I SA/Rz 302/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie straty z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2014 rok. Skarżący zarejestrował działalność gospodarczą polegającą na robotach budowlanych, opodatkowaną podatkiem liniowym, i zadeklarował stratę. Organy podatkowe zakwestionowały rzeczywistość transakcji zakupu maszyn od brata swojego pracodawcy oraz otrzymaną zaliczkę, uznając je za pozorne i służące jedynie wykreowaniu tytułu do uzyskania dotacji z ARiMR. Naczelnik Urzędu Skarbowego wykluczył odpisy amortyzacyjne od maszyn i inne koszty, uznając stratę za niezasadną. Dyrektor IAS uchylił decyzję organu I instancji, ale sam uznał za zasadne stanowisko o niezasadnym zaliczeniu do kosztów odpisów amortyzacyjnych od maszyn, jednocześnie przyznając, że czynności skarżącego mogły nosić cechy działalności gospodarczej. Po kolejnych postępowaniach sądowych, WSA w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy nie wykazał jednoznacznie, iż skarżący nie prowadził działalności gospodarczej w 2014 roku. Sąd wskazał na wewnętrzną sprzeczność stanowiska organu co do produkcji maszyn oraz na niewłaściwe zastosowanie art. 199a Ordynacji podatkowej. Podkreślono również, że wyjaśnienia ARiMR potwierdziły posiadanie przez skarżącego maszyn zgodnych ze specyfikacją faktur. Sąd uznał, że organ naruszył zasady postępowania dowodowego i zasadę zaufania, co skutkowało uchyleniem decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej, dowodzenia rzeczywistości transakcji gospodarczych, stosowania art. 199a Ordynacji podatkowej oraz zasad postępowania dowodowego w sprawach podatkowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale jego wnioski dotyczące ciężaru dowodu i procedury są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (5)
Czy skarżący prowadził działalność gospodarczą w rozumieniu art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. w 2014 roku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że organ nie wykazał jednoznacznie, iż skarżący nie prowadził działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Organ nie przedstawił wystarczających dowodów na brak prowadzenia działalności, a jego stanowisko było wewnętrznie sprzeczne. Wyjaśnienia ARiMR potwierdziły posiadanie maszyn.
Czy zakup maszyn i otrzymana zaliczka dokumentowały rzeczywiste operacje gospodarcze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd zakwestionował ocenę organu, że transakcje te były pozorne.
Uzasadnienie
Organ nie wykazał w sposób przekonujący, że maszyny nie zostały wyprodukowane przez S.B. lub że transakcja była pozorna. Wyjaśnienia ARiMR i analiza dokumentacji technicznej budziły wątpliwości co do stanowiska organu.
Czy wydatki na wynagrodzenia pracowników, obsługę księgową i odpisy amortyzacyjne od maszyn mogły stanowić koszty uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że organ nie wykazał zasadności wykluczenia tych kosztów.
Uzasadnienie
W przypadku kosztów wynagrodzeń i obsługi księgowej, organ odwoławczy sam uznał je za zasadne. W kwestii odpisów amortyzacyjnych, ocena zależała od ustalenia rzeczywistości transakcji zakupu maszyn.
Czy organ prawidłowo zastosował art. 199a Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ zastosował przepis w sposób nieprawidłowy.
Uzasadnienie
Organ nie wskazał czynności ukrytej, a próba przekwalifikowania zaliczki na pożyczkę była bezzasadna prawnie.
Czy organ prowadził postępowanie zgodnie z zasadami postępowania podatkowego (zasada zaufania, wyczerpujące zebranie materiału dowodowego)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ naruszył te zasady.
Uzasadnienie
Organ nie wykazał się starannością w wyjaśnieniu sprawy, nie powołał biegłego w odpowiednim zakresie i bezzasadnie pominął wyjaśnienia ARiMR.
Przepisy (25)
Główne
u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definicja działalności gospodarczej.
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Koszty uzyskania przychodów.
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 8
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Koszty uzyskania przychodów z tytułu używania samochodów, maszyn i urządzeń.
o.p. art. 199a
Ordynacja podatkowa
Czynności pozorne.
Dz.U. 2024 poz 226 art. 5a § pkt 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dz.U. 2023 poz 2383 art. 199a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
o.p. art. 193 § § 2
Ordynacja podatkowa
Nierzetelność ksiąg podatkowych.
Prawo przedsiębiorców art. 10 § ust. 2
Ustawa - Prawo przedsiębiorców
Rozstrzyganie wątpliwości na korzyść przedsiębiorcy.
PPSA art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Środki stosowane przez sąd w celu usunięcia naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu.
p.p.s.a. art. 170
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie orzeczeniem prawomocnym.
p.p.s.a. art. 197 § § 1-3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dowód z opinii biegłego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § ust. 1 pkt 2
Wynagrodzenie doradcy podatkowego.
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
Umowa pożyczki.
o.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
o.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
Zasada legalizmu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie wykazał jednoznacznie braku prowadzenia działalności gospodarczej. • Stanowisko organu w sprawie produkcji maszyn było wewnętrznie sprzeczne. • Wyjaśnienia ARiMR potwierdziły posiadanie maszyn. • Organ naruszył zasady postępowania dowodowego. • Organ błędnie zastosował art. 199a Ordynacji podatkowej.
Godne uwagi sformułowania
nie wykazał w sposób jednoznaczny, nie budzący wątpliwości, że skarżący nie prowadził działalności gospodarczej • stanowisko organu jest wewnętrznie sprzeczne • nie ulega wątpliwości, że S.B. w ramach swojego przedsiębiorstwa zajmował się m. in. produkcją maszyn • nie można wykluczyć, że do budowy maszyn wykorzystano też inne elementy • nie przekonuje ocena organu, który nie mając wiadomości specjalnych, których budowa maszyn z pewnością wymaga, apriorycznie zdyskwalifikował możliwości produkcyjne i wiedzę konstruktorską firmy S. B. • ARMiR potwierdził więc posiadanie przez podatnika dokładnie tych maszyn, jakie zostały wskazane na otrzymanych przez niego fakturach.
Skład orzekający
Piotr Popek
przewodniczący
Grzegorz Panek
sprawozdawca
Jarosław Szaro
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej, dowodzenia rzeczywistości transakcji gospodarczych, stosowania art. 199a Ordynacji podatkowej oraz zasad postępowania dowodowego w sprawach podatkowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale jego wnioski dotyczące ciężaru dowodu i procedury są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowań podatkowych i trudności w udowodnieniu rzeczywistości transakcji, zwłaszcza gdy w grę wchodzą powiązania rodzinne i skomplikowane procesy produkcyjne. Wartość praktyczna dla prawników i przedsiębiorców.
“Czy pozorna działalność gospodarcza zawsze oznacza brak prawa do kosztów? WSA w Rzeszowie analizuje dowody w sprawie podatkowej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.