I SA/RZ 271/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2005-05-17
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościnadpłataspółka w upadłościsyndykdziałalność gospodarczastawka podatkowaprawo upadłościoweOrdynacja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki w upadłości na decyzję odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości, uznając, że posiadanie nieruchomości przez spółkę w upadłości, nawet zarządzaną przez syndyka, nadal kwalifikuje je jako związane z działalnością gospodarczą.

Spółka w upadłości wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001-2002, argumentując zmianę sposobu wykorzystania obiektów. Organy podatkowe odmówiły, uznając, że mimo upadłości, spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą, a posiadane nieruchomości powinny być opodatkowane według wyższych stawek. WSA w Rzeszowie oddalił skargę, potwierdzając, że status przedsiębiorcy i związek nieruchomości z działalnością gospodarczą pozostają aktualne, nawet gdy zarząd majątkiem sprawuje syndyk.

Sprawa dotyczyła wniosku spółki "s" Spółka z o.o. w upadłości o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001 i 2002 w kwocie ponad 327 tys. zł. Spółka argumentowała zmianę sposobu wykorzystania nieruchomości. Organy podatkowe, począwszy od Prezydenta Miasta M., a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmawiały stwierdzenia nadpłaty, uznając, że spółka w upadłości, która uzyskała zgodę sądu na prowadzenie działalności gospodarczej, nadal jest przedsiębiorcą, a posiadane przez nią nieruchomości są związane z tą działalnością i podlegają opodatkowaniu według stawek właściwych dla działalności gospodarczej. Skarżąca podnosiła liczne zarzuty proceduralne i materialnoprawne, w tym dotyczące błędnego ustalenia stron postępowania, braku uzasadnienia, przekroczenia terminów, a także błędnej wykładni przepisów prawa upadłościowego i podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę. Sąd uznał, że mimo ogłoszenia upadłości i zarządu majątkiem przez syndyka, spółka jako osoba prawna nadal posiada podmiotowość i prawo własności, a posiadanie nieruchomości przez spółkę w upadłości, która uzyskała zgodę na prowadzenie działalności, nadal kwalifikuje te nieruchomości jako związane z działalnością gospodarczą. Sąd podkreślił, że o wysokości stawki podatku decyduje pozycja prawna i faktyczna właściciela, a nie syndyka. Sąd stwierdził również, że większość zarzutów proceduralnych nie miała wpływu na wynik sprawy, a zarzut dotyczący wydania decyzji o "odmowie stwierdzenia nadpłaty" był niezasadny, gdyż brak podstaw do stwierdzenia nadpłaty uzasadnia takie rozstrzygnięcie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, spółka w upadłości, która uzyskała zgodę na prowadzenie działalności gospodarczej, jest traktowana jako przedsiębiorca, a posiadane przez nią nieruchomości są związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu według stawek właściwych dla działalności gospodarczej, niezależnie od tego, że zarząd majątkiem sprawuje syndyk.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że upadły nie traci podmiotowości prawnej ani prawa własności, a jedynie zarząd majątkiem przejmuje syndyk. Posiadanie nieruchomości przez spółkę w upadłości, która prowadzi działalność gospodarczą, decyduje o kwalifikacji tych nieruchomości jako związanych z działalnością gospodarczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (35)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 6 § ust. 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1997 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 6 § ust. 8 pkt 2

Ustawa z dnia 12 stycznia 1997 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 5 § ust. 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1997 r. o podatkach i opłatach lokalnych

p.d.g. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo o działalności gospodarczej

p.d.g. art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo o działalności gospodarczej

o.p. art. 207

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 75 § § 2 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 81a § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 233 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 74a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 72 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 247 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 139 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 140 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 125 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 247 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.u. art. 114

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe

p.u. art. 20 § ust. 1

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe

p.u. art. 60

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe

p.u. art. 90 § ust. 1

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe

k.c. art. 338

Kodeks cywilny

k.c. art. 337

Kodeks cywilny

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych ustaw

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1997 r. o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 12 stycznia 1997 r. o podatkach i opłatach lokalnych

o.p. art. 76 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 79 § § 2b

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Posiadanie nieruchomości przez spółkę w upadłości, która uzyskała zgodę na prowadzenie działalności gospodarczej, nadal kwalifikuje je jako związane z działalnością gospodarczą i podlega opodatkowaniu według wyższych stawek.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych, braku uzasadnienia, przekroczenia terminów, błędnej wykładni przepisów prawa upadłościowego i podatkowego. Argument, że spółka w upadłości nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów. Argument, że wydanie decyzji o "odmowie stwierdzenia nadpłaty" jest niezgodne z prawem. Argument, że przekroczenie terminu do rozpatrzenia wniosku o nadpłatę pozbawia organ prawa do wydania decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Podatnikiem pozostaje nadal podmiot upadły, natomiast syndyk jedynie działa za niego i przez to nie staje się odrębnym podmiotem od upadłego, a w szczególności podatnikiem w związku z podejmowanymi przez siebie czynnościami. O wysokości stawki podatku od nieruchomości decyduje pozycja prawna i faktyczna właściciela, a nie syndyka masy upadłości. Niezasadne jest twierdzenie skarżącego, że skoro Ordynacja podatkowa nie posługuje się sformułowaniem: "odmowa stwierdzenia nadpłaty" to wydanie decyzji z taką treścią rozstrzygnięcia jest naruszeniem przepisów.

Skład orzekający

Jacek Surmacz

przewodniczący sprawozdawca

Maria Piórkowska

sędzia

Kazimierz Włoch

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Kwalifikacja nieruchomości jako związanych z działalnością gospodarczą w przypadku spółek w upadłości, które kontynuują działalność; dopuszczalność decyzji o odmowie stwierdzenia nadpłaty."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki w upadłości i przepisów podatkowych obowiązujących w analizowanym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z upadłością spółek i kontynuacją działalności gospodarczej, co jest istotne dla praktyków prawa i księgowości.

Spółka w upadłości nadal płaci podatek od nieruchomości jak firma działająca? WSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 327 124,83 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 271/04 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-05-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-08-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jacek Surmacz /przewodniczący sprawozdawca/
Kazimierz Włoch
Maria Piórkowska
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Surmacz /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Kazimierz Włoch Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi "s" Spółka z o.o. ... w upadłości na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia ... kwietnia 2004r. Nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2001 i 2002r. - oddala skargę -
Uzasadnienie
I SA/Rz 271/04
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 26 września 2002r. (złożonym w Urzędzie Miejskim w M. w dniu 30 września 2002r.) Syndyk "A." Spółka z o.o. w M. w upadłości zwrócił się o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2001r. i 2002r. w łącznej kwocie 327.124,83zł, przy czym dołączył korekty deklaracji w przedmiocie podatku od nieruchomości. We wniosku – w części motywacyjnej – powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 kwietnia 1999r. sygn. akt I SA/Łd 628/97.
Prezydent Miasta M., decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...], powołując się na przepisy art. 207 i art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997r., nr 137, poz. 926 ze zm. – powoływanej dalej jako: Ordynacja podatkowa) w zw. z art. 6 ust. 3 i ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1997r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002r., nr 9, poz. 84 ze zm.) – powoływanej dalej jako: ustawa z 1991r., odmówił "A." Spółka z o.o. w M. w upadłości (powoływanej dalej jako: Spółka) stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata: 2001 i 2002r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że stosownie do art. 6 ust. 3 i ust. 8 pkt 2 ustawy z 1991r. – jeżeli w ciągu roku podatkowego nastąpiła zmiana sposobu wykorzystania budynku albo gruntu lub ich części, mająca wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła ta zmiana. Podatnik winien o tym fakcie powiadomić organ podatkowy oraz odpowiednio skorygować deklaracje w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych zmian. Niedopełniając tego obowiązku Spółka godziła się na zapłatę zadeklarowanego podatku, a w związku z tym należało odmówić stwierdzenia nadpłaty.
Odwołanie od tej decyzji wniósł Syndyk Spółki, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. nr [...], na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że przepisy art. 75 § 2 pkt 1 lit. b i art. 81a § 1 Ordynacji podatkowej – stanowiący o prawie podatnika do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty – nie wyklucza tego, iż zobowiązanie podatkowe w wysokości większej od należnej może powstać na skutek zaniechania przez podatnika z przysługującego mu uprawnienia do dokonania korekty deklaracji w zakreślonym terminie. Nie stoi temu na przeszkodzie art. 6 ust. 8 pkt 2 ustawy z 1991r., gdyż określa on tylko termin do złożenia deklaracji podatkowej i jej korekty, a nie jak uznał organ I instancji termin do wykonania obowiązku przez podatnika nałożonego przez prawo materialne. Żaden z przepisów ustawy z 1991r. ani innego aktu normatywnego nie zawiera zakazu złożenia korekty deklaracji podatkowej po upływie terminu przewidzianego do złożenia deklaracji. Tego rodzaju korektę uznać należy za podatnie wszczynające postępowanie podatkowe w celu określenia należnego podatku w wysokości innej niż wynika z deklaracji złożonej w ustawowym terminie, a w konsekwencji – stwierdzenia istnienia lub nieistnienia nadpłaty. Obowiązkiem organu podatkowego I instancji jest przeprowadzenie postępowania polegającego na czynnościach weryfikujących prawidłowość złożonej korekty deklaracji ewentualnie wszczęcie procedury kontrolnej w celu ustalenia stanu faktycznego w zakresie prowadzenia (lub nie) w latach 2001-2002 przez Syndyka działalności gospodarczej w posiadanych nieruchomościach i obiektach budowlanych.
Prezydent Miasta M., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...], na podstawie art. 74a, art. 75 § 2 pkt 1b w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 i art. 207 Ordynacji podatkowej, odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata: 2001 i 2002 w kwocie 327.124,83zł, przy czym decyzję tę skierował do "A." Spółka z o.o. w M. w upadłości reprezentowana przez Syndyka. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w okresie od 1 stycznia 2001r. do 31 grudnia 2002r. Spółka prowadziła działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo o działalności gospodarczej oraz była przedsiębiorcą w rozumieniu art. 2 ust. 2 tej ustawy. Tego ustalenia dokonano na podstawie opinii wydanej przez biegłego rewidenta, wymienionych postanowień Sądu Rejonowego w R., faktur, dokumentacji z badania sprawozdania finansowego. Podkreślono, że Syndyk uzyskał ze strony Sądu Rejonowego w R. zgodę na prowadzenie działalności gospodarczej (wnioski z dnia 22 grudnia 2000r. i 2 stycznia 2002r.). Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z 1991r. za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty zabudowane i niezabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy. W związku z tym wszystkie grunty i budynki będące w posiadaniu Spółki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości wg stawki właściwej dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą.
Odwołanie od tej decyzji wniósł Syndyk, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu tego odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium podało, że Syndyk Spółki w latach: 2001-2002 miał sądowe zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej (stosownie do art. 114 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934r. Prawo upadłościowe – Dz.U. z 1991r., nr 118, poz. 512 ze zm.). Organ odwoławczy wskazał, że zarówno w orzecznictwie (np. wyrok NSA z 7 kwietnia 1999r. sygn. akt I SA/Łd 628/97 – Lex nr 40907), jak i w doktrynie (Leonard Etel "Podatek od nieruchomości, rolny, leśny" C.H.Beck 2003 – str. 202) ugruntowany jest pogląd, że w przypadku, gdy Syndyk, po ogłoszeniu upadłości, uzyskał zgodę na prowadzenie działalności gospodarczej, wszystkie znajdujące się w posiadaniu "przedsiębiorcy" – upadłego, grunty oraz budynki należy opodatkować stawką odpowiednią dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W związku z tym należy uznać, że przytoczone w odwołaniu zarzuty są bezzasadne. Kolegium dodało, że opinia biegłego rewidenta nie stanowiła jedynej podstawy rozstrzygnięcia w sprawie i rzeczywiście, w przedstawionym stanie faktycznym, była ona bezcelowa. Biegły rewident nie posiada wiadomości specjalnych umożliwiających mu w kontekście niniejszej sprawy wydanie opinii w przedmiocie prowadzenia przez "powoda" działalności gospodarczej. Nie ma to jednak żadnego wpływu na treść orzeczenia.
Ponadto wskazano, że żaden przepis prawa nie statuuje związania organu podatkowego wytycznymi organu odwoławczego. Z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej wynika jedynie, że organ odwoławczy może wskazać okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W ocenie Kolegium nie naruszono art. 114 cytowanego Prawa upadłościowego ani przepisów dotyczących czynności sprawdzających.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2004r. wniósł Syndyk Spółki poprzez pełnomocnika.
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności lub uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a także o stwierdzenie nieważności lub uchylenie w całości decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...] oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania prawem przepisanych.
Zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucił:
1) dokonanie błędnych ustaleń faktycznych ze skutkiem w postaci skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie, czym naruszono art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w związku z art. 60 Prawa upadłościowego,
2) brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, co narusza art. 210 pkt 6 Ordynacji podatkowej,
3) przekroczenie terminu załatwienia sprawy i niewykonanie obowiązku poinformowania o tym strony wraz ze wskazaniem przyczyn, co narusza art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 140 § 1, a dodatkowo art. 125 § 1 Ordynacji.
4) błędną wykładnię art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej i przez to przyjęcie, że organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia nie jest obowiązany wskazać jakie okoliczności faktyczne powinny być w sprawie wyjaśnione.
Ponadto obu decyzjom (wydanym przez organy: I i II instancji) zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego przez pominięcie przy rozstrzyganiu - mających zastosowanie w sprawie – przepisów ordynacji podatkowej (w brzmieniu z chwili składania wniosku o stwierdzenie nadpłaty), przez co organ naruszył dwumiesięczny termin do zwrotu nadpłaty, po którym to terminie nie mógł już wydać decyzji "w postępowaniu o stwierdzenie nadpłaty" w związku z tym wydał z rażącym naruszeniem prawa decyzję nielegalną (art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej), a nie dokonując zwrotu nadpłaty pomimo obowiązku, naruszył art. 120 Ordynacji podatkowej (zasada praworządności),
2) wydanie decyzji "o odmowie stwierdzenia nadpłaty", podczas gdy przepisy prawa podatkowego nie przewidują tego rodzaju rozstrzygnięcia (decyzja nielegalna art. "247 § pkt 2"),
3) ewentualnie, naruszenie prawa formalnego przez wydanie decyzji rozstrzygającej sprzeczne z przywołaną podstawą prawną, na podstawie której decyzję tę wydano. Skutkiem tego zamiast decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, wydano decyzję z której wynika, że organ uchyla się od załatwienia sprawy. Naruszenie to ma wpływ na wynik sprawy przez co powstała przesłanka do uchylenia aktu administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a "ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi"),
4) wydanie decyzji w oparciu o nieistniejące przepisy prawa (nie istniejący przepis art. 75 § 2 pkt 1b Ordynacji podatkowej),
5) niezastosowanie art. 20 Prawa upadłościowego, a przez to błędne zastosowanie art. 2 prawa o działalności gospodarczej i przyjęcie, że upadły przedsiębiorca jest "przedsiębiorcą" w rozumieniu przytoczonego przepisu,
6) rozstrzygnięcie z pominięciem treści normatywnej art. 114 Prawa upadłościowego,
7) naruszenie art. 197 § 2 Ordynacji podatkowej przez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o tę opinię, pomimo nieistnienia ustawowego przyzwolenia na przeprowadzenie tego rodzaju dowodu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreśliło, że przepis art. 76 § 1 pkt 4 w zw. z art. 79 § 2b Ordynacji podatkowej w brzmieniu na dzień złożenia wniosku, którego naruszenie podnosi skarżący, ma zastosowanie, co także wskazano w skardze, do sytuacji gdy prawidłowość skorygowanego zeznania nie budzi wątpliwości organu podatkowego, a jak wynika z całości toczącego się postępowania organ podatkowy nie uznał korekty deklaracji za prawidłową, zatem nie naruszył terminu wskazanego przez podatnika. Z kolei przepis art. 75 § 1 pkt 1 lit.b Ordynacji podatkowej – w brzmieniu na dzień wydania decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia [...] stycznia 2004r. – wskazuje, że podatnik przy zachowaniu odpowiednich warunków określonych przepisem, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Zatem organ podatkowy związany wnioskiem strony albo stwierdza nadpłatę lub, gdy ona nie wystąpiła, odmawia stwierdzenia nadpłaty.
Podniesienie przez stronę, iż decyzja Prezydenta Miasta M. została wydana w oparciu o nieistniejący przepis prawa jest zarzutem pozaprawnym, bowiem wystąpiła tu zwykła omyłka pisarska, nieistotna, gdyż przepis bez trudu da się "zidentyfikować". Tego typu omyłka znajduje się również na stronie 2 skargi w punkcie 2, gdzie powołuje się przepis art. 247 § 2 Ordynacji podatkowej, którego nie ma.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływana dalej jako: p.p.s.a.) kontrola zaskarżonych decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych występujących w sprawie, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami prawnymi wskazanymi w skardze.
W pierwszej kolejności – odnosząc się do zarzutu sformułowanego w skardze – wyjaśnić należy, że zgodnie z unormowaniami Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934r. Prawo upadłościowe (Dz.U. nr 118, poz. 512 ze zm.) konsekwencją ogłoszenia upadłości jest utrata przez upadłego prawa zarządu i możności korzystania oraz rozporządzania majątkiem należącym do niego w dniu ogłoszenia upadłości, a także nabytym w toku postępowania, który to majątek stanowi masę upadłości (art. 20 ust. 1). Majątek upadłego obejmuje, z mocy samego prawa, wyznaczony syndyk, który zarządza tym majątkiem i przeprowadza jego likwidację (art. 90 ust. 1). Stosownie do art. 60 prawa upadłościowego, wszelkie postępowania (również administracyjne) dotyczące mienia wchodzącego w skład masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone tylko przez syndyka lub przeciwko niemu, przy czym równocześnie podkreślić należy, że w orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości kwestia, iż przez ogłoszenie upadłości podmiot upadły nie traci ani swej podmiotowości prawnej ani prawa własności swego majątku, tyle tylko, że zarząd tym majątkiem obejmuje Syndyk i on też podejmuje wszelkie czynności dotyczące tegoż majątku stanowiącego masę upadłości ze skutkiem dla upadłego. Skutkiem ogłoszenia upadłości nie jest utrata przez upadłego prawa własności do swego majątku. Upadły traci jedynie atrybuty tego prawa w postaci sprawowania zarządu, możliwości korzystania z majątku i rozporządzania nim. Objęcie majątku przez syndyka (art. 90 Prawa upadłościowego) nie oznacza nabycia własności w rozumieniu przepisów prawa cywilnego (W.Kubala Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 września 1994r. II UZP25/94- Glosa 1995/7/12 - t.1). Oznacza to, że podatnikiem pozostaje nadal podmiot upadły, natomiast syndyk jedynie działa za niego i przez to nie staje się odrębnym podmiotem od upadłego, a w szczególności podatnikiem w związku z podejmowanymi przez siebie czynnościami. Charakter prawny syndyka jest sporny, jednakże należy podkreślić, iż skoro to syndyk działa przez upadłego we wszystkich postępowaniach dotyczących masy upadłości, w tym także w postępowaniach administracyjnych podatkowych, to właśnie syndyk musi mieć zapewniony udział w tychże postępowaniach i jemu też powinny być doręczane decyzje zapadłe w tych postępowaniach ze wskazaniem go jako działającego za upadły podmiot. Prezentowany jest pogląd w doktrynie, że w takich postępowaniach upadły jest stroną w znaczeniu materialnym, syndyk zaś jest stroną w znaczeniu procesowym, przy czym chodzi oczywiście o stan rzeczy zachodzący po jednej ze stron (W.Broniewicz "Stanowisko syndyka upadłości w procesach z jego udziałem" – PiP 1993/2/41 – t.2). Zarzut, iż decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skierowano do osoby nie będącej stroną w sprawie, czym naruszono art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w związku z art. 60 Prawa upadłościowego, został przez autora skargi sformułowany w związku z tym, że organ odwoławczy wskazał w części wstępnej decyzji, iż odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta M. wniósł upadły. Ponadto w uzasadnieniu też wskazano upadłego jako wnioskodawcę domagającego się stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości. Z akt administracyjnych wynika, że przy doręczeniu decyzja organu odwoławczego została zaadresowana do upadłego. Niewątpliwie zaadresowanie decyzji przy doręczeniu do upadłego bez zaznaczenia osoby syndyka jest błędem, co jednak nie miało wpływu na wynik sprawy, skoro syndyk brał udział w postępowaniu, wnosił odwołania od decyzji organu I instancji, jak również skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Konsekwencją powyżej wspomnianych unormowań prawa upadłościowego jest również to, że to nie syndyk prowadzi działalność gospodarczą lecz upadły. Syndyk działa w interesie upadłego. W związku z tym nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko prezentowane przez skarżącego, że Spółka w upadłości nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. z 1999r., nr 101, poz. 1178 ze zm.). Upadły ma osobowość prawną. Spółka utworzona została w celu prowadzenia działalności gospodarczej i jako osoba prawna działać będzie do czasu wykreślenia z rejestru handlowego. Jako osoba prawna utworzona w celu prowadzenia działalności gospodarczej traktowana jest jako przedsiębiorca, również w rozumieniu art. 5 ustawy z 1991r. Art. 5 ust. 3 ustawy z 1991r. do dnia 30 listopada 2002r. tj. do czasu wprowadzenia zmian ustawą z dnia 30 października 2002r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2002r., nr 200, poz. 1683 ze zm.) stanowił, że za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty zabudowane i niezabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy, a w szczególności:
1) grunty pod budynkami produkcyjnymi, magazynowymi, administracyjnymi, socjalnymi i hotelowymi,
2) grunty pod budowlami i urządzeniami,
3) grunty zajęte na drogi wewnętrzne i place manewrowe, place składowe, zieleńce oraz tereny, na których są lub mają być realizowane zadania inwestycyjne,
4) grunty wyłączone na cele nierolnicze lub nieleśne:
a) na skutek prowadzonej działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna albo na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej,
b) do czasu przywrócenia tym gruntom charakteru rolniczego lub leśnego.
Po zmianie dokonanej wyżej wspomnianą ustawą z 30 października 2002r. ustawodawca w art. 1a ust. 1 pkt 3 zdefiniował użyte w ustawie określenie grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jako: grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Ustawa z 1991r. odwołuje się w art. 2 ust. 1 ustawy do posiadania samoistnego określając podmioty będące podatnikami podatku od nieruchomości. Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie, podzielając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 24 maja 2004r. sygn. FSK 90/04 – ONSA i WSA 2004/3/62, stwierdza że autor skargi, a także organy orzekające w sprawie błędnie uznały, że podstawę dla rozstrzygnięcia sprawy wszczętej wskutek złożenia wniosku syndyka o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości decydujące znaczenie ma pozycja prawna i faktyczna syndyka Spółki. O wysokości stawki podatku od nieruchomości decyduje pozycja prawna i faktyczna właściciela, a nie syndyka masy upadłości. Jak już wyżej wspomniano upadły nie traci prawa własności w stosunku do swojego majątku, pozostaje jego właścicielem, traci jedynie atrybuty w postaci sprawowania zarządu, możliwości korzystania z majątku i rozporządzania nim. We wspomnianym wyroku Sąd wskazał, że z istoty wykonywanych zadań syndyk jest dzierżycielem, gdyż rzeczą faktycznie włada za przedsiębiorcę (art. 338 K.c.). Nawet akceptując pogląd, że syndyk działa również w interesie własnym można mu przypisać status posiadacza zależnego. Istotne jest, że nie będzie on nigdy władał tym majątkiem jak właściciel, a więc nie będzie posiadaczem samoistnym, a forma jego władztwa nad rzeczą nie wpływa na ciągłość posiadania samoistnego przez właściciela (art. 337 K.c.). Podkreślił Sąd, że z punktu widzenia treści stosunku prawno-podatkowego istotna jest pozycja posiadacza samoistnego, który zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 1991r. może być podatnikiem obok właściciela. Posiadanie gruntu przez Spółkę w upadłości, które było podstawą kwalifikowania spornych gruntów jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej do chwili ogłoszenia upadłości Spółki, po tym zdarzeniu pozostaje nadal posiadaczem samoistnym. Brak zatem uzasadnionych podstaw, aby z chwilą objęcia obowiązków przez syndyka posiadanie gruntów i budynków przez podatnika miało przestać decydować o kwalifikacji skutkującej należnymi stawkami podatku. Dodać należy, że w omawianym stanie prawnym grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegające podatkowi od nieruchomości, są z mocy prawa związane z działalnością gospodarczą i podlegają opodatkowaniu stawkami określonymi w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z 1991r. (uchwała 5 sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2001r. sygn. FPK 3/00 - ONSA 2001/4/150). Jak już wspomniano, zarówno skarżący jak i organy błędnie za podstawę rozstrzygnięcia sprawy uznawały konieczność ustalenia pozycji prawnej i faktycznej syndyka. To naruszenie prawa materialnego nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.
Przekroczenie terminu załatwienia sprawy i niewykonania obowiązku poinformowania o tym strony wraz ze wskazaniem przyczyn nie jest naruszeniem przepisów, które mogłyby mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia w okolicznościach niniejszej sprawy.
Zarzut naruszenia art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej jest nieuzasadniony, podobnie jak wskazywane przez autora skargi przepisy Prawa upadłościowego. W sposób sprzeczny z przepisami, co zresztą przyznało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rewidenta, ale w konsekwencji to naruszenie również nie miało wpływu na wynik sprawy.
Niezasadne jest twierdzenie skarżącego, że skoro Ordynacja podatkowa nie posługuje się sformułowaniem: "odmowa stwierdzenia nadpłaty" to wydanie decyzji z taką treścią rozstrzygnięcia jest naruszeniem przepisów. Skoro ustawodawca używa sformułowania pozytywnego (w tym przypadku: "stwierdzenie nadpłaty"), to w sytuacji kiedy nie wskazuje treści negatywnego rozstrzygnięcia, uprawnionym jest używanie, przy stosowaniu prawa negatywnego sformułowania w sytuacji, gdy brak podstaw do stwierdzenia uprawnienia strony, w tym przypadku stwierdzenia nadpłaty. Brak podstaw, aby w takiej sytuacji – jak tego domaga się autor skargi – należało wydać decyzję w przedmiocie zobowiązania podatkowego. Podkreślić bowiem należy, że stosownie do unormowań zawartych w ustawie z 1991r. podatnicy podatku od nieruchomości, będącymi osobami prawnymi, składają stosowne deklaracje, dokonując samoobliczenia podatku, bez wezwania uiszczają ten podatek. Spółka dokonywała tych czynności, natomiast postępowanie wszczęte z wniosku o stwierdzenie nadpłaty uruchomiło odrębne postępowanie niż mające na celu określenie zobowiązania w podatku od nieruchomości.
Sąd nie podziela również stanowiska skarżącego, że upływ dwumiesięcznego terminu od momentu złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty spowodował, że organy rozstrzygające sprawę nie były uprawnione do wydania decyzji o odmowie stwierdzenia nadpłaty, gdyż jak słusznie zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę, przepisy art. 76 § 1 pkt 4 w zw. z art. 79 § 2b Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty miały zastosowanie do sytuacji, gdy prawidłowość skorygowanego zeznania nie budzi wątpliwości organu podatkowego. Skro wątpliwości takie istniały to przepis ten nie miał zastosowania.
Reasumując skarga nie zasługuje na uwzględnienie i dlatego podlega oddaleniu po myśli art. 151 p.p.s.a.
10-07-07bj