I SA/Rz 314/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę rolnika na decyzje Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczące odmowy przyznania płatności bezpośrednich, ONW i rolno-środowiskowo-klimatycznych z powodu przedeklarowania powierzchni i stwierdzonych nieprawidłowości w użytkowaniu gruntów.
Rolnik zaskarżył decyzje Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) odmawiające przyznania płatności bezpośrednich, płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) oraz płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych (RŚK). Skarżący zarzucił błędy w ustaleniu powierzchni kwalifikującej się do płatności. Sąd administracyjny, analizując materiał dowodowy, w tym raporty z kontroli terenowych, uznał, że ARiMR prawidłowo wykluczyła z płatności obszary zakrzaczone, zadrzewione, podmokłe oraz te, na których nie wykonano wymaganych zabiegów agrotechnicznych. Stwierdzono przedeklarowanie powierzchni przekraczające dopuszczalny próg 20%, co skutkowało odmową przyznania płatności lub ich pomniejszeniem, a w jednym przypadku nałożeniem sankcji. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje ARiMR za zgodne z prawem.
Przedmiotem skargi rolnika P. N. były decyzje Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymujące w mocy decyzje organu I instancji odmawiające przyznania płatności bezpośrednich, przejściowego wsparcia krajowego, płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) oraz płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (RŚK) na rok 2023. Podstawą odmowy było stwierdzenie przez organy ARiMR nieprawidłowości w użytkowaniu gruntów rolnych oraz różnic w powierzchni kwalifikującej się do płatności w stosunku do powierzchni zadeklarowanej we wnioskach. Kontrole terenowe wykazały obecność zakrzaczeń, zadrzewień, terenów podmokłych oraz brak wykonania wymaganych zabiegów agrotechnicznych na części zadeklarowanych działek. W konsekwencji stwierdzono przedeklarowanie powierzchni przekraczające dopuszczalny próg 20%, co zgodnie z przepisami prawa krajowego i unijnego skutkowało odmową przyznania płatności lub ich pomniejszeniem, a także nałożeniem sankcji w przypadku płatności RŚK. Rolnik kwestionował ustalenia organów, powołując się m.in. na historyczne pomiary działek i obecność obszarów przyrodniczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po analizie zebranego materiału dowodowego, w tym raportów z kontroli, zdjęć i szkiców, uznał, że organy ARiMR prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność za zgodność danych we wniosku ze stanem faktycznym spoczywa na rolniku, a historyczne dane lub obecność obszarów przyrodniczych nie mogą być podstawą do przyznania płatności, jeśli nie spełniają one aktualnych wymogów kwalifikowalności. W związku z tym Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, organy ARiMR prawidłowo wykluczyły część zadeklarowanej powierzchni, ponieważ stwierdzone nieprawidłowości uniemożliwiały prowadzenie działalności rolniczej i nie spełniały wymogów kwalifikowalności.
Uzasadnienie
Kontrole terenowe wykazały obecność zakrzaczeń, zadrzewień, terenów podmokłych oraz brak wykonania wymaganych zabiegów agrotechnicznych, co zgodnie z przepisami prawa krajowego i unijnego skutkowało wykluczeniem tych obszarów z płatności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
u. Plan Strategiczny art. 15 § 1
Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
u. Plan Strategiczny art. 25 § 1 i 2
Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
u. Plan Strategiczny art. 26 § 1
Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
u. Plan Strategiczny art. 27 § 1 i 2
Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
u. Plan Strategiczny art. 48 § 1 pkt 1 lit. a i b
Ustawa o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
rozp. ws. płatności bezpośrednich art. 45 § 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
rozporządzenie ONW art. 2 § 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
rozporządzenie RŚK art. 2 § 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
rozporządzenie RŚK art. 5 § 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
rozporządzenie RŚK art. 15 § 3
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 art. 4 § pkt 1 lit. h
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 art. 19
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 art. 5 § ust. 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2023 r. w sprawie kryteriów uznawania użytków rolnych za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy art. 1 § ust. 2 pkt 1 lit.a
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2023 r. w sprawie kryteriów uznawania użytków rolnych za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy art. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 art. 4 § punkt 4 lit. a, b i c
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 art. 3
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 art. 5 § ust.1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 art. 33
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez organy ARiMR na podstawie kontroli terenowych i dokumentacji. Zastosowanie przepisów prawa krajowego i unijnego dotyczących kwalifikowalności powierzchni do płatności. Przedeklarowanie powierzchni przekraczające dopuszczalny próg 20% uzasadnia odmowę przyznania płatności. Odpowiedzialność rolnika za zgodność danych we wniosku ze stanem faktycznym.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące nieuwzględnienia historycznych pomiarów działek. Zarzuty dotyczące nieuwzględnienia obszarów przyrodniczych. Argumentacja dotycząca zgody na wypas z 2021 r. Argumentacja dotycząca terminu wykonania zabiegów agrotechnicznych.
Godne uwagi sformułowania
nieprawidłowe uwzględnienie wycofanych działek oraz błędne ustalenia dotyczące powierzchni trwałych użytków zielonych (TUZ) powierzchnia maksymalnego kwalifikującego się obszaru (MKO) brak potwierdzenia 5-letniej historii TUZ zakrzaczenia i zadrzewienia, w tym drzewa wieloletnie tereny podmokłe, zalane wodą, z bobrowiskami i rozlewiskami, które uniemożliwiają prowadzenie działalności rolniczej obszary, na których nie wykonano żadnego zabiegu agrotechnicznego w roku składania wniosku, niezbędnego dla uznania gruntów za użytkowane rolniczo fragmenty wyrysowane przez rolnika poza maksymalnym kwalifikowanym obszarem (MKO) różnica między powierzchnią deklarowaną, a zatwierdzoną przekroczyła dopuszczalny próg 20% płatności są przyznawane wyłącznie do powierzchni faktycznie użytkowanej rolniczo i utrzymywanej w dobrej kulturze rolnej całkowita powierzchnia gospodarstwa nie ma znaczenia przy ustalaniu uprawnień do płatności, ponieważ decydująca jest powierzchnia zgłoszona we wniosku oraz spełnienie warunków kwalifikowalności w danym roku to wnioskodawca ponosi pełną odpowiedzialność za treść składanego wniosku chcąc skorzystać z przywilejów dopłat należy dostosować się w pełni do bardzo precyzyjnych, sformalizowanych wymogów obowiązkiem rolnika jest przeprowadzenie co najmniej jednego zabiegu agrotechnicznego mającego na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności– w terminie do 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek
Skład orzekający
Małgorzata Niedobylska
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Panek
sędzia
Piotr Popek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie kwalifikowalności powierzchni do płatności bezpośrednich, ONW i RŚK, znaczenie kontroli terenowych, odpowiedzialność rolnika za deklaracje, skutki przedeklarowania powierzchni."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 i poprzednich programów (PROW 2014-2020). Interpretacja przepisów może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne konsekwencje nieprecyzyjnych deklaracji i zaniedbań w utrzymaniu gruntów rolnych, co jest istotne dla wielu rolników. Pokazuje też rolę kontroli administracyjnych.
“Rolnik stracił dopłaty przez krzaki i bagna na polu – sąd wyjaśnia, dlaczego.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Rz 314/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2025-11-18 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-07-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Grzegorz Panek Małgorzata Niedobylska /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Popek Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 1741 art. 15 ust. 1, art. 25 ust. 1 i 2, art. 48 ust. 1 pkt 1 lit. a i b, , art. 27 ust. 1 i 2, art. 45 ust. 1 Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t.j.) Dz.U. 2015 poz 415 § 2 ust. 1, art. 15 ust. 3, Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020 Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2025 r. spraw ze skarg P. N. na decyzje Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 20 maja 2025 r. - nr 9009-2025-000460 w przedmiocie płatności bezpośredniej i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na 2023 rok, - nr 9009-2025-000461 w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2023 rok, - nr 9009-2025-000462 w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2023 rok oddala skargi. Uzasadnienie Przedmiotem skarg P. N. (dalej: skarżący, wnioskodawca) są decyzje Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie dalej: DPO ARiMR/organ odwoławczy) z dnia 20 maja 2025 r., o numerach: 1. 9009-2025-000460, którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej: KBP ARiMR/organ I instancji) z dnia 3 marca 2025 r., nr 0168-2025-003618 w sprawie przyznania wnioskodawcy płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na rok 2023, 2. 9009-2025-000461, którą utrzymano w mocy decyzję KBP ARiMR z dnia 3 marca 2025 r., nr 0168-2025-003619 w sprawie przyznania wnioskodawcy płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2023 rok, 3. 9009-2025-000462, którą utrzymano w mocy decyzję KBP ARiMR z dnia 3 marca 2025 r., nr 0168-2025-003806 w sprawie przyznania wnioskodawcy płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2023. Zaskarżone rozstrzygnięcia zostały oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: w dniu 13 czerwca 2023 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynęły wnioski skarżącego o przyznanie wymienionych powyżej płatności.. Do przyznania płatności dotyczącej podstawowego wsparcia dochodów i płatności redystrybucyjnej oraz płatności ONW w granicach działki nr [...] ( poł. w gminie U., w obrębie ewidencyjnym M.) skarżący zadeklarował 3 działki rolne – A o pow. [...[ ha, B o pow. [...] ha, C o pow.[...] ha, o łącznej powierzchni [...] ha. W stosunku do przyznania płatności RŚK skarżący zadeklarował, w obrębie działki o numerze [...] w drugim roku 5 letniego zobowiązania realizację pakietu 4 – Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000 oraz pakietu 5 – Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000 i w ich ramach realizację: - wariantu 4.4 – Półnaturalne łąki wilgotne, obejmującego działkę rolną B o pow. [...] ha ( sposób użytkowania kośno – pastwiskowy) - wariantu 5.5 - Półnaturalne łąki świeże na łącznej powierzchni [...] ha, obejmującego działki rolne A i C (sposób użytkowania pastwiskowy). W dniach 28 czerwca, 7 lipca i 14 lipca za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus skarżący dokonał szeregu modyfikacji pierwotnych wniosków, początkowo dodając, a później usuwając nowe działki. Finalnie do płatności dotyczącej podstawowego wsparcia dochodów i płatności redystrybucyjnej oraz płatności ONW w granicach działki nr [...] skarżący zadeklarował 4 działki: (A o pow. [...] ha, B o pow. [...] ha, C o pow. [...] ha, D o pow. [....] ha) o łącznej powierzchni wynoszącej [...] ha. Odnośnie zaś do płatności RŚK ostateczna powierzchnia deklarowana przez skarżącego wyniosła [...] ha. Działki zostały zadeklarowane do następujących wariantów: - wariantu 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne obejmującego działkę rolną B o pow. [...] ha (sposób użytkowania kośny) - wariantu 5.5 - Półnaturalne łąki świeże na łącznej powierzchni [...] ha obejmującego działki rolne A i C ( sposób użytkowania pastwiskowy). W dniach 2–4 sierpnia 2023 r. w gospodarstwie skarżącego została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie płatności za 2023 r., w wyniku której stwierdzono nieprawidłowości w zakresie prowadzenia działalności rolniczej oraz różnice w powierzchni uprawnionej do płatności. Ustalenia kontrolne zostały ujęte w raporcie z kontroli nr 9009-00000002910/23, doręczonym skarżącemu w dniu 31 października 2023 r. Raport obejmował także działki E–U, które jednak zostały wycofane przez skarżącego przed kontrolą, wobec czego ich ujęcie w raporcie dotyczyło danych już nieaktualnych. W dniu 3 listopada 2023 r. skarżący złożył zastrzeżenia do raportu, wskazując m.in. na nieprawidłowe uwzględnienie wycofanych działek oraz błędne ustalenia dotyczące powierzchni trwałych użytków zielonych (TUZ). Kierownik Biura Kontroli na Miejscu Podkarpackiego OR ARiMR w piśmie z dnia 23 listopada 2023 r. uznał zastrzeżenia za bezzasadne, podtrzymując ustalenia raportu. W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej sprawy, uwzględniając raport z kontroli na miejscu, KBP ARiMR w B. ustalił, że powierzchnia maksymalnego kwalifikującego się obszaru (MKO) wynosiła dla działki rolnej A – [...] ha, dla działki rolnej B wynosiła [...] ha, dla działki rolnej C wynosiła [...] ha, dla działki rolnej D wynosiła [...] ha. Wobec powyższego po wykluczeniu niekwalifikującej się do przyznania wnioskowanych płatności powierzchni [...] ha, w tym z działki rolnej A powierzchni [...] ha, z działki rolnej B powierzchni [...] ha, z działki rolnej C powierzchni [...] ha oraz z działki rolnej D powierzchni [...] ha - powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku przeprowadzonego postępowania, kwalifikująca się do przyznania płatności do podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej oraz płatności ONW na 2023 rok w gospodarstwie skarżącego wyniosła [...] ha ([...] ha pow. deklarowana —[...] ha powierzchnia wykluczona). Ponadto organ dokonał analizy działki ewidencyjnej nr [...] pod kątem potwierdzenia 5-letniej historii TUZ i stwierdził, że powierzchnia MKO_TUZ na działce ewidencyjnej [...] wynosi [...] ha, bowiem na pozostałej części zakwalifikowanej podczas kontroli na miejscu ([...] ha) stwierdzono brak potwierdzenia 5-letniej historii TUZ. Organ I instancji decyzjami: - z dnia 4 czerwca 2024 r. nr 0168-2024-004617 umorzył postępowanie w części dotyczącej wycofanej przez skarżącego w dniu 14 lipca 2023 r. powierzchni działek i odmówił przyznania podstawowego wsparcia dochodów oraz przyznał płatność redystrybucyjną w wysokości [...] złotych, - z dnia 4 czerwca 2024 r. 0168-2024-004618 umorzył postępowanie w części dotyczącej wycofanej przez skarżącego w dniu 14 lipca 2023 r. powierzchni działek oraz odmówił przyznania płatności ONW, - z dnia 6 czerwca 2024 r. nr.0168-2024-004696 umorzył postępowanie w części dotyczącej wycofanej przez skarżącego w dniu 14 lipca 2023 r. powierzchni działek oraz odmówił przyznania płatności RŚK. Od powyższych decyzji odwołania wniósł skarżący, kwestionując ustalenia w zakresie powierzchni działek wykluczonych z płatności. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego DPOR ARiMR w Rzeszowie decyzjami nr 9009-2024-9828/24, 9009-2024-9830/24 i 9009-2024-9831/24 z dnia 9 grudnia 2024 r. uchylił w całości decyzje organu I instancji w sprawie przyznania skarżącemu wnioskowanych płatności uznając, ze zachodzi potrzeba ponownej weryfikacji powierzchni uprawnionych do płatności. Biorąc pod uwagę zalecenia zawarte w decyzji organu odwoławczego, organ I instancji w wyniku ponownej kontroli administracyjnej w oparciu o posiadane dowody oraz materiały w sprawie ustalił maksymalną powierzchnię kwalifikującą się do przyznania płatności uwzględniając: deklarację rolnika w złożonym wniosku na rok 2023, zmiany oraz wycofania złożone przez stronę, pomiary kontrolerów zawarte w raporcie z kontroli na miejscu, szkice oraz dokumentację fotograficzną wykonaną podczas wizytacji w terenie, informację na temat wartości MKO dla działki ewidencyjnej nr [...] pozyskane z Wydziału ds. GIS Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w R. oraz analizę działki pod kątem potwierdzenia 5-letniej historii TUZ. Mając na uwadze powyższe KBP ARiMR w B. decyzjami z 3 marca 2025r.: - nr 0168-2025-003618 umorzył postępowanie w części dotyczącej wycofanej w dniu 14 lipca 2023 r. powierzchni tj.: [...] ha oraz odmówił przyznania podstawowego wsparcia dochodów i przyznał płatność redystrybucyjną w wysokości [...] złotych, - nr 0168-2025-003619 umorzył postępowanie w części dotyczącej wycofanej w dniu 14 lipca 2023 r. powierzchni tj.: [...] oraz odmówił przyznania płatności ONW na rok 2023, - nr 0168-2025-003806 umorzył postępowanie w części dotyczącej wycofanej w dniu 14 lipca 2023 r. powierzchni tj.: [...] ha oraz odmówił płatności RŚK na rok 2023 do działek zadeklarowanych w ramach: - wariantu 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne i nałożył sankcję w wysokości [...] złotych potrącaną z płatności realizowanych przez ARiMR w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych, - wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże. Ponadto powyższą decyzją organ I instancji ustalił skarżącemu obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo- klimatycznym: 1. zobowiązanie wariant 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne podjęte w dniu 15 marca 2022 na powierzchnię [...] ha, 2. zobowiązanie wariant 5.5 Półnaturalne łąki świeże podjęte 15 marca 2022 r. na powierzchnię [...] ha. W dniu 12 marca 2025 r., do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo odwoławcze skarżącego, w którym wnosi on o rozpatrzenie wstrzymania wszystkich dopłat, wskazując, że decyzją Agencji powierzchnia do płatności została ustalona w 2009 r. Skarżący podniósł, że na terenie działki odbywa się wypas koni w wyznaczonych terminach oraz że do płatności nie są doliczane obszary przyrodnicze. Zdaniem wnioskodawcy zastosowano ustawę, która wyklucza go całkowicie z płatności. Do pisma skarżący dołączył kopię decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nr 0168-2025-003806 z dnia 3 marca 2025 r., w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020), kopię pisma Podkarpackiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego informującego, iż na działce nr [...] brak jest siedlisk przyrodniczych kwalifikujących obszar do płatności rolno-środowisko- klimatycznych, kopię zawiadomienia na rok 2009 oraz fragment wniosku z działkami deklarowanymi do płatności za rok 2020. W wyniku ponownego rozpoznania spraw, powołanymi na wstępie decyzjami z 20 maja 2025 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 3 marca 2025 r. Organ II instancji po szczegółowej analizie materiału dowodowego, w tym raportu z kontroli terenowej z dnia 21 lipca 2023 r., szkiców działek, dokumentacji fotograficznej oraz danych elektronicznych z systemu eWniosekPlus ustalił, że w stosunku do płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na rok 2023, na działce ewidencyjnej nr [...] gdzie skarżący zadeklarował użytkowanie działek rolnych A, B, C i D o łącznej powierzchni [...] ha, część powierzchni – [...] ha – nie kwalifikuje się do płatności. Swoją decyzję organ oparł przede wszystkim na przepisach ustawy z dnia 8 lutego 23023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki rolnej na lata 2023-2027 (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1741 ze zm., dalej: ustawa o Planie Strategicznym) oraz Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (DZ. U. z 2023 r. poz. 482, dalej: rozporządzenie w sprawie płatności bezpośrednich). W nawiązaniu do powyższych przepisów oraz okoliczności faktycznych organ wskazał, że niekwalifikowalna powierzchnia obejmuje: - zakrzaczenia i zadrzewienia, w tym drzewa wieloletnie, takie jak wierzby, topole, brzozy i olsze, których gęstość i wysokość wskazują, że nie są odrostami jednorocznymi; - tereny podmokłe, zalane wodą, z bobrowiskami i rozlewiskami, które uniemożliwiają prowadzenie działalności rolniczej; - obszary, na których nie wykonano żadnego zabiegu agrotechnicznego w roku składania wniosku, niezbędnego dla uznania gruntów za użytkowane rolniczo; - fragmenty wyrysowane przez rolnika poza maksymalnym kwalifikowanym obszarem (MKO). Organ II instancji uznał, że dokumentacja pokontrolna – raporty, zdjęcia i szkice – jest spójna i wiarygodna, a pomiary działek zostały przeprowadzone prawidłowo metodą inspekcji terenowej. Skargi wnioskodawcy, dotyczące m.in. wypasu koni czy obszarów przyrodniczych, zostały uznane za nie mające wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ nie zmieniają stanu faktycznego stwierdzonego w kontroli. W wyniku wyłączenia niekwalifikowalnej powierzchni [...] ha, powierzchnia kwalifikująca się do przyznania podstawowego wsparcia dochodów i płatności redystrybucyjnej wyniosła [...] ha. Ponieważ różnica między powierzchnią deklarowaną, a zatwierdzoną przekroczyła dopuszczalny próg 20%, płatność podstawowego wsparcia dochodów została odmówiona. Organ podkreślił, że ustalenia te opierają się na obowiązujących przepisach prawa i mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a przyznanie płatności uzależnione jest wyłącznie od faktycznie użytkowanej i odpowiednio utrzymanej powierzchni działek rolnych. Na tej podstawie organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W stosunku do płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2023 rok, organ odwoławczy ustalił, że z zadeklarowanej do płatności ONW typ górski powierzchni, obejmującej działki rolne A, B, C i D o łącznej powierzchni [...] ha, część powierzchni nie kwalifikowała się do przyznania płatności. W szczególności stwierdzono tam obecność obszarów nieuprawnionych do płatności, takich jak zakrzaczenia, zadrzewienia, tereny podmokłe, zalane wodą, a także brak wykonania wymaganych zabiegów agrotechnicznych, które zgodnie z obowiązującymi przepisami są niezbędne do utrzymania użytków rolnych w stanie pozwalającym na wypas lub uprawę. Łączna powierzchnia wykluczona z płatności wyniosła [...] ha. Po wyłączeniu tej powierzchni, powierzchnia kwalifikująca się do płatności ONW typ górski wyniosła [...] ha. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a zatwierdzoną wyniosła 32,52%, co spowodowało przekroczenie dopuszczalnego progu 20% określonego w przepisach dotyczących płatności ONW, skutkując odmową przyznania płatności na wykluczonej powierzchni. Organ odwoławczy podkreślił, że płatności są przyznawane wyłącznie do powierzchni faktycznie użytkowanej rolniczo i utrzymywanej w dobrej kulturze rolnej. Stwierdzono, że na wykluczonej powierzchni brak było przeprowadzenia jakiegokolwiek zabiegu agrotechnicznego w roku 2023, co wykluczało jej kwalifikowalność do płatności. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że całkowita powierzchnia gospodarstwa (ok. 61–62 ha) nie ma znaczenia przy ustalaniu uprawnień do płatności, ponieważ decydująca jest powierzchnia zgłoszona we wniosku oraz spełnienie warunków kwalifikowalności w danym roku. W toku postępowania potwierdzono również, że wszystkie działania kontrolerów były prawidłowe, a zastosowane kody nieprawidłowości (m.in. DR13+, DR52, DR53, DR22, DR49) odpowiadały rzeczywistemu stanowi działek. Dodatkowo organ odwoławczy stwierdził, że dokumentacja pokontrolna – zdjęcia, szkice i raport – jest spójna i umożliwia weryfikację wszystkich dokonanych ustaleń. Wszystkie pomiary działek rolnej zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi metodami kontroli, a ustalony maksymalny kwalifikowany obszar działki (MKO) był respektowany przy ocenie powierzchni. Wykluczono powierzchnie znajdujące się poza MKO lub zajęte przez obszary nieuprawnione, co potwierdziła analiza graficzna wniosków w systemie eWniosekPlus. W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że powierzchnia działek rolnych kwalifikująca się do przyznania płatności ONW typ górski została ustalona prawidłowo i w pełni zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, przede wszystkim na podstawie ustawy o Planie Strategicznym, oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 483, ze zm., dalej: rozporządzenie ONW). Wykluczenie z płatności powierzchni [...] ha, na której nie prowadzono działalności rolniczej w wymaganym zakresie, było uzasadnione. Organ odwoławczy podtrzymał zatem decyzję organu I instancji dotyczącą odmowy przyznania płatności ONW typ górski do wskazanej powierzchni. Odnośnie do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na 2023 rok, organ odwoławczy ustalił, że zadeklarowana do płatności RŚK działka ewidencyjna nr [...], obejmującą działki rolne A, B i C o łącznej powierzchni [...] ha w części powierzchni nie kwalifikowała się do płatności. Przeprowadzony metodą pomiaru kompleksowego (INNA) - pomiar powierzchni, szkice terenowe i zdjęcia dokumentujące stan faktyczny działek wykazały, że część zgłoszonego do płatności obszaru obejmowały zakrzaczenia, zadrzewienia, tereny podmokłe oraz fragmenty działek wyrysowane poza maksymalnym kwalifikowanym obszarem (MKO), co potwierdzały raporty i dokumentacja graficzna. Łącznie wyłączono z płatności [...] ha, a powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wyniosła [...] ha. Organ odwoławczy podkreślił, że ustalenia te są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności z: - Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych – regulującym sposób ustalania powierzchni kwalifikowanej do płatności, metodologię kontroli terenowej, obowiązek przestrzegania MKO oraz zasady dokumentowania powierzchni niekwalifikowanej. Organ zastosował m.in. § 15 ust. 1 i 2, które określają sposób wyliczenia wysokości płatności jako iloczynu stawki za hektar i powierzchni gruntów kwalifikowanych. - ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich – określającą obowiązki wnioskodawcy, w tym konieczność prawidłowego deklarowania powierzchni działek i przedstawiania dowodów w postępowaniu. Organ wskazał, że ciężar dowodu spoczywa na rolniku, a nie na ARiMR. - Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013, art. 4 pkt 1 lit. h – definiującym trwałe użytki zielone (TUZ), których istnienie jest warunkiem kwalifikowalności powierzchni do płatności. - Rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 640/2014, art. 19 – regulującym sankcje w przypadku przedeklarowania powierzchni i odmowę przyznania płatności w przypadku przekroczenia dopuszczalnego progu 20% różnicy między powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną. Dyrektor ARiMR uzasadnił, że wyłączenie z płatności powierzchni [...] ha było konieczne, ponieważ: - część działki A ([...] ha) nie spełniała definicji trwałego użytku zielonego, - działka C obejmowała fragmenty wyrysowane poza MKO ([...] ha), - pozostała powierzchnia ([...] ha) obejmowała tereny nieużytkowane rolniczo (zakrzaczenia, zadrzewienia, tereny podmokłe). Organ podkreślił, że całkowita powierzchnia gospodarstwa nie wpływa na przyznanie płatności, gdyż decyduje powierzchnia zgłoszona we wniosku oraz spełnienie warunków kwalifikowalności w danym roku. W konsekwencji Dyrektor ARiMR w Rzeszowie stwierdził, że ustalenia organu I instancji dotyczące powierzchni kwalifikowanej do płatności oraz zastosowanie sankcji były prawidłowe, a odmowa przyznania płatności do przedeklarowanej powierzchni i naliczenie kary administracyjnej były zgodne z przepisami krajowymi i unijnymi. Z powyższymi rozstrzygnięciami nie zgodził się skarżący, który w skargach do tut. Sądu na powyższe decyzje wniósł o ich uchylenie, zarzucając naruszenie: 1. § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2023 r. w sprawie kryteriów uznawania użytków rolnych za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy (Dz. U. z 2023 r., poz. 461), 2. art. 4, punkt 4 lit. a, b i c Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r, 3. art. 3 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., mówiącego, że stosowanie kar administracyjnych oraz odmowy lub wycofania pomocy lub wsparcia, które zostały przewidziane w niniejszym rozporządzeniu, pozostają bez uszczerbku dla stosowania sankcji karnych, jeżeli tak stanowi prawo krajowe, 4. § 5 ust.1, § 33 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 ( Dz. U. z 2015 poz. 415). W uzasadnieniu skarg oraz w licznych pismach procesowych skarżący, powołując się na dane i materiały z lat 2017–2020 wskazał, że powierzchnia działki nr [...] powinna być większa niż ustaliła to ARiMR. Podniósł, że wg Dyrektywy UE, działka (pastwisko) w 50% może być pokryta różnoraką roślinnością, w tym drzewami i krzewami - mogą to być ostoje przyrodnicze i obszary przyrodnicze. W 2009r. był pomiar działki w terenie i ustalono wówczas obszar [...] ha, nie wliczając obszarów przyrodniczych, późniejsze decyzje ARiMR ustaliły ten obszar na [...] ha. Obecne pomiary nie uwzględniły obszarów przyrodniczych, definicji pastwiskowej i naturalnej sukcesji. Według jego informacji, działka obejmuje [...] ha trwałych użytków zielonych cennych przyrodniczo, [...] ha obszaru specjalnej ochrony siedlisk oraz [...] ha innych obszarów przyrodniczych. Skarżący argumentował, że Agencja ma obowiązek nie tylko monitorować wielkość działek referencyjnych, ale również podejmować działania naprawcze i korygować niezapłacone płatności w przypadku, gdy deklaracje rolnika są prawidłowe. Dodatkowo podkreślił, że posiada dokumenty potwierdzające faktyczne użytkowanie działki, w tym zgodę na wypas z 11 listopada 2021 r. i uważa, że te dokumenty powinny być uwzględnione przy ustalaniu powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności obszarowych. Dodał, że od 2007r. wszystkie wnioski wypełniali mu pracownicy Agencji w B. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów skarg podkreślił, że choć pracownicy ARiMR mogą pomagać rolnikom w wypełnianiu formularzy, nie zwalnia to wnioskodawcy z odpowiedzialności za zgodność danych zawartych we wniosku ze stanem faktycznym. Błędy wynikające z niedochowania należytej staranności przez rolnika nie mogą być przypisywane pracownikom Biura Powiatowego. Skarżący przedstawił informacje i mapy dotyczące działki nr [...]z lat 2017–2020, wskazując m.in. powierzchnię trwałych użytków zielonych cennych przyrodniczo ([...] ha), obszarów specjalnej ochrony siedlisk ([...] ha) oraz obszarów przyrodniczych ([...] ha). Organ zaznaczył jednak, że płatności bezpośrednie są ustalane corocznie, a dane historyczne nie mają znaczenia dla wniosku złożonego w 2023 r. Powierzchnia kwalifikująca się do płatności w tym roku została określona na podstawie kontroli przeprowadzonej w dniach 2–4 sierpnia 2023 r. w gospodarstwie skarżącego i kontroli administracyjnej . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.- dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267; ze zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów wykazała, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy powierzchni uprawnionej do płatności bezpośrednich, ONW i RŚK na 2023r., ponieważ - zdaniem skarżącego - organy nie wykazały podstaw do zakwestionowania części powierzchni zadeklarowanej przez niego jako uprawniona do płatności, co miało wpływ na odmowę przyznania bądź pomniejszenie płatności za 2023 r. Materialnoprawną podstawą przyznanych płatności były m.in. przepisy ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1741 ze zm. – dalej: ustawa o Planie Strategicznym). W myśl art. 15 ust. 1 tej ustawy, pomoc jest przyznawana osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, którym został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o daną pomoc, jeżeli są spełnione warunki przyznania tej pomocy określone w przepisach unijnych i krajowych przepisach wykonawczych. Zgodnie z art. 25 ust. 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym podstawowe wsparcie dochodów jest przyznawane rolnikowi, jeżeli prowadzi działalność rolniczą, a łączna powierzchnia gruntów, objętych obszarem zatwierdzonym, będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Z kolei w myśl art. 26 ust 1 ww. ustawy, płatności bezpośrednie, do których zalicza się podstawowe wsparcie dochodów i płatności redystrybucyjne są przyznawane do powierzchni działki rolnej lub jednostki gruntu nierolniczego: 1) położonych na gruncie stanowiącym kwalifikujący się hektar, 2) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, 3) nie większej niż maksymalny kwalifikujący się obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit, a rozporządzenia 2022/1172 - chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ponadto płatność redystrybucyjna zgodnie z art 27 ust. 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów będących w posiadaniu tego rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha i nie przekracza 300 ha. Płatność redystrybucyjna przysługuje do powierzchni gruntów posiadanych przez rolnika położonych na obszarze zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów oraz powierzchni nie większej niż 30 ha. Wysokość ww. płatności zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy o Planie Strategicznym, w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej pomocy i stawki tej pomocy na 1 ha tej powierzchni. W niniejszej sprawie beneficjent ostatecznie wnioskował o przyznanie płatności bezpośrednich do łącznej powierzchni wynoszącej [...] ha, obejmującej 4 działki rolne. Podczas kontroli administracyjnej sprawy z uwzględnieniem wyników z przeprowadzonej kontroli na miejscu, po wykluczeniu łącznej powierzchni [...] ha z działek rolnych: A (0,01 ha), B (0,10 ha), C i D (0,02 ha), jako niekwalifikujących się do przyznania płatności ustalono, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania ww. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2023 r. wynosi [...] ha. Powodem wykluczenia były zakrzaczenia i zadrzewienia, tereny podmokłe, bagienne i rozlewiska, uniemożliwiające prowadzenie działalności rolniczej, a ponadto stwierdzono brak przeprowadzenia zabiegów agrotechnicznych. Dodatkowo podczas kontroli administracyjnej wyłączono pow. [...] ha, ze względu na wyrys poza obszar maksymalnego kwalifikowanego obszaru (dalej: MKO) oraz [...] ha ze względu na brak spójności (z działki D). Po wykluczeniu powierzchni [...] ha, łączna powierzchnia działek w gospodarstwie beneficjenta kwalifikująca się do przyznania podstawowego wsparcia dochodów oraz płatności redystrybucyjnej na 2023 rok została wyznaczona prawidłowo. W związku z przedeklarowaniem powierzchni uprawnionej do płatności o więcej niż 20% (32,52%), płatności podstawowej odmówiono. Stosownie bowiem do § 45 ust 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 482 – dalej: rozporządzenie w sprawie płatności bezpośrednich), jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną kwalifikowaną we wniosku a powierzchnią zatwierdzoną przekracza 20% i stanowi nie więcej niż 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności, wówczas odmawia się tej płatności. Płatność redystrybucyjną przyznano do pow. 30 ha, stosownie do art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym. Materialnoprawne przesłanki przyznania płatności ONW na rok 2023 wynikają m.in. z przepisów art. 15 ust. 1 i art. 45 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym oraz § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 – dalej: rozporządzenie ONW). Płatność ONW przyznaje się rolnikowi do powierzchni użytków rolnych położonych na obszarach, o których mowa w art. 71 ust. 2 rozporządzenia 2021/2115, zwanych dalej "obszarami ONW", wynoszącej nie więcej niż 75 ha (maksymalny limit) oraz jeżeli są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach podstawowego wsparcia dochodów do celów zrównoważoności, o którym mowa w art. 16 ust. 2 lit. a rozporządzenia 2021/2115. Beneficjent wnioskował o przyznanie płatności ONW do łącznej powierzchni wynoszącej [...] ha, obejmującej cztery działki rolne. Podczas kontroli administracyjnej z uwzględnieniem wyników z przeprowadzonej kontroli na miejscu, po wykluczeniu łącznej powierzchni [...] ha ze względu na zakrzaczenia i zadrzewienia, ustalono, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania ww. płatności ONW na 2023 rok wyniosła [...] ha. W związku z przedeklarowaniem powierzchni o 32,52% zastosowanie znalazł § 45 ust 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich, stanowiący, że jeżeli różnica między powierzchnią gruntów, do których rolnik ubiega się o przyznanie danej płatności obszarowej, a obszarem zatwierdzonym do tej płatności wynosi: więcej niż 20% i nie więcej niż 50% powierzchni obszaru zatwierdzonego do tej płatności, odmawia się przyznania płatności. Z tego powodu przyznania płatności ONW odmówiono. Podstawą materialną przyznania płatności RŚK na 2023r. były m.in. przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne " objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm. – dalej: rozporządzenie RŚK). Zgodnie z § 2 ust 1 tego rozporządzenia, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo- klimatycznym"; 3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Zgodnie z § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia, zobowiązanie rolno-środowiskowo- klimatyczne obejmuje użytki rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwane dalej "użytkami rolnymi", lub obszar gruntów niebędących użytkami rolnymi, na których występują typy siedlisk przyrodniczych lub siedliska lęgowe ptaków wymienione w ust. 3 pkt 1 lit. b, c lub f lub w pkt 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia, zwanych dalej "obszarami przyrodniczymi" zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu, spełniające warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014" i zwierzęta ras lokalnych. W myśl § 15 ust. 3 rozporządzenia RŚK, przy ustalaniu wysokości płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przysługującej do gruntów uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W odniesieniu do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (RŚK), beneficjent wnioskował o przyznanie tej płatności do wariantów: 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne na pow.[...] ha i 5.5 - Półnaturalne łąki świeże na pow. 45,97 ha. Podczas kontroli administracyjnej z uwzględnieniem wyników z przeprowadzonej kontroli na miejscu wykluczono powierzchnię 1,56 ha w wariancie 4.4 Półnaturalne łąki wilgotne oraz powierzchnię [...] ha w wariancie 5.5 Półnaturalne łąki świeże, jako niekwalifikujące się do przyznania płatności. Powodem wykluczenia były zadrzewienia i zakrzewienia na działce B oraz przekroczenie maksymalnego kwalifikowalnego obszaru( MKO) na działkach A i C. Z uwagi na to, że przekroczenie powierzchni zadeklarowanej we wniosku wynosiło odpowiednio 100% i 29,64%, to na podstawie art. 19 ust. 1 akapit drugi i ust.3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, z tytułu ww. wariantów płatności nie przyznano i dodatkowo w wariancie 4.4.nałożono sankcję. W ocenie Sądu, przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie i wydane decyzje nie naruszają prawa. Organy wyjaśniły stan faktyczny w zakresie umożliwiającym podjęcie rozstrzygnięcia i podały adekwatne przepisy prawa unijnego i krajowego. Dowodem stwierdzonych nieprawidłowości jest raport z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie beneficjenta w dniach 2 – 4 sierpnia 2023 r., który zawiera opis stanu zaistniałego na gruncie, a także szkice i dokumentacja fotograficzna. Raport z czynności kontrolnych jest dokumentem urzędowym sporządzonym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.) i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dokumentacja zdjęciowa jest obszerna, zawiera fotografie terenu kontrolowanych działek, ze szczególnym uwzględnieniem istniejących na nich nieprawidłowości, tj. zadrzewień i zakrzaczeń, przy czym fotografie zostały wykonane z różnych miejsc, wskazanych w protokole i zaznaczonych na szkicach, tak aby w sposób najbardziej wierny odzwierciedlić stan stwierdzony na gruncie. Z dowodów tych wyraźnie wynika, że na części ww. działek nie zachowano TUZ, a wykluczone obszary zadrzewień i zakrzaczeń mają charakter zwarty, uniemożliwiający prowadzenie na tym terenie działalności rolniczej, w szczególności w zakresie deklarowanych działań. Na wykluczonym obszarze nie zostały wykonane zabiegi agrotechniczne, które świadczyłyby o użytkowaniu rolniczym działek i utrzymywaniu ich w dobrej kulturze rolnej, a na zdjęciach widoczne są drzewa i krzewy w zwartych skupiskach, rozlewiska i tereny bagienne. Skarżący nie przedstawił przy tym żadnych dowodów na potwierdzenie swojego stanowiska, w szczególności mogących zanegować ustalenia kontrolerów. Oznacza to, że stwierdzone podczas kontroli na miejscu zakrzaczenia i zadrzewienia nie mogły zostać uwzględnione do płatności. Ponadto zasadnie wyniki z kontroli na miejscu zostały uzupełnione o wyniki kontroli administracyjnej, podczas której została zweryfikowana powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO), bowiem przy ustalaniu płatności przysługującej do gruntów uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar. W przypadku płatności RŚK w ramach pakietu 5 wyznaczana jest powierzchnia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru trwałych użytków zielonych (MKO TUZ). Maksymalny kwalifikowany obszar trwałych użytków zielonych wyznaczany jest jako powierzchnia gruntów rolnych wykorzystywanych do uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych rozsiewających się naturalnie, które są aktualnie i od co najmniej pięciu lat wykorzystywane pod uprawę trawy lub innych pastewnych roślin zielnych. Organy oparły się w tym zakresie na informacji o powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru trwałych użytków zielonych (MKO TUZ), wyznaczonej przez pracowników Wydziału ds. GIS Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR na podstawie wszystkich dostępnych danych zawartych w systemie informatycznym ARiMR tj. ortofotomapy oraz wyników z przeprowadzonej kontroli na miejscu, zdjęć satelitarnych. Sąd nie znalazł podstaw, aby zakwestionować zgodność z prawem wydanych w sprawie decyzji. Odnosząc się do zarzutów skarg trzeba w pierwszej kolejności stwierdzić, że to wnioskodawca ponosi pełną odpowiedzialność za treść składanego wniosku, a składając podpis pod wnioskiem oświadcza, że zna warunki przyznawania dopłat i zobowiązuje się do ich przestrzegania. To jego obciążają ewentualne skutki działań i zaniechań, a nie pracowników ARiMR, nawet jeśli pomagali w wypełnianiu wniosku. Uczestnictwo w programach pomocowych nie jest obligatoryjne, a chcąc skorzystać z przywilejów dopłat należy dostosować się w pełni do bardzo precyzyjnych, sformalizowanych wymogów, jakimi systemy te są obwarowane. Każdorazowo przed złożeniem wniosku rolnik powinien upewnić się, że wszystkie działki zgłaszane we wniosku będą przez niego uprawiane, czy podane działki rzeczywiście użytkowane są rolniczo na zadeklarowanej powierzchni, czy ich stan się nie zmienił np. w wyniku sukcesji zadrzewień i zakrzewień. Ponadto obowiązkiem rolnika jest przeprowadzenie co najmniej jednego zabiegu agrotechnicznego mającego na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności– w terminie do 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek. Nie mógł zostać uwzględniony zarzut skarg, że termin na wykonanie powyższych zabiegów upływał dopiero 31 października 2023r., a zatem zabieg ten nie musiał być wykonany przed kontrolą na miejscu (2-4 sierpnia 2023r.) Wskazywany w skargach termin do 31 października danego roku dotyczy gruntów ornych wyłączonych z produkcji rolnej (§ 1 ust.2 pkt 1 lit.a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2023r. w sprawie kryteriów uznawania użytków rolnych za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy (Dz. U. z 2023 r., poz. 461). Tymczasem skarżący zawnioskował o przyznanie płatności do użytków rolnych, a dla takich gruntów obowiązuje termin wykonania zabiegu do 31 lipca danego roku. Zatem wbrew zarzutom skarg powołany w nich przepis § 2 ww. Rozporządzenia nie ma w sprawie zastosowania. Przepis ten wskazuje, że użytki rolne stanowiące obszary, o których mowa w art. 4 ust. 4 lit. b ppkt (ii) rozporządzenia 2021/2115, uznaje się za pozostające w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy, nawet jeżeli: nie przeprowadzono zabiegów agrotechnicznych, o których mowa w § 1 ust. 1, albo zabiegi agrotechniczne, o których mowa w § 1 ust. 1, przeprowadzono po terminie określonym w tym przepisie – ale dotyczy to gruntów ugorowanych z roślinami miododajnymi, miedz śródpolnych, stref buforowych lub pasów gruntów wzdłuż obrzeży lasu, dla których określono normy w przepisach wydanych na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy – z tego rodzaju gruntami nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Niezasadne są również zarzuty skarżącego odnoszące się do nieuwzględnienia obszarów przyrodniczych. Nie mogły zostać uwzględnione w niniejszej sprawie dołączone do skargi dokumenty, zgodnie z którymi na działce [...] znajduje się powierzchnia trwałych użytków zielonych cennych przyrodniczo na poziomie [...] ha, powierzchnia obszaru specjalnego ochrony siedlisk na poziomie [...] ha oraz obszary przyrodnicze na powierzchni [...] ha, ponieważ dotyczą lat 2009 oraz 2017-2020, gdy tymczasem wnioskowane płatności dotyczą roku 2023r. Natomiast z zalegającego w aktach pisma Dyrektora Podkarpackiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Boguchwale z dnia 9 sierpnia 2023r. wynika, że w dniu 21 lipca 2023 r. została dokonana inwentaryzacja terenowa na działce nr [...] i stwierdzono brak siedlisk przyrodniczych. W odniesieniu do przedłożonej do skargi "zgody na wypas" z dnia 11 listopada 2021 r. należy uznać, że nie stanowi ona dowodu potwierdzającego prawidłowe użytkowanie działki ewidencyjnej nr [...]na całej zadeklarowanej powierzchni, a przeczą temu ustalenia dokonane podczas kontroli na miejscu, stwierdzające, że na części zgłoszonych gruntów prowadzenie działalności rolniczej było niemożliwe. Mając powyższe na uwadze Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego, ani procesowego, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI