I SA/RZ 252/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2006-07-06
NSApodatkoweŚredniawsa
VATzwolnienie podmiotoweprzekroczenie limitupodatek naliczonypodatek należnyremanentspis z naturyterminypostępowanie podatkowe

WSA w Rzeszowie oddalił skargę podatnika, uznając, że nie spełnił on warunków do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy utracie zwolnienia VAT z powodu błędnego sporządzenia spisu z natury.

Podatnik R. K., korzystający ze zwolnienia podmiotowego w VAT, przekroczył limit sprzedaży uprawniający do zwolnienia. Wniósł o obniżenie podatku należnego o podatek naliczony z remanentu, jednak nie sporządził spisu z natury w dniu przekroczenia limitu, lecz później. WSA w Rzeszowie oddalił skargę, potwierdzając stanowisko organów podatkowych, że nie zostały spełnione warunki formalne do skorzystania z tej ulgi.

Sprawa dotyczyła skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą zgody na pomniejszenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z remanentu. Podatnik, prowadzący działalność motoryzacyjną, zrezygnował ze zwolnienia podmiotowego w VAT od 1 września 2005 r. Wcześniej, bo 11 sierpnia 2005 r. (według ustaleń organu I instancji, a 6 sierpnia 2005 r. według ustaleń organu II instancji i Sądu), przekroczył limit sprzedaży uprawniający do zwolnienia (10 000 euro, czyli 43 800 zł w 2005 r.). Zgodnie z art. 113 ust. 5 ustawy o VAT, aby móc pomniejszyć podatek należny o podatek naliczony z zakupów dokonanych przed utratą zwolnienia, podatnik musiał sporządzić spis z natury towarów posiadanych w dniu przekroczenia limitu i przedstawić go w urzędzie skarbowym w ciągu 14 dni. Podatnik sporządził spis z natury na dzień 1 września 2005 r., czyli po faktycznym przekroczeniu limitu i po dacie rezygnacji ze zwolnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że zapis o niewliczaniu kwoty podatku do wartości sprzedaży dotyczy podatników czynnych, a nie tych korzystających ze zwolnienia podmiotowego od początku działalności. Ponieważ podatnik nie spełnił warunków formalnych (sporządzenie spisu z natury w odpowiednim terminie i w odniesieniu do właściwego dnia), Sąd oddalił skargę, potwierdzając prawidłowość decyzji organów podatkowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie może skorzystać z tej możliwości, jeśli nie spełnił warunków formalnych, w tym sporządzenia spisu z natury w dniu przekroczenia limitu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że warunki formalne określone w art. 113 ust. 5 ustawy o VAT, w tym sporządzenie spisu z natury w dniu przekroczenia kwoty uprawniającej do zwolnienia, są terminami materialnymi, których uchybienie powoduje wygaśnięcie prawa. Podatnik nie spełnił tego warunku, sporządzając spis z natury w późniejszym terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

ustawa o VAT art. 113 § 1, 4, 5, 7, 11

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

o.p. art. 233 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja dodatkowa

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2004 r. w sprawie określenia kwoty uprawniającej do zwolnienia od podatku od towarów i usług

Argumenty

Odrzucone argumenty

Podatnik argumentował, że miał prawo nie wliczać kwoty "hipotetycznego" podatku do wartości sprzedaży przy ustalaniu limitu zwolnienia. Podatnik twierdził, że organy podatkowe błędnie zinterpretowały art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. Podatnik argumentował, że przekroczył limit sprzedaży w późniejszym terminie niż ustalili organy.

Godne uwagi sformułowania

Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw o charakterze materialnym. Sytuacja podatnika zwolnionego od podatku przypomina więc sytuację ostatecznego konsumenta, który w cenie nabywanego przez siebie towaru lub usługi także płaci podatek, którego nie może odliczyć. Podatek ten musi występować w chwili wyliczenia kwoty sprzedaży uprawniającej do zwolnienia.

Skład orzekający

Maria Serafin-Kosowska

przewodniczący

Barbara Stukan-Pytlowany

sprawozdawca

Bożena Wieczorska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących utraty zwolnienia podmiotowego w VAT, wymogów formalnych związanych ze spisem z natury i terminów materialnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika korzystającego ze zwolnienia podmiotowego i ubiegającego się o odliczenie podatku naliczonego przy utracie tego zwolnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie terminów i formalności w prawie podatkowym, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak drobne błędy proceduralne mogą prowadzić do utraty korzyści podatkowych.

Utrata zwolnienia VAT: Czy błąd w spisie z natury kosztuje fortunę?

Dane finansowe

WPS: 3206,04 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 252/06 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-07-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Barbara Stukan-Pytlowany /sprawozdawca/
Bożena Wieczorska
Maria Serafin-Kosowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Barbara Stukan-Pytlowany /spr./ NSA Bożena Wieczorska Protokolant sek.sąd. Beata Janczewska po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 6 lipca 2006 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w podatku od towarów i usług - oddala skargę -
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] luty 2006r. Nr [...] działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja dodatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 z zm. zwanej dalej jako o.p.) oraz art. 113 ust. 1 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54 poz. 535 z zm. zwanej dalej jako ustawa o VAT), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 12.12.2005r., wniesionego przez R. K., od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].l2.2005r. znak: [...] w sprawie odmowy wyrażenia zgody na pomniejszenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w wysokości 3 206,04zł, według spisu towarów sporządzonego na dzień 1.09.2005r., zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnienie podniósł, że do Urzędu Skarbowego w dniu 26.08.2005r. wpłynęła informacja VAT-R złożona przez R. K. prowadzącego Zakład "A." w P. dotycząca zmiany w zgłoszeniu rejestracyjnym w zakresie podatku od towarów i usług. Z deklaracji wynikało, że podatnik rezygnuje, z dniem 01.09.2005r.,ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy o VAT oraz, że od tego dnia składać będzie deklaracje VAT-7.
W dniu 08.09.2005r. do Urzędu Skarbowego wpłynął wniosek podatnika, o wyrażenie zgody przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z remanentu sporządzonego na dzień 1 września 2005r. Wartość towarów handlowych według spisu towarów wynosiła netto 14 572,91 zł, wartość podatku VAT wynosiła 3206, 04 zł. Na wezwanie organu podatkowego podatnik przedstawił ewidencję sprzedaży, która umożliwia określenie kwoty obrotu i ponowił wniosek o obniżenie podatku należnego. Jego zdaniem, prowadzona przez niego działalność świadczenia usług motoryzacyjnych oraz sprzedaży części samochodowych PKD 5020A, jest opodatkowana jednolitą stawką VAT 22%, co pozwala również w inny sposób precyzyjnie określić wielkość obrotu w rozumieniu art. 113 ust. 1 ustawy o VAT.
Po analizie dokumentacji przedłożonej przez podatnika Urząd Skarbowy ustalił, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały zachowane warunki przewidziane w art. 113 ust. 5 ustawy o VAT do ubiegania się o zgodę na pomniejszenie podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą z faktur dokumentujących zakupy dokonane przed dniem utraty zwolnienia. R. K. zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług VAT-R złożył w dniu 26.08.2005r. informując o rezygnacji ze zwolnienia od podatku VAT od dnia 01.09.2005r. Spis z natury posiadanych zapasów towarów handlowych sporządził według stanu na dzień 01.09.2005r. Z kolei na postawie przedłożonego przez niego wydruku ewidencji sprzedaży ustalono, ze kwotę uprawniającą do korzystania ze zwolnienia (tj. 43 800,-zł) podatnik przekroczył w dniu 11.08.2005r. osiągając od stycznia 2005r. do tego dnia wartość sprzedaży w wysokości 43 829,47zł. Z uwagi zatem na dokonane ustalenia, iż datą przekroczenia limitu uprawniającego do zwolnienia był dzień 11.08.2005r., a spis z natury zapasów towarów sporządzony został w dniu 01.09.2005r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, w decyzji z dnia [...].12.2005r., odmówił wyrażenia zgody na pomniejszenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w wysokości 3 206,04zł według spisu towarów sporządzonego na dzień 01.09.2005r.
Od decyzji powyższej R. K., działając przez pełnomocnika B. F. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie w całości tej decyzji, uważając ją za bezzasadną.
Uzasadniając odwołanie powołał się art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. Jego zdaniem obrót uzasadniający zwolnienie należy pomniejszyć o kwotę podatku. Działalność gospodarczą prowadzona przez podatnika, obejmująca usługi motoryzacyjne, które objęte są stawką VAT 22%. Według podatnika obrót na dzień 01.09.2005r. wyniósł 39 594,34zł, bowiem dla potrzeb podatku obrót pomniejszył o kwotę hipotetycznego podatku, co jego zdaniem sugeruje art. 113 ust.1 ustawy o VAT. Nadmienił, że w przypadku korzystania z ustawy obowiązującej do 30 kwietnia 2004r. nie było podobnego problemu, gdyż nie występowały tam słowa "do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku".
Rozpatrując niniejszą sprawę w trybie odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż zgodnie z ustępem 1 art.113 ustawy o VAT zwalnia się od podatku podatników, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości l0.000 euro. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku. W roku 2005r. kwota odpowiadająca równowartości 10.000 euro wyrażona w złotych wynosiła 43 800zł, co wynika z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2004r. w sprawie określenia kwoty uprawniającej do zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 253 poz. 2528) Stosownie do art. 113 ust. 5 ustawy o VAT, jeżeli wartość sprzedaży u podatników zwolnionych od podatku na podstawie ust. 1 przekroczy kwotę o której mowa w ust. 1. zwolnienie traci moc w momencie przekroczenia tej kwoty. Obowiązek podatkowy powstaje z momentem przekroczenia tej kwoty, a opodatkowaniu podlega nadwyżka sprzedaży ponad tę kwotę. Za zgodą naczelnika urzędu skarbowego podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą (...) z faktur dokumentujących zakupy dokonane przed dniem utraty zwolnienia, pod warunkiem: sporządzenia spisu z natury zapasów tych towarów posiadanych w dniu, w którym nastąpiło przekroczenie kwoty, o którym mowa w ust. 1. oraz przedłożenia w urzędzie skarbowym tego spisu w terminie 14 dni licząc od dnia, o którym mowa w ust.1.
Z kolei w art. 113 ust. 4 ustawa o VAT przewiduje możliwość rezygnacji ze zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w art. 113 ust. 1, a warunkiem tego jest pisemne zawiadomienie o tym zamiarze naczelnika urzędu skarbowego przed początkiem miesiąca, w którym podatnik rezygnuje ze zwolnienia. Wówczas zgodnie z ust. 7 artykułu 113 zastosowanie znajduje również przepis wyżej cytowanego ust. 5.
Z wyżej przytoczonych przepisów wynika, że za zgodą naczelnika właściwego urzędu skarbowego podatnik może zmniejszyć podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących zakupy dokonane przed dniem utraty lub rezygnacji ze zwolnienia od ww. podatku, przewidzianego w art. 113 ust. 1 omawianej ustawy. Wyrażenie takiej zgody nie jest decyzją uznaniową, ale uzależnione jest od spełnienia przez podatnika ściśle określonych w takich sytuacjach ustawowych ww. warunków. W przedmiotowej sprawie podatnik powiadomił Naczelnika Urzędu Skarbowego, że od dnia 01.09.2005r. rezygnuje ze zwolnienia od podatku od towarów i usług składając, w dniu 26.08.2005r., zgłoszenie rejestracyjne VAT-R z informacją, że pierwszą deklarację VAT-7 złoży za miesiąc wrzesień 2005r. W piśmie, które wpłynęło do Urzędu Skarbowego w dniu 08.09.2005r. podatnik zwrócił się z prośbą o wyrażenie zgody na pomniejszenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z remanentu sporządzonego w dniu 01.09.2005r., dołączając do wniosku sporządzony spis z natury.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...].01.2005r. zlecił Naczelnikowi Urzędu Skarbowego uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie ewidencjonowania sprzedaży dokonywanej przez R. K. w okresie kiedy korzystał ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Przedłożona bowiem przez niego ewidencja nie pozwala ustalić dnia, w którym faktycznie nastąpiło przekroczenie kwoty uprawniające do zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w art. 113 ust. 1. Dodatkowo ustalenia wymagała kwestia w jakich wartościach dokonywana była faktycznie sprzedaż w 2005r. Niejasnym było czy sprzedaż dokonywana była według kwot wyrażonych w przedłożonej ewidencji w pozycji "wartość netto", a pozycje "wartość brutto" oraz "kwota VAT" są pozycjami hipotetycznymi, czy też faktyczna sprzedaż dokonywana była według "wartości brutto". W związku z powyższym zleceniem, pracownicy Urzędu Skarbowego przeprowadzili u podatnika doraźną kontrolę podatkową. Z dokumentów zgromadzonych w trakcie tej kontroli, wynikało, że w roku 2005 podatnik, w celu udokumentowania sprzedaży, prowadził ewidencję zawierającą dzienne utargi ze sprzedaży bezrachunkowej (czyli prowadzonej na rzecz osób fizycznych) w wartościach brutto oraz w okresie od stycznia do marca 2005r. ewidencję w postaci wydruków komputerowych, nazwanych przez podatnika paragonami, które dokumentowały również sprzedaż bezrachunkową. Ewidencja dzienna sprzedaży oraz tzw. paragony sumowane były na koniec każdego miesiąca i na podstawie sporządzonego dowodu wewnętrznego księgowane jedną pozycją w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Od stycznia do 31 sierpnia 2005r. dodatkowo prowadzona była (w postaci wydruków komputerowych) ewidencja sprzedaży, w celu ustalenia kwoty, której przekroczenie skutkuje utratą zwolnienia z podatku VAT. W ewidencji tej podatnik wykazywał wartość sprzedaży brutto, wartość VAT i wartość netto, która zdaniem podatnika miała określać kwotę przekroczenia limitu. W ewidencji tej ujęta została sprzedaż na rzecz podmiotów gospodarczych, dokumentowana rachunkami oraz sprzedaż bezrachunkową. czyli sprzedaż na rzecz osób fizycznych.
Dokonując analizy tych dowodów organ odwoławczy stwierdził, że odwołujący kwotę uprawniającą do korzystania ze zwolnienia, tj. kwotę 43 800zł. przekroczył w dniu 06.08.2005r. osiągając w tym dniu wartość sprzedaży w wysokości 44 033,97zł. W tym też momencie powstał obowiązek podatkowy i z tą również chwilą, a więc po zaewidencjonowaniu sprzedaży za dzień 06.08.2005r. winien on był sporządzić spis z natury posiadanych zapasów towarów, aby skutecznie ubiegać się o zgodę naczelnika urzędu skarbowego na zmniejszenie podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z faktur dokumentujących zakupy dokonane przed utratą zwolnienia. W decyzji wydanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego błędnie ustalono datę przekroczenia obrotu uprawniającego do zwolnienia z podatku VAT poprzez wskazanie, iż przekroczenie nastąpiło w dniu 11.08.2005r., jednakże ustalenie to nie ma istotnego znaczenia dla przedmiotowej sprawy, gdyż spis z natury zapasów towarów podatnik sporządził w dniu 01.09.2005r.
Odnosząc dokonane ustalenie do art. 113 ustawy o VAT organ odwoławczy stwierdził, że uregulowania dające podatnikowi możliwość pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących zakupy dokonane przed dniem utraty zwolnienia, warunkują skorzystanie z tego uprawnienia od dokonania przez podatnika określonych czynności w określonych terminach. Jedną z tych czynności jest sporządzenie spisu z natury zapasów towarów posiadanych w dniu, w którym nastąpiło przekroczenie kwoty uprawniającej do zwolnienia. Zamieszczony w ustawie termin dla dokonania tej czynności jest terminem materialnym. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw o charakterze materialnym. W przedmiotowej sprawie przekroczenie kwoty uprawniającej do korzystania ze zwolnienia od podatku nastąpiło w dniu 06.08.2005r., co ustalono na podstawie przedłożonych przez podatnika ewidencji sprzedaży. W tym też dniu należało dokonać spisu z natury zapasów towarów, aby spełnić jeden z warunków przewidzianych dla skorzystania z uprawnienia odliczenia podatku naliczonego. Warunek ten nie został przez podatnika spełniony, albowiem sporządzony przez niego spis z natury zapasów towarów obejmował zapasy posiadane w dniu 01.09.2005r., a nie zapasy towarów posiadane w chwili utraty zwolnienia , czyli w dniu 6.08.2005r. Skoro ustawodawca zastrzegł, że dla skorzystania z omawianego uprawnienia wymagana jest zgoda naczelnika urzędu skarbowego, która wydana może być wyłącznie po spełnieniu przez podatnika określonych warunków, to niemożliwym staje się wydanie takiej zgody w sytuacji, kiedy podatnik warunków tych nie spełnił. W związku z powyższym, zawiadomienie o rezygnacji ze zwolnienia od podatku VAT nie ma istotnego znaczenia w przedmiotowej sprawie, bowiem dokonane zostało w momencie kiedy podatnika, już z mocy prawa, zwolnienie to nie obejmowało. Odnosząc się natomiast do stanowiska podatnika, iż przy obliczaniu obrotu dla potrzeb podatku VAT pomniejszyć należy obrót o kwotę "hipotetycznego" podatku, co jego zdaniem sugeruje art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, stanowiący w drugim zdaniu, że do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku, organ II instancji, stwierdził, że stanowisko takie nie znajduje uzasadnienia. Zgodnie z ustawą o VAT słowa "sprzedaż", zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 22 tej ustawy, stanowiącym iż ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług (...). Tak więc przez "wartość sprzedaży'" rozumieć należy kwotę należną z tytułu dokonania sprzedaży, a więc przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z kolei podatkiem, stosownie do art. 6 o.p. jest wynikające z ustawy podatkowej nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa (...) Z powyższego wynika, że "podatkiem", którego wartości nie wlicza się do "wartości sprzedaży", w przypadku ustalania przekroczenia wartości sprzedaży uprawniającej do zwolnienia z podatku VAT, może być wyłącznie podatek należny wynikający z ustawy o VAT, a więc podatek, którego wystąpienie jednoznacznie ustanawia konkretny przepis. Podatek ten musi występować w chwili wyliczenia kwoty sprzedaży uprawniającej do zwolnienia. Dlatego też "nie wliczanie do wartości sprzedaży kwoty podatku'" nie dotyczy podatników podmiotowo zwolnionych, u których podatek taki, z uwagi na zwolnienie, w ogóle nie występuje do chwili przekroczenia limitu lub do chwili rezygnacji ze zwolnienia. Przypadek "nie wliczania do obrotu podatku" będzie miał natomiast zastosowanie w odniesieniu do podatników, o których mowa w ust. 11 art. 113 ustawy o VAT, czyli do tych, którzy byli już podatnikami i naliczali podatek należny w wartości swej sprzedaży ale osiągając niższą wartość sprzedaży niż określona w art. 113 ust. 1, postanowili powrócić do zwolnienia od opodatkowania. W przedmiotowej sprawie strona, korzystając ze zwolnienia podmiotowego od podatku nie naliczała dotychczas należnego podatku, dlatego nie jest uprawniona do pomniejszenia wartości sprzedaży o "hipotetycznie'" obliczony podatek. Mając na uwadze przedstawione okoliczności, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że brak jest podstaw do udzielenia zgody na zmniejszenie podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z faktur dokumentujących zakupy dokonane przed utratą zwolnienia.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył skarżący, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zezwolenie na obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z remanentu sporządzonego na dzień 1.09.2005r. w wysokości 3206,04 zł.
W uzasadnieniu skargi podniósł zarzuty jak w odwołaniu od decyzji organu podatkowego I instancji, podkreślając, iż organy podatkowe błędnie zinterpretowały przepis art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, przyjmując, że przy ustalaniu limitu nie przysługuje mu prawo nie wliczenia do limitu wartości sprzedaży kwoty podatku. Zdaniem podatnika art. 113 ust.1ustawy o VAT, przedstawia sposób ustalania limitu jednakowo dla podatników rozliczających VAT czy też nie rozliczających.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje
Stosownie do treści art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270 ) określanej dalej p.p.s.a, kontrola zaskarżonych rozstrzygnięć dokonywana jest pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami wskazanymi w skardze.
Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i została wydana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu podatkowym, bez naruszenia zasad tego postępowania określonych w przepisach działu IV ordynacji podatkowej.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest odpowiedz na pytanie czy skarżący, jako korzystający z podmiotowego zwolnienia podatkowego na podstawie przepisu art.113 ustawy o VAT, przy obliczaniu obrotu w celu ustalenia wartości granicznej sprzedaży uprawniającej do zwolnienia określonego w tym przepisie, miał uprawnienie nie wliczać kwoty podatku do wartości sprzedaży. W ocenie Sądu skarżący nie miał takiego uprawnienia.
Ustawa o VAT poza określeniem czynności, których wykonanie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, przewiduje również zwolnienia od tego podatku. Jednym z takich zwolnień jest zwolnienie wynikające z art.113, regulującego szczególne procedury dotyczące drobnych przedsiębiorców to jest zwolnienie podmiotowe. Zgodnie z ustępem 1 tego artykułu zwalnia się od podatku podatników, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości l0.000 euro. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku.
Zdaniem Sądu zapis przepisu art. 113 ust.1 zdanie drugie ustawy o VAT dotyczy tylko czynnych podatników podatku VAT, co słusznie stwierdziły organy podatkowe, to jest tych podatników, którzy rozliczają ten podatek, ale zechcą w kolejnym roku skorzystać ze zwolnienia z uwagi na wysokość obrotów. Obroty te nie mogą przekroczyć 10.000 euro.
Istotą zwolnienia podatkowego podmiotowego określonego w rozdziale 1 działu XII ustawy o podatku od towarów i usług zatytułowanego " szczególne procedury dotyczące drobnych przedsiębiorców" jest to, że czynności wykonywane przez podatników z niego korzystających nie są obciążone podatkiem VAT. Z drugiej strony podatnicy ci nie mają prawa do odliczania podatku naliczonego związanego z nabyciem towarów i usług w tym wykorzystywanych do wykonywania czynności zwolnionych. Jest to konsekwencją faktu, że skoro podatnicy ci nie doliczają podatku VAT do swoich czynności , to nie ma powodu , aby przyznawać im prawo do odliczenia. Sytuacja podatnika zwolnionego od podatku przypomina więc sytuację ostatecznego konsumenta, który w cenie nabywanego przez siebie towaru lub usługi także płaci podatek, którego nie może odliczyć. Działalność podatników zwolnionych podmiotowo od podatku jest podmiotowo neutralna. Jeśli nie obciążają oni czynności przez siebie wykonywanych podatkiem, to nie ma przyczyn do przyznania im prawa do odliczenia podatku. To zwolnienie od podatku VAT sprawia, że system VAT jest dla nich całkowicie neutralny. Nie ma więc powodów, aby stosować drugie narzędzie zapewniające neutralność opodatkowania tj. prawo do odliczenia, skoro skutek taki jest osiągnięty poprzez objęcie ich działalności zwolnieniem od podatku( por. Komentarz do ustawy o podatku od towarów i usług – A. Bartosiewicz, R. Kubacki, Zakamycze 2004r.)
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący od początku swej działalności gospodarczej był podatnikiem zarejestrowanym jako podatnik VAT zwolniony. W ocenie Sądu skarżący nie mógł odliczyć od wartości sprzedaży "hipotetycznego" podatku VAT, gdyż wszystkie wykonywane przez niego czynności były nieopodatkowane, czyli nie występował podatek należny wynikający z ustawy o VAT. Ponieważ podatek ten nie występował u skarżącego w chwili wyliczania kwoty sprzedaży uprawniającej do zwolnienia, to dla ustalenia wartości granicznej sprzedaży równowartości 10.000 euro, od której skarżący tracił uprawnienie do zwolnienia należało sumować wartość sprzedaży z poszczególnych rodzajów działalności skarżącego bez wliczenia kwoty podatku. W roku 2005r. kwota odpowiadająca równowartości 10.000 euro wyrażona w złotych wynosiła 43 800zł, co wynika z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2004r. w sprawie określenia kwoty uprawniającej do zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 253 poz. 2528).
Jak wynika z prawidłowych ustaleń organu odwoławczego poczynionych w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, kwotę uprawniającą do zwolnienia tj. 43800 zł. skarżący przekroczył w dniu 6.08.2005r. osiągając w tym dniu wartość sprzedaży w wysokości 44.033,97 zł. W tym momencie powstał obowiązek podatkowy i w tym dniu skarżący powinien był sporządzić spis z natury, by móc skutecznie się ubiegać o zgodę na pomniejszenie podatku należnego o podatek naliczony wynikający ze spisu remanentowego. Jeżeli skarżący uchybił temu terminowi, określonemu w ustawie o VAT w przepisie art. 113 ust.5, gdyż sporządził remanent dopiero na dzień 1.09.2005r. to znaczy, że naruszył warunki art.113 ust.5 pkt.1i pkt 2 ustawy o VAT i naczelnik urzędu skarbowego nie mógł z przyczyn nie spełnienia warunków ustawowych, uwzględnić wniosku skarżącego o pomniejszenie podatku należnego o podatek naliczony. Warunkami ustawowymi, od których uzależnione jest wyrażenie zgody na pomniejszenie podatku należnego jest, po pierwsze sporządzenie spisu z natury zapasów towarów posiadanych w dniu, w którym wartość sprzedaży przekroczyła kwotę 10.000 euro.( W stanie faktycznym niniejszej sprawy jest to dzień 6.08.2005r., a nie dzień 1.09.2005r.) Po drugie przedłożenie tegoż spisu w urzędzie skarbowym, w terminie 14 dni. licząc od dnia utraty zwolnienia( w stanie faktycznym niniejszej sprawy spis z natury został złożony w terminie ponad miesięcznym od dnia utraty zwolnienia) , a w przypadku rezygnacji ze zwolnienia dodatkowo podatnik obowiązany jest złożyć pisemne zawiadomienie do naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji ze zwolnienia przez początkiem miesiąca, w którym ze zwolnienia rezygnuje.
Sąd podkreśla też, że skarżący utracił uprawnienie do zwolnienia podmiotowego z art. 113, z mocy prawa tj . art.113 ust.5 ustawy o VAT, a nie jak twierdzi skarżący na skutek jego rezygnacji na podstawie art. 113 ust.4 tej ustawy, gdyż nie złożył zawiadomienia o rezygnacji przed przekroczeniem kwoty limitu tj. przed dniem 6.08.2005r., co wynika ze stanu faktycznego sprawy.
Dlatego w ocenie Sądu zarzuty, iż organy podatkowe błędnie zinterpretowały przepis art.113 ust.1 ustawy o VAT są nieuprawnione i wynikają z mylnego założenia skarżącego, że podatnik zwolniony podmiotowo mógł odliczać od wartości sprzedaży podatek należny, mimo że tego świadczenia na mocy ustawowego zwolnienia uprzednio nie wpłacał na rzecz Skarbu Państwa. To mylne założenie doprowadziło skarżącego do błędnego, późniejszego niż organy podatkowe, ustalenia momentu przekroczenia wartości sprzedaży będącej równowartością 10.000 euro i w konsekwencji nie spełnienia warunków ustawowych do skorzystania ze pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający ze spisu z natury, gdyż spis nie został sporządzony w dniu w którym nastąpiło przekroczenie kwoty granicznej wartości sprzedaży.
Dlatego mając powyższe na względzie Sąd skargę oddalił po myśli art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI