I SA/WR 771/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację podatkową, uznając rekompensatę dla przedsiębiorstw energochłonnych za dotację korzystającą ze zwolnienia z CIT.
Spółka P. sp. z o.o. wniosła o interpretację, czy otrzymana rekompensata z Programu Rządowego dla sektorów energochłonnych stanowi dotację zwolnioną z CIT. Dyrektor KIS uznał, że nie jest to dotacja, lecz rekompensata. WSA we Wrocławiu uchylił interpretację, stwierdzając, że rekompensata ta jest bezzwrotną pomocą finansową ze środków publicznych, spełniającą definicję dotacji w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT.
Spółka P. sp. z o.o. zwróciła się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych. Spółka otrzymała środki finansowe w ramach Programu Rządowego "Pomoc dla sektorów energochłonnych związana z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej w 2022 r.". Spółka zadała pytanie, czy otrzymana rekompensata stanowi dotację w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT, a tym samym korzysta ze zwolnienia z podatku. Spółka argumentowała, że rekompensata jest bezzwrotną pomocą finansową ze środków publicznych, co kwalifikuje ją jako dotację. DKIS uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, odwołując się do definicji dotacji z ustawy o finansach publicznych i wskazując, że otrzymane środki są "rekompensatą" za straty, a nie celem publicznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając skargę spółki, uchylił interpretację DKIS. Sąd uznał, że brak ustawowej definicji "dotacji" w ustawie o CIT oraz brak odesłania do ustawy o finansach publicznych uniemożliwia stosowanie definicji z tej ostatniej ustawy. Sąd przyjął, że należy kierować się wykładnią językową, zgodnie z którą "dotacja" to bezzwrotna pomoc finansowa udzielana ze środków publicznych. Rekompensata otrzymana przez spółkę spełnia te kryteria, pochodzi z budżetu państwa i ma charakter bezzwrotnej pomocy. W związku z tym, Sąd uznał, że rekompensata korzysta ze zwolnienia z podatku CIT.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, rekompensata stanowi dotację w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT i korzysta ze zwolnienia z podatku CIT.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak definicji "dotacji" w ustawie o CIT oraz brak odesłania do ustawy o finansach publicznych uniemożliwia stosowanie definicji z tej ostatniej ustawy. Należy kierować się wykładnią językową, zgodnie z którą "dotacja" to bezzwrotna pomoc finansowa ze środków publicznych. Rekompensata otrzymana przez spółkę spełnia te kryteria.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
u.p.d.o.p. art. 17 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Wolne od podatku są dotacje otrzymane z budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem dopłat do oprocentowania kredytów bankowych. Sąd uznał, że rekompensata dla przedsiębiorstw energochłonnych spełnia tę definicję.
Pomocnicze
u.f.p. art. 126
Ustawa o finansach publicznych
Organ odwołał się do tej definicji, jednak sąd uznał to za nieuprawnione.
Ustawa o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii
o.p.
Ordynacja podatkowa
p.u.s.a.
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a.
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rekompensata dla przedsiębiorstw energochłonnych jest bezzwrotną pomocą finansową ze środków publicznych, co kwalifikuje ją jako dotację w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT. Brak definicji "dotacji" w ustawie o CIT i brak odesłania do ustawy o finansach publicznych uniemożliwia stosowanie definicji z tej ostatniej ustawy. Należy stosować wykładnię językową pojęcia "dotacja".
Odrzucone argumenty
DKIS uznał, że otrzymane środki są "rekompensatą" za straty, a nie celem publicznym. DKIS odwołał się do definicji dotacji z ustawy o finansach publicznych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd podzielił twierdzenia zawarte w skardze, że otrzymana rekompensata dla przedsiębiorstw energochłonnych stanowi dotację w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT, a tym samym korzysta ze zwolnienia z podatku CIT. Gdyby bowiem racjonalny ustawodawca, tworząc zwolnienie zawarte w art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT, chciał skorzystać z tej definicji, to dokonałby stosownego odesłania. Z punktu widzenia ustawodawcy istotne jest tylko źródło pochodzenia środków pomocy publicznej, którym musi być budżet państwa lub budżet jednostki samorządu terytorialnego.
Skład orzekający
Malwina Jaworska-Wołyniak
sprawozdawca
Marta Semiczek
członek
Tadeusz Haberka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"dotacja\" na gruncie art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT w kontekście pomocy publicznej dla przedsiębiorstw energochłonnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pomocy publicznej związanej z kryzysem energetycznym w 2022 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z pomocą publiczną dla firm w trudnej sytuacji rynkowej, co ma szerokie implikacje dla przedsiębiorców.
“Czy pomoc energetyczna dla firm to dotacja? WSA rozstrzyga kluczową kwestię zwolnienia z CIT.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wr 771/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-02-08 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-09-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Malwina Jaworska-Wołyniak /sprawozdawca/ Marta Semiczek Tadeusz Haberka /przewodniczący/ Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych 6560 Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób prawnych Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku *Uchylono interpretację przepisów prawa podatkowego Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2587 art. 17 ust. 1 pkt 47 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Haberka Sędziowie: Sędzia WSA Marta Semiczek Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak (spr.) Protokolant starszy specjalista Magdalena Rogalewicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 lutego 2024 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z/s w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 czerwca 2023 r. nr 0111-KDIB2-1.4010.205.2023.1.KK w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych I. uchyla interpretację w całości; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie P. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Skarżąca, Spółka) wystąpiła do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: DKIS) z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczył podatku dochodowego od osób prawnych. We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny. Spółka posiada siedzibę na terytorium Polski i na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. 2022 poz. 2587, dalej: ustawa o CIT) podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Została założona w celu produkowania i dostarczania odlewniczych stopów aluminium dla przemysłu motoryzacyjnego. Spółka złożyła wniosek o udzielenie pomocy w ramach Programu Rządowego "Pomoc dla sektorów energochłonnych związana z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej w 2022 r." (dalej: Program). Celem Programu było udzielenie wsparcia finansowego przedsiębiorstwom energochłonnym, w przypadku których prowadzenie działalności gospodarczej jest zagrożone z uwagi na dynamiczny wzrost kosztów zakupu energii elektrycznej i gazu ziemnego w roku 2022. W dniu 9 marca 2023 r. Spółka zawarła "Umowę o udzielenie pomocy publicznej w związku ze wzrostem cen energii elektrycznej i gazu ziemnego" (dalej: Umowa) ze Skarbem Państwa - Ministrem Rozwoju i Technologii, reprezentowanym przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, będącego Operatorem Programu. W dniu 17 marca 2023 r. Spółka otrzymała w ramach pomocy środki we wnioskowanej wysokości, które pochodzą z Funduszu Rekompensat Pośrednich Kosztów Emisji, będącego państwowym funduszem celowym. W takich okolicznościach spółka zadała następujące pytanie prawne: Czy rekompensata otrzymana przez Spółkę w ramach Programu stanowi dotację w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT, a tym samym korzysta ze zwolnienia z podatku CIT? Przedstawiając własne stanowisko Skarżąca przyjęła, że otrzymana rekompensata dla przedsiębiorstw energochłonnych stanowi dotację w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT, a tym samym korzysta ze zwolnienia z podatku CIT. W tym kontekście wskazała, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT wolne od podatku są dotacje otrzymane z budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem dopłat do oprocentowania kredytów bankowych w zakresie określonym w odrębnych ustawach. W ustawie o CIT, ani w innej ustawie podatkowej nie ma definicji "dotacji". Ponadto, ustawodawca nie zawarł w przepisach ustawy o CIT, bądź też w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej o.p.) stosownego odesłania do innych gałęzi prawa dla wskazania znaczenia tego pojęcia. Aby zatem zdecydować czy powyższy przepis znajdzie zastosowanie w sprawie należy rozważyć co ustawodawca rozumie pod pojęciem "dotacji". Zdaniem Skarżącej w sprawie nie znajduje zastosowania definicja dotacji zawarta w art. 126 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1634 ze zm., dalej u.f.p.) Gdyby bowiem racjonalny ustawodawca, tworząc zwolnienie zawarte w art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT, chciał skorzystać z tej definicji to dokonałby stosownego odesłania, tak jak to uczynił np. w treści art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT. Dalej Spółka wskazała, że skoro w art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT ustawodawca nie wskazał na właściwe rozumienie słowa "dotacja," punktem wyjścia w procesie wykładni prawa podatkowego jest ustalenie treści normy prawnej przy użyciu wykładni językowej. Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN "dotacja" to "bezzwrotna pomoc finansowa udzielana jakiejś instytucji na określony cel". Przyjmując taką definicję dotacji za właściwą, zwolnieniu z art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT podlegałyby dotacje rozumiane jako bezzwrotna pomoc finansowa udzielona m.in. przedsiębiorstwu ze środków publicznych - m.in. z budżetu państwa. Otrzymane przez Spółkę środki pochodzą z budżetu państwa, a dokładniej z funduszu celowego jakim jest Fundusz Rekompensat Pośrednich Kosztów Emisji. Warunek określony w art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT należy więc – zdaniem Spółki - uznać za spełniony. Nadto, z Umowy wynika, że przekazane Spółce środki są co do zasady bezzwrotne, pod warunkiem dotrzymania warunków umowy. Zwrot środków ma miejsce jedynie w sytuacji, kiedy pomoc została przyznana nienależnie lub w wysokości wyższej niż należna. W tych okolicznościach należy więc uznać, że otrzymana przez Spółkę rekompensata dla przedsiębiorstw energochłonnych mieści się w powyższej definicji. Zaskarżoną interpretacją z dnia 28 czerwca 2023 r. DKIS uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe. W jego ocenie brak ustawowej definicji "dotacji" nie uprawnia do dowolnego określenia jej zakresu znaczeniowego i tym samym jest zasadnym odwołanie się do art. 126 u.f.p. Zgodnie z jego brzmieniem, dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych, przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Określone w ww. przepisie dotacje, to środki przeznaczone na cele służące dobru całego społeczeństwa lub jakiejś zbiorowości (na cel dostępny lub przeznaczony dla wszystkich). Uznanie otrzymanych środków za "dotację" w rozumieniu ww. ustawy warunkuje przeznaczenie tych środków na cele wartościowe, korzystne lub pożądane przez całe społeczeństwo lub jakąś jego zbiorowość. Co do zasady, przyznanie dotacji skutkuje możliwością poniesienia w dalszej kolejności określonych wydatków na wykonanie zadania publicznego, które następuje po otrzymaniu takiej dotacji. Beneficjentem dotacji może być m.in. osoba prawna, realizująca zadania, których celem jest ogólny interes publiczny, czy też fundusz celowy, wykonujący zadanie publiczne w postaci przyznawania rekompensat określonej grupie podmiotów. W skarżonej sprawie rekompensata pochodzi z Funduszu Rekompensat Pośrednich Kosztów Emisji, który jest państwowym funduszem celowym, a zatem w istocie, jest beneficjentem środków otrzymywanych w celu wypłaty rekompensat. Dalej organ wskazał, że ustawa o CIT jak i inne akty prawne nie zawierają pojęcia "rekompensata", zatem zasadne jest posłużenie się wykładnią językową tego pojęcia. Jak wskazuje Słownik Języka Polskiego (PWN) "rekompensata", to m.in. "zrównoważenie lub wyrównanie braku, niedoboru lub ujemnego charakteru czegoś", "zlikwidowanie poniesionych przez kogoś strat lub doznanych krzywd". Aby określone środki stanowiły "rekompensatę" musi zaistnieć przyczyna (źródło) generująca stratę/niedobór/krzywdę. Niedostatki te następnie są "rekompensowane". Zdaniem DKIS w okolicznościach przedstawionych we wniosku otrzymana pomoc/rekompensata nie stanowi w istocie realizacji żadnego celu publicznego. Jest wyłącznie rekompensatą dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Ponadto, beneficjentem dotacji nie jest Skarżąca tylko Fundusz Rekompensat Pośrednich Kosztów Emisji. DKIS zauważył również, że sam ustawodawca posługując się pojęciem "rekompensaty", jednoznacznie wskazuje, że otrzymana przez podatnika na jego wniosek kwota stanowi zrównoważenie lub wyrównanie braku, niedoboru lub ujemnego charakteru czegoś, co samo w sobie wyklucza objęcie jej sporną definicją. Jeśli zaś ustawodawca posługuje się pojęciem "rekompensaty", a nie pojęciem "dotacja" należy przyjąć, że czyni to w sposób racjonalny. Brak określenia omawianej kwoty pojęciem "dotacja" stanowi dodatkowy argument przemawiający za wykluczeniem stosowania zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT. Gdyby bowiem wolą ustawodawcy było uznanie, że środki określone w ustawie o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024 (Dz.U z 2022, poz. 2088) stanowią dotację, to stosowałby właśnie takie pojęcie w cyt. ustawie. Ustawodawca posługując się pojęciem "pomoc" jednoznacznie zaś przesądził, że otrzymana przez podatnika na jego wniosek kwota stanowi zrównoważenie lub wyrównanie braku, niedoboru lub ujemnego charakteru czegoś, co samo w sobie wyklucza objęcie jej definicją dotacji. Organ zauważył też, że pojęcia "pomoc" oraz "dotacja" nie można stosować zamiennie, albowiem warunki, w jakich dochodzi do ich przyznania, rodzą odmienne skutki na gruncie ustawy o CIT. W przypadku wskazanej we wniosku rekompensaty bez znaczenia pozostaje na co przeznaczone zostaną otrzymane środki. Podmiot otrzymujący pomoc/rekompensatę, odmiennie niż w przypadku otrzymanej dotacji, może przeznaczyć otrzymane środki na dowolny cel. Otrzymane środki stają się jego prywatnymi. Skarżąca złożyła skargę na powyższą interpretację wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Kwestionowanej interpretacji zarzucono: - błędną wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT poprzez dokonanie błędnej, zawężonej interpretacji użytego w tym przepisie wyrazu "dotacja", która to wykładnia skutkowała uznaniem, iż w przedstawionym przez Spółkę stanie faktycznym przepis ten nie znajdzie zastosowania; - naruszenie przepisów postępowania podatkowego, a to w szczególności poprzez naruszenie art. 121 § 1 i art. 191 o.p. Nadto, w uzasadnieniu skarżąca wskazała również na naruszenie wyrażonej w art. 2a o.p. zasady in dubio pro tributario. W odpowiedzi na skargę DKIS wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który stanowi, że skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Stosując odpowiednio art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uchyla interpretację w całości albo w części jeżeli stwierdzi: (a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, (b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub (c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W realiach badanej sprawy Sąd podzielił twierdzenia zawarte w skardze, że otrzymana rekompensata dla przedsiębiorstw energochłonnych stanowi dotację w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT, a tym samym korzysta ze zwolnienia z podatku CIT. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT wolne od podatku są dotacje otrzymane z budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem dopłat do oprocentowania kredytów bankowych w zakresie określonym w odrębnych ustawach. Ani w ustawie o CIT ani w o.p. nie zostało zdefiniowane użyte w przywołanym przepisie pojęcie "dotacji" i co do tego obie strony sporu są zgodne. Tyle, że według Skarżącej w takim wypadku należy sięgnąć przy wykładni tego pojęcia do dyrektyw językowych, a przede wszystkim dyrektywy języka potocznego, z kolei organ uważa za właściwe odniesienie się do reguł wykładni systemowej i przy wykładni spornego pojęcia odwołać się do znaczenia, jakie przydaje mu u.f.p. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko Skarżącej aprobując jednocześnie pogląd judykatury zawarty m.in. w: wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 146/22 czy wyroku WSA w Krakowie z dnia 30 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 797/23 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) co do braku podstaw do zastosowania w rozpatrywanej sprawie definicji z art. 126 u.f.p. W tym zakresie trzeba przede wszystkim zauważyć, że przepis art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT został wprowadzony do tej ustawy ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2006 r., nr 217, poz. 1589). Tymczasem przepis, który w ocenie organu powinien stanowić odniesienie dla wykładni pojęcia dotacji w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. na mocy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r., nr 157, poz. 1241). W 2007 r. (tj. w roku, w którym w obrocie prawnym zafunkcjonowało analizowane zwolnienie), ówcześnie obowiązująca u.f.p. zawierała inną (art. 106), zakresowo szerszą, definicję pojęcia dotacji (ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych – Dz.U. z 2005 r., nr 249, poz. 2104). W ocenie Sądu nie można posiłkować się definicją z art. 126 u.f.p. albowiem, gdyby racjonalny ustawodawca, tworząc zwolnienie zawarte w art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT, chciał skorzystać z tej definicji, to dokonałby stosownego odesłania, tak jak to uczynił w treści art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT (czyli tej samej podstawowej jednostki redakcyjnej ustawy o CIT). Zgodnie z tym przepisem wolne od podatku są "środki finansowe otrzymane przez uczestnika projektu jako pomoc udzielona w ramach programu finansowanego z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1, 2 i 4, pkt 5 lit. a i b i pkt 5a-5d ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych". Podobne odwołanie ustawodawca zawarł w treści art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT., w myśl którego przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności: "wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez samorządowe zakłady budżetowe w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie". Skoro zatem racjonalny ustawodawca w jednym miejscu ustawy zamieszcza stosowne odwołanie i to w tej samej jednostce redakcyjnej ustawy, to braku takiego odniesienia w innym miejscu tego samego aktu prawnego nie można uznać za zabieg niezamierzony. Sąd zauważa, że dokonując wykładni systemowej danego przepisu, w pierwszej kolejności należy brać pod uwagę jego relacje do innych przepisów danego aktu normatywnego (wykładnia systemowa wewnętrzna), a w dalszej kolejności do przepisów zawartych w innych ustawach (wykładnia systemowa zewnętrzna). Zatem w rozpatrywanej sprawie wykładnia systemowa wewnętrzna daje jednoznaczne rezultaty, gdyż wprost wskazuje, że wolą ustawodawcy w przepisie art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT nie było odwołanie się do definicji zawartej w u.f.p. Ponadto, nie można nie zauważyć, że odwołanie się przy wykładni przepisów prawa podatkowego do definicji (tzw. definicji obcych) zawartych w przepisach z innych gałęzi prawa niż prawo podatkowe (czyli dokonywanie wykładni systemowej zewnętrznej), jest dopuszczalne w sytuacji, gdy prawodawca w przepisach prawa podatkowego wprost odsyła do tych definicji. Tymczasem w rozpoznanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Zatem odwołanie się przez organ w zaskarżonej interpretacji do definicji zawartej w art. 126 u.f.p. było działaniem nieuprawnionym, co potwierdza orzecznictwo NSA, w którym jest prezentowany pogląd, że przy wykładni prawa podatkowego niedozwolone jest swobodne (przy braku wyraźnego odesłania) sięganie do definicji z innych gałęzi prawa (wyroki NSA: z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 236/18; z dnia 8 lipca 2019 r., sygn. akt II FSK 1167/17, CBOSA). Tym samym definicja dotacji zawarta w art. 126 u.f.p. została skonstruowana jedynie na użytek u.f.p., co niweczy możliwość jej stosowalności na gruncie art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT. Nie ma zatem podstaw, aby na potrzeby odkodowania zakresu zwolnienia wynikającego z art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT posługiwać się definicją dotacji z u.f.p. i dlatego też stanowisko organu, który posłużył się do dokonania wykładni powyższego przepisu definicją dotacji z u.f.p., jest błędne. W ocenie Sądu, treść przepisu art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT wskazuje, że ustanowione w nim zwolnienie dotyczy wszelkich dotacji udzielanych ze środków budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem jednej tylko kategorii, to jest dopłat do oprocentowania kredytów bankowych. Tak więc poza wskazanym expressis verbis wyjątkiem, dla zakresu omawianego zwolnienia nie ma znaczenia, ani rodzaj dotacji ani system jej przekazywania czy rozliczania. Nie są więc skuteczne w realiach niniejszej sprawy próby DKIS czynienia rozróżnienia na tym tle pomiędzy pomocą, rekompensatą a dotacją. Z punktu widzenia ustawodawcy istotne jest tylko źródło pochodzenia środków pomocy publicznej, którym musi być budżet państwa lub budżet jednostki samorządu terytorialnego. To kryterium sporna pomoc wypełnia bez reszty, co zresztą przyznaje sam organ, że pomoc "będzie stanowiła świadczenie publicznoprawne z budżetu państwa" (str. 14 interpretacji). Wobec powyższego zgodzić się należy ze Skarżącą, że ustawodawca objął zwolnieniem od podatku dochodowego od osób prawnych wszelkiego rodzaju pomoc publiczną, która odpowiada językowemu znaczeniu pojęciu "dotacja", skoro w ustawie podatkowej nie zawarł definicji tego pojęcia ani też jakichkolwiek dodatkowych ograniczeń. Tym samym w sprawie należy odwołać się do reguł wykładni słownej (językowej, gramatycznej), która polega na ustaleniu sensu interpretowanego przepisu przez analizę jego strony językowej. W myśl Nowego Słownika Języka Polskiego (red. nauk. B. Dunaj, Warszawa 2005, s. 104) pod pojęciem "dotacja" należy rozumieć "bezzwrotną pomoc finansową udzielaną jakiejś instytucji na określony cel". Słownik Współczesnego Języka Polskiego (red. nauk. B. Dunaj, Warszawa 1996, s. 195) podaje, że "dotacje" to "bezzwrotna pomoc finansowa udzielana jakiejś instytucji na określony cel; subwencja". Słownik Języka Polskiego PWN (sjp.pwn.pl) pod pojęciem "dotacji" każe rozumieć "bezzwrotną pomoc finansową udzieloną przedsiębiorstwu, instytucji lub organizacji ze środków publicznych". Natomiast Wielki Słownik Języka Polskiego (Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk, wsjp.pl) wskazuje, że "dotacja" to "bezzwrotna pomoc finansowa udzielana jakiejś instytucji lub osobie, żeby wesprzeć jej działalność". Z powyższego więc wynika, że spornemu w sprawie terminowi przypisywana jest różna konotacja, ale swoistą cechą wspólną jest to aby była to bezzwrotna pomoc finansowa, udzielana ze środków publicznych. Odczytując więc w tym kontekście normę prawną z treści przepisu art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT Sąd uznał, że wolne od podatku dochodowego od osób prawnych są dotacje rozumiane jako bezzwrotna pomoc finansowa udzielona podatnikom ze środków publicznych i tym samym stwierdził, że rekompensata otrzymana przez Spółkę na podstawie umowy o udzielenie pomocy publicznej w związku ze wzrostem cen energii elektrycznej i gazu ziemnego, zawartej z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej spełnia ww. warunki. Otrzymana przez spółkę rekompensata ma bowiem charakter bezzwrotnej pomocy finansowej (bezpośredniej dotacji, stanowiącą pomoc publiczną) i jest udzielana ze środków budżetu państwa dlatego w ocenie Sądu zarzut Skarżącej, że DKIS naruszył art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy o CIT przez jego błędną wykładnię jest zasadny. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, DKIS winien uwzględnić ocenę Sądu zawartą w niniejszym wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 4 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę obejmującą uiszczony wpis od skargi, opłatę skarbową od pełnomocnictwa i wynagrodzenie doradcy podatkowego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI