I SA/RZ 280/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2005-09-23
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od darowiznyulga podatkowanieważność decyzjipostępowanie odwoławczeorgan odwoławczypodstawa prawnakoszty postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, ponieważ organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, od której nie wniesiono odwołania.

Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzje Urzędu Skarbowego dotyczące podatku od darowizny. Skarżąca zarzuciła nieprawidłową interpretację przepisów dotyczących wartości nieruchomości i służebności. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, uznając, że organ odwoławczy postąpił bez podstawy prawnej, utrzymując w mocy decyzję, od której nie wniesiono odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę M. Ch. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od darowizny. Organ pierwszej instancji stwierdził wygaśnięcie wcześniejszej decyzji przyznającej ulgę podatkową i określił zobowiązanie w podatku od darowizny. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy obie decyzje organu pierwszej instancji, mimo że skarżąca wniosła odwołanie tylko od jednej z nich. Sąd uznał, że postępowanie odwoławcze ma charakter skargowy i nie może być wszczęte z urzędu. W sytuacji, gdy nie wniesiono odwołania od jednej z decyzji, organ odwoławczy nie mógł jej utrzymać w mocy. Działanie to nastąpiło bez podstawy prawnej, co skutkowało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może wszcząć postępowania odwoławczego z własnej inicjatywy ani utrzymać w mocy decyzji, od której nie wniesiono odwołania.

Uzasadnienie

Postępowanie odwoławcze ma charakter skargowy i wymaga wniesienia odwołania przez stronę. Działanie organu odwoławczego bez podstawy prawnej skutkuje nieważnością decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (8)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 247 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Stwierdzenie nieważności decyzji, gdy decyzja obarczona jest wadą nieważności.

P. p. s. a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, gdy narusza prawo w sposób powodujący nieważność.

Pomocnicze

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P. p. s. a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd bada zgodność z prawem z uwzględnieniem stanu prawnego mającego zastosowanie do okoliczności faktycznych.

P. p. s. a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

u.p.s.d. art. 16 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn

Warunki uzyskania ulgi podatkowej.

u.p.s.d. art. 13

Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn

Określanie zobowiązania podatkowego.

u.p.s.d. art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn

Określanie wartości darowizny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy działał bez podstawy prawnej, utrzymując w mocy decyzję, od której nie wniesiono odwołania.

Odrzucone argumenty

Nieprawidłowa interpretacja art. 7 ust. 1 i 13 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn w zakresie szacowania wartości służebności osobistej.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie odwoławcze ma charakter skargowy i nie może być wszczęte z urzędu. W razie braku odwołania postępowanie przed organem odwoławczym nie znajduje uzasadnienia w prawie i decyzja wydana w takim trybie jest dotknięta wadą nieważności.

Skład orzekający

Bożena Wieczorska

przewodniczący

Kazimierz Włoch

sprawozdawca

Małgorzata Niedobylska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad prowadzenia postępowania odwoławczego w administracji, w szczególności w kontekście braku odwołania od decyzji organu pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę postępowania administracyjnego dotyczącą konieczności wniesienia odwołania przez stronę, co jest kluczowe dla zrozumienia granic działania organów administracji.

Organ odwoławczy nie może działać z własnej inicjatywy – kluczowa zasada postępowania administracyjnego.

Dane finansowe

WPS: 1499 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 280/04 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-09-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Bożena Wieczorska /przewodniczący/
Kazimierz Włoch /sprawozdawca/
Małgorzata Niedobylska
Symbol z opisem
6114 Podatek od spadków i darowizn
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 247 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Wieczorska Sędzia WSA Kazimierz Włoch /spr./ Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 23 września 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi M. Ch. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2003r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji i określenia zobowiązania w podatku od darowizny I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. określa, że powyższa decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej M. Ch. kwotę 60 (słownie: sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. [...] skierowaną do M.C. i solidarnie zobowiązanego E.G. Urząd Skarbowy stwierdził wygaśniecie decyzji tegoż Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 1998 r. Nr [...] przyznającej prawo do ulgi w podatku od darowizny i jednocześnie określił zobowiązanie w podatku od darowizny w kwocie 1499 zł.
Drugą decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. [...] skierowaną do M.C. i solidarnie zobowiązanej F.G. Urząd Skarbowy stwierdził wygaśnięcie decyzji tegoż Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 1998 r. Nr [...] przyznającej prawo do ulgi w podatku od darowizny i jednocześnie określił zobowiązanie w podatku od darowizny w kwocie 1499 zł.
M.C. wniosła odwołanie tylko od tej ostatniej decyzji, pomimo to Izba Skarbowa postąpiła tak jakby wniesione były odwołania od obydwu decyzji i decyzjami z tej samej daty tj. [...] sierpnia 2003 r. o takim samym numerze : [...], jedną skierowaną do M.C. i solidarnie zobowiązanego E.G., oraz drugą skierowaną do M.C. i solidarnie zobowiązanej F. G., utrzymała w mocy obie decyzje organu I instancji.
W uzasadnieniu podniesiono, że decyzjami z dnia [...] lutego Nr [...]Urząd Skarbowy orzekł, że podatek od otrzymanej przez M.C. darowizny od rodziców F. i E.G. w postaci nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym, nie należy się ze względu na przyznanie ulgi określonej w art. 16 ust. 1 pkt 1i 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. Nr 16, poz. 89 z 1997 r. ze zm.).
W trakcie kontroli stwierdzono, że podatniczka nie spełniła jednak warunku z powyższego przepisu, iż w darowanym budynku będzie mieszkać przez okres 5 lat od jego uzyskania- koniecznego dla uzyskania ulgi. Organy podatkowe podwyższyły wartość darowanej nieruchomości dla potrzeb określenia zobowiązania w podatku od darowizny, natomiast pozostawiły na dotychczasowym poziomie wartość służebności określonej w notarialnej umowie darowizny, co kwestionowała podatniczka utrzymując zasadność szacowania również długów i ciężarów w parciu o art. 13 oraz 7 ust 1 wyżej cyt. ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2003r. nr [...] dotyczącą M.C. oraz solidarnie zobowiązanej F.G. oddalono wyrokiem tut. Sądu z dnia 3 marca 2005r. sygn. akt. I SA/Rz 1383/03.
Natomiast w skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2003r. nr [...] skierowaną do M.C. i solidarnie zobowiązanego E. G., skarżąca M. C. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skarżąca zarzuciła nieprawidłową interpretację art. 7 ust. 1 i 13 ust. 7 wyżej cyt. ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Według skarżącej skoro organy podatkowe podwyższyły wartość darowanej nieruchomości, podwyższeniu powinna również ulec wartość służebności osobistej, która zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 10 listopada 1998r. sygn. akt IBISA960/97, powinna być określona według cen rynkowych z dnia złożenia zeznania podatkowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ i art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych występujących w sprawie.
Postępowanie odwoławcze ma charakter skargowy i nie może być wszczęte z urzędu. Dopiero czynność strony, którą jest wniesienie odwołania powoduje, że organ wyższego stopnia może korzystać z uprawnień jakie przewidziane są dla organu odwoławczego. W razie braku odwołania postępowanie przed organem odwoławczym nie znajduje uzasadnienia w prawie i decyzja wydana w takim trybie jest dotknięta wadą nieważności- wyrok NSA z dnia 13 lutego 1996r. sygn. akt SA/WR477/95- Temida (CD), Gdańsk 2000r.
Organ odwoławczy nie wezwał skarżącej celem określenia, czy jej zamiarem było odwołanie się również od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2003r. [...]skierowanej do M.C. i solidarnie zobowiązanego E.G., tylko z własnej inicjatywy utrzymał w mocy powyższą decyzję.
Działanie organu odwoławczego nastąpiło więc bez podstawy prawnej dlatego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 P. p. s. a. w związku z art. 247 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r- Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji organu II -giej instancji.
W oparciu o art. 200 P. p. s. a. zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej M.C. kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI