I SA/RZ 242/04

I SA/Rz 242/04 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-11-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Kazimierz Włoch /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Regionalna Izba Obrachunkowa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 1992 nr 85 poz 428
art. 11
Ustawa z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych.
Dz.U. 1991 nr 95 poz 425
art. 80
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.
Dz.U. 1990 nr 16 poz 95
art. 85
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.
Tezy
Artykuł 80 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /t.j. Dz.U. 2004 nr 256 poz. 2572 ze zm./ ustanawia tylko dolną granicę dotacji, a art. 80 ust. 4 pozwala na inne ustalenie sposobu udzielania dotacji, byleby została zachowana dolna granica dotacji określona w art. 80 ust. 2.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Surmacz Sędzia NSA Maria Piórkowska WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant sek. sądowy T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2004r. na rozprawie- sprawy ze skargi Gminy R. na Uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej z dnia [...]czerwca 2004r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności Uchwały Rady Miejskiej w R. z dnia [...] maja 2004r. dotyczącej trybu udzielenia dotacji przedszkolom publicznym I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, iż zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zarządza zwrot Gminie R. kwoty 300 złotych (słownie: trzysta złotych) z tytułu pobranego wpisu.
Uzasadnienie
Uchwałą z dnia 15 czerwca 2004r. Nr XXIV/3138/2004 Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Rzeszowie stwierdziło nieważność Uchwały Rady Miejskiej w Rymanowie z dnia 14 maja 2004r. Nr XIV/152/04 w sprawie ustalenia trybu udzielania dotacji prowadzonym przez osoby prawne i fizyczne przedszkolom publicznym – badając ją w trybie nadzoru.
W uzasadnieniu podniesiono, że przedmiotowa uchwała wpłynęła do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Rzeszowie w dniu 21 maja 2004r.
Uchwałą nr XXII2824/2004 z dnia 1 czerwca 2004r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Rzeszowie postanowiło wszcząć postępowanie nadzorcze odnośnie w/w uchwały. Przyczyną stwierdzenia nieważności Uchwały Rady Miejskiej w Rymanowie było naruszenie art. 80 ust 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. Nr 67, poz. 329 ze zm.) w wersji obowiązującej w dacie wydania przedmiotowej uchwały poprzez zamieszczenie stosowanego zapisu w § 4.
W § 4 kontrolowanej uchwały stwierdzono, że w przypadku nie prowadzenia przez gminę przedszkola publicznego wysokość dotacji, z wyjątkiem dotacji na uczniów niepełnosprawnych, ustala się w kwocie przewidywanych wydatków bieżących na jednego ucznia, ponoszonych w przedszkolach publicznych prowadzonych na obszarze gminy w roku poprzedzającym rok budżetowy, z jednoczesnym przeliczeniem tej kwoty w sposób następujący:
-w części dotyczącej wynagrodzeń, składek od nich należnych i innych świadczeń na rzecz osób fizycznych o prognozowany średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej, przewidywany w projekcie ustawy budżetowej na rok, w którym dotacja zostanie udzielona,
-w pozostałej części wydatków bieżących o prognozowany wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych.
Zmiana w ustawie budżetowej prognozowanych średniorocznych wskaźników, stanowi podstawę zmniejszenia lub zwiększenia w ciągu roku budżetowego dotacji przewidzianej na jednego ucznia przedszkola publicznego.
Natomiast wysokość dotacji na każdego ucznia w prowadzonych w przedszkolu publicznym oddziałach pięciogodzinnych przysługuje w wysokości 5/9 kwoty określonej w § 3 ust 1 lub w § 4 ust 1 tejże uchwały.
Powyższy zapis zawarty w § 4 Uchwały Rady Miejskiej w Rymanowie odnosi się do przedszkoli publicznych określonych w art. 80 ust 1 wyżej cyt. ustawy o systemie oświaty, a podstawę prawną, do takiego sposobu określenia dotacji stanowi zdaniem przedstawicieli Gminy Rymanów art. 80 ust 4 przedmiotowej ustawy. Według Regionalnej Izby Obrachunkowej sposób określenia dotacji dla przedszkola publicznego określonego w art. 80 ust 1 wyżej cyt. ustawy o systemie oświaty, został ściśle wyrażony w art. 80 ust 2, zgodnie z którym przedmiotowe przedszkola otrzymują na każdego ucznia z budżetu gminy dotację w wysokości równiej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w przedszkolach publicznych prowadzonych przez gminę.
Rada Miejska w Rymanowie w § 4 uchwały z dnia 14 maja 2004r. niezgodnie z wymogami art. 80 ust. 2 wyżej cyt. ustawy o systemie oświaty określiła sposób udzielania dotacji, przez co naruszyła jego treść. Ponadto Regionalna Izba Obrachunkowa zarzuciła, że w § 4 ust. 4 kontrolowanej uchwały określono, że wysokość dotacji na każdego ucznia w prowadzonych w przedszkolu publicznym oddziałach pięciogodzinnych przysługuje w wysokości 5/9 kwoty określonej w § 3 ust. 1 lub § 4 ust.1, gdy załączniki do uchwały nie przewidują obowiązku wykazania przez wnioskodawcę uczniów w oddziałach pięciogodzinnych.
Na powyższą uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w Rzeszowie Gmina Romanów reprezentowana przez Burmistrza Gminy Rymanów wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia.
Skarżąca zarzuciła naruszenia art. 80 ust. 2 wyżej cyt. ustawy o systemie oświaty oraz interesu Gminy Rymanów przez niewłaściwe uznanie, że gmina która nie prowadzi własnego przedszkola publicznego nie może udzielać dotacji na wydatki bieżące przedszkola publicznego prowadzonego na obszarze tej gminy przez inne osoby fizyczne lub prawne.
W odpowiedzi na skargę Regionalna Izba Obrachunkowa w Rzeszowie wnosiła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczas zajmowane stanowisko.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjne w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - zwanej dalej p. s. a.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 p. s. a. kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem przy uwzględnieniu stanu prawnego obowiązującego w dacie okoliczności faktycznych występujących w sprawie.
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 8 marca 1999r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w wersji obowiązującej w dacie wydania kontrolowanej uchwały Rady Miejskiej w Rymanowie, nadzór nad działalnością gminy sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem, zaś według art. 86 przedmiotowej ustawy organami nadzoru są Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa.
Art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1992r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. Nr 85, poz. 428 ze zm.), stanowi, iż w zakresie działalności nadzorczej właściwość rzeczowa regionalnych izb obrachunkowych obejmuje uchwały i zarządzenia podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego, między innymi w sprawach zasad i zakresu przyznawania dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
Bezsporne jest, że Gmina Romanów nie prowadzi własnego przedszkola publicznego, gdyż wszystkie potrzeby mieszkańców w tym zakresie zaspokaja jedyne na obszarze gminy przedszkole prowadzone przez "A". w S. W.
W niniejszej sprawie spór sprowadza się w zasadzie do rozstrzygnięcia czy art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. Nr 67, poz.329 ze zm.) w wersji obowiązującej w dniu podjęcia Uchwały z dnia 14 maja 2004r. Nr XIV/152/04 Rady Miejskiej w Rymanowie ustanawia sztywną zasadę odnośnie sposobu dotowania przez gminę przedszkoli publicznych określonych w art. 80 ust. 1 tejże ustawy, czy tez możliwe są odstępstwa od niej w oparciu o art. 80 ust. 4, na który to przepis powołuje się skarżąca. Odnośnie treści i znaczenia tego ostatniego przepisu Regionalna Izba Obrachunkowa nie zajęła jednoznacznego stanowiska.
Art. 80 ust. 4 wyżej cyt. ustawy o systemie oświaty stanowi, że organ jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji o których mowa w ust 2 – 3a, uwzględniając w szczególności podstawę obliczenia dotacji i zakres danych które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji. Gdyby przyjąć, że art. 80 ust 2 wyżej cyt. ustawy o systemie oświaty ustanawia sztywna zasadę sposobu określania dotacji dla przedszkoli publicznych określonych w art. 80 ust 1 tej ustawy, od której nie ma odstępstw, to przepis art. 80 ust 4 w wersji jak wyżej byłby nieracjonalny i zbędny, skoro upoważnia organ jednostki samorządu terytorialnego do ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji i zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji.
Zastanawiając się nad wzajemnymi relacjami obu tych przepisów tj. art. 80 ust. 2 i 80 ust. 4 wyżej cyt. ustawy o systemie oświaty, należy dojść do wniosku że art. 80 ust 2 ustanawia tylko dolną granicę dotacji a art. 80 ust 4 pozwala na inne ustalenie sposobu udzielania dotacji, byleby została zachowana dolna granica dotacji określona w art. 80 ust. 2.
Regionalna Izba Obrachunkowa w Rzeszowie nie wykazała, aby Rada Miejska w Rymanowie ustalając tryb udzielania dotacji w sposób przedstawiony w § 4 uchwały z dnia 14 maja 2004r określiła ją poniżej dolnej granicy dotacji wynikającej z art. 80 ust. 2 wyżej cyt. ustawy o systemie oświaty i aby naruszyła treść tego przepisu oraz art. 80 ust 4 tejże ustawy.
Ponadto Regionalna Izba Obrachunkowa lansując tezę, iż załączniki do uchwały Rady Miejskiej w Rymanowie powinny przewidywać obowiązek wykazywania przez wnioskodawcę uczniów w oddziałach pięciogodzinnych, nie wykazała z jakich przepisów wynika przedmiotowy obowiązek i jakie przepisy zostały naruszone.
Z uwagi, że Regionalna Izba Obrachunkowa w Rzeszowie naruszyła prawo materialne w postaci art. 80 ust. 2 i 4 wyżej cyt. ustawy o systemie oświaty zaskarżona uchwała podlegała uchyleniu w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a.
W oparciu o art. 152 p.s.a. określono, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu całości.
Z uwagi, iż zgodnie z art. 100 wyżej cyt. ustawy o samorządzie gminnym postępowanie sadowe w niniejszej sprawie jest wolne od opłat, zarządzono zwrot dotychczas pobranego wpisu od strony skarżącej, na jej rzecz w kwocie 300zł.