I SA/Rz 292/05

I SA/Rz 292/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Bożena Wieczorska /przewodniczący/
Jacek Surmacz
Małgorzata Niedobylska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
art.64 § 1 i § 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Wieczorska Sędzia NSA Jacek Surmacz Asesor WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2005r. na rozprawie- sprawy ze skarg Z. J. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2005r. Nr [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych I. uchyla zaskarżone postanowienia, II. określa, że powyższe postanowienia nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Przedmiotem skarg Z. J. są postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) maja 2005r., Nr (...) do Nr (...) utrzymujące w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) grudnia 2004r. Nr (...), Nr (...), Nr (...), Nr (...), Nr (...), Nr (...), Nr (...), Nr (...), Nr (...), Nr (...), Nr (...) określające koszty egzekucyjne, które to rozstrzygnięcia zapadły na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy, po uchyleniu wydanych wcześniej rozstrzygnięć przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (wyrok z dnia 24 czerwca 2004r. sygn. akt SA/Rz 373/03).
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniami z dnia (...) grudnia 2004r. (nr jak wyżej) ustalił zobowiązanemu Z. J. - na jego wniosek z dnia 2 lutego 2000r. - koszty egzekucyjne, powstałe
w związku z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym w stosunku do zobowiązanego na podstawie tytułów wykonawczych o nr:
- SM 7/917/94 - na kwotę 95, 32 zł (postanowienie Nr (...))
- SM 7/225/95 - na kwotę 61, 58 zł (postanowienie Nr (...))
- SM 7/135/95 - na kwotę 133,25 zł (postanowienie Nr (...))
- SM 7/1055/95 - na kwotę 49,03 zł (postanowienie Nr (...))
- SM 7/1034/95 - na kwotę 123,43 zł (postanowienie Nr (...))
- SM 7/594/94 - na kwotę 275,25 zł (postanowienie Nr (...))
- SM 7/845/95 - na kwotę 111,84 zł (postanowienie Nr (...))
- SM 7/686/94 - na kwotę 47,85 zł (postanowienie Nr (...))
- SM 7/559/954 - na kwotę 31,95 zł (postanowienie Nr (...))
- SM 7/558/94 - na kwotę 48,47 zł (postanowienie Nr (...))
- SM 7/327/954 - na kwotę 157,86 zł (postanowienie Nr (...))
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, iż na podstawie niniejszych tytułów wykonawczych komornik skarbowy dokonał w dniu 29 marca 1995r. zajęcia ruchomości zobowiązanego. Naczelnik Urzędu Skarbowego podkreślił, iż równocześnie z przystąpieniem do zajęcia ruchomości odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu, zaś fakt ich doręczenia - wobec braku pisemnego potwierdzenia odbioru - został ustalony w oparciu o materiał dowodowy uzyskany podczas rozprawy administracyjnej prowadzonej w dniach 1 sierpnia 2003r., 19 września 2003r. i 9 grudnia 2003r.
Odnosząc się do sposobu obliczenia kosztów egzekucyjnych organ podał, że na łączne koszty egzekucyjne składa się opłata za zajęcie ruchomości oraz opłata manipulacyjna, a przy tytule wykonawczym nr SM 7/135/95 również opłata za dokonanie sprzedaży z wolnej ręki. Koszty ogłoszenia o licytacji zajętych ruchomości, przeprowadzenia licytacji i dokonania sprzedaży licytacyjnej zostały przypisane przy tytule wykonawczym SM 7/441/94, a wydatki z tytułu ogłoszenia o licytacji w prasie przy tytule wykonawczym nr SM 7/136/95.
Wysokość obliczonych kosztów egzekucyjnych organ I instancji uzasadnił treścią przepisów § 1 ust 1 pkt 5, pkt 8 i ust.2, obowiązującego w chwili zajęcia ruchomości rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 lipca 1990r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne oraz sposobu przeprowadzenia publicznej licytacji i trybu postępowania przy przechowywaniu i egzekucyjnej sprzedaży niektórych rodzajów ruchomości (Dz. U. Nr 47, poz. 281 ze zm.), powoływanego dalej jako r.o.e., zgodnie z którymi opłata za zajęcie ruchomości wynosi 6 % od kwoty egzekwowanej należności, a opłata za dokonanie sprzedaży z wolnej ręki 5% od kwoty uzysku ze sprzedaży, nie mniej jednak niż 4,00 zł. Opłatę manipulacyjną w wysokości 1% od kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem pobiera się z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych.
W zażaleniach na powyższe postanowienia Z. J. podtrzymał
w całości zarzuty zwarte w zażaleniach z 6 grudnia 2001r. i 15 października 2002r. oraz w skardze do WSA w Rzeszowie w sprawie o sygn. SA/Rz 373/03, a ponadto zarzucił naruszenie przepisów ogólnych postępowania administracyjnego poprzez oparcie rozstrzygnięć na ustaleniach poczynionych w trakcie i dla potrzeb innego postępowania, w dniach 1.08.2003r., 10.09.2003r. i 9.12.2003r. tj. przed wydaniem wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w sprawie o sygn. SA/Rz 373/03. Ponadto zarzucił organowi egzekucyjnemu naruszenie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., a w szczególności art. 153 i art.179.
W wyniku postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej
postanowieniami z dnia (...) maja 2005r. (o numerach jak wyżej) utrzymał w mocy postanowienia organu I instancji. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe wykazało, że organ egzekucyjny dopełnił obowiązku doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych będących podstawą zajęcia ruchomości w dniach 29 marca 1995r. oraz w dniach 12 i 13 lipca 1995r. Okoliczność ta została bowiem potwierdzona zeznaniami świadków - pracowników Urzędu Skarbowego - które są spójne, logiczne, wzajemnie się uzupełniają. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej o doręczeniu Z. J. spornych tytułów wykonawczych świadczy także to, iż protokoły zajęcia ruchomości (z dnia: 29 marca 1995r., 12 lipca 1995r., 13 lipca 1995r.) zostały podpisane zarówno przez zobowiązanego, jak i przez dokonujących czynności zajęcia poborcę czy komornika skarbowego. Zobowiązany był obecny przy czynnościach zajęcia, co potwierdził własnoręcznym podpisem na protokołach zajęcia.
Organ nadzoru nadmienił, iż zapisy organu egzekucyjnego w części F i G tytułu wykonawczego mają jedynie charakter techniczny, dlatego nie mogą być uznane za wiążące w sytuacji, gdy istnieją inne dowody na przeprowadzone czynności egzekucyjne.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej niedopuszczalne jest stosowanie formalnej teorii dowodów, bowiem zgodnie z art.75 k.p.a. jako dowód
w sprawie należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ egzekucyjny mógł więc przeprowadzić dowód
z przesłuchania świadków co do faktu i daty doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych. Wprawdzie postępowanie dowodowe było prowadzone
w związku z zarzutami wniesionymi przez zobowiązanego w dniu 12 sierpnia 2002r., jednakże przedmiotem tego postępowania było ustalenie okoliczności doręczenia zobowiązanemu przedmiotowych tytułów wykonawczych, dlatego powtórzenie
w niniejszym postępowaniu uprzednio przeprowadzonych dowodów byłoby niecelowe.
Na powyższe postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej skarżący Z. J. wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Rzeszowie, wnosząc o usunięcie z obrotu prawnego zaskarżonych postanowień.
Skarżący zarzucił naruszenie:
- § 1 ust. 2 i § 3 ust. 2 r.o.e. w zw. z art.32 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r.
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 110 z 2002r., poz.968 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.e.a., poprzez określenie należnej od skarżącego opłaty manipulacyjnej w sytuacji, gdy brak jest dowodu na doręczenie skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego,
- § 1 ust. 1 pkt 5, § 3 ust. 1 pkt 3 r.o.e. w zw. z art.98 i art.99 ustawy p.e.a. poprzez określenie należnej od skarżącego opłaty za zajęcie ruchomości w sytuacji, gdy podpisany w dniu 29 marca 1995r. przez nieupoważnioną osobę protokół nie posiada cech protokołu zajęcia ruchomości,
- art. 64 § 1 w zw. z art. 64 § 2 ustawy p.e.a. poprzez obciążenie skarżącego kosztami egzekucyjnymi spowodowanymi niezgodnym z prawem wszczęciem
i prowadzeniem postępowania egzekucyjnego,
- art. 153 w zw. z art. 168, 170 i 171 ustawy P.p.s.a. - poprzez niestosowanie się do wiążących organ ocen prawnych wyrażonych w orzeczeniach sądu, jak też nierespektowanie prawomocnych orzeczeń sądu.
Zdaniem skarżącego osoba, która przeprowadza czynności egzekucyjne
u zobowiązanego i która wskazana jest w protokole z czynności egzekucyjnych powinna zadbać o pisemne potwierdzenie przez zobowiązanego doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. W jego ocenie komornik skarbowy, który dokonał czynności zajęcia, nie posiadał zaświadczenia organu egzekucyjnego, upoważniającego go do tej czynności, natomiast protokół zajęcia z dnia 29 marca 1995r. nie został sporządzony
w przepisanej formie, dlatego nie może stanowić dowodu tego, co w nim stwierdzono.
Skarżący zarzucił też, że organ egzekucyjny w dalszym ciągu nie przedstawił dowodów na prawidłowość wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego,
a także pisemnego potwierdzenia odbioru przez zobowiązanego odpisów tytułów wykonawczych, pomimo wskazań zawartych w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 24 czerwca 2004r. w sprawie o sygn. SA/Rz 373/03. Dokonane przez Sąd w uzasadnieniu tego wyroku stwierdzenie, że tytuły wykonawcze zostały przydzielone poborcy skarbowemu w dniu 13 lipca 1995r., uprawnia - zdaniem skarżącego - do przyjęcia tezy, że zapisy w tytułach wykonawczych nie miały jedynie charakteru technicznego.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie, ponawiając argumenty wywiedzione w uzasadnieniach zaskarżonych postanowień.
W piśmie z dnia 15 listopada 2005r. Z. J. zarzucił ponadto nieważność czynności zajęcia ruchomości, gdyż została dokonana z naruszeniem przepisów art.97 i nast. ustawy p.e.a., dlatego nie należy się za nią opłata egzekucyjna. Skarżący wskazał też, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte i prowadzone niezgodnie z prawem, bo wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym wystawił tytuły wykonawcze bez podstawy prawnej, część tytułów wykonawczych nie pochodzi od uprawnionego wierzyciela, zaś klauzule o skierowaniu wszystkich przedmiotowych tytułów do egzekucji nie pochodzą od organu egzekucyjnego. Ponadto dodał, że tytuły wykonawcze, od których przypisano opłatę za zajęcie ruchomości, nie były nigdy podstawą żadnego skutecznego zajęcia ruchomości, bo ruchomości rzekomo zajętych w dniu 29 marca 1995r. nigdy nie wystawiono do sprzedaży licytacyjnej i sprzedaży takiej nigdy nie przeprowadzono. Dodał, że nie wszystkie tytuły wykonawcze będące podstawą czynności w dniu 29 marca 1995r. obciążono opłatą za zajęcie ruchomości i opłatą manipulacyjną. Zdaniem skarżącego ustalenia co do okoliczności doręczenia mu odpisów tytułów wykonawczych zostały poczynione wbrew zeznaniom świadków - pracowników organu egzekucyjnego -
i wbrew dowodom materialnym w postaci zapisów w tytułach wykonawczych, pokwitowań na ustalone i pobrane koszty oraz wyroku SAB/Rz 27/96. Wskazał przy tym na fakt odstąpienia przez organ egzekucyjny od naliczenia opłaty manipulacyjnej z powodu braku pisemnego dowodu doręczenia tytułu o numerze SM 7/328/1994. Końcowo zarzucił naruszenie przez organ egzekucyjny art.24 k.p.a. z uwagi na to, że ustalając fakty o doniosłym znaczeniu prawnym rozstrzyga o prawach i obowiązkach wierzyciela, którym sam jest w niniejszych sprawach.
Pismami z dnia 21 listopada 2005r. o numerach Pa 6/05 do 16/05 Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w R. zgłosił swój udział w niniejszych sprawach
i w pisemnych stanowiskach z tej samej daty wniósł o oddalenie wszystkich skarg.
Prokurator podzielił stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej zawarte
w uzasadnieniach zaskarżonych postanowień i w odpowiedzi na skargi. W jego ocenie wyniki przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego potwierdziły fakt doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych, a brak potwierdzenia ich odbioru stanowi uchybienie proceduralne, które nie ma wpływu na ważność czynności egzekucyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) i art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), określanej jako ustawa P.p.s.a., kontrola zaskarżonych rozstrzygnięć dokonywana jest pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami prawnymi wskazanymi w skardze.
Regulacja normatywna w zakresie kosztów postępowania egzekucyjnego,
w stanie prawnym mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, zawarta jest
w przepisach ustawy p.e.a. oraz w powołanym wyżej rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 4 lipca 1990r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne oraz sposobu przeprowadzania publicznej licytacji i trybu postępowania przy przechowywaniu i egzekucyjnej sprzedaży niektórych rodzajów ruchomości (r.o.e.). Na koszty egzekucyjne składają się opłaty za czynności egzekucyjne oraz wydatki związane z postępowaniem egzekucyjnym, przy czym koszty te obciążają co do zasady zobowiązanego, chyba że nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego, albo zostały spowodowane niezgodnym z prawem wszczęciem lub prowadzeniem postępowania egzekucyjnego. Koszty te podlegają przymusowemu ściągnięciu
w trybie egzekucji administracyjnej, a postanowienie w sprawie kosztów organ egzekucyjny wydaje na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela (art.64 ustawy p.e.a.). Z powyższych unormowań wynika, że orzeczenie w przedmiocie kosztów ma charakter określający, zaś moment powstania obowiązku i sposób obliczania wysokości kosztów - w tym opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, stanowiących przedmiot rozstrzygnięć w rozpoznawanych sprawach - uregulowany jest w przepisach prawa.
W myśl § 1 ust.1 pkt 5 r.o.e. opłaty za czynności egzekucyjne dokonane w celu wyegzekwowania należności pieniężnych od zobowiązanych pobiera się m.in. za zajęcie ruchomości, w wysokości 6% od kwoty wyegzekwowanej należności, przy czym obowiązek uiszczenia tej opłaty powstaje z chwilą podpisania protokołu zajęcia przez poborcę skarbowego lub innego upoważnionego pracownika (§ 3 ust.1 pkt 3 r.o.e.). Natomiast opłata manipulacyjna pobierana jest z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych i wynosi 1% od kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym. Obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego wraz z postanowieniem o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Opłata za sprzedaż zajętych ruchomości z wolnej ręki wynosi 5% od kwoty uzysku ze sprzedaży, nie mniej jednak niż 4,00zł (§ 1 ust.1 pkt 8 r.o.e.), przy czym obowiązek uiszczenia tej opłaty powstaje z chwilą podpisania przez poborcę skarbowego lub innego upoważnionego pracownika protokołu sprzedaży (§ 3 ust.1 pkt 6 r.o.e.). Wprawdzie skarżący nie kwestionował pobrania tej ostatniej opłaty - z tytułu dokonanej w dniu 10 czerwca 1996r. sprzedaży z wolnej ręki zajętych ruchomości na kwotę 75zł (postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2004r. nr [...]), lecz Sąd bada zaskarżone orzeczenia pod kątem ich zgodności z prawem nie będąc związanym zarzutami skarg. Brak w aktach sprawy jakichkolwiek dokumentów dotyczących tej sprzedaży, a w szczególności protokołu sprzedaży, uniemożliwia ocenę zgodności z prawem wydanego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia.
Ponadto Sąd zauważa, że od daty zajęcia ruchomości - tj. 29 marca 1995r., która była jednocześnie datą podpisania protokołu zajęcia ruchomości, jak też wskazaną przez organ egzekucyjny datą doręczenia zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych - do dnia wydania ostatecznych postanowień, określających wysokość kosztów egzekucyjnych, upłynął ponad 10-letni okres. Ta konstatacja skłania do rozważenia czy w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło przedawnienie prawa do orzekania w powyższym przedmiocie. W pierwszej kolejności trzeba zastanowić się nad tym jakie przepisy o przedawnieniu znajdą zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, bowiem nie ulega wątpliwości, że możliwość orzekania przez organy państwowe o należnościach pieniężnych jest ograniczona w czasie. Ani przepisy ustawy p.e.a., ani r.o.e., nie zawierają żadnych regulacji w tym zakresie, podobnie jak
i k.p.a., który w oparciu o art.18 ustawy p.e.a. ma odpowiednie zastosowanie
w postępowaniu egzekucyjnym. Wobec braku pozytywnych uregulowań, właściwego reżimu prawnego trzeba poszukiwać na gruncie prawa cywilnego bądź prawa administracyjnego, w zależności od charakteru należności, będących przedmiotem zaskarżonych rozstrzygnięć.
Z treści art.64 § 1 i § 5 ustawy p.e.a. wynika, że opłaty za czynności egzekucyjne oraz wydatki związane z postępowaniem egzekucyjnym stanowią koszty egzekucyjne, które w zasadzie obciążają zobowiązanego i podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej, a przypadają na rzecz tego organu, który dokonał czynności egzekucyjnych powodujących powstanie kosztów. Treść powyższych przepisów wskazuje na publicznoprawny charakter należności z tytułu opłat za czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjnej. Z kolei w doktrynie wyrażany jest pogląd, że opłaty za czynności egzekucyjne stanowią zryczałtowane wynagrodzenie dla organu egzekucyjnego za dokonanie określonych czynności (por. P. Przybysz "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2003, str.192).
W ocenie Sądu uznanie opłat egzekucyjnych za swoiste wynagrodzenie organu egzekucyjnego nie świadczy o cywilnoprawnym charakterze tych należności, zwłaszcza, że do rozstrzygnięcia sporu co do ich istnienia i wysokości nie jest właściwy sąd powszechny.
Sąd rozważał, czy wobec braku szczególnej regulacji, do przedawnienia opłat egzekucyjnych można by było stosować przepisy dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych. Z uwagi na to, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte na wniosek zobowiązanego z dnia 2 lutego 2000r., to zastosowanie miałyby przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz.926 ze zm.), zwanej dalej Ordynacją podatkową. W myśl art.2 § 2 tej ustawy, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, przepisy działu III stosuje się również do opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są inne niż wymienione w §1 pkt 1 organy (czyli inne niż organy podatkowe), a organom tym przysługują uprawnienia organów podatkowych. Wyłączenie stosowania przepisów Ordynacji podatkowej dotyczy jedynie świadczeń pieniężnych wynikających ze stosunków cywilnoprawnych oraz opłat za usługi, do których stosuje się przepisy ustawy o cenach (art.2 § 4). Wprawdzie ani w doktrynie, ani w orzecznictwie nie zaliczono wprost kosztów egzekucyjnych do należności, wobec których stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, ale możliwość taka nie została też wyłączona. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego można dostrzec próbę określenia kryteriów, których spełnienie decyduje o zaliczeniu opłat do tych należności, do których stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej
w całości (art.2 § 1 Ordynacji podatkowej), bądź przepisy działu III tej ustawy (art.2 § 2 Ordynacji podatkowej). W wyroku z dnia 7 listopada 2001r. sygn. akt II SA/Gd 1948/01 (publik. OSP2003/2/16) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że na podstawie art.2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej przepisy tej ustawy mają zastosowanie do opłaty, o jakiej mowa w art.36 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.
o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 15 z 1999r., poz.139 ze zm.), bowiem opłata ta - tzw. renta planistyczna - jest świadczeniem o charakterze publicznoprawnym, stanowi dochód budżetu gminy i jest pobierana przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta, którzy są organami podatkowymi w rozumieniu art.13 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Z kolei w wyroku z dnia 25 maja 2004r. sygn. akt GSK 93/04 (publik. LEX nr 147106) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że art.2 § 2 Ordynacji podatkowej odnosi się do opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia uprawnione są organy niepodatkowe, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Tytułem przykładu takiej opłaty Sąd wskazał opłatę patentową, która jest należnością budżetu państwa pobieraną przez Urząd Patentowy na podstawie art.222 ust.1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. Nr 49, poz.508). Sąd zaznaczył jednocześnie, że wpłaty przekazywane na podstawie art.18 ust.1, art.19 ust.11 i art.20 ust.10 ustawy z dnia 26 listopada 1998r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 155, poz.1014 ze zm.), jak też opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, należą wprawdzie do niepodatkowych należności budżetu państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, lecz nie ma do nich zastosowania art.2 § 2 Ordynacji podatkowej (nie są to opłaty ustalane lub określane przez organy podatkowe lub inne niż podatkowe).
Należy zauważyć, że opłaty egzekucyjne będące przedmiotem rozpoznawanej sprawy mają wiele cech wspólnych z powołaną wyżej opłatą patentową (są należnościami budżetu państwa, pobieranymi przez organy inne niż podatkowe, zasady ustalania i uiszczania oraz ich wysokość określają rozporządzenia wykonawcze). Pozwala to - zdaniem Sądu - wysunąć tezę, że należności z tytułu kosztów egzekucyjnych objęte są zakresem art.2 § 2 Ordynacji podatkowej. Koszty te, a w tym przedmiotowe opłaty egzekucyjne i opłata manipulacyjna, mają charakter niepodatkowych należności budżetu państwa, a do ich określania uprawnione są organy egzekucyjne (organy inne niż podatkowe), dlatego uzasadnione jest stosowanie do nich przepisów działu III Ordynacji podatkowej, w tym przepisów o przedawnieniu.
Organy egzekucyjne orzekające w niniejszej sprawie w ogóle nie badały kwestii przedawnienia, mimo, że orzekały w przedmiocie kosztów egzekucyjnych po upływie 10 lat od przyjętego przez nie momentu powstania obowiązku uiszczenia opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej.
Z uwagi na to, że kwestia istnienia w rozpoznawanych sprawach przedawnienia prawa do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych należnych budżetowi państwa ma pierwszorzędne znaczenie dla rozstrzygnięcia, bo decyduje
o dopuszczalności prowadzenia postępowania i orzekania w tym przedmiocie, ustosunkowanie się do zarzutów skargi jest przedwczesne.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c i art.152 ustawy P.p.s.a.