I SA/Rz 274/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była analiza Regulaminu Cmentarza Komunalnego w S., zaskarżonego przez S.S. Skarżący podniósł dwa główne zarzuty: po pierwsze, że regulamin nie został prawidłowo opublikowany jako akt prawa miejscowego, a po drugie, że został ustanowiony przez nieuprawniony organ (prezesa przedsiębiorstwa komunalnego zamiast rady gminy). Dodatkowo, skarżący argumentował, że regulamin narusza jego prawo do kultu pamięci zmarłych (pradziadków pochowanych na cmentarzu) poprzez ograniczenie godzin odwiedzin oraz prawo do swobodnego przemieszczania się, wprowadzając zakaz wstępu dla osób nietrzeźwych. Sąd administracyjny uznał, że skarżący wykazał swój interes prawny, wywodząc go z prawa do kultu pamięci zmarłych, które obejmuje prawo do nawiedzania grobu. Sąd stwierdził, że ograniczenia godzinowe i zakaz wstępu dla osób nietrzeźwych stanowią nadmierne ograniczenie tego prawa. Co więcej, sąd uznał, że regulamin nie spełnia wymogów aktu prawa miejscowego, ponieważ nie został uchwalony przez radę gminy i nie został opublikowany w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Zamiast tego, został wydany przez przedsiębiorstwo komunalne w ramach umowy o administrowanie, co jest niedopuszczalne. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność zaskarżonego aktu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNieważność aktów prawa miejscowego wydanych z naruszeniem procedury publikacji i kompetencji organów, a także nadmierne ograniczanie praw obywatelskich przez regulaminy.
Dotyczy głównie aktów prawa miejscowego wydawanych przez organy samorządowe i ich administratorów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy regulamin cmentarza komunalnego, wydany przez przedsiębiorstwo komunalne na podstawie umowy o administrowanie z gminą, może być uznany za akt prawa miejscowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki regulamin nie może być uznany za akt prawa miejscowego, ponieważ powinien być uchwalony przez radę gminy w formie uchwały i opublikowany w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym, akty prawa miejscowego dotyczące korzystania z gminnych obiektów użyteczności publicznej wydaje rada gminy w formie uchwały i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Wydanie regulaminu przez przedsiębiorstwo komunalne w ramach umowy o administrowanie narusza te przepisy.
Czy ograniczenia godzinowe w dostępie do cmentarza oraz zakaz wstępu dla osób nietrzeźwych naruszają prawo do kultu pamięci zmarłych i prawo do swobodnego przemieszczania się?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nadmierne ograniczenia godzinowe i zakaz wstępu dla osób nietrzeźwych, bez wyraźnego ustawowego upoważnienia, naruszają prawo do kultu pamięci zmarłych i prawo do swobodnego przemieszczania się.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do nawiedzania grobu jest elementem prawa do kultu pamięci zmarłych. Ograniczenia godzinowe i zakaz wstępu dla osób nietrzeźwych, bez odpowiedniego uzasadnienia i ustawowego upoważnienia, stanowią nadmierne ograniczenie tego prawa oraz prawa do swobodnego przemieszczania się, zwłaszcza że cmentarz jest miejscem powszechnie dostępnym.
Czy skarżący posiada interes prawny w zaskarżeniu regulaminu cmentarza, na którym pochowani są jego wstępni?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarżący posiada interes prawny, ponieważ regulamin ogranicza jego prawo do kultu pamięci zmarłych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do nawiedzania grobu pradziadków jest elementem prawa do kultu pamięci po osobie zmarłej, wynikającym z art. 23 Kodeksu Cywilnego, co uzasadnia interes prawny w zaskarżeniu regulaminu ograniczającego to prawo.
Przepisy (11)
Główne
P.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia nieważności aktu.
u.s.g. art. 40 § ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Określenie kompetencji rady gminy do wydawania aktów prawa miejscowego w zakresie korzystania z gminnych obiektów użyteczności publicznej.
Pomocnicze
u.s.g. art. 41 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Możliwość wydawania przepisów porządkowych przez wójta w formie zarządzenia w przypadku niecierpiącym zwłoki.
u.s.g. art. 42
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Obowiązek ogłaszania aktów prawa miejscowego w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Podstawa do wywodzenia prawa do kultu pamięci po osobie zmarłej.
Konstytucja RP art. 52 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do swobodnego przemieszczania się.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności wymagają ustawowego upoważnienia.
Konstytucja RP art. 52 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia prawa do przemieszczania się wymagają ustawowego upoważnienia.
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Definicja aktu z zakresu administracji publicznej.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Regulamin nie został opublikowany w wojewódzkim dzienniku urzędowym. • Regulamin został ustanowiony przez nieuprawniony organ (przedsiębiorstwo komunalne zamiast rady gminy). • Ograniczenia godzinowe w dostępie do cmentarza naruszają prawo do kultu pamięci zmarłych. • Zakaz wstępu dla osób nietrzeźwych jest nadmiernym ograniczeniem prawa do przemieszczania się.
Godne uwagi sformułowania
nie można uznać, że przedmiotowy Regulamin jest aktem prawa miejscowego w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów • ma on charakter aktu z zakresu administracji publicznej • Działanie takie jest niedopuszczalne w świetle art. 40 ust.2 pkt u.s.g. • prawo do nawiedzania grobu pradziadków jest zatem dla skarżącego jednym z elementów prawa do kultu po zmarłych • wprowadzenie zakazu wstępu na cmentarz osobom, które alkohol ten wcześniej spożyły, ale których zachowanie – uwzględniając nawet szczególny charakter takiego obiektu jakim jest cmentarz – nie budzi zastrzeżeń, zdaniem Sądu jest zbyt nadmiernym ograniczeniem prawa do odwiedzania swoich bliskich na cmentarzu.
Skład orzekający
Grzegorz Panek
przewodniczący
Małgorzata Niedobylska
sprawozdawca
Piotr Popek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nieważność aktów prawa miejscowego wydanych z naruszeniem procedury publikacji i kompetencji organów, a także nadmierne ograniczanie praw obywatelskich przez regulaminy."
Ograniczenia: Dotyczy głównie aktów prawa miejscowego wydawanych przez organy samorządowe i ich administratorów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnie dostępnego miejsca (cmentarza) i pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur prawnych przy tworzeniu regulaminów, które wpływają na codzienne życie obywateli i ich prawa do pamięci o bliskich.
“Nieważny regulamin cmentarza: sąd stanął w obronie prawa do odwiedzania grobów i pamięci o bliskich.”
Dane finansowe
WPS: 300 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.