I SA/Rz 281/21

I SA/Rz 281/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2021-05-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jacek Boratyn /przewodniczący sprawozdawca/
Jarosław Szaro
Piotr Popek
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 4334/21 - Wyrok NSA z 2021-12-02
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 7
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jacek Boratyn /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2021 r. sprawy ze skargi K.W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu zażalenia K.W. – zwanego dalej skarżącym, postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], w przedmiocie uznania za niezasadne wniesionych przez skarżącego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, na podstawie tytułów wykonawczych z [...] stycznia 2019 r., wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...].
W stanie faktycznym sprawy organ egzekucyjny – Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] wszczął wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] stycznia 2019 r. o numerach: [......], wystawionych na rzecz wierzyciela - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], dotyczących należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Odpisy w/w tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu (skarżącemu) w dniu 24 stycznia 2019 r., wraz z zawiadomieniem o zajęciu jego wynagrodzenia za pracę.
Pismem z dnia 29 stycznia 2019 r. skarżący wniósł do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, oparte na art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm. – dalej: u.p.e.a.), zarzucając przedawnienie egzekwowanego od niego obowiązku oraz brak uprzedniego doręczenia mu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.
Zobowiązany zaznaczył, że w doręczonych mu tytułach wykonawczych widnieją wprawdzie adnotacje dotyczące upomnień z 5 lutego 2009 r., 14 kwietnia 2009 r. oraz z 30 kwietnia 2009 r., ale nie oznacza to, że skutecznie mu je doręczono.
W uzasadnieniu zarzutów skarżący stwierdził, że działalność gospodarczą prowadził od 10 stycznia 2003 r. do 31 marca 2011 r., z czasowym jej zawieszeniem, w okresie od 1 kwietnia 2009 r. do 31 marca 2011 r. W tym czasie prowadzeniem dokumentacji, zarówno tej przekazywanej do ZUS, jak i organów skarbowych, zajmowało się wyspecjalizowane biuro rachunkowe, któremu zlecił prowadzenie tego rodzaju czynności. W tym okresie nie otrzymywał jednak jakichkolwiek informacji o zaleganiu z płatnością składek.
Odnosząc się do kwestii istnienia przedmiotowych zaległości skarżący podkreślił, że nie jest obecnie w stanie przedstawić swoich racji, gdyż nie posiada odpowiednich dokumentów. Te bowiem miał obowiązek przechowywać jedynie do upływu terminu przedawnienia składek. Skoro zaś te terminy upłynęły, to nie posiada odpowiednich dokumentów.
Odnośnie doręczenia mu upomnień, na co powołuje się organ, skarżący zaznaczył, że to właśnie wierzyciel winien wykazać tę okoliczność, czego jednak nie uczynił.
Dyrektora Oddziału ZUS w [...], postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. uznał wniesione przez skarżącego zarzuty za niezasadne.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego na postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w [...] z [...] czerwca 2019 r., postanowieniem z [...] listopada 2019 r. utrzymał je w mocy.
Sąd, wyrokiem z 12 marca 2020 r., sygn. I SA/Rz 13/20, uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] listopada 2019 r., a także poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego z [...] czerwca 2019 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd, w kwestii związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela stwierdził, że jakkolwiek występuje niespójność pomiędzy art. 34 § 2 u.p.e.a., który przewiduje możliwość zaskarżania postanowienia wierzyciela w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, a art. 83 c ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 423 z późn. zm., zwanej dalej ustawą systemową), zgodnie z którym od postanowień Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie stanowiska wierzyciela, wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego, zażalenie nie przysługuje, należy przyjąć, że stanowisko wierzyciela, którym jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jest wiążące dla dyrektora izby skarbowej jako organu nadzoru będącego jednocześnie organem odwoławczym. Zarówno w u.p.e.a., jak i w ustawie systemowej, brak jest bowiem przepisu, który uprawniałby dyrektora izby skarbowej do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów, badania pod tym względem stanowiska wierzyciela oraz ingerowania w treść tego stanowiska. A zatem w przypadku, kiedy wierzycielem jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dyrektor izby skarbowej nie ma możliwości sprawdzenia merytorycznej zasadności stanowiska zajętego przez tego wierzyciela. Prawo do kontroli prawidłowości niezaskarżalnego odrębnie postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dają zobowiązanemu dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego przepisy art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt II FSK 1522/13, dost. w CBOiS – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się natomiast bezpośrednio do zasadności wniesionej skargi Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny nie wykazał, aby przed wszczęciem egzekucji doręczył skarżącemu pisemne upomnienia. W aktach sprawy brak jest bowiem nie tylko samych upomnień, ale także dowodów ich doręczenia skarżącemu, mimo że organ w treści tytułów wykonawczych powołuje się na upomnienia doręczone mu w dniach: 5 lutego 2009 r., 14 kwietnia 2009 r. oraz 30 kwietnia 2009 r.
Oprócz tego Sąd zauważył, że w aktach sprawy zalega jedynie jeden tytuł wykonawczy, ze zwrotnym potwierdzeniem jego odbioru, o nr [...], z początkowego okresu postępowania egzekucyjnego.
Sąd uznał także, że wbrew twierdzeniom organów nie można uznać, że w prowadzonej wobec skarżącego egzekucji nie było obowiązku doręczenia upomnienia, z uwagi na treść § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 131, zwanego dalej: rozporządzeniem). Zgodnie z tym przepisem egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia wówczas, gdy dotyczy należności pieniężnych dochodzonych w ponownie wszczętej egzekucji administracyjnej w przypadku, o którym mowa w art. 61 ustawy – tj. w przypadku, gdy następuje wszczęcie ponownej egzekucji, wcześniej umorzonej, w związku ze stwierdzeniem, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Mając na uwadze powyższe Sąd stanął na stanowisku, że powołany przepis rozporządzenia miałby zastosowanie w przypadku stwierdzenia, że poprzednio prowadzona egzekucja była prawidłowo wszczęta, tzn. poprzedzało ją doręczenie zobowiązanemu upomnienia. W rozpoznawanej sprawie jednak organy nie wykazały, aby taka sytuacja miała miejsce, dlatego nie zachodzą przesłanki do wszczęcia ponownej egzekucji bez obowiązku uprzedniego doręczenia upomnienia. Okoliczność ta ma istotne znaczenie w sytuacji, gdy przedmiotem egzekucji są należności składkowe z lat 2006-2009, gdyż ich egzekwowanie jest ograniczone terminem przedawnienia.
Przepis art. 24 ust.4 ustawy systemowej, w brzmieniu obowiązującym w okresie wymagalności przedmiotowych należności (lata 2006-2009) stanowił, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 5b ustawy systemowej bieg terminu przedawnienia ulegał zawieszeniu od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Ustawą z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378, zwanej dalej ustawą zmieniającą) wprowadzono 5-letni termin przedawnienia należności z tytułu składek. Przepis ten zaczął obowiązywać od dnia 1 stycznia 2012 r., z zastrzeżeniem, że - na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej - do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg terminu przedawnienia rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzemieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Jeżeli jednak przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.
W związku z powyższym należy uznać, że brak prawidłowo wszczętej egzekucji podważałby skuteczność dokonanych czynności egzekucyjnych, a co za tym idzie bieg terminu przedawnienia należności składkowych nie zostałby zawieszony. Z tych względów skuteczne podniesienie zarzutu, o którym mowa w art.33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. skutkowałoby koniecznością umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Organy w wydanych postanowieniach powołały się na fakt zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności z uwagi na prowadzone w okresie od maja 2009 r. do kwietnia 2015 r. postępowanie egzekucyjne. Jednakże brak wykazania, że egzekucja została wszczęta po prawidłowym doręczeniu upomnienia prowadzi do uznania, że dokonane czynności egzekucyjne nie były skuteczne, w tym nie wywarły skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu w przedmiocie zgłoszonych zarzutów Sąd nakazał organowi egzekucyjnemu dokonać jednoznacznych ustaleń, co do prawidłowości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, poczynając od dołączenia do akt sprawy dokumentów upomnień kierowanych do zobowiązanego (skarżącego) i dowodów ich doręczenia.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Dyrektor Oddziału ZUS w [...], postanowieniem z [...] listopada 2020 r., odmówił uznania za zasadne wniesionych przez skarżącego zarzutów.
Odnosząc się do kwestii doręczenia skarżącemu upomnienia organ egzekucyjny stwierdził, że zgodnie z art. 15 u.p.e.a. oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia, nie ma on obowiązku doręczania upomnienia w przypadku ponownie wszczynanej egzekucji.
Jeżeli zaś chodzi o pierwotnie wszczętą egzekucję, to stosowne upomnienia z [...] stycznia 2009 r., o numerach: [....], dotyczące zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od sierpnia do grudnia 2008 r., zostały skierowane do skarżącego w dniu 2 lutego 2009 r. Zostały one wysłane na adres podany przez skarżącego (osoby prowadzącej działalność gospodarczą) jako adres zamieszkania.
Przedmiotowe upomnienia zostały odebrane pod adresem [...] ul. [...], przez matkę skarżącego – jego dorosłego domownika, w dniu 5 lutego 2009 r.
Kolejne upomnienia, dotyczące zaległych składek za okres od stycznia do lutego 2009 r., datowane na [...] kwietnia 2009 r., o numerach: [....], zostały odebrane osobiście przez skarżącego w dniu 14 kwietnia 2009 r.
Upomnienia dotyczące składek za marzec 2009 r., z [...] kwietnia 2009 r., o numerach: [....]także zostały przesłane na adres skarżącego i odebrane przez jego dorosłego domownika (córkę) w dniu 30 kwietnia 2009 r.
Mając na uwadze powyższe organ egzekucyjny za niezasadny uznał zarzut skarżącego oparty na twierdzeniach o niedoręczeniu mu upomnień.
W kwestii przedawnienia stwierdził natomiast, że tytuły wykonawcze, dotyczące zaległości składkowych od września do grudnia 2008 r. zostały doręczone skarżącemu 6 maja 2009 r. Tytuły dotyczące zaległości za styczeń i luty 2009 r. zostały doręczone skarżącemu, do rąk jego dorosłego domownika – matki.
W związku ze zbiegiem egzekucji egzekucję z rachunku bankowego skarżącego w [...] Bank Polska SA prowadził Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...], który postanowieniem z [...] marca 2015 r., umorzył postępowanie egzekucyjne, na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., tj. ze względu na fakt, że w postępowaniu tym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Przedmiotowe postanowienie stało się prawomocne 25 kwietnia 2015 r. Tak więc wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w 2009 r., tj. przed upływem terminu przedawnienia zaległości składkowych. Bieg terminów przedawnienia był zaś zawieszony do dnia umorzenia postępowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 24 ust. 5 b ustawy systemowej.
Tak więc z uwagi na zawieszenie biegu terminów przedawnienia zaległości, ich bieg został de facto wydłużony o blisko 6 lat. Tak więc ponownie wystawiono tytuły wykonawcze i na ich podstawie dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę skarżącego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w [...].
Przystępując do oceny stanowiska organu egzekucyjnego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] zauważył, że zgodnie z art. 34 § 1 zd. 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
W myśl zaś art. 34 § 1a u.p.e.a. jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.
Organ II instancji podkreślił, że wierzycielem w niniejszej sprawie jest ZUS Oddział w [...], natomiast organem egzekucyjnym – Dyrektor Oddziału ZUS w [...] .
Z mocy art. 83 c ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. ustawy systemowej, od wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowień Zakładu w sprawie stanowiska wierzyciela zażalenie nie przysługuje. W myśl zaś art. 83 c § 1 ustawy systemowej dla postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez kierownika terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu działającego jako organ egzekucyjny na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organem odwoławczym jest dyrektor izby administracji skarbowej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] zauważył również, że Naczelny Sąd Administracyjny (NSA), uchwałą 7 sędziów z 25 czerwca 2007 r., sygn. I FPS 4/06 (dost. w CBOiS – orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci - naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe.
Na tej podstawie uznał, że dokonana przez NSA wykładnia art. 34 § 1 u.p.e.a. ma za zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż Dyrektor Oddziału ZUS w [...], który prowadzi postępowanie egzekucyjne, w istocie reprezentuje ZUS i jest w odniesieniu do niego tym czym statio fisci dla Skarbu Państwa. Nie ma zatem konieczności uzyskiwania stanowiska wierzyciela, działającego jako organ egzekucyjny. Wierzyciel i organ egzekucyjny są bowiem tymi samymi podmiotami.
Skoro, zdaniem organu II instancji, stanowisko wierzyciela, jest w niniejszej sprawie wiążące dla organu, z mocy art. 34 § 1 u.p.e.a., to jest również wiążące dla organu odwoławczego, sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] podkreślił, że z uwagi na brzmienie art. 34 § 1 u.p.e.a. i linię orzeczniczą sądów administracyjnych, nie ma podstaw do merytorycznego orzekania o zarzutach nieistnienia lub przedawnienia zobowiązań. Nie jest bowiem organem wyższego stopnia nad organem egzekucyjnym I instancji, będącym jednocześnie wierzycielem, gdyż stoi na przeszkodzie temu treść art. 29 § 1 u.p.e.a., który zawęża zakres rozpoznania sprawy przez organ nadzoru, będący organem odwoławczym.
Organ odwoławczy jest też związany stanowiskiem wierzyciela, a tym samym nie ma kompetencji do jego kontroli.
W niniejszej sprawie organ egzekucyjny rozstrzygnął, co do zarzutu nieistnienia i przedawnienia egzekwowanego obowiązku oraz kwestii doręczenia upomnienia i zastosował procedurę z art. 34 § 1 u.p.e.a., wobec czego zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 153 P.p.s.a., poprzez niedokonanie wnikliwej analizy wyroku z 12 marca 2020 r., sygn. I SA/Rz 13/20, organ II instancji stwierdził, że Sąd zobligował w nim organ egzekucyjny do dokonania jednoznacznych ustaleń odnośnie prawidłowości wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W szczególności nakazał dołączenia do akt sprawy dokumentów upomnień, na których doręczenie skarżącemu organ się powołuje. Nakaz ten został wykonany, w związku z czym brak jest podstaw do czynienia z tego względu organowi zarzutów.
W kwestii możliwości wydania tylko jednego tytułu wykonawczego, dotyczącego tylko jednego obowiązku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] stanął na stanowisku, że umorzenie poprzedniego postępowania egzekucyjnego, ostatecznym postanowieniem w tym przedmiocie, nie oznacza, że na zobowiązanym przestał ciążyć określony obowiązek. W sytuacji ujawnienia jego majątku postępowanie egzekucyjne może zostać ponownie wszczęte, począwszy od jego początkowego stadium, tj. od doręczenia kolejnego tytułu egzekucyjnego. Tak więc ponowne wystawienie tytułów wykonawczych uznać należy za zasadne i prawidłowe.
W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] lutego 2021 r. skarżący wniósł o jego uchylenia, a także uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że przedmiot niniejszej sprawy został już rozstrzygnięty wyrokiem z 12 marca 2020 r., sygn. I SA/Rz 13/20, co organy obu instancji jednak ignorują. Przedłużały też one postępowanie, powołując się na nowe dowody w sprawie, których jednak nie ujawniły.
Skarżący zarzucił także, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], uniemożliwił mu zaznajomienie mu się z zebranymi dowodami i wypowiedzenie się odnośnie ich, zgodnie z art. 10 oraz art. 81 i art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, zwanej dalej K.p.a.).
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...], w przedmiocie uznania za niezasadne wniesionych przez skarżącego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Rozstrzygnięcie to zostało wydane po uchyleniu przez Sąd, wyrokiem z 12 marca 2020 r., sygn. I SA/Rz 13/20, poprzedniego postanowienia w tej sprawie, jak również poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego, tak więc, zgodnie z art. 153 P.p.s.a., wyrażona w tym wyroku ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania były wiążące w sprawie, nie tylko dla organów, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, ale także dla Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę. Nie uległy bowiem zmianie przepisy, odnoszące się do materii objętej zaskarżonym aktem.
Związanie organów rozstrzygających niniejszą sprawę wyrokiem z 12 marca 2020 r. przyznaje także skarżący, jednakże stoi on na stanowisku, że Sąd dokonał nim rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, co organy ignorują, dopuszczając się tym samym naruszenia art. 153 P.p.s.a.
Odnosząc się do tego rodzaju zarzutów należy kategorycznie stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistości. W wyroku z 12 marca 2020 r. Sąd w żadnym razie nie dokonał rozstrzygnięcia sprawy, w sugerowanym przez skarżącego kierunku, tj. nie wypowiedział się w przedmiocie upływu terminu przedawnienia egzekwowanych obowiązków (należności), o charakterze pieniężnym, ani też nie przesądził, że w postępowaniu egzekucyjnym skarżącemu, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów prawa, nie doręczono upomnień, warunkujących skuteczne jego przeprowadzenie i legalność prowadzonych czynności, bezpośrednio po nich następujących.
Uchylając poprzednio wydane, ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego, Sąd nakazał jedynie uzupełnienie ustaleń w sprawie, co do prawidłowości wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, poczynając od dołączenia do akt sprawy dokumentów upomnień kierowanych do zobowiązanego (skarżącego) i dowodów ich doręczenia. W tym zakresie podkreślił również, że uzupełnienie wskazanych wyżej braków, obejmujących zgromadzenie w aktach sprawy upomnień, na które powołuje się organ, a także dowodów ich doręczenia, a także tytułów wykonawczych, stworzy dopiero niezbędne warunki do oceny skuteczności wszczęcia poprzedniej egzekucji w sprawie. To zaś z kolei umożliwi rzeczowe wypowiedzenie się odnośnie konieczności ponownego doręczenia upomnień, a co za tym idzie także podnoszonego przez skarżącego przedawnienia egzekwowanych od niego obowiązków.
Wbrew twierdzeniom skarżącego organy obu instancji zastosowały się do wskazań Sądu, co do dalszego prowadzenia postępowania. Uzupełniły wskazane w wyroku braki w aktach sprawy, w następstwie których znalazły się w nich zarówno tytuły wykonawcze, jak również upomnienia, wraz z dowodami ich doręczenia.
Dyrektor Oddziału ZUS dokonał szczegółowej analizy poprawności tych czynności (zwłaszcza doręczeń), w szczególności w odniesieniu do upomnień, których niedoręczenia podnosił skarżący, nie stwierdzając w tym zakresie żadnych nieprawidłowości. Zawierająca je korespondencja została bowiem doręczona bezpośrednio skarżącemu lub też osobom uprawnionym do jej odbioru, w imieniu skarżącego – jego dorosłym domownikom (matce i córce), zgodnie z zasadami doręczania, o których mowa w K.p.a.
Zaprezentowaną ich ocenę podzielił Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], stwierdzając że upomnienia zostały w sposób prawidłowy doręczone skarżącemu. W tej sytuacji, brak było podstaw do kwestionowania tego rodzaju czynności, co skarżący zarzucił we wniesionych przez siebie zarzutach.
Odnośnie zarzutu przedawnienia, podobnie jak to miało miejsce w poprzednim postanowieniu, uchylonym wyrokiem z 12 marca 2020 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] stwierdził, że jest związany stanowiskiem organu egzekucyjnego, z czym Sąd się zgodził. Tak więc, będąc zwianym, zgodnie z art. 153 P.p.s.a. tym stanowiskiem, nie sposób jest obecnie tego kwestionować.
Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę, w następstwie skargi wniesionej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] lutego 2021 r., a w jej ramach dokonując także kontroli stanowiska wierzyciela, którym organ II instancji był związany, brak jest podstaw do jego kwestionowania. Jak to bowiem zauważono w wyroku z 12 marca 2020 r., przesądzenie kwestii prawidłowego dokonania doręczenia skarżącemu upomnień sprawia, że poprzednio prowadzone względem niego postępowanie egzekucyjne, zostało prawidłowo wszczęte, co pociąga za sobą daleko idące skutki, w odniesieniu okoliczności, do których wprost odnoszą się sformułowane przez skarżącego zarzuty.
I tak zgodne z prawem wszczęcie, prowadzenie i następnie umorzenie, na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., tj. ze względu na fakt, że w postępowaniu tym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, sprawia, że nie było konieczności ponownego wystosowania do skarżącego upomnień. Przesądza o tym przepis § 2 pkt 4 rozporządzenia, zgodnie z którym egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia wówczas, gdy dotyczy należności pieniężnych dochodzonych w ponownie wszczętej egzekucji administracyjnej w przypadku, o którym mowa w art. 61 ustawy (u.p.e.a.).
Podobnie skuteczne wszczęcie wcześniejszego postępowania egzekucyjnego, umorzonego w 2015 r., skutkowało zawieszeniem biegu terminów przedawnienia dochodzonych należności, a w konsekwencji ich wydłużeniem. Na skutego tego należności dochodzone w aktualnie prowadzonym postępowaniu – egzekwowane obowiązki o charakterze pieniężnym, także nie uległy przedawnieniu.
W kwestii wyliczenia poszczególnych terminów przedawnienia, w odniesieniu do każdej z dochodzonych należności, organ egzekucyjny, a zarazem wierzyciel, dokonał ich właściwej analizy, w kontekście obowiązujących w tym zakresie regulacji. Odniósł się także do problematyki zmiany regulacji w tym zakresie, tj. skrócenia biegu terminów przedawnienia w 2011 r., jak również odpowiednich przepisów intertemporalnych. Jego stanowisko w tym przedmiocie odpowiada prawu i jako takie nie budzi zastrzeżeń. W tej więc sytuacji, również drugi z podniesionych przez skarżącego zarzutów nie zasługuje na uwzględnienie.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy brak jest także podstaw do stwierdzenia uchybień ze strony organów, jeżeli chodzi o przepisy prawa procesowego, a zwłaszcza takich, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Przeciwne twierdzenia skarżącego w tym zakresie są gołosłowne, albowiem nie zostały poparte żadnymi konkretnymi argumentami.
W kwestii podnoszonego przez skarżącego niezapewnienia mu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a to w związku z niewystosowaniem do niego wezwania do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów stwierdzić należy, że przedmiotowa zasada, wyrażona w art. 10 K.p.a. nie znajduje zastosowania na gruncie postępowania egzekucyjnego. W jego ramach stosuje się regulacje K.p.a. jedynie odpowiednio, z mocy art. 18 u.p.e.a., tak więc z uwagi na jego specyfikę, definiowaną przez dążenie do przymusowego wyegzekwowania od zobowiązanego określonych obowiązków, a także istotną odrębność jego cech w stosunku do postępowania wyjaśniającego, stanowiącego najistotniejszy element postepowania administracyjnego, regulowanego przez K.p.a., brak jest możliwości bezpośredniego stosowania w ramach egzekucji funkcjonujących na jego gruncie instytucji.
Tak więc również ten zarzut skargi nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając więc na uwadze powyższe Sąd, nie znajdując podstaw do zakwestionowania legalności zaskarżonego postanowienia, kierując się art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.