc się do przesłanki zarobkowości organ uznał, że zarobkowy charakter działalności gospodarczej wyrażany jest poprzez pobieranie opłat. Zdaniem Organu podatkowego nie jest konieczne faktyczne osiąganie dochodów z danej działalności. Nawet przynoszenie strat przez daną działalność (zarówno przejściowo, jak i w dłuższych okresach) nie pozbawia jej statusu działalności gospodarczej. Podatnik powinien liczyć się z możliwością nieuzyskania przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, czyli poniesienia straty. Tym samym o zarobkowym charakterze działalności gospodarczej nie decyduje faktyczne osiągnięcie zysku.
Reasumując organ stwierdził, że działalność Wnioskodawcy ma charakter ciągły, jest wykonywana we własnym imieniu, a także jest zarobkowa, a zatem stanowi działalność gospodarczą, o której mowa w art. 3 P.p.. Wobec powyższego należy przyjąć, że grunty, budynki i budowle służące do zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W konsekwencji:
1.grunty wskazane we wniosku powinny być opodatkowane wg stawki z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a upoi (grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków);
2.budynki wskazane we wniosku będące w posiadaniu powinny być opodatkowane wg stawki z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b (budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej);
3.budowle powinny podlegać opodatkowaniu jako związane z prowadzeniem działalności.
Na powyższą interpretację indywidualną Gmina złożyła skargę do tut. Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie
1) art. 1a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w zw. z art. 3 P.p., poprzez błędną wykładnię i uznanie, że realizacja zadań własnych Gminy (bezpośrednio przez Gminę) z zakresu gospodarki komunalnej, a w szczególności gospodarki wodno-kanalizacyjnej, stanowi działalność gospodarczą, o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., a w następstwie uznanie, że grunty, budynki i budowle wchodzące w skład infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, służące do wykonywania zadań z zakresu zbiorowego dostarczania wody i odbierania ścieków, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że realizacja bezpośrednio przez Gminę zadań z zakresu gospodarki wodno-kanalizacyjnej nie stanowi działalności gospodarczej, a w konsekwencji grunty, budynki i budowle wykorzystywane w tej sferze nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.;
b) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i c u.p.o.l. oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b i e u.p.o.l. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 15 u.p.o.l. oraz art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że budowle wykorzystywane do bieżącego i nieprzerwanego zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty z zakresu gospodarki wodno-kanalizacyjnej, powinny zostać opodatkowane podatkiem od nieruchomości, a grunty i budynki wykorzystywane do tych celów powinny być opodatkowane najwyższymi stawkami, tj. stawkami dla gruntowi budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzi do wniosku, że ww. grunty i budynki są zwolnione od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 15 u.p.o.l., a ww. budowle jako niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości;
2. przepisów postępowania, tj.:
a) art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.; dalej: O.p.) poprzez rozstrzygnięcie występujących w sprawie niedających się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego na niekorzyść podatnika.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminu R., wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym przypadku była indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego, wydana przez Wójta Gminy R., którym to aktem organ ten uznał za nieprawidłowe stanowisko Skarżącej odnośnie braku podstaw do opodatkowania podatkiem od nieruchomości elementów infrastruktury wodno-kanalizacyjnej z uwagi na fakt, że nie są one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Mając na względzie przedmiot wniesionej przez Gminę skargi należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 57 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm, zwanej dalej P.p.s.a.) skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zacytowany wyżej przepis zakreśla granice rozpoznania skargi na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego, ograniczając kompetencje sądu w tym zakresie do oceny zasadności podniesionych w skardze zarzutów, definiowanych ich podstawą prawną. Oznacza to więc, że w przypadku skarg na tego rodzaju akty sąd nie może dokonywać całościowej oceny legalności konkretnej interpretacji, jak to ma miejsce chociażby w przypadku skarg na decyzje.
Gmina uzasadniając swoje stanowisko, w zakresie sformułowanego w jej wniosku pytania stwierdziła, że realizację zadań własnych w ramach gospodarki komunalnej, a więc również działalność z zakresu gospodarki wodnokanalizacyjnej, nie stanowi działalności gospodarczej z art. 1 a ust. 1pkt 4 u.p.o.l..
W konsekwencji grunty, budynki i budowle służące wyłącznie do wykonywania zadań własnych Gminy, w tym gospodarki wodno-kanalizacyjnej, nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art.1 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
Uznając za niezasadne stanowisko Skarżącej Wójt Gminy R. ograniczył się do jednej cechy prowadzenia działalności, jaką jest zarobkowy jej charakter. W tym aspekcie podkreślił, że samo pobieranie opłat świadczy o zarobkowych charakterze działalności, wobec czego brak jest podstaw do uznania za zasadne stanowiska Skarżącej odnośnie postawionego przez nią pytania.
Odnosząc się do przeciwstawnych stanowisk stron, w kontekście podniesionego przez Skarżącą zarzutu, dotyczącego naruszenia art. 1 a ust. 1 pkt 3, art. 1 a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. w zw. z art. 3 P.p.., uznać należy, że przedmiotowy zarzut zasługuje na uwzględnienie. W omawianym kontekście nie sposób bowiem nie zauważyć tego, że samo pobieranie opłat nie może jednoznacznie świadczyć o zarobkowym charakterze, związanej z nią działalności. Opłaty te mogą mieć bowiem różny charakter, tj. stanowić chociażby element rekompensaty kosztów ponoszonych przez podmiot świadczący daną usługę. W takiej zaś sytuacji nie można przyjąć istnienia po stronie świadczeniodawcy zamiaru podjęcia działań nakierowanych na uzyskanie zysku, rozumianego jako nadwyżka wpływów pobieranych opłat nad ponoszonymi kosztami.
Sąd podziela stanowisko Skarżącej, że aby można było mówić o zarobkowym charakterze jej działalności niezbędnym byłoby stwierdzenie okoliczności wskazujących na obiektywną możliwość osiągnięcia zysku, jako efektu zamierzonych i nakierowanych na to działań.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla sie, że działalność zarobkowa, będąca postacią działalności gospodarczej, polega na tym, że jest prowadzona w celu osiągnięcia dochodu (zarobku), rozumianego jako nadwyżka przychodów nad poniesionymi kosztami. Działalność pozbawiona tego aspektu jest działalnością charytatywną, społeczną kulturalną i inną (określaną mianem non profit). Działalność jest zarobkowa, jeśli jest prowadzona w celu osiągnięcia dochodu (zarobku) rozumianego, jako nadwyżka przychodów nad poniesionymi kosztami. Uznaje się więc, że jeżeli podmiot zakłada osiągnięcie w związku z działalnością i w jej efekcie nadwyżki przychodów nad poniesionymi kosztami, a więc osiągnięcie dochodu, oznacza to, że został określony cel zarobkowy takiej aktywności (wyrok orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnej (por. wyrok z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 1954/10) NSA z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II FSK 789/07). Wskazuje się, że w doktrynie rozróżnia się pojęcie zysku od zarobku, podkreślając, że wyłącznie z tym drugim mamy do czynienia z działalnością non profit, która wprawdzie jest zarobkowa, to jednak dochód z niej osiągnięty w całości jest przeznaczany na pokrycie kosztów oraz/lub realizację celów statutowych podmiotu działalność tę wykonującego (por. K. Kohutek (w:) M. Brożyna, M. Chudzik, K. Kohutek, J. Molis, S. Szuster, Komentarz do art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, stan prawny 1 maja 2005 r., Lex i powołana tam literatura). W stosunkach zewnętrznych wspomniana działalność w zasadzie niczym nie będzie odbiegać od działalności innych podmiotów prowadzących ją w celu osiągnięcia zysku (a nie "tylko" zarobku). Wskazane rozróżnienie na pojęcie zysku i zarobku ma zatem znaczenie jedynie w stosunkach "wewnętrznych" danego podmiotu, jako że przesądza o celach przeznaczenia wypracowanego dochodu (zarobku). Z zarobkowym charakterem działalności wiąże się uczestnictwo w obrocie gospodarczym. Wymóg ten spełniony jest wówczas, gdy działalność gospodarcza realizowana jest poprzez odpłatne (ekwiwalentne) świadczenia wzajemne spełniane w ramach obrotu gospodarczego. Działalnością gospodarczą jest więc tylko działalność zewnętrzna ("między przedsiębiorcami" lub podmiotami działającymi jak przedsiębiorcy) mająca na celu np. świadczenie usług osobom trzecim. Nie jest zaś działalnością gospodarczą działalność prowadzona na potrzeby samej osoby prawnej lub zrzeszonych w niej członków (por. postanowienie SN z dnia 29 kwietnia 1998 r., sygn. akt III CZP 7/98; publ. OSNC 1998/11/188; wyrok NSA z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II FSK 789/07).
Pojęcie zarobkowości opiera się bowiem na dwóch elementach, tj. obiektywnym i subiektywnym, Aspekt subiektywny jest związany z celem podmiotu prowadzącego daną działalność, tj. działalnością zarobkową będzie działalność prowadzona z zamiarem osiągnięcia zysków. Podkreśla się przy tym, że jeżeli podmiot zakłada osiągnięcie w związku z działalnością i w jej efekcie nadwyżki przychodów nad poniesionymi kosztami, a więc osiągnięcie dochodu, oznacza to, że został określony cel zarobkowy takiej aktywności. Jednakże w wymiarze obiektywnym należy wykazać obiektywną możliwość uzyskania zysku w ramach pewnej aktywności danego podmiotu.
W rozpoznawanej sprawie istotnym jest, że cała działalność Skarżącej, opisana we wniosku o interpretację, nie była nakierowana na osiągnięcie zysku i nie było jej celem osiągnięcie zysku. Zadania użyteczności publicznej, z samej swej istoty, nie będą stanowiły działalności gospodarczej gminy. Zobowiązanie do bieżącego i nieprzerwanego zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej przez świadczenie usług powszechnie dostępnych zakłada bowiem brak uwzględniania takich aspektów, jak istniejąca koniunktura rynkowa, wzrost lub spadek cen, zmiana zakresu i rozmiarów prowadzonej działalności, czy wreszcie zawieszenie lub likwidacja działalności w przypadku braku zysku (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2005r., sygn. akt I OSK 130/05).
Analizując przedmiotowe zagadnienie nie można pominąć, że Gmina jako jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem władzy publicznej, przez co, siłą rzeczy, musi przejąć określone funkcje interwencyjne w gospodarce. Chodzi zwłaszcza o dziedziny działalności społecznie niezbędnej, w których podmioty prywatne nie są zainteresowane podjęciem działalności np. ze względu na brak opłacalności. Istnieje zatem zasadnicza odmienność między gospodarką komunalną a działalnością gospodarczą, która polega głównie na tym, że gospodarka komunalna nie ma celu zarobkowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2003r., sygn. akt SA/Gd 1968/02).
Sąd w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że podstawowym celem działalności opisanej we wniosku o udzielenie interpretacji była realizacja wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 3 u.s.g. zadania własnego. Działalność nie zakładała osiągnięcia zysku, a wszelkie przychody mają jedynie na celu pokrycie dokonywanych wydatków, co nawet nie zawsze jest wystarczające. Nie jest to działalność zarobkowa, w związku z czym wbrew stanowisku organu interpretacyjnego nie mieści się ona w pojęciu działalności gospodarczej. Sama możliwość osiągania nie świadczy o tym, ze dany podmiot prowadzi działalność gospodarczą. W rozpoznawanej sprawie istotnym jest to, że cała działalność strony opisana we wniosku o interpretację, nie była nakierowana na osiągnięcie zysku i nie było jej celem osiągnięcie zysku.
W doktrynie także podkreśla się, że gospodarki komunalnej nie należy identyfikować z działalnością gospodarczą, głównie dlatego, że jej cel nie jest zarobkowy i służyć ma zaspokojeniu potrzeb ludności w zakresie zadań własnych gminy (por. S.Czarnow, Niektóre aspekty prawne współpracy transgranicznej i euroregionów, Państwo i Prawo 1997/10/55). Ponadto gospodarka komunalna obejmuje zarówno działania jednostki samorządu terytorialnego ze sfery dominium (czyli jako osoby prawnej będącej podmiotem prawa prywatnego), jak i ze sfery imperium (a zatem jako podmiotu władzy wykonującego administrację publiczną). Bez nich bowiem nie da się osiągnąć celu, o który chodzi ustawodawcy (por. M.Kulesza, Gospodarka komunalna - podstawy i mechanizmy prawne, Samorząd Terytorialny 2012/7-8/7).
Z powyższych względów nie jest zgodne z prawem stanowisko organu interpretacyjnego, że grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu Gminy oraz służące zaspakajaniu potrzeb mieszkańców w zakresie zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków są gruntami, budynkami i budowlami związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Należy wszak zastrzec, że postępowanie interpretacyjne cechuje pewna specyfika procedowania. Organ interpretacyjny nie czyni w nim własnych ustaleń faktycznych, ale opiera się na opisie przedstawionym przez wnioskodawcę i na tle takiego opisu zdarzenia przyszłego lub stanu faktycznego dokonuje wykładni odnośnych przepisów prawa podatkowego. W takim przypadku nie można było zatem pominąć podanych przez Gminę jednoznacznych informacji o prowadzeniu przez nią deficytowej działalności, nienakierowanej w jakikolwiek sposób na osiągnięcie zysku. W opisie wniosku o wydanie interpretacji nie znalazły się jakiekolwiek inne elementy, które świadczyłyby o prowadzeniu przez Gminę działalności gospodarczej w analizowanym zakresie, zwłaszcza w odniesieniu do tej jej cechy, jaką stanowi zarobkowy jej charakter. Oceny tej nie może zmienić to, że w pewnych uwarunkowaniach Gmina może rzeczywiście odnotować pewien zysk, w sytuacji gdy nie będzie to wynikiem jej zamierzonych działań, ale czynników zewnętrznych, na które nie ma ona wpływu.
Reasumując, uznając za zasadne podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, Sąd na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art.145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację w całości.
Nie kwestionując zasad odpowiedzialności organu za wynik postępowania, w następstwie przeprowadzenia którego dochodzi do uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego, wynikających z art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., Sąd, na podstawie art. 206 P.p.s.a., odstąpił od zasądzania kosztów postępowania na rzecz skarżącej Gminy od Wójta Gminy R., gdyż w przedmiotowej sprawie doszło do swoistego rodzaju kumulacji ról procesowych w jednym podmiocie. W niniejszej sprawie Wójt Gminy R. wystąpił bowiem w podwójnej roli, tj. zarówno organu podatkowego/interpretacyjnego, jak i skarżącego - organu wykonawczego skarżącej Gminy, jedynie uprawnionego do reprezentowania jej na zewnątrz.
Z uwagi na powyższe zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej Gminy od jej Wójta, a więc de facto i tak ze środków Skarżącej, byłoby działaniem niecelowym, nienoszącym przy tym cech realnego zwrotu kosztów postępowania. Efektem takiego rozstrzygnięcia byłoby bowiem wyłącznie formalne uczynienie zadość zasadzie odpowiedzialności organu za wynik postępowania, podczas gdy w rzeczywistości (z czysto ekonomicznego punktu widzenia) i tak nie doszłoby do realnego przesunięcia środków, które cały czas i tak pozostawałyby w gestii tego samego podmiotu – Wójta Gminy R.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI