I SA/Rz 259/25

I SA/Rz 259/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-10-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek
Małgorzata Niedobylska /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Popek
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 121 § 1 i 2, art. 168 § 2, art. 169 § 1 i 4,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2025 r. sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 30 kwietnia 2025 r. nr 1801-IOD.4102.19.2025 w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia oddala skargę.
Uzasadnienie
A.Z. (dalej: Skarżący/Podatnik) poddał kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 30 kwietnia 2025 r. nr 1801-IOD.4102.19.2025. Utrzymano nim z mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 19 marca 2025 r. nr 1808-SER.7010.34.2025 o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku Podatnika z 14 lutego 2025 r.
Z przedstawionych Sądowi akt sprawy wynikało, że Podatnik w piśmie z 14 lutego 2025 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o "zwrot pieniędzy, które pobrał ZUS jako podatek z emerytury za okres, jaki jest możliwy". Podniósł, że jest bankrutem, a jego jedynym dochodem jest emerytura, pomniejszona przez komornika. Mieszka sam na wsi, nie otrzymuje żadnej pomocy. Jest niepełnosprawny. Brakuje mu środków do życia.
W piśmie z 18 lutego 2025 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał Podatnika do uzupełnienia wniosku poprzez sprecyzowanie żądania, z jakiego tytułu oraz za jaki okres wnioskuje o zwrot podatku, a w przypadku skorzystania z przysługujących ulg o złożenie korekt zeznań rocznych i dostarczenie dowodów potwierdzających fakt poniesienia wydatków i skorzystania z ulg podatkowych. Na uzupełnienie wniosku wyznaczono mu termin 7 dni, pod rygorem pozostawienia go bez rozpatrzenia.
Udzielonej w piśmie z 2 marca 2025 r. odpowiedzi Naczelnik Urzędu Skarbowego nie uznał za wykonanie wezwania z 18 lutego 2025 r. Dlatego postanowieniem z 19 marca 2025 r. pozostawił wniosek Podatnika z 14 lutego 2025 r. bez rozpatrzenia, ponieważ nie sprecyzowano żądania i nie dołączono do niego dowodów potwierdzających fakt poniesienia wydatków uprawniających do skorzystania z ulg podatkowych; podstawę prawną postanowienia stanowił art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej.
W zażaleniu Podatnik podniósł, że otrzymane pismo jest dla niego niezrozumiałe. Wskazał, że być może został źle zrozumiany, choć rozmawiał telefonicznie z pracownikiem organu. Podkreślił, że stara się o zwrot podatku pobranego z emerytury przez ZUS.
Opisanym na wstępie postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Organ odwoławczy podkreślił, że w myśl art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej podanie powinno co najmniej zawierać treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi oraz jej adres. W swoich pismach Podatnik nie określił, za jaki okres domaga się zwrotu podatku, ani z jakiego tytułu wnioskuje o zwrot. Odpowiedź z 2 marca 2025 r. nie czyniła zadość wezwaniu z 18 lutego 2025 r., powielała treść pisma z 14 lutego 2025 r. Ponieważ podanie Podatnika nie spełniało wymagań określonych w art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej należało pozostawić je bez rozpatrzenia, stosownie do art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej.
W skardze do tut. Sądu Podatnik zarzucił, że stanowisko organów jest dla niego nie do przyjęcia, wykrętne i nie odpowiada rzeczywistości. Nie wzięto pod uwagę jego wieku, niepełnosprawności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził, aby kontrolowane postanowienia zostały wydane z naruszeniem prawa, o jakim mowa w przepisach art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej:"p.p.s.a.").
Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynikało, że podanie Podatnika z 14 lutego 2025 r. nie określało żądania w sposób mogący skutecznie zainicjować postępowanie przed organami podatkowymi. Nie wynikało z niego, czego i na jakiej podstawie Podatnik oczekuje od organu podatkowego, do którego skierował wniosek. Nie pozwalało ono przyporządkować wniosku do normy prawnej, która stanowiłaby dla organu podatkowego podstawę do jego rozpatrzenia. Pomimo podjętych przez organ podatkowy pierwszej instancji czynności, Podatnik nie sprecyzował swojego żądania na tyle, aby możliwe byłoby jego merytoryczne rozpatrzenie i nadanie mu procesowego biegu. Analiza tych pism przez Sąd potwierdza prawidłowość kwalifikacji organów, że Podatnik nie określił przedmiotu postępowania dostatecznie precyzyjnie. Samo powołanie się na "zwrot pieniędzy, które pobrał ZUS jako podatek z emerytury za okres, jaki jest możliwy" to zbyt mało, aby przy uwzględnieniu przepisów Ordynacji podatkowej możliwe było określenie, czego ono faktycznie dotyczy. Organ pierwszej instancji wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku i umożliwił wnoszącemu podanie jego uzupełnienie. Nie mógł natomiast sam określić przedmiotu tego postępowania.
Odnośnie do powyższego zauważyć należy, że podanie kierowane do organów podatkowych, które podlega rozpatrzeniu na zasadach określonych w Ordynacji podatkowej, musi spełniać wymagania wynikające z art. 168 § 2 tej ustawy, czyli powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adres (miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności) lub adres do doręczeń w kraju, identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydentów - numer i serię paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiadają identyfikatora podatkowego, a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Natomiast w przepisach art. 169 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej postanowiono, że jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie.
Skarżący, pomimo wezwania, nie zdołał na tyle sprecyzować swojego oczekiwania kierowanego do organu podatkowego, aby można go było zakwalifikować jako żądanie w rozumieniu powołanego art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej. Celem żądania jest zazwyczaj ustalenie lub określenie pewnej sytuacji prawnej wnioskodawcy. Złożone przez Skarżącego pisma nie określały istoty żądania, które powinno było stać się przedmiotem rozpatrzenia przez organ podatkowy przez pryzmat właściwych przepisów prawa materialnego i procesowego. Organ podatkowy nie może domyślać się intencji wnioskodawcy i nie może uzupełniać podania o treści, których podatnik sam nie przedstawił. Nie może prowadzić postępowania o nieokreślonym przedmiocie, zwłaszcza jeżeli podanie określonej treści musiałoby na gruncie przepisów prawa podatkowego zostać połączone z dodatkowymi czynnościami, do dokonania których uprawniony jest tylko podatnik (np. złożenia deklaracji podatkowej). W okolicznościach sprawy, organ nie mógłby zdecydować za Podatnika, o jaki rodzaj świadczenia o podatkowym charakterze się ubiega. Uzupełnienie tego rodzaju braku podania na wstępnym etapie postępowania podatkowego należy do obowiązków strony. Od jej woli i aktywności zależy, czy postępowanie, które inicjuje, zostanie faktycznie przeprowadzone i jego żądanie zostanie rozpatrzone, czy też stwierdzone braki nie zostaną w ustawowym terminie usunięte (uzupełnione) zgodnie ze wskazaniem organu, a postępowanie zostanie zakończone formalnym rozstrzygnięciem, bez nadania podaniu dalszego biegu. Trafne odczytanie zakresu żądania jest szczególnie istotne w przypadku wszczynania postępowania na wniosek strony.
Z analizy akt spawy wynikało, że organ pierwszej instancji wyjaśnił Podatnikowi powody wezwania, czyniąc zadość zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Udzielił Mu niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego określających warunki wszczęcia postępowania, dopełniając wymagań określonych w art. 121 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Wyznaczył Podatnikowi termin, w którym powinno nastąpić uzupełnienie podania i określił rygor niewykonania wezwania. W aktach sprawy znajduje się dowód doręczenia wezwania oraz stanowisko Podatnika stanowiące odpowiedź na wezwanie, które nie czyniło zadość treści wezwania. Nie można było na jego podstawie określić treści żądania – przedmiotu postępowania. Prawidłowo więc, zgodnie z powołanymi w postanowieniu przepisami prawa, podanie Podatnika pozostawiono bez rozpatrzenia. Natomiast organ odwoławczy zasadnie utrzymał postanowienie organu pierwszej instancji w mocy.
Z podanych względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd nie orzekł, z uwagi na brak wniosku w tym zakresie.