I SA/Rz 222/20

I SA/Rz 222/20 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2021-04-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jarosław Szaro /przewodniczący/
Małgorzata Niedobylska /sprawozdawca/
Piotr Popek
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 929/21 - Wyrok NSA z 2025-02-27
I GZ 346/20 - Postanowienie NSA z 2020-12-15
I GZ 347/20 - Postanowienie NSA z 2020-12-15
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2015 poz 415
§ 2 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
Dz.U. 2019 poz 1505
art. 29 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j.
Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 7 ust. 1 i 2
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego na 2015 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], po rozpatrzeniu odwołania J.M., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: organ I instancji) z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolno-Środowiskowo-Klimatycznego (PROW 2014-2020).
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z akt sprawy wynika, że w dniu 15 czerwca 2015 r. do organu I instancji wpłynął wniosek J.M. (dalej: wnioskodawczyni/skarżąca/beneficjent/strona) w którym ubiegała się o przyznanie płatności rolno- środowiskowo-klimatycznej na 2015 rok.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] przyznano wnioskodawczyni płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na 2015 r. do wariantu: 4.5 Półnaturalne łąki świeże w wysokości 102.777,03 zł. Przyznane środki zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez nią we wniosku o wpis do ewidencji producentów.
Podstawą do wydania decyzji przyznającej płatność w pomniejszonej wysokości były wyniki kontroli przeprowadzonej w dniach od 9 grudnia 2015 r. do 17 grudnia 2015 r. w gospodarstwie wnioskodawczyni w zakresie programu rolno-środowiskowo- klimatycznego, które, wykazały, że nie przestrzega ona wymogów, określonych dla poszczególnych pakietów i ich wariantów w załączniku nr 2 do rozporządzenia rolno-środowiskowo- klimatycznego (Dz. U. z 2015 r. poz. 415 ze zm.) tj. pozostawienia 15-20% powierzchni nieskoszonej działki rolnej (użytkowanie kośne i kośno-pastwiskowe) na działkach rolnych A1, B1, D1, E1, G1 oraz wypasu przy obsadzie od 0,5DJP do 1,00DJP/ha gruntów w wariancie (użytkowanie pastwiskowe) na działce rolnej F1. Dodatkowo stwierdzono uchybienia dotyczące powierzchni realizowanego wariantu, a mianowicie, że powierzchnia stwierdzona działki rolnej F1 jest mniejsza od powierzchni zadeklarowanej (0,69 ha) i wynosi 0,49 ha.
Na skutek odwołania wnioskodawczyni Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z uwagi na to, że nie uzasadniono w sposób niebudzący wątpliwości, jak uzyskano wartości zmniejszenia płatności ze względu na stwierdzone uchybienia, co spowodowało brak możliwości sprawdzenia przez rolnika poprawności uwzględnionych pomniejszeń do poszczególnych działek rolnych.
Ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoczęto od zweryfikowania wyników kontroli przeprowadzonej w 2015 r. w gospodarstwie wnioskodawczyni. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wystąpił do Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego o zweryfikowanie poprawności ustalonej powierzchni stwierdzonej dla działki rolnej F1, zapisanej w raporcie z czynności kontrolnych. Analiza załączonych do raportu szkiców z pomiaru działki, wykazała, że powierzchnię działki rolnej F1 ustalono na podstawie pomiaru dokonanego na dwóch działkach ewidencyjnych 372, 132 natomiast działka rolna F1 została zadeklarowana przez beneficjenta we wniosku na 2015 r. tylko na działce 372.
W związku z powyższym w raporcie z czynności kontrolnych z zakresu programu rolno-środowiskowo-klimatycznego, w wyniku ponownej weryfikacji zgromadzonej dokumentacji w sprawie, Biuro Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego dla działki rolnej F1 przypisało następujące kody pokontrolne: DR 50 - granice upraw wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku, DR 53 - stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania.
W dniu 5 maja 2017 r. Biuro Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego przesłało do wnioskodawczyni raport z czynności kontrolnych w zakresie programu rolno-środowiskowo-klimatycznego z naniesioną korektą dla działki rolnej F1.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] w dniu [...] lipca 2017 r. wydał decyzję nr [...], którą przyznał wnioskodawczyni płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na 2015r. w łącznej wysokości 95 831,27 zł, w tym do Wariantu: 4.5 Półnaturalne łąki świeże, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 32.757,05 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, a mianowicie nieprzestrzeganie wymogu pozostawienia 15-20% powierzchni nieskoszonej działki rolnej (użytkowanie kośne i kośno-pastwiskowe). Powyższy wymóg nie został dochowany na działkach rolnych: A1, B1, D1, E1, G1 oraz nieprzestrzeganie dopuszczonego poziomu obsady od 0,5 DJP do 1,0 DJP/ha (użytkowanie pastwiskowe). Wymóg ten nie został zrealizowany na działce rolnej F1. Ponadto stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na 2015 rok, tj. w przypadku działki rolnej F1 podczas kontroli w gospodarstwie zastosowano kod DR 50, co oznacza, iż granice upraw wykraczają poza granice działek referencyjnych zdeklarowanych we wniosku, co w konsekwencji skutkuje redukcją powierzchni działki rolnej. W związku z tym powierzchnia działki rolnej F1 została zredukowana do powierzchni 0,34 ha (pierwotnie zadeklarowano 0,69 ha wykluczono 0,35 ha).
Decyzja nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r. została skutecznie doręczona stronie w dniu 24 lipca 2017 r. Strona nie wniosła od niej odwołania. Decyzja stała się prawomocna i ostateczna.
W dniu 4 grudnia 2019 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych wnioskodawczyni na mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. o przyznaniu płatności rolno-środowiskowo – klimatycznej, a następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. ustalił beneficjentce kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolno-środowiskowo-klimatycznego w łącznej wysokości 6.945,76 zł.
Wnioskodawczyni nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu I instancji i złożyła odwołanie, po rozpatrzeniu którego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał się na brzmienie § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm. – dalej: rozporządzenie rolno-środowiskowo-klimatyczne), zgodnie z którym płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o którym mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwane dalej "numerem identyfikacyjnym";
2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym";
3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Organ odwoławczy podkreślił, że wnioskodawczyni składając wniosek potwierdziła, iż znane są jej zasady przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, a także zobowiązała się do przestrzegania warunków w programie rolno-środowiskowo-klimatycznym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji, a mimo to nie wywiązała się z tych obowiązków. Powyższe zobowiązanie zostało określone w decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2016 r. o przyznaniu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2015, zgodnie z którym jako termin rozpoczęcia 5-letniego okresu zobowiązania przyjęto dzień 15 marca 2015 r.
W skardze na decyzję z dnia [...] lutego 2020 r. do tut. Sądu beneficjentka zarzuciła naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego tj.:
1. art. 44 ust 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 ;
2. § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego;
3. art. 28 ust. 2 i 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005;
4. art. 7 ust. 1-3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności w zw. a art. 47 § 1, art. 51 § 1, art. 52 § 1, art. 53 § 1 i § 4, art. 54, art.56 i 56d ustawy z dnia 29 sierpnia 1997. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r.poz.900 ze zm.), dalej Ordynacja podatkowa, poprzez błędne uznanie, że skarżąca nienależnie pobrała płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego, a nadto, błędne nakazanie zwrotu pobranych środków w kwocie 6 945,76 zł podczas gdy wszelkie pobrane przez skarżącą środki były pobrane w pełni nienależnie.
II. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) – dalej: k.p.a., poprzez niezastosowanie się do przepisu w postaci braku podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyjaśnienia sprawy,
- art. 77 k.p.a., w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. poprzez brak działania, które ma na celu wyczerpujące zebranie i przeprowadzenie materiału dowodowego, brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy; poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego;
- art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych twierdzeń, co uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;
- art. 6 k.p.a. poprzez działanie organu administracyjnego niemieszczące się w granicach prawa oraz naruszające przepisy prawa, a tym samym naruszenie zasady praworządności;
- art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie szeregu okoliczności natury faktycznej i prawnej, w szczególności nie odniesienie się do zarzutów wskazanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Skarżąca wskazała, że w rzeczywistości o żadnych uchybieniach z jej strony nie może być mowy, gdyż przestrzegała ona wszelkich nałożonych przepisami prawa wymogów. Podkreśliła, że przyczynami rzekomych uchybień są wyłącznie błędy, których dopuszczono się w trakcie kontroli. Zarzuciła, że organ przeprowadzający kontrolę po jej zakończeniu przekazał jej protokół, który był całkowicie nieczytelny.
W ocenie skarżącej błędnie ustalono ilość wypasanego bydła, źle wyliczono dni ich wypasu, a ponadto błędnie ustalono powierzchnię działki uprawnionej do przyznania płatności. Skarżąca podniosła, że organ nie uwzględnił zaleceń [...] Parku Narodowego, który w roku 2015, z uwagi na suszę zalecił pozostawienie od 30 do 50 % nieskoszonej powierzchni poszczególnych działek. Zarzuciła brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego oraz z dokonania oględzin.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 2019r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolno- środowiskowo- klimatycznego (PROW 2014-2020), ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji zgodnie z żądaniem skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w [...] wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
W myśl natomiast art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany argumentacją skargi, jej wnioskami i wskazaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli przedmiotowej skargi w przedstawionych wyżej granicach Sąd doszedł do wniosku, że jest ona niezasadna, bowiem skarżona decyzja została wydana w postępowaniu wolnym od istotnych naruszeń prawa procesowego oraz w oparciu o prawidłowo interpretowane i zastosowane przepisy prawa materialnego.
Stosownie do treści art. 44 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 ( Dz. U. z 2018r., poz.627 ze zm.), nienależne kwoty pomocy i pomocy technicznej podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej. Natomiast właściwość i tryb ustalania nienależnych kwot pomocy i pomocy technicznej są określone w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczących ustalania kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych.
Postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest prowadzone na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505 – dalej: ustawa o Agencji). Przepisy te stanowią, że kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji administracyjnej, ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:
1) pochodzących funduszy Unii Europejskiej,
2) krajowych, przeznczonych na:
a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,
b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.
Na gruncie prawa wspólnotowego obowiązek zwrotu pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości pomocy wynika z przepisów rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 2014.227.69 z dnia 31 lipca 2014 r.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną, w stosownych przypadkach, o odsetki obliczone zgodnie z ust. 2.
Nie ulega wątpliwości, że przekazane na rachunek bankowy Skarżącej w dniu 30 czerwca 2016r. środki finansowe w wysokości 102 777,03zł nie były w całości należne, bo decyzja przyznająca te środki została uchylona, a przyznana ostatecznie płatność wyniosła 95 831,27zł. Różnica wynosząca 6 945,76zł stanowiła zatem nienależną kwotę płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej.
Dla ustalenia, czy skarżąca była zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranych z tego tytułu środków kluczowe było ustalenie, czy dokonane płatności stanowiły "płatności nienależne" w rozumieniu przepisów ustawy o Agencji i czy nie wystąpiły przesłanki odstąpienia od żądania zwrotu. Przepisy powołanej wyżej ustawy o Agencji nie definiują tego pojęcia, dlatego jego znaczenie wywodzić trzeba z ustalenia warunków i podstaw do przyznania "płatności należnej". W takich okolicznościach płatnością nienależną jest taka płatność, która została przyznana niezgodnie z przepisami prawa i wbrew warunkom przewidzianym dla danej płatności. Płatności nienależne to również te należności, które powstały z przyczyn leżących po stronie rolnika (producenta rolnego), także wówczas, gdy nie była to wyłączna przyczyna wypłaty dokonanej w nieprawidłowej wysokości, czyli sytuacje, w których stwierdzono nawet po przyznaniu płatności jakiekolwiek nieprawidłowości w działaniu lub zaniechaniu rolnika, które wpłynęły na ocenę realizacji programu wieloletniego. Podejmując się bowiem udziału w programie rolnośrodowiskowym beneficjent z zasady ma świadomość, że jest to program wieloletni, zobowiązujący do prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z wymogami w ramach określonych pakietów i wariantów.
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L nr 347 z 20.12.2013 r., str. 487, ze zm., jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L nr 227 z 31.07.2014 r., str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym";
3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
W przedmiotowej sprawie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne powinno zatem być realizowane przez 5 lat od dnia 15 marca 2015 r., w którym to dniu został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej i polegać miało na przestrzeganiu wymogów przypisanych do poszczególnych pakietów i wariantów tego zobowiązania. Przestrzeganie tych wymogów przez wskazany okres wymagało posiadania przez ten okres gruntów, w stosunku do których powinny być one przestrzegane.
Podczas przeprowadzonej kontroli na miejscu w dniach od 9 grudnia 2015 r. do 17 grudnia 2015 r., stwierdzono że wnioskodawczyni nie przestrzega wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów i ich wariantów oraz wykazano rozbieżności między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią użytkowaną rolniczo użytków rolnych objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym, co skutkowało przyznaniem płatności w mniejszej niż pierwotnie wysokości.
Powyższe zobowiązywało organ do wszczęcia postępowania i w rezultacie wydania decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolno-środowiskowo-klimatycznego.
Stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie organy administracji należycie rozpatrzyły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Bezsporne stwierdzenie zaistniałych nieprawidłowości musiało skutkować w takich okolicznościach obligatoryjnym ustaleniem wysokości nienależnej części płatności, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie uregulowaniami.
Podkreślić należy, że organy nie dopuściły się sugerowanych w skardze uchybień procesowych w zakresie kwestionowanego przede wszystkim sposobu gromadzenia i oceny materiału dowodowego, wymienionych w art. 7, art. 8, art. 77 w zw. z art 84 § 1 i art 85 § 1 k.p.a. a także w art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a.
Zarzuty podnoszone przez skarżącą odnośnie nieczytelności protokołu kontroli czy też konieczności powołania biegłego nie mogą być uwzględnione w odniesieniu do postępowania o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolno-Środowiskowo-Klimatycznego. Skarżąca nie sprecyzowała, jakie konkretnie okoliczności miałby stwierdzić biegły i na jaką okoliczność miały być przeprowadzone oględziny, jednak wszelkie wnioski dowodowe i zarzuty związane z nieprzeprowadzeniem przez organ dowodów z urzędu, czy też odnoszące się do niewyjaśnienia okoliczności związanych ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego Skarżąca mogła podnosić w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności. Skarżąca w tym postępowaniu brała udział, lecz zarzutów takich nie podniosła, nie składała też odwołania od decyzji ustalającej płatność, w związku z czym stała się ona ostateczna i prawomocna. Formułowanie powyższych zarzutów na obecnym etapie jest spóźnione. Obecne postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie przyznanych płatności ma charakter odrębny i opiera się na odmiennych uregulowaniach.
W ocenie Sądu organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, a uzasadnienie ich stanowiska zawarte w pisemnych motywach decyzji organów obu instancji było prawidłowe. Organy ustaliły nie tylko to, czy skarżąca pobrała nienależnie płatności, ale również to, czy w sprawie zaistniały przesłanki pozwalające na odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Zasadnie w tym zakresie uznano, że nie wystąpiły przesłanki uzasadniające odstąpienie od obowiązku zwrotu nienależnych płatności na podstawie art.7 ust.3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności. W myśl tego przepisu, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. W ocenie Sądu, zasadnie uznały orzekające organy, że wypłacenie Skarżącej w dniu 30 czerwca 2016r. płatności nienależnych nie było spowodowane pomyłką organu, lecz wynikało z nieprawidłowej deklaracji wnioskodawczyni co do podjętego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego i nieprawidłowej realizacji tego zobowiązania, a które to nieprawidłowości stwierdzono podczas kontroli na miejscu.
Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Dokonanie odmiennej od oczekiwań skarżącej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie oznacza, że doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.