I SA/Rz 239/20

I SA/Rz 239/20 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2020-08-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-03-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jacek Boratyn
Jarosław Szaro /przewodniczący/
Małgorzata Niedobylska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 76/21 - Wyrok NSA z 2023-03-01
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 900
art. 14b § 2 i 3, art. 165a § 1, art. 14g § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 § 1 pkt 1 lit.c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Asesor WSA Jacek Boratyn, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi M.C. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego M.C. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Dyrektor KIS) utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 29 października 2019 r. wpłynął do Dyrektora KIS wniosek M. C. (dalej: Skarżący/Wnioskodawca) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.
We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.
Wnioskodawca zamierza zakupić udział w nieruchomości (grunt) i wybudować na nim nieruchomość w celu jej podnajmowania i pobierania czynszu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wnioskodawca zamierza zaliczyć grunt jako środek trwały i wprowadzić go do ewidencji środków trwałych, bowiem na chwilę obecną przewidywany okres jego użytkowania wynosi ponad rok. Wnioskodawca nie może jednak wykluczyć, iż z uwagi na ryzyko związane z wybudowaniem nieruchomości w ramach działalności gospodarczej może dojść do niezrealizowania koncepcji budowy nieruchomości i sprzedaży nabytego gruntu. W związku z pewną nieprzewidywalnością związaną z prowadzeniem tego typu działalności gospodarczej, Wnioskodawca może zostać zmuszony do ewentualnej sprzedaży gruntu w bliżej nieokreślonym czasie w przyszłości (np. za rok, 2 lata itd.).
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.
Czy w sytuacji gdy Wnioskodawca zostanie zmuszony do dokonania ewentualnej sprzedaży, winień rozpoznać grunt jako środek trwały w chwili zakupu, czy też jako towar handlowy?
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., opisanym na wstępie, Dyrektor KIS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
Organ stwierdził, że zakres zadanego pytania we wniosku wskazywał, iż zdarzenie przyszłe nie zostało przedstawione w taki sposób, aby możliwa była jednoznaczna i konkretna kwalifikacja prawna zagadnienia przedstawionego we wniosku. Tym samym żądanie wydania interpretacji w zakresie wyznaczonym pytaniem sformułowanym we wniosku przy jednoczesnym przedstawieniu sytuacji, która będzie miała miejsce w bliżej nieokreślonej przyszłości, wykraczała poza zakres przedmiotowy interpretacji wydanej w trybie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900, ze zm. - dalej: O.p.).
Organ uznał, że tak opisane zdarzenie przyszłe nie spełnia wymagań z art. 14b § 3 O.p. W ocenie organu wielowariantowe, hipotetyczne i abstrakcyjne przedstawienie sytuacji wyklucza możliwość wydania interpretacji podatkowej w indywidualnej sprawie. W tym przypadku interpretacja, pozbawiona cech indywidualnych, byłaby wyłącznie opinią właściwego organu w przedmiocie wykładni wskazanych we wniosku przepisów i nie pełniłaby funkcji gwarancyjnej.
Powyższe okoliczności spowodowały, że wniosek mający wszcząć postępowanie interpretacyjne, nie spełniał formalnych przesłanek, co było podstawą odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 O.p.
Skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając naruszenie:
-art. 14b § 1 i § 3 O.p., przez niewydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, mimo spełnienia wymogów określonych w powyższych przepisach prawa,
- art. 165a w związku z art. 14 h O.p., przez zastosowanie tych przepisów do wniosku złożonego przez wnioskodawcę w sytuacji, gdy nie zaistniały przesłanki do ich zastosowania,
-art. 121 § 1 O.p., przez odmowę wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, podczas gdy w podobnych opisach zdarzeń przyszłych w innych wnioskach organy podatkowe stwierdzały prawidłowość sformułowania wniosku i wydawały indywidualną interpretację, co narusza zasadę zaufania do organów podatkowych; naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych stanowi także sporządzenie uzasadnienia postanowienia w sposób niekonkretny, nieprecyzyjny, który nie tłumaczy, jakie błędy popełnił Wnioskodawca oraz jak należy formułować wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.
W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora KIS z dnia [...] grudnia 2019 r. i przekazanie wniosku do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dyrektor KIS w opisanym na wstępie postanowieniu z dnia [...] lutego 2020 r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że okoliczności sprawy nie odnoszą się do konkretnej sytuacji, która zaistniała bądź dopiero zaistnieje, lecz dotyczy sytuacji hipotetycznej, która może potencjalnie wystąpić. Z uwagi na istotę interpretacji indywidualnych, w szczególności ich gwarancyjny charakter, przedmiotem tych rozstrzygnięć nie może być ocena prawna abstrakcyjnych i jednocześnie hipotetycznych sytuacji faktycznych. Dyrektor KIS uznał, że zdarzenie przyszłe nie zostało opisane w sposób jasny i precyzyjny, dlatego wniosek nie spełnia formalnych przesłanek z art.14b § 3 O.p. W związku z tym zaistniała podstawa do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p.
Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie doradcy prawnego, zaskarżył powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jego uchylenie w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. i zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 14b § 1 oraz § 2 i art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p., przez uznanie, że w sprawie wniosku należy odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, ze względu na nieuzasadnione uznanie, że pytanie oznaczone we wniosku odnosi się do sytuacji warunkowej oraz hipotetycznej;
2.art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p., przez naruszenie zasad postępowania tj. zasady legalizmu i praworządności oraz zasady postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych i, w konsekwencji, odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wniosku.
W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że Ordynacja podatkowa nie precyzuje co należy rozumieć przez "przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego". Należy zatem uznać, że chodzi o każde zdarzenie przyszłe, które może zaistnieć w przyszłości, a którego opis jest na tyle skonkretyzowany i jednoznaczny, że pozwala organowi dokonać subsumpcji zgodnie z przepisami materialnymi prawa podatkowego, wskazanymi przez wnioskodawcę.
Skarżący podkreślił, że zasadniczo każde zdarzenie przyszłe ma charakter niepewny - wnioskodawca przedstawiając zdarzenie przyszłe nie zobowiązuje się, ani nie daje gwarancji, że przedstawione zdarzenie przyszłe spełni się w przyszłości. W konsekwencji wnioskodawcy są uprawnieni do przedstawienia opisu zdarzenia przyszłego, który może, ale nie musi ziścić się w przyszłości, natomiast organy podatkowe, w przypadku spełnienia wymogów formalnych przez wnioskodawcę, są zobowiązane do wydania interpretacji indywidualnej.
Skarżący nie zgodził się z twierdzeniami organu, że przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe jest nieskonkretyzowane, a jego opis ma charakter wielowariantowy, alternatywny i hipotetyczny. Jego zdaniem, nie wystąpiła żadna z negatywnych przesłanek prowadzących do odmowy wydania interpretacji określonych w art. 165a O.p.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd po rozpoznaniu sprawy w granicach wyznaczonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, a zaskarżone postanowienie wraz z postanowieniem organu I instancji, powinny zostać usunięte z obrotu prawnego.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej w oparciu o art. 165a § 1 O.p. Zgodnie z treścią tego przepisu, organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Z uzasadnienia zaskarżonych postanowień wynika, że podstawą odmowy wszczęcia postępowania było stwierdzenie braków formalnych wniosku, który nie spełniał wymogów określonych w art.14 b § 3 O.p. Przepis ten zobowiązuje wnioskodawcę do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
W ocenie Sądu, nawet stwierdzenie tego rodzaju braków nie uzasadniania wydania rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania, lecz pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. Stosownie bowiem do treści art.14 g § 1 O.p., wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej niespełniający wymogów określonych w art.14 b § 3 lub 3a lub innych wymogów określonych przepisami prawa, pozostawia się bez rozpatrzenia.
Zatem, jeśli zdaniem organu wniosek o interpretację jest alternatywny i zbyt mało konkretny, to powinien wezwać wnioskodawcę o jego sprecyzowanie, zgodnie z art.169 § 1 w zw. z art. 14 h O.p. Dopiero gdy wnioskodawca tego nie uczyni w wyznaczonym terminie, organ może pozostawić wniosek bez rozpatrzenia na podstawie art.14g § 1 O.p.
W niniejszej sprawie organ nie wskazał braków wniosku i nie umożliwił wnioskodawcy uzupełnienia i sprecyzowania wniosku, bezpodstawnie odmawiając wszczęcia postępowania.
Ponadto trzeba wskazać, że zgodnie z art. 14b § 2 O.p. interpretacja indywidualna może dotyczyć zarówno zaistniałego stanu faktycznego, jak i zdarzenia przyszłego, który ze swej istoty jest pewnym stanem hipotetycznym. Podatnik przedstawiając zdarzenie przyszłe zadaje pytanie, jakie konsekwencje podatkowe miałoby jego działanie, gdyby takowego się podjął. W związku z powyższym, organ interpretacyjny nie stosuje przepisów prawa podatkowego, których wyjaśnienia treści domaga się wnioskodawca, a jedynie wskazuje, czy dany przepis znajduje lub nie znajduje zastosowanie w opisanych we wniosku okolicznościach.
W ocenie Sądu, przedstawiony we wniosku opis zdarzenia przyszłego zasadniczo jest zindywidualizowany i konkretny. Zadane na jego kanwie pytanie jest precyzyjne i dotyczy opisanego, zamkniętego zdarzenia przyszłego. Pytanie jest sformułowane w taki sposób, że umożliwia udzielenie odpowiedzi na konkretnie przedstawiony problem. Skarżący przedstawił również własne stanowisko w odniesieniu do zadanego pytania. Zdaniem Sądu wniosek został sformułowany w sposób, który nie daje podstaw do uznania, na podstawie samej jego treści, że nie dotyczy skonkretyzowanego zdarzenia, tak jak przyjął organ. Natomiast jeśli pewne elementy zdarzenia zostały sformułowane w sposób budzący wątpliwości, bądź nie zostały zakreślone ramy czasowe zdarzenia, a ma to znaczenie dla udzielenia interpretacji, czy też jeśli użyte zwroty były zbyt hipotetyczne (w tym sformułowanie "zostanie zmuszony do ewentualnej sprzedaży"), to obowiązkiem organu interpretacyjnego było wezwać wnioskodawcę do ich wyjaśnienia.
Działanie organu było nieprawidłowe w świetle funkcji, jakie ma pełnić indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego, tj. funkcji gwarancyjnej i informacyjnej. W sytuacji skomplikowanych i niejasnych regulacji podatkowych, instytucja ta ma służyć podatnikom w prawidłowym stosowaniu obowiązujących przepisów w prowadzonej przez nich działalności. Zatem w sytuacji, gdy problem podatnika ma charakter realny, organ powinien przede wszystkim rozważyć możliwość udzielenia merytorycznej odpowiedzi (tak wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 października 2018r., I SA/Wr 739/18, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponownie rozpoznając wniosek o wydanie interpretacji, organ zobowiązany będzie ocenić prawidłowość stanowiska przedstawionego przez stronę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. W przypadku uznania, że przedstawiony stan faktyczny wymaga sprecyzowania, organ wezwie wnioskodawcę do jego uzupełnienia w zakresie niezbędnym do wydania interpretacji.
Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że uzasadnienia obu postanowień są bardzo rozwlekłe i zawierają dużo powtórzeń, co czyni je nieczytelnymi i utrudnia zrozumienie intencji organu.
Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżone postanowienie wraz z postanowieniem organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Na wysokość zasądzonego zwrotu kosztów postępowania składa się uiszczony wpis (100 zł), wynagrodzenie radcy prawnego (480 zł) ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) oraz kwota 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.