Orzeczenie · 2025-09-16

I SA/RZ 278/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Miejsce
Rzeszów
Data
2025-09-16
NSApodatkoweWysokawsa
podatek u źródładywidendyspółka dominującarzeczywisty właścicielsztuczna konstrukcjaunikanie opodatkowanianależyta starannośćodpowiedzialność płatnikazwolnienie podatkoweprawo unijne

Sprawa dotyczyła odpowiedzialności spółki C. z o.o. (dalej: Spółka) jako płatnika za niepobrany zryczałtowany podatek dochodowy od osób prawnych od dywidend wypłaconych w 2020 r. spółce dominującej z siedzibą na Malcie. Organy podatkowe uznały, że Spółka nie mogła skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania przewidzianego w art. 22 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (u.p.d.o.p.), ponieważ spółka dominująca nie była rzeczywistym właścicielem dywidend, a struktura transakcji była sztuczna w rozumieniu art. 22c u.p.d.o.p. Sąd administracyjny w Rzeszowie podzielił to stanowisko. Sąd podkreślił, że płatnik ma obowiązek dochowania należytej staranności przy weryfikacji warunków zwolnienia, w tym badania statusu rzeczywistego beneficjenta dywidendy. W ocenie Sądu, spółka dominująca nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej, a jej celem było uniknięcie opodatkowania, co było sprzeczne z celem dyrektywy UE dotyczącej dywidend i umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Sąd uznał, że spółka nie wykazała, iż jest rzeczywistym właścicielem dywidendy i że nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania w kraju rezydencji, co wykluczało zastosowanie zwolnienia. W konsekwencji, spółka jako płatnik ponosi odpowiedzialność za niepobrany podatek. Sąd oddalił skargę spółki, uznając decyzje organów za prawidłowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności płatnika, rzeczywistego właściciela dywidendy, sztucznych konstrukcji podatkowych oraz stosowania zwolnień podatkowych w kontekście prawa UE i umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wypłaty dywidend do spółki z innego państwa UE, gdzie pojawiają się wątpliwości co do rzeczywistego beneficjenta i sztuczności struktury.

Zagadnienia prawne (3)

Czy spółka będąca płatnikiem podatku u źródła od dywidend wypłaconych spółce dominującej z innego państwa UE ma obowiązek pobrania tego podatku, jeśli spółka dominująca nie jest rzeczywistym właścicielem dywidendy, a struktura transakcji jest sztuczna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, płatnik ma obowiązek pobrania podatku, jeśli nie dochował należytej staranności przy weryfikacji warunków zwolnienia, a struktura transakcji nosi znamiona nadużycia lub jest sztuczna.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że płatnik ma obowiązek weryfikacji statusu rzeczywistego beneficjenta dywidendy i prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej przez odbiorcę. Stwierdzono, że spółka dominująca nie była rzeczywistym właścicielem, a struktura była sztuczna, co wykluczało zastosowanie zwolnienia z opodatkowania i nakładało obowiązek poboru podatku na płatnika.

Czy wykładnia art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p. powinna uwzględniać pojęcie 'rzeczywistego właściciela' dywidendy, mimo że przepis mówi o 'uzyskującym dochody'?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wykładnia powinna uwzględniać pojęcie rzeczywistego właściciela, odwołując się do umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, prawa UE oraz celów regulacji, aby zapobiec nadużyciom i uniknięciu opodatkowania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że literalna wykładnia przepisu jest niewystarczająca. Konieczne jest uwzględnienie kontekstu międzynarodowego (umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania, dyrektywy UE) oraz celów regulacji, które mają zapobiegać nadużyciom i podwójnemu nieopodatkowaniu.

Czy struktura spółki dominującej, która otrzymuje dywidendy i reinwestuje je w instrumenty finansowe, bez prowadzenia działalności operacyjnej, może być uznana za sztuczną w rozumieniu art. 22c u.p.d.o.p.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli głównym celem takiej struktury jest uniknięcie opodatkowania, a sposób działania jest sztuczny i pozbawiony uzasadnionych przyczyn ekonomicznych.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na szereg okoliczności (np. niewielki kapitał, brak działalności operacyjnej, wysokie koszty doradztwa, reinwestowanie środków) świadczących o sztuczności struktury, której celem było uzyskanie korzyści podatkowych, a nie realizacja celów gospodarczych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę spółki C. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej płatnika.

Przepisy (23)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 30 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.p. art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 7b § ust. 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 22 § ust. 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 22 § ust. 4

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 22 § ust. 4a

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 26

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 22c

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 225

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 30 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 30 § § 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 72 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.p. art. 21 § ust. 3

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 4a § pkt 29

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 24a § pkt 18

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 26 § ust. 1f

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 26 § ust. 2e

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 26 § ust. 7a

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 28 § ust. 4 pkt 4-6

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 28b

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 26a

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka dominująca nie była rzeczywistym właścicielem dywidendy. • Struktura transakcji była sztuczna i miała na celu uniknięcie opodatkowania. • Płatnik nie dochował należytej staranności przy weryfikacji warunków zwolnienia z opodatkowania. • Zastosowanie zwolnienia byłoby sprzeczne z celem dyrektywy UE i umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Odrzucone argumenty

Spełnione zostały wszystkie warunki do zastosowania zwolnienia z opodatkowania dywidend. • Spółka dominująca była rzeczywistym właścicielem dywidendy. • Struktura spółek nie była sztuczna, a jej celem nie było uniknięcie opodatkowania. • Przepisy nie wymagają badania statusu 'rzeczywistego właściciela' dywidendy. • Podatek od zysków został już opodatkowany w Polsce na poziomie spółki.

Godne uwagi sformułowania

Płatnik ma obowiązek dochowania należytej staranności. • Struktura spółek powiązanych osobowo i kapitałowo oraz sposób działania Spółki i Spółki Dominującej okazały się sztuczne w rozumieniu art. 22c u.p.d.o.p. • Celem dyrektywy jest uniknięcie sytuacji, w której wypłacone zyski zostaną opodatkowane po raz pierwszy po stronie spółki zależnej i po raz drugi po stronie spółki dominującej. • Zastosowanie preferencji podatkowej nie może doprowadzić do wyeliminowania podwójnego opodatkowania poprzez wywołanie stanu podwójnego nieopodatkowania.

Skład orzekający

Małgorzata Niedobylska

sprawozdawca

Jarosław Szaro

przewodniczący

Piotr Popek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności płatnika, rzeczywistego właściciela dywidendy, sztucznych konstrukcji podatkowych oraz stosowania zwolnień podatkowych w kontekście prawa UE i umów o unikaniu podwójnego opodatkowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wypłaty dywidend do spółki z innego państwa UE, gdzie pojawiają się wątpliwości co do rzeczywistego beneficjenta i sztuczności struktury.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy złożonych zagadnień międzynarodowego prawa podatkowego, unikania opodatkowania i interpretacji przepisów UE, co jest kluczowe dla firm działających transgranicznie. Pokazuje, jak sądy analizują 'rzeczywistego właściciela' i 'sztuczne konstrukcje'.

Czy spółka z Malty naprawdę była właścicielem dywidendy? Sąd rozstrzyga o unikaniu opodatkowania.

Dane finansowe

WPS: 12 314 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst