I SA/RZ 305/25

I SA/Rz 305/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-11-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jarosław Szaro
Małgorzata Niedobylska /sprawozdawca/
Piotr Popek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne
Celne prawo
Celne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1590
art. 93 ust. 1 pkt 1, ust.2
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (t. j.)
Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 74 ust. 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant ref. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2025 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 25 kwietnia 2025 r. nr 1801-IGC.4362.1.2024 w przedmiocie ustalenia kwoty opłaty za przechowywanie towaru w depozycie celnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 25 kwietnia 2025 r., nr 1801-IGC.4362.1.2024, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS/organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania D. S. (dalej: importer/skarżący) od wydanej przez Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno – Skarbowego w Przemyślu (dalej: NPUCS/organ celny/organ I instancji) decyzji z dnia 9 września 2024., nr 408000-408000-COC-1.4362.1.2023, w przedmiocie ustalenia kwoty opłaty za przechowywanie towaru w depozycie celnym, uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej ustalenia kwoty opłaty depozytowej, ustalając ją na kwotę [...] złotych oraz utrzymał w mocy powyższą decyzję w pozostałej części.
Z zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że w dniu 27 lutego 2009 r. importer złożył w Oddziale Celnym w [...] zgłoszenie celne nr [...], wnioskując o dopuszczenie do obrotu, w ramach zwolnienia z należności celno-podatkowych, trzech samochodów osobowych stanowiących mienie przesiedleńcze:
- Nissan Altima, nr. VIN: [...] poj. 2488 cm³, rok prod. 2006,
- Dodge Grand Caravan, nr. VIN: [...] poj. 3301 cm³, rok prod. 2007,
- Toyota RAV4, nr. [...] poj. 3456 cm³, rok prod. 2006.
W toku weryfikacji organ celny powziął wątpliwości co do autentyczności dokumentów potwierdzających użytkowanie pojazdów przez co najmniej 6 miesięcy w państwie trzecim przed opuszczeniem miejsca zamieszkania, czyli warunku koniecznego do zastosowania zwolnienia w ramach mienia przesiedlenia. Po wezwaniu do przedłożenia oryginałów świadectw własności ("Certificate of Title") ustalono, że w kopiach przedstawionych wraz ze zgłoszeniem dokonano zmian dotyczących dat, mających wskazywać na spełnienie warunku 6-miesięcznego użytkowania.
W związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa skarbowego pojazdy zostały zatrzymane na podstawie protokołu z 12 marca 2009 r. Postępowanie karne zakończyło się wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z [...] marca 2012 r., sygn. akt [...], skazującym importera za czyn z art. 87 § 3 k.k.s. w zb. z art. 56 § 2 k.k.s. oraz orzekającym przepadek pojazdów. Po apelacji Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z [...] czerwca 2012 r., sygn. akt [...], uchylił rozstrzygnięcie o przepadku. W konsekwencji Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z 23 sierpnia 2012 r. nakazał zwrot pojazdów importerowi. Zażalenie Naczelnika Urzędu Celnego w Rzeszowie złożone na powyższe postanowienie pozostawiono bez rozpoznania.
Pismem z 31 października 2012 r. importer został wezwany do odebrania pojazdów po wcześniejszym zakończeniu procedury celnej i uiszczeniu należności. Importer wniósł o przeprowadzenie oględzin pojazdów i ich wycenę przez rzeczoznawcę, ze względu na rzekome pogorszenie stanu technicznego podczas przechowywania. Organ celny odmówił, wskazując brak podstaw prawnych.
W dniu 27 listopada 2012 r. importer ponownie zgłosił się do odprawy, przedstawiając oryginał zgłoszenia celnego oraz podtrzymując wniosek o zwolnienie z należności. Decyzją z 17 grudnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Rzeszowie:
odmówił zastosowania zwolnienia, określił kwotę długu celnego w wysokości [...] zł, stwierdził powstanie obowiązku podatkowego z tytułu importu i określił kwotę podatku akcyzowego w wysokości [...] zł oraz kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł.
Wezwany do zapłaty importer złożył odwołanie, zarzucając organowi niewłaściwe przechowywanie pojazdów i domagając się ich oględzin. Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu decyzją z 28 marca 2013 r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Skarga do WSA została oddalona wyrokiem z 24 października 2013 r., sygn. I SA/Rz 394/13, a skarga kasacyjna – wyrokiem NSA z 29 października 2015 r., sygn. I GSK 390/14.
Po zwrocie akt do organu celnego importer nadal nie uiścił należności. Pismem z 3 lutego 2017 r. organ poinformował o zamiarze wydania decyzji o zajęciu pojazdów. W związku z wejściem w życie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, właściwość organów uległa zmianie. Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu decyzją z 13 marca 2017 r. dokonał zajęcia pojazdów, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie decyzją z 14 lipca 2017 r. utrzymał zajęcie w mocy. Decyzja nie została zaskarżona do sądu administracyjnego.
W 2022 r. organ celny wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] o orzeczenie przepadku mienia. Postanowieniem z [...] stycznia 2024 r., sygn. akt [...], sąd oddalił wniosek, wskazując, że wobec ogłoszenia upadłości importera (postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...] stycznia 2018 r., sygn. akt [...]) oraz umorzenia jego zobowiązań (postanowienie z 3 listopada 2020 r.) brak jest podstaw do orzekania przepadku.
Decyzją z 9 września 2024 r. Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu ustalił opłatę za przechowywanie pojazdów w depozycie organu celnego w wysokości [...] zł, za okres od 15 marca 2017 r. do 29 lutego 2024 r., wzywając importera do jej zapłaty.
Od powyższej decyzji importer złożył odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów celnych oraz Ordynacji podatkowej, prowadzące do bezpodstawnego i błędnego naliczania opłat za przechowywanie towarów w depozycie. Odwołujący podniósł, że jego zobowiązania publicznoprawne zostały umorzone postanowieniem z 4 listopada 2020 r. (prawomocnym od 10 marca 2021 r.), więc organ nie powinien naliczać opłat za okres wcześniejszy, ani ich dochodzić z uwagi na przedawnienie. Wskazał również, że nie był informowany o naliczaniu opłat i nie wiedział, że pozostaje właścicielem pojazdów do czasu informacji o postępowaniu w sprawie przepadku oraz że w toku jest sprawa przed sądem o uszkodzenie pojazdów z powodu nieprawidłowego przechowywania. Zakwestionował także metodę wyliczenia opłaty, zgodnie z którą organ przyjął stałą wartość bez uwzględnienia utraty wartości pojazdów i odmówił przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.
W toku postępowania organ odwoławczy powołał biegłego ds. wyceny pojazdów w celu ustalenia ich wartości na dzień 13 marca 2017 r.
Po rozpatrzeniu odwołania, DIAS w Rzeszowie przywołaną na wstępie decyzją uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej ustalenia kwoty opłaty depozytowej i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy ustalając kwotę opłaty za przechowywanie w depozycie celnym ww. trzech samochodów zajętych przez NPUCS w Przemyślu na [...] zł oraz utrzymał w mocy decyzję w pozostałym zakresie.
Organ stwierdził, że pojazdy pozostawały w depozycie nieprzerwanie od marca 2017 r. do lutego 2024 r., tj. łącznie przez 95 miesięcy, a zwrot stał się możliwy dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia sądu oddalającego wniosek o ich przepadek.
Jednak wartość celna zajętych samochodów wymagała skorygowania, gdyż organ I instancji przyjął jedynie dane katalogowe, nieuwzględniające stanu technicznego i okoliczności indywidualnych każdego pojazdu. Z tego względu zasadne było powołanie biegłego rzeczoznawcy, który określił ich wartość rynkową na marzec 2017r., uwzględniając m.in. wieloletni brak użytkowania, konieczne naprawy oraz fakt indywidualnego importu z USA. Po dokonaniu niezbędnych korekt i odjęciu wartości należności publicznoprawnych ustalono rzeczywistą wartość celną pojazdów.
W dalszej kolejności organ przeprowadził obliczenie należnej opłaty za przechowywanie towarów w depozycie celnym. Z wyliczeń wynika, że wysokość opłaty ustalonej według stawki procentowej przewyższałaby wartość celną każdego z pojazdów, co zgodnie z przepisami obligowało organ do zastosowania opłaty ryczałtowej odpowiadającej wartości celnej. W rezultacie łączna wysokość opłaty za cały okres przechowywania pojazdów wyniosła [...] zł.
Organ odwoławczy odniósł się również do zastrzeżeń strony. Wskazał, że kwestie dotyczące warunków przechowywania pojazdów nie mają wpływu na sposób obliczenia opłaty, gdyż przepisy nie przewidują możliwości jej miarkowania z tego powodu. Za niezasadne uznano także podnoszone zarzuty dotyczące rzekomego przedawnienia należności oraz wpływu postępowania upadłościowego na zobowiązanie wynikające z opłaty depozytowej. Organ wyjaśnił, że zobowiązanie to powstało po ogłoszeniu upadłości, a zatem nie mogło zostać objęte umorzeniem. Nie potwierdzono również wskazywanych przez stronę uchybień proceduralnych dotyczących rzekomego braku zawiadomienia o czynnościach organu lub niemożności uczestniczenia w postępowaniu. Strona została zawiadomiona o zamiarze zakończenia postępowania i miała możliwość wypowiedzenia się, a także zapoznała się z aktami sprawy.
W skardze do tut. Sądu na powyższą decyzję D.S. wniósł o jej uchylenie, a także o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie przepisów:
- art. 93 ust.2 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne, z uwagi na naliczenie opłat za przechowywanie w depozycie celnym w sytuacji, gdy wskazany przepis jest niezgodny z art.2 i art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim dotyczy stawki opłaty za przechowanie w depozycie organu celnego towarów zajętych na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy Prawo celne;
- § 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 lutego 2017r. w sprawie stawek opłat oraz sposobu ich obliczania, polegające na jego błędnym zastosowaniu i nieprawidłowym obliczeniu wysokości opłaty;
- art. 121 i art. 123 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa, przez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i brak jego wszechstronnej oraz wyczerpującej oceny, czego skutkiem było prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że do wyliczenia ewentualnej opłaty nie powinien być brany pod uwagę okres przed 10 marca 2021 r., gdyż Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. umorzył w całości wszelkie jego zobowiązania publicznoprawne (orzeczenie to stało się prawomocne z dniem 10 marca 2021 r.), a w związku z tym możliwość nałożenia opłat przed 10 marca 2021r. uległa przedawnieniu. Ponadto skarżący nie zgadza się z zastosowaną przez organ metodą wyliczenia opłaty - organ do obliczenia podstawy wymiaru opłaty na dzień wydania decyzji przyjął wartość pojazdów na marzec 2017 r., nie wyjaśniając dlaczego do wyliczenia wartości celnej towaru nie brał pod uwagę jego rzeczywistej wartości na dzień wydania decyzji. Zdaniem skarżącego, wyliczenia dokonane przez organ, poza nieprawidłowo przyjętym założeniem ustalania wartości pojazdów na rok 2017 r., zawierają także inne uchybienia. Sporządzający wycenę nie dokonał oględzin pojazdów w miejscu ich przechowywania. Skarżący podniósł, że z zalegających w aktach sprawy zdjęć pojazdów wynika, że nastąpiła ich daleko posunięta degradacja, która spowodowana jest nieprawidłowym przechowaniem "przez urząd celny".
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W niniejszej sprawie Sąd takich naruszeń nie stwierdził.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 25 kwietnia 2025 r. w przedmiocie ustalenia opłaty za przechowywanie pojazdów w depozycie organu celnego. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia naliczenia przez organ celny opłaty za przechowywanie trzech pojazdów samochodowych będących własnością skarżącego, za okres od 15 marca 2017 r. do 29 lutego 2024 r.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że opłata za przechowywanie towaru w depozycie ma charakter ustawowego ciężaru publicznoprawnego, którego celem jest pokrycie kosztów ponoszonych przez organ celny w związku z zabezpieczeniem towaru, którego zwolnienie do procedury dopuszczenia do obrotu nie mogło nastąpić wskutek niewypełnienia obowiązków przez stronę. Opłata ta nie pełni funkcji represyjnej ani sankcyjnej, lecz funkcję kompensacyjną, odpowiadającą realnym kosztom zabezpieczenia towaru. Ustawodawca unormował jej wysokość w sposób jednolity i sztywny, wykluczając uznaniowość po stronie organów. Nie ma więc podstaw, aby twierdzić, iż organ celnoskarbowy miał jakikolwiek margines swobody przy jej ustalaniu – wysokość wynika wprost z przepisów Prawa celnego oraz rozporządzenia wykonawczego.
W niniejszej sprawie pojazdy skarżącego zostały zajęte w marcu 2017 r., a wynikało to z braku możliwości ich zwolnienia do procedury dopuszczenia do obrotu, ponieważ skarżący, pomimo powtarzanych wezwań, nie uiścił należności celnych ani nie złożył dokumentów umożliwiających zakończenie procedury. Przepis art. 198 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 269 z dnia 10 października 2013 r., s. 1, dalej: UKC) nakłada na stronę obowiązek dopełnienia niezbędnych czynności w celu zwolnienia towaru do określonej procedury. Zgodnie zaś z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo celne (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1373, dalej: P.c.), towary zajęte w celu podjęcia środków, o których mowa w art. 198 UKC, przechowuje się czasowo w depozycie urzędu celnego.
Stosownie do treści art. 93 ust. 1 pkt 1 P.c., organ celny pobiera opłaty, stanowiące dochody budżetu państwa, za przechowywanie towarów w depozycie lub w magazynie czasowego składowania prowadzonym przez organ celny. Wysokość tych opłat nie może być niższa niż równowartość kwoty 10 euro i wyższa niż wartość celna towaru, jednakże szczegółowe zasady ich wymierzania określają przepisy rozporządzenia wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 93 ust. 2 Prawa celnego. W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie stawek opłat oraz sposobu ich obliczania (Dz.U. z 2017 r., poz. 375 – dalej: rozporządzenie wykonawcze) pobiera się opłatę w wysokości 5% ich wartości celnej - za każdy rozpoczęty miesiąc. W przypadku gdy kwota opłaty za przechowywanie w depozycie towaru zajętego na podstawie art. 30 ust. 1 P.c. obliczona za cały okres przechowywania jest wyższa od wartości celnej towaru, organ celny pobiera opłatę ryczałtową równą wartości celnej towaru (§ 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego).
Konstrukcja opłaty ryczałtowej stanowi rozwiązanie ustawodawcy mające na celu ochronę stron postępowania celnego przed nadmiernym obciążeniem finansowym wynikającym z długotrwałego przechowywania, które w wielu przypadkach wynika nie z opieszałości organu, lecz z działań lub zaniechań stron, w tym z niezłożenia wymaganych dokumentów lub nieuiszczenia należności przywozowych. Wprowadzenie górnego limitu opłaty w wysokości wartości celnej zapobiega sytuacjo m, w których suma opłat mogłaby przekroczyć wartość towaru.
Zasadniczą podstawą wartości celnej towarów jest wartość transakcyjna, tj. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Unii, w razie potrzeby skorygowana (art.70 ust.1 UKC). Jednakże w niniejszej sprawie brak było danych o wartości transakcyjnej, dlatego zasadnie dla ustalenia wartości celnej towaru zastosowano przepis art. 74 ust. 3 UKC, określający tzw. metodę ostatniej szansy. Przepis ten stanowi, że jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie ust. 1, który odnosi się do zastępczych metod ustalania wartości celnej, gdy nie może być ona ustalona na podstawie wartości transakcyjnej, wartość celną ustala się na podstawie danych dostępnych na obszarze celnym Unii z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych ze wszystkimi następującymi zasadami i przepisami ogólnymi porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu, artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu oraz niniejszym rozdziałem. Zastosowanie metody z art. 74 ust. 3 UKC było w pełni uzasadnione, ponieważ innych metod określonych w art. 70–74 UKC nie można było zastosować z uwagi na brak danych o wartości transakcyjnej oraz brak porównywalnych transakcji na rynku unijnym. Metoda "ostatniej szansy" ma charakter elastyczny i pozwala oprzeć się na każdym wiarygodnym, możliwym do zweryfikowania źródle. W literaturze zwraca się uwagę, że organ celny korzystając z tej metody ma obowiązek zachować szczególną staranność i stosować zasady wynikające z porozumienia GATT, co w niniejszej sprawie zostało zachowane. Organ oparł się na obiektywnych danych rynkowych, a sposób wyliczenia wartości celnej pozostaje zgodny z praktyką organów celnych oraz orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE. Ustalając wartość celną na podstawie art. 74 ust. 3 UKC organ uprawniony był do wykorzystania środków i zasad wymienionych w tym przepisie, w tym również opinii biegłego. Powołany przez organ biegły z zakresu wyceny pojazdów, na podstawie notowań wartości rynkowych z bazy pojazdów "Komputerowego Systemu INFO-EKSPERT" oraz uwzględniając przebieg, indywidualny import spoza UE, brak użytkowania pojazdów od 2009 r. i wynikające z tego konieczne naprawy, określił wartość rynkową brutto pojazdów będących przedmiotem zajęcia w następującej wysokości: Nissan Altima – [...] zł, Dodge Grand Caravan – [...] zł; Toyota RAV4 – [...] zł. Wartość pojazdów została określona wg stanu na marzec 2017r., bo wówczas przyjęte zostały do depozytu. Z tych względów brak było podstaw do dokonywania oględzin pojazdów.
Sąd nie znalazł podstaw, aby zakwestionować wartość dowodową wydanej opinii. Jej treść jest pełna, spójna, została sporządzona przez osobę posiadającą specjalistyczną wiedzę i wieloletnie doświadczenie zawodowe. Biegły wskazał źródła danych (system INFO-EKSPERT) oraz omówił wszystkie czynniki wpływające na wartość pojazdów, w tym długoletni brak eksploatacji, konieczność napraw oraz ich indywidualny charakter importowy. Skarżący zakwestionował wprawdzie ustalenie wartości towarów w tej wysokości, twierdząc że długotrwałe przechowywanie przez organ pojazdów w złych warunkach doprowadziły do ich znacznej degradacji, a co za tym idzie znacząco obniżyły ich wartość, która nie koresponduje z wyliczeniami ustalonymi przez biegłego, jednak nie zgłosił żadnych konkretnych zarzutów merytorycznych do opinii, nie wykazał, aby była ona obarczona wadami metodologicznymi, ani nie wniósł o dopuszczenie opinii uzupełniającej. W świetle utrwalonego orzecznictwa, gołosłowne twierdzenia strony nie mogą skutecznie podważyć wartości dowodowej opinii. Natomiast ewentualne roszczenia odszkodowawcze związane z przechowywaniem pojazdów w nieodpowiednich warunkach i spowodowanym tym spadkiem ich wartości oraz szkodą majątkową dla skarżącego nie są przedmiotem niniejszego postępowania i mogą być dochodzone wyłącznie przed sądem cywilnym.
Na podstawie przytoczonej opinii organ prawidłowo ustalił wartość celną towarów, pomniejszając powyższe kwoty o podatek VAT (23%), akcyzę (18,6%), cło (10%) i marżę (10%) - otrzymując odpowiednio kwoty: [...] zł, [...] zł, [...] zł, co dało łączną kwotę [...] zł. Organ prawidłowo ustalił również okres przechowywania pojazdów w depozycie, uzasadniający pobranie opłaty. W niniejszej sprawie przechowywanie pojazdów w depozycie było następstwem działań skarżącego, który nie uiścił wymaganych prawem należności, skutkiem czego pojazdy nie mogły zostać zwolnione do wnioskowanej procedury celnej. Przechowanie pojazdów w depozycie, w związku z ich zajęciem do postępowania celnego, rozpoczęło się w dniu 15 marca 2017 r. (data doręczenia skarżącemu decyzji o zajęciu pojazdów), a zakończyło się z dniem uprawomocnienia się (tj. 29 lutego 2024 r.) postanowienia Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. przesądzającego o zwrocie zajętych pojazdów, co oznacza, że okres przechowania wyniósł 95 miesięcy.
Mając na względzie § 2 ust.2 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, organ w sposób prawidłowy porównał wartość celną z opłatą obliczoną według zasad ogólnych i zastosował formę ryczałtową, realizując tym samym dyrektywę proporcjonalności i sprawiedliwości poboru opłat publicznych.
Wbrew twierdzeniom skarżącego nie sposób dopatrzyć się w sprawie niekonstytucyjności przepisu art.93 ust.2 P.c. Przepis ten określa konstytucyjny model delegacji ustawowej, nakazując, aby rozporządzenia były wydawane na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Delegacja ustawowa musi więc określać organ właściwy do wydania rozporządzenia oraz zakres spraw przekazanych do uregulowania. W niniejszej sprawie zastosowane przez organ przepisy wykonawcze zostały wydane na podstawie prawidłowej i jednoznacznej delegacji ustawowej zawartej w ustawie Prawo celne, która w sposób pełny określała zarówno organ upoważniony, jak i zakres materii podlegającej regulacji. Przepisy wykonawcze dotyczące opłaty ryczałtowej od składowania towarów oraz zasad jej ustalania mieszczą się w granicach upoważnienia ustawowego i mają charakter ściśle techniczny, co jest zgodne z ich konstytucyjną funkcją. Rozporządzenie nie kreuje żadnych nowych obowiązków, które nie miałyby oparcia w ustawie, ani nie kształtuje sytuacji prawnej skarżącego w sposób wykraczający poza dozwolony zakres delegacji. Wydane akty mają charakter wykonawczy i nie naruszają zasady wyłączności ustawy przy nakładaniu danin publicznych, gdyż wysokość opłaty została ostatecznie powiązana z wartością celną towaru, co wynika bezpośrednio z regulacji ustawowych. Wbrew zarzutom skargi przepis art.93 ust.1a P.c. określa minimalną i maksymalną wysokość opłaty za przechowywanie towarów zajętych na podstawie art.30 ust.1 P.c., tj. że nie może być niższa niż równowartość kwoty 10 euro i wyższa niż wartość celna towaru.
W odniesieniu do zarzutów skargi trzeba stwierdzić, że obowiązek uiszczania opłaty za przechowywanie towarów w depozycie celnym wynika z powszechnie obowiązujących, wyżej cytowanych przepisów (art.93 P.c. i rozporządzenie wykonawcze) i organ celny nie ma obowiązku, aby stronę o tym pouczać.
Ponadto bez wpływu na ustalenie opłaty depozytowej pozostaje upadłość konsumencka skarżącego ogłoszona przez Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem sygn. akt [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. oraz fakt, że Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem sygn. akt [...] z dnia [...] listopada 2020 r. (prawomocnym od dnia 10 marca 2021 r.) umorzył w całości wszelkie zobowiązania upadłego, gdyż umorzenie dotyczy zobowiązań powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości. Natomiast zobowiązanie z tytułu opłaty depozytowej powstało w dacie doręczenia zaskarżonej decyzji, tj. w dniu 19 września 2024 r.. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter konstytutywny, a więc kreujący zobowiązanie, na co wskazuje sformułowanie w art.93a ust.1 P.c., że "kwoty opłat (...) są ustalane przez organ celny w drodze decyzji". Ustalenie opłaty następuje po zakończeniu czynności, za które jest pobierana (art. 93a ust.2 P.c.).
Z punktu widzenia zarzutów konstytucyjnych należy nadmienić, że organ stosując z mocy prawa mechanizm przewidziany w § 2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, czyli opłatę ryczałtową w wysokości wartości celnej towaru zastosował niewątpliwie wariant korzystniejszy dla skarżącego. Dowodzi to mianowicie, że ustawodawca zadbał o zachowanie proporcjonalności obciążenia i zapobiegł nadmiernej dolegliwości. Nie sposób więc uznać, że przepisy te naruszają art. 2 lub art. 92 ust.1 Konstytucji RP. Środek w postaci opłaty depozytowej ma racjonalny cel, jest niezbędny dla ochrony finansów publicznych i jednocześnie ograniczony ustawowo. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wskazywał, że ograniczenia praw majątkowych są dopuszczalne, jeśli wynikają z ustawy i służą ochronie interesu publicznego, co zachodzi w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do powołanego przez skarżącego wyroku Trybunału Konstytucyjnego P 29/10, należy wskazać, że dotyczył on nieobowiązującego już brzmienia art. 93 ust. 2 Prawa celnego. Ustawodawca wykonał wyrok Trybunału i dostosował przepis do standardów konstytucyjnych ustawą nowelizującą z 31 sierpnia 2012 r., która weszła w życie 25 października 2012 r. Przepis stosowany w niniejszej sprawie jest zgodny z Konstytucją, co potwierdza aktualne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Sąd nie podzielił również zarzutów naruszenia art. 121 i 123 Ordynacji podatkowej. Organy prowadziły postępowanie w sposób transparentny, informowały stronę o wszystkich czynnościach, zapewniały jej czynny udział, przekazywały materiał dowodowy i umożliwiały ustosunkowanie się do niego. Skarżący nie wykazał ani jednego konkretnego przykładu naruszenia zasady zaufania czy prawa do czynnego udziału. W orzecznictwie utrwalono, że jedynie naruszenia o charakterze istotnym, mające wpływ na wynik sprawy, mogą uzasadniać uchylenie decyzji. W niniejszej sprawie takich naruszeń nie stwierdzono.
Reasumując, w ocenie Sądu żaden element postępowania nie wskazuje na naruszenie zasad zaufania, czynnego udziału strony, równości czy proporcjonalności. To skarżący, nie wywiązując się z obowiązków wynikających z przepisów celnych, doprowadził do sytuacji, w której towar wymagał przechowania przez okres wieloletni. Organy działały w granicach prawa i w sposób najmniej dolegliwy dla strony, stosując rozwiązanie ryczałtowe ograniczające wysokość opłaty do wartości celnej. Zarzuty konstytucyjne i procesowe mają zatem charakter czysto polemiczny i nie znajdują oparcia ani w materiale dowodowym, ani w obowiązujących przepisach.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.