I SA/Rz 268/23

I SA/Rz 268/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jarosław Szaro /sprawozdawca/
Piotr Popek /przewodniczący/
Tomasz Smoleń
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 479
art. 54 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 61, art. 61a, art. 156 § 1 pkt 3, art. 110u, art. 18
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Tomasz Smoleń, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 października 2023 r. sprawy ze skargi K.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 28 lutego 2023 r., nr - nr 1801-IEE.711.119.2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi K. K. (dalej: Skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS) z 28 lutego 2023 r. nr 1801-IEE.711.119.2022, o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność organu egzekucyjnego dotyczącą obwieszczenia o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. (dalej: organ egzekucyjny lub NUS) prowadzi postępowanie egzekucyjne w stosunku do K. K. (dalej: Zobowiązanego), na podstawie tytułu wykonawczego z
[...] października 2015 r. nr [...], w zakresie należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za 2008 r.
Zawiadomieniem z 19 października 2017 r. nr [...], organ egzekucyjny dokonał zajęcia nieruchomości Zobowiązanego położonej w R., objętej księgą wieczystą nr [...], tj. działki ewidencyjne nr [...] i [...].
Obwieszczeniem z 30 listopada 2021 r. nr [...], organ egzekucyjny, podał do publicznej wiadomości, o terminie opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości.
Pismem z 11 stycznia 2022 r. Zobowiązany wniósł skargę na czynności organu egzekucyjnego w postaci obwieszczenia o terminie opisu i oszacowania ww. nieruchomości.
Pismem z 15 lutego 2022 r. Zobowiązany, reprezentowany przez adwokata wniósł ponownie skargę na czynności organu egzekucyjnego w postaci obwieszczenia o terminie opisu i oszacowania ww. nieruchomości.
Postanowieniem z [...] marca 2022 r. nr [...], NUS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o terminie opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości, wniesionej pismem z 11 stycznia 2022 r.
W uzasadnieniu NUS wskazał, że zawiadomił Zobowiązanego o terminie opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości, przesyłając obwieszczenie z 30 listopada 2021 r. i jednocześnie pouczając o prawie wniesienia - w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości - zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że obwieszczenie o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości nie stanowi rozstrzygnięcia, nie jest także czynnością egzekucyjną organu egzekucyjnego. Brak jest zatem przepisów, które dopuszczałyby możliwość złożenia skargi na ww. obwieszczenie.
Postanowieniem z [...] marca 2022 r. nr [...], NUS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o terminie opisu i oszacowania wartość ww. nieruchomości, wniesionej pismem z 15 lutego 2022 r., przedstawiając tożsame uzasadnienie jak w postanowieniu z 11 marca 2022 r.
Zobowiązany wniósł zażalenie na postanowienie NUS z 11 marca 2022 r.
Złożył też zażalenie na postanowienie NUS z 17 marca 2022 r.
Postanowieniem z 16 sierpnia 2022 r. nr 1801-IEE.711.47.2022, DIAS utrzymał w mocy postanowienie NUS z [...] marca 2022 r.
W uzasadnieniu DIAS wskazał, że brak jest przepisów, które dopuszczałyby możliwość złożenia skargi na obwieszczenie o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
Postanowieniem z 16 sierpnia 2022 r. nr 1801-IEE.711.55.2022, DIAS uchylił zaskarżone postanowienie NUS z [...] marca 2022 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu DIAS wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu organ egzekucyjny orzekł w sprawie już rozstrzygniętej innym postanowieniem, co było działaniem nieprawidłowym.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, NUS postanowieniem z [...] września 2022 r. nr [...] - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o terminie opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości.
W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie ww. skargi zostało już wydane postanowienie z [...] marca 2022 r., zatem ponowne orzekanie w tym samym przedmiocie, stanowiłoby naruszenie zasady res iudicata - powagi rzeczy osądzonej.
Na to postanowienie zażalenie wniósł Zobowiązany, reprezentowany przez adwokata, nie zgadzając się z argumentacją organu dotyczącą braku podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
Postanowieniem z 28 lutego 2023 r., opisanym na wstępie DIAS - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu DIAS wskazał, że pismem z 11 stycznia 2022 r. Zobowiązany wniósł skargę na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Postanowieniem z [...] marca 2022 r., organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ww. skargi. Następnie postanowieniem z 16 sierpnia 2022 r., DIAS - utrzymał w mocy postanowienie NUS z [...] marca 2022 r. Rozstrzygnięcie to nie zostało zaskarżone, i stało się ostateczne w administracyjnym toku instancji.
Pismem z 15 lutego 2022 r. K. K., reprezentowany przez adwokata - ponownie wniósł skargę na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o terminie opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości.
DIAS zwrócił uwagę, że NUS postanowieniem z [...] marca 2022 r., zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie kolejnej skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Rozstrzygnięcie to wynikało z faktu, że sprawa skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, została już rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem z [...] marca 2022 r.
DIAS podkreślił, że w sprawie bezspornym jest, że Zobowiązany zarówno pismem z 11 stycznia 2022 r., jak i pismem 15 lutego 2022 r. - wniósł skargę na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Ww. pisma dotyczyły zatem tego samego przedmiotu postępowania, tj. skargi na czynności organu egzekucyjnego dotyczące obwieszczenia o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika, aby w sprawie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych bądź też prawnych, które uzasadniałyby odmienne, niż wcześniej wydane, rozstrzygnięcie skargi Zobowiązanego w tym przedmiocie. W związku z powyższym zasadna była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie kolejnej skargi złożonej w tym samym przedmiocie.
K. K., reprezentowany przez adwokata skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na postanowienie DIAS z 28 lutego 2023 r., wnosząc o jego uchylenie i postanowienia go poprzedzającego oraz przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.;
- art. 61 § 1 oraz 61 a § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.; dalej: k.p.a.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że organ I instancji nie był obowiązany do wszczęcia postępowania w sprawie,
- art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) poprzez jego niezastosowanie i pominięcie, że treść pisma, które powinno inicjować postępowanie (gdyby nie odmowa wszczęcia postępowania) obligowała również do zbadania wniosku pod kątem ww. przepisu.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w postępowaniu, które nie zostało wszczęte mimo wniesionej skargi, ocenie podlegać mogły wyłącznie kwestie formalnoprawne dotyczące prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, w związku z dokonywaniem czynności egzekucyjnych. W tym stanie rzeczy to, że Skarżącemu przysługuje prawo do zgłoszenia zarzutów do opisu i oszacowania, nie wyłączało i nie wyłącza jego uprawnienia do wniesienia skargi na nieprawidłowo (bo naruszającą prawo) - czynność w postępowaniu egzekucyjnym, a organ odwoławczy pominął te okoliczności.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona. Organ nie naruszył prawa i zasadnie uznał, że w sprawie zaistniały podstawy do odmowy wszczęcia postepowania w przedmiocie skargi na czynność organu egzekucyjnego dotyczącej obwieszczenia o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
Prawo do wniesienia skargi na czynność organu egzekucyjnego przewidziane zostało w przepisie art. 54 § 1 upea, który stanowi, że zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Jest to środek służący do obrony jego interesów w trakcie postępowania, zabezpieczający go przez działaniem bezprawnym czy tylko niecelowym i nadmiernym organu egzekucyjnego. Powołany przepis ma charakter ogólny i środek ten ma zastosowanie do czynności podejmowanych przez organ. W prawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustawodawca przewidział jednak także specjalne środki zaskarżenia czynności organu , związane z charakterem dokonanej czynności. Takim środkiem są przewidziane 110u ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzuty do opisu i oszacowania nieruchomości.
Kwestia rozstrzygnięcia czy zarzuty te wykluczają wniesienie skargi na taką właśnie czynność organu ( opis i oszacowanie nieruchomości ) wykracza poza ramy sprawy niniejszej.
Nie może bowiem budzić wątpliwości, że z danego środka ochrony przewidzianego dla zobowiązanego w prawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , opierając się na tej samej argumentacji faktycznej i prawnej może on skorzystać jedynie raz, nie może skutecznie ponawiać go, powołując się po raz kolejny na takie same argumenty.
W postępowaniu egzekucyjnym, jeżeli przepisy upea nie stanowią inaczej odpowiednie zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.( art. 18 upea ).
W takim zaś przypadku znajdują zastosowanie ( co wskazały organy ) przepisy art. 61 i 61a kpa regulujące kwestie, kiedy postępowanie może być wszczęte, jak także postępowanie organu , kiedy takie postępowanie wszczęte być nie może, w tym z innych, uzasadnionych przyczyn.
Za taką uzasadnioną przyczynę powodującą odmowę wszczęcia postępowania należy uznać złożenie wniosku po raz wtóry, tożsamego faktycznie i prawnie z wnioskiem pierwotnym. Niedopuszczalne jest bowiem procedowanie tej samej kwestii w postępowaniu administracyjnym po raz kolejny. Sprawa oparta na tych samych podstawach faktycznych i prawnych może być procedowana tylko jeden raz i ponowne wszczęcie postępowania byłoby niedopuszczalne bądź to z uwagi na zawisłość sporu ( lis pendens ) bądź też na ostateczne zakończenie sprawy ( res iudicata ). Przepis art. 156 § 1 pkt 3 kpa stanowi bowiem, że stwierdza się nieważność decyzji, jeżeli dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Jeżeli zatem orzeczono o sprawie , która została rozstrzygnięta inną decyzją, to wówczas takie rozstrzygniecie jest nieważne z mocy prawa. Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie, że zasada ta rozciąga się również na sprawy rozstrzygane w formie postanowień.
Warunkiem jest natomiast aby obie sprawy posiadły tożsamą podstawę faktyczną i prawną.
W przedmiotowej sprawie z takimi właśnie przesłankami mamy do czynienia. Zarówno wniosek osobisty zobowiązanego ( rozstrzygnięty pierwotnie ) jak i aktualnie rozstrzygnięty wniosek pełnomocnika ) zostały oparte na tych samych podstawach, a także dotyczą tej samej czynności organu administracji. W tych okolicznościach nie jest prawnie dopuszczalne procedowanie wniosku pełnomocnika i słusznie organy odmówiły wszczęcia postępowania w tym zakresie. Wielokrotne rozpatrywanie skarg czy też innych środków zaskarżenia na tę samą czynność egzekucyjną sparaliżowało by bowiem to postępowanie.
Wskazać jeszcze należy, co zauważono powyżej, że nie jest dopuszczalne w tym postępowaniu odnoszenie się do kwestii wzajemnej interakcji środków służących zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym, a to skargi i zarzutów. Byłoby to możliwe i konieczne w tym postępowaniu, które kończyło się jako pierwsze. Aktualne postępowanie kwestii tej dotyczyć nie może. Nie dochodzi w nim bowiem do rozważania argumentów merytorycznych strony.
Brak akceptacji strony dla rozstrzygnięć zapadłych w postępowaniu pierwotnym nie stanowi podstawy do inicjowania postępowania wtórnego.
Z tych względów sąd uznał że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i oddalił ja w myśl art. 151 ppsa.