I SA/Rz 21/23

I SA/Rz 21/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-03-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-01-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Małgorzata Niedobylska
Piotr Popek /przewodniczący/
Tomasz Smoleń /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 716/23 - Postanowienie NSA z 2026-01-21
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1505
art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Tomasz Smoleń /spr./, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2023 r. spraw ze skarg N. Sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzje Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 25 października 2022 r. – nr 9009-2022-128 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności zaliczkowych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, – nr 9009-2022-129 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności zaliczkowych dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW), – nr 9009-2022-130 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności zaliczkowych z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego (PROW 2014-2020) oddala skargi.
Uzasadnienie
Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie, po rozpatrzeniu odwołań N. Sp. z o.o. z siedzibą w D. – zwanej dalej skarżącą, spółką lub wnioskodawczynią, wydał następujące rozstrzygnięcia:
1) decyzją z [...] października 2022 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Agencja dalej zwana także ARMiR) z [...] sierpnia 2022 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności zaliczkowych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2020 r.,
2) decyzją z [...] października 2022 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] sierpnia 2022 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności zaliczkowych dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2020 r.,
3) decyzją z [...] października 2022 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] sierpnia 2022 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności zaliczkowych z tytułu działania rolno -środowiskowo-klimatycznego (PROW 2014-2020), na 2020 r.
W stanach faktycznych przedmiotowych spraw spółka złożyła wnioski w których ubiegała się o:
1. przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020, w przedmiotowym wniosku skarżąca zadeklarowała do jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) działki rolne o powierzchni 53,77 ha.
2. przyznanie z tytułu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2020 rok, w przedmiotowym wniosku skarżąca zadeklarowała do płatności ONW: typ specyficzny strefa II (podgórskie), działki rolne o powierzchni 40,76 ha oraz ONW płatność przejściowa nizinna o łącznej powierzchni 13,01 ha.
3. przyznanie z tytułu płatności rolno- środowiskowo- klimatycznych PROW 2014-2020 na 2020 rok, w przedmiotowym wniosku skarżąca zadeklarowała do płatności rolno- środowiskowo- klimatycznej działki rolne w ramach realizacji Pakietu 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, a w jego ramach: wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże o powierzchni 53,77 ha.
W dniu 6 listopada 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w ramach rozpatrywanego wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przyznał spółce płatność zaliczkową w kwocie [...],94 zł. W dniu 26 listopada 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w ramach rozpatrywanego wniosku o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) przyznał skarżącej płatność zaliczkową w kwocie [...],43 zł w tym:
[...],16 zł - płatność ONW przejściowa nizinna - 2020,
[...], 27 zł - płatność ONW typ specyficzny strefa II (podgórskie) - 2020.
Zaś w dniu 12 listopada 2020 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w ramach rozpatrywanego wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo- klimatycznej przyznał spółce płatność zaliczkową w kwocie [...],64 zł z tytułu wariantu 5.5 Półnaturalne łąki świeże.
W trakcie prowadzonych postępowań organ I instancji ustalił, iż skarżąca zgodnie z aktem notarialnym nr [...] powstała w dniu 5 października 2011 r. Spółka ma sześciu wspólników i są to następujące osoby: A. O., J. O., W. O., J. O., A. O. oraz J. D. W dniu 15 grudnia 2020 r. dokonano zmiany danych w rejestrze dotyczącej danych wspólników, z którego wykreślono A. O. Skarżącą reprezentuje zarząd, w którego skład wchodzi tylko A. O. - prezes zarządu. W toku przeprowadzonych postępowań dowodowych wykazano, iż motywem powołania spółki była chęć obejścia przepisów ustanawiających limity pomocy finansowej według kryteriów wielkości gospodarstwa i zasad, iż płatność jest uzależniona od wielkości gospodarstwa i maleje wraz z wzrostem jego powierzchni. Zasadnicze znaczenie w zakresie odmowy przyznania skarżącej wnioskowanej płatności miał fakt, iż spółka jest ściśle powiązana z innymi podmiotami fizycznymi, również z podmiotami w formie spółek prawa handlowego.
Zdaniem organu A. O., celowo dokonała zmniejszenia areału swojego gospodarstwa poprzez wydzierżawienie gruntów spółce. Tym samym dokonała podziału jednego gospodarstwa na mniejsze w taki sposób, aby ominąć limity przyznawanych płatności. Pozwoliło to A. O. na uzyskanie wyższych płatności, niż w przypadku złożenia jednego wniosku do całości swojego gospodarstwa, do którego osiągnęła już pułap, jeśli chodzi o zastosowanie degresywności na poziomie gospodarstwa. Ustalony w rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jednoznacznie wskazuje na istnienie bezpośrednich więzi pomiędzy podmiotami ubiegającymi się o takie same płatności i daje podstawy do ustalenia, że doszło do koordynacji działań podejmowanych w ramach powiązanych ze sobą podmiotów i ich zmowy w dążeniu do uzyskania korzyści w postaci płatności w wysokości wyższej niż przysługiwałaby gdyby o płatność ubiegał się wyłącznie właściciel gruntów.
Wobec powyższego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzjami:
1) z [...] lutego 2022 r. nr [...] odmówił przyznania spółce płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020 (jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej),
2) z [...] lutego 2022 r. nr [...] odmówił przyznania spółce płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2020 r.,
3) z [...] lutego 2022 r. nr [...] odmówił przyznania spółce płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020 na rok 2020.
W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone wyżej wskazane decyzje Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Przedmiotowe decyzje zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
W związku z odmową przyznania powyższych płatności organ uznał, że spółka:
1. w ramach systemów wsparcia bezpośredniego utraciła uprawnienie do uzyskania płatności zaliczkowej w kwocie [...],94 zł, która została przekazana na rachunek bankowy w dniu 6 listopada 2020 r.
2. w ramach płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) utraciła uprawnienie do uzyskania płatności zaliczkowej w kwocie [...],43 zł, która została przekazana na rachunek bankowy w dniu 26 listopada 2020 r.
3. w ramach płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych utraciła uprawnienie do uzyskania płatności zaliczkowej w kwocie [...],64 zł, która została przekazana na rachunek bankowy w dniu 12 listopada 2020 r.
Dlatego też Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności zaliczkowych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności ONW oraz płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego.
Decyzjami z [...] sierpnia 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności zaliczkowych:
1. w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości [...],94 zł,
2. dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) w wysokości [...],43 zł,
3. z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego w wysokości [...],64 zł.
Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARMiR rozpoznając odwołania wniesione od wszystkich wskazanych decyzji wskazał na regulację zawartą w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1505) zwaną dalej "ustawą o Agencji". Dalej stwierdził, że przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków z wymienionych w tym przypisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków ma miejsce niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną wypłacone (np. w formie płatności zaliczkowych) zaś po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego okazało się, że płatności do których rolnik jest uprawniony będą mniejsze niż wynikałoby to ze złożonego wniosku. Tak więc środki przyznane na podstawie decyzji administracyjnej w połączeniu z płatnościami zaliczkowymi nie są płatnościami do których rolnik był uprawniony.
Organ II instancji podkreśli, że decyzje z 31 sierpnia 2022 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności zaliczkowych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ONW i z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego opierały się na rozstrzygnięciach w sprawach zakończonych ostatecznymi decyzjami Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] lutego 2022 r., w sprawie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) oraz z dnia 28 lutego 2022 r. w sprawie odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020 za rok 2020.
Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARMiR uznał, że w każdym przypadku stwierdzenia wypłaty nienależnych lub nadmiernych płatności rodzajowo określonych środków publicznych w tym również z tytułu zaliczek na poczet płatności bezpośrednich, na poczet płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) i na poczet płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej należy dochodzić zwrotu tych płatności, co jest zgodne art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o Agencji. Ww. przepis nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata, co miało miejsce w rozpatrywanych sprawach.
Zdaniem organu odwoławczego płatności przekazane w ramach zaliczki na rachunek spółki w dniu 6 listopada 2020 r. w kwocie [...],94 zł (na poczet płatności bezpośrednich), w dniu 26 listopada 2020 r. w kwocie [...],43 zł (na poczet płatności ONW) i w dniu 12 listopada 2020 r. w kwocie [...],64 zł (na poczet płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej) stanową różnicę w rozstrzygnięciach zawartych w ostatecznych decyzjach i należy je potraktować jako nienależnie pobrane płatności.
Organ II instancji wskazał, że zgodnie z regulacją art. 7 ust. 3 rozporządzeniem Komisji (UE) Nr 809/2014, obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie znajduje zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek;
płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy,
błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika.
Ponadto w przypadku, jeśli błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.
W przedmiotowych sprawach organ stwierdził, że nie został spełniony w/w warunek tj. łącznego wystąpienia wymienionych powyżej przesłanek, ponieważ nie można uznać, że płatności zostały dokonana na skutek pomyłki ARiMR, gdyż:
1. płatności wypłacone w dniu 6 listopada 2020 r. w wysokości [...],94 zł jako zaliczka na poczet płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie wynikły z pomyłki organu bowiem płatność zaliczkowa została zrealizowana na mocy art. 46 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego,
2. płatności wypłacone w dniu 26 listopada 2020 r. w wysokości [...],43 zł jako zaliczka na poczet płatności ONW nie wynikły z pomyłki organu bowiem płatność zaliczkowa została zrealizowana na mocy art. 38 a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2137, dalej ustawa o wspieraniu),
3. płatności wypłacone w dniu 12 listopada 2020 r. w wysokości [...],64 zł jako zaliczka na poczet płatności rolno-środowiskowo- klimatycznej nie wynikły z pomyłki organu bowiem płatność zaliczkowa została zrealizowana na mocy art. 38 a ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu.
Jak podał organ odwoławczy w przypadku płatności bezpośrednich, na kwotę nienależnie pobranych płatności składa się kwota płatności w wysokości: [...],94 zł w tym do jednolitej płatności obszarowej w wysokości [...].37 zł, płatności za zazielenienie w wysokości [...],39 zł oraz płatności redystrybucyjnej w kwocie [...],18 zł. Stwierdził, iż każda z ww. kwot przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013. Tym samym w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. Dlatego też skarżąca zobowiązana jest do zwrotu nienależnie wypłaconych należności przyznanych tytułem zaliczki na poczet płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020. Powyższe zostało ustalone również decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2022 r. na mocy której spółce została ustalona kwota nienależnie pobranych płatności zaliczkowych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2020 rok w wysokości [...],94 zł.
Na kwotę nienależnie pobranych płatności w przypadku
płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) składa się kwota w wysokości: [...],43 zł. Zatem organ II instancji stwierdził, że kwota płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) przekracza kwotę stanowiącej równowartości 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia delegowanego komisji (UE) NR 907/2014 z dnia 11
marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro ( Dz. Urz. UE L255 z 28.08.2014 r., str. 18 z późń. zm.). Dlatego też spółka zobowiązana jest do zwrotu nienależnie wypłaconych należności przyznanych tytułem zaliczki na poczet płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2020. Powyższe zostało ustalone również decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2022 r. na mocy której spółce została ustalona kwota nienależnie pobranych płatności zaliczkowych dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) za 2020 rok w wysokości [...],43 zł.
Natomiast na kwotę nienależnie pobranych płatności w przypadku
płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej składa się kwota w wysokości: [...],64 zł. Zatem stwierdzić należy, iż kwota płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przekracza kwotę stanowiącej równowartości 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia (UE) NR 907/2014. Dlatego też skarżąca zobowiązana jest do zwrotu nienależnie wypłaconych należności przyznanych tytułem zaliczki na poczet płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych na rok 2020. Powyższe zostało ustalone również decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2022 r. na mocy której spółce została ustalona kwota nienależnie pobranych płatności zaliczkowych rolno-środowiskowo-klimatycznych za 2020 rok w wysokości [...],64 zł.
Odnosząc się do złożonych przez spółkę odwołań, organ II instancji stwierdził, iż nie zawierają one żadnych wyjaśnień i argumentów mogących mieć wpływ na wynik przedmiotowych rozstrzygnięć, a tym samym nie zasługują na uwzględnienie. Skarżąca nie przedstawia żadnych argumentów przemawiających za nieuzasadnionym ustaleniem kwoty nienależnie pobranych płatności we wskazanych decyzjach. Ponadto w trakcie ponownej analizy akt spraw nie stwierdzono uchybień mających wpływ na rozstrzygnięcie wskazane w zaskarżonych decyzjach.
Organ odwoławczy podkreślił, że celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji jest zbadanie: czy doszło do przyznania i wypłaty rolnikowi środków pochodzących z funduszy unijnych lub krajowych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, czy istnieje obowiązek ich zwrotu, oraz czy nie wystąpiły przesłanki wykluczające taki zwrot. W sytuacji, gdy organ dysponuje decyzjami odmawiającymi przyznania płatności, to brak jest racjonalnych podstaw do ponownego prowadzenia postępowania w tym zakresie. W takim przypadku, w razie niedokonania zwrotu nienależnie pobranej płatności, organ jest zobowiązany do wszczęcia z urzędu i przeprowadzenia postępowania w sprawach ustalenia zwrotu nienależnie pobranych płatności, z uwzględnieniem decyzji rozstrzygających o odmowie przyznania płatności rolnych.
Odnosząc się do zarzutu błędnego przyjęcia, że w okolicznościach rozpoznawanych spraw doszło do stworzenia sztucznych warunków dla uzyskania nienależnych płatności organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty te merytorycznie dotyczą innych postępowania, bo postępowań w przedmiocie przyznania płatności na rok 2020. Niniejsze postępowania dotyczą ustalenia czy i w jakiej wysokości doszło do nienależnego pobrania przez spółkę płatności bezpośrednich, ONW i rolno-środowiskowo-klimatycznych, a nie rozstrzygnięcia w zakresie przedmiotu przyznania bądź odmowy przyznania tych płatności w roku 2020. Kwestia odmowy przyznania omawianych płatności na rok 2020, co w konsekwencji spowodowało konieczność wszczęcia niniejszego postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, została szeroko uzasadniona spółce zarówno w decyzjach o przyznaniu płatności organu I instancji z dnia [...] lutego 2022 r. i [...] lutego 2022 r. a następnie przez organ II instancji w decyzjach z dnia [...] maja 2022 r. Reasumując wymienione w odwołaniach od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] sierpnia 2022 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności zaliczkowych, zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego należy uznać za bezzasadne.
Zdaniem organu II instancji argumenty, na które powołuje się spółka w odwołaniu nie mogą zostać uznane za zasadne, w obliczu faktów zawartych w aktach spraw oraz ustaleń dokonanych na etapie weryfikacji odwołań. Analiza akt spraw potwierdza, że w niniejszych sprawach organ I instancji nie naruszył przepisów prawa
materialnego oraz procesowego, zatem nie można przyjąć jako zasadne stanowisko skarżącej zawarte w odwołaniach.
Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowych sprawach nie nastąpiło przedawnienie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego o którym mowa w art. 3 ust 1 rozporządzenia Rady (WE, EUROTOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr L 312, s. 1 z 23.12.1995 r. z późn. zm.), zgodnie z którym, okres przedawnienia wynosi 4 lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1.
Wnosząc skargi na decyzje Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARMiR skarżąca wystąpiła o ich uchylenie, uchylenie poprzedzających je decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na swoją rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania.
Odnośnie decyzji dotyczącej płatności bezpośrednich spółka zarzuciła naruszenie:
1) prawa procesowego, tj.:
a) art. 7, art. 77 ust. 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niezbadanie w sprawie żadnych przesłanek wynikających z normy prawnej zawartej w art. 64 ust. 2 lit a-f rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L 347 z 20.12.2013 r.) - co skutkowało tym, że z całe postępowanie przeprowadzone przez organy administracji prowadzone było w oparciu o fakt stworzenia (rzekomo) przez skarżącą w sprawie sztucznych warunków, podczas gdy to postępowanie o ustalenie kwoty do zwrotu prowadzone na podstawie art. 29 ustawy o Agencji wymaga zbadania przesłanek wynikających z przepisów prawa materialnego;
b) art. 7, art. 77 ust. 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak zbadania:
- czy skarżąca aplikując o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego robiła to w dobrej czy też w złej wierze,
- czy skarżąca prowadziła działalność rolniczą na wskazanych działkach rolnych,
- czy skarżąca realizowała zobowiązania wynikające z realizacji programu rolno-środowiskowego i zobowiązań wynikających z płatności ONW,
- czy skarżąca aplikując o przyznanie płatności realizowała cele Wspólnej Polityki Rolnej - czy też tych celów nie realizowała.
- czy było możliwe wykrycie przez skarżącą faktu, że ARiMR przyznając Skarżącej płatności w ramach sytemu wsparcia bezpośredniego (od 2011 r. ) w roku 2020 dokona w sposób całkowicie dowolny zmiany oceny i ustaleń tego samego/takiego samego stanu faktycznego;
- czy skarżąca występując o przyzanie płatności w 2020 r. do ARiMR - mogła przewidzieć, że nastąpi całkowicie dla nie niezrozumiała zmiana stanowiska organu administracji i czy z tego powodu to tylko i wyłącznie skarżąca ma ponieść skutki finansowe i cale ryzyko prowadzenia postępowania administracyjnego.
c) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, z którego nie wynika, które fakty i dowody organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, natomiast uzasadnienie prawne decyzji - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
2) prawa materialnego, tj.:
a) art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312 z 23.12.1995 r.) oraz art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L 347 z 20.12.2013 r.) w zw. z art. 18 ust. 6 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r.) — poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, iż działanie Skarżącej N. Sp. z o. o. w zakresie wniosku objętego postępowaniem o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020 miało na celu stworzenie sztucznych warunków sprzecznych z celami tego systemu wsparcia, podczas gdy N. Sp. z o. o. w pełni realizowała swoje uprawnienia jako rolnika w zakresie możliwości ubiegania się o płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020, a w konsekwencji poprzez ustalenie kwoty nienależnie pobranej zaliczkowo płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;
b) w przypadku nieuwzględnienia powyżej wyartykułowanego zarzutu, zarzucam naruszenie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady WE/1698 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. U.E L 312/1 z 23.12.1995 r.) oraz art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L 347 z 20.12.2013 r.) poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że stwierdzenie stworzenia sztucznych warunków skutkuje odmową przyznania płatności objętych wnioskami w całości, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że stwierdzenie, że w danej sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków winno skutkować zastosowaniem zmniejszenia płatności o kwotę wynikającą ze stworzenia sztucznych warunków, nie zaś odmową przyznania płatności a w konsekwencji poprzez uznanie całości pobranych płatności za nienależnie pobrane;
c) art. 54 i art. 55 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L 347 z 20.12.2013 r.) w zw. z art. 11 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 907/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro (Dz. U. UE L 255 z 28.08.2014 r.) w zw. z art. 10 ust. 1 i 1, art. 29 ust. 1a, 2 , art. 2 i art. 7 ustawy o Agencji poprzez ustalenie kwoty nienależnie pobranej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w wysokości [...],94 złotych, podczas gdy N. Sp. z o. o. w pełni realizowała swoje uprawnienia jako rolnika w zakresie możliwości ubiegania się o płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020;
d) art. 44 ust. 1-3 ustawy o wspieraniu w zw. z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE L 340 z 23.12.1995 r.) w zw. z art. 47 § 1, art. 51 § 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540) poprzez wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przy braku podstaw do jej wydania;
e) art. 64 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L 347 z 20.12.2013 r.) poprzez jego niezastosowanie w sprawie i niezbadanie czy w sprawie nie występuje jedna z przesłanek w nim zawartych - co doprowadziło do wydania decyzji z dnia 31 sierpnia 2022 r. nr 0183- 00000053891/22 o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;
f) art. 64 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L 347 z 20.12.2013 r.) poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie istnieje obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności, gdyż ich przyznanie nastąpiło bez pomyłki Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a ewentualny błąd mógł być przez skarżącą wykryty w toku ubiegania się o przyznanie płatności oraz jego niezastosowanie w sprawie i niezbadanie czy w sprawie nie występuje jedna z przesłanek w nim zawartych - co doprowadziło do wydania decyzji z dnia 31 sierpnia 2022 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Natomiast w analogicznych skargach na decyzje Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARMiR dotyczących nienależnie pobranych zaliczek na płatności ONW i rolno-środowiskowo-klimatyczne spółka zarzuciła naruszenie:
1) prawa procesowego, tj.:
a) art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu poprzez niezbadanie w sprawie żadnych przesłanek wynikających z normy prawnej zawartej w art. 64 ust. 2 lit a-f rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady (UE) Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L 347 z 20.12.2013 r.) - co skutkowało tym, że z całe postępowanie przeprowadzone przez organy administracji prowadzone było w oparciu o fakt stworzenia (rzekomo) przez Skarżącą w sprawie sztucznych warunków, podczas gdy to postępowanie o ustalenie kwoty do zwrotu prowadzone na podstawie art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505) wymaga zbadania przesłanek wynikających z przepisów prawa materialnego;
b) art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu poprzez brak zbadania:
- czy skarżąca aplikując o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego robiła to w dobrej czy też w złej wierze,
- czy skarżąca prowadziła działalność rolniczą na wskazanych działkach rolnych,
- czy skarżąca realizowała zobowiązania wynikające z realizacji programu rolno-środowiskowego i zobowiązań wynikających z płatności ONW,
- czy skarżąca aplikując o przyznanie płatności realizowała cele Wspólnej Polityki Rolnej - czy też tych celów nie realizowała.
- czy było możliwe wykrycie przez skarżącą faktu, że ARiMR przyznając skarżącej płatności w ramach sytemu wsparcia bezpośredniego (od 2011 r.) w roku 2020 dokona w sposób całkowicie dowolny zmiany oceny i ustaleń tego samego/takiego samego stanu faktycznego;
- czy skarżąca występując o przyznanie płatności w 2020 r. do ARiMR - mogła przewidzieć, że nastąpi całkowicie dla nie niezrozumiała zmiana stanowiska organu administracji i czy z tego powodu to tylko i wyłącznie skarżąca ma ponieść skutki finansowe i całe ryzyko prowadzenia postępowania administracyjnego.
c) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej, z którego nie wynika, które fakty i dowody organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, natomiast uzasadnienie prawne decyzji - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Natomiast zarzuty naruszenia prawa materialnego są tożsame z wyżej podanymi zarzutami podniesionymi w skardze na decyzje Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARMiR dotyczących nienależnie pobranych zaliczek na płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARMiR, w odpowiedziach na skargi, wniósł o ich oddalenie, z uwagi na niezasadność podniesionych w nich zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W myśl natomiast art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi, jej wnioskami i wskazaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji w powyższych granicach Sąd doszedł do wniosku, że skargi są niezasadne.
Tryb i warunki ustalania oraz odzyskiwania kwot nienależnie pobranych płatności rolnych reguluje ustawa o Agencji. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:
1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej,
2) krajowych, przeznaczonych na:
a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,
b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Celem postępowania prowadzonego na podstawie powyższego przepisu jest zatem zbadanie: 1) czy doszło do ustalenia i wypłaty rolnikowi środków pochodzących z wymienionych funduszy unijnych lub krajowych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, 2) czy istnieje obowiązek ich zwrotu, 3) czy nie wystąpiły przesłanki wykluczające taki zwrot.
Wskazać należy, że art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jest przepisem kompetencyjnym upoważniającym organ ARiMR do ustalania w drodze decyzji administracyjnej m.in. kwoty nienależnie pobranych środków publicznych, w tym z tytułu płatności bezpośrednich, ONW i rolno-środowiskowo-klimatycznych. Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 (ust. 2). o ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych organ, o którym mowa ust. 2 może rozstrzygnąć również w decyzji w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1.
Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy, zatem Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, w prowadzonych postępowaniach był zobowiązany do ustalenia, czy skarżąca pobrała nienależnie lub nadmiernie przyznane płatności za 2020 rok. Podkreślić należy, że w postępowaniach w sprawach ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności organy administracji nie dokonują już ponownej oceny podstaw do przyznania płatności na rzecz beneficjenta. Postępowanie w zakresie przyznania płatności jest bowiem postępowaniem odrębnym, opartym na samodzielnych przesłankach natury faktycznej i prawnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 28 listopada 2019 r. I GSK 1493/18 i I GSK 1526/18, z 28 czerwca 2019 r. I GSK 192/18 i I GSK 1523/18). Zgodzić zatem należy się z organem, że w sytuacji gdy organ dysponuje decyzjami odmawiającymi przyznania płatności, to brak jest racjonalnych podstaw do ponownego prowadzenia postępowań w tym zakresie. Zasadnicza zaś część zarzutów zawartych w skargach to w istocie zarzuty skierowane przeciwko ustaleniom organu poczynionym w opisanych powyżej postępowaniach zakończonych ostatecznymi decyzjami, w przedmiocie odmowy przyznania spółce płatności za rok 2020, co czyni je niezasadnymi. Zauważyć również należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznając skargi spółki na decyzje Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji z dnia 30 maja 2022 r. – nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2020 rok, – nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2020 rok, – nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej PROW 2014-2020 na rok 2020, wyrokiem z dnia 20 października 2022 r. oddalił skargi.
Z akt sprawy wynika, że na podstawie wniosków o przyznanie płatności na rok 2020 wypłacono spółce środki finansowe w formie zaliczek. Pochodzą one ze środków z Europejskiego Funduszu Rolnego Gwarancji oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, to jest z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o Agencji. Zdaniem Sądu, prawidłowe jest stanowisko organu, według którego w kontrolowanej sprawie doszło do wypłaty nienależnych płatności bezpośrednich, ONW i rolno-środowiskowo-klimatycznych, wypłaconych w formie zaliczek na te płatności. Wskazać należy, że żądanie zwrotu nienależnie pobranej pomocy nie jest uzależnione od uprzedniego wyeliminowania z obrotu decyzji o przyznaniu płatności. Stosownie bowiem do art. 7 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 określenie "nienależne" odnosi się nie tylko do sytuacji, w której akt stanowiący podstawę prawną przyznania płatności zostanie następnie wyeliminowany z obrotu prawnego na podstawie regulacji krajowych, ale także do sytuacji, gdy nie zachodziły okoliczności uzasadniające udzielenie płatności na gruncie regulacji unijnych. Z sytuacją, w której dochodzi do nienależnego pobrania środków przyznanych w ramach działań objętych programem mamy więc do czynienia nie tylko wówczas, gdy pomoc zostaje przyznana i wypłacona na podstawie decyzji, która została wyeliminowana z porządku prawnego, ale także wtedy, gdy organ ustali, że beneficjent dopuścił się nieprawidłowości. Nieprawidłowość zaś, stosownie do art. 1 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem.
Zdaniem Sądu, poprawność ustaleń organów oraz analiza zgromadzonego materiału dowodowego zaprzecza zarzutom skarg, że zaskarżone decyzje wydano w warunkach naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie naruszono art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej i zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli), ani art. 77 k.p.a. (obowiązek zebrania całego materiału dowodowego). Organy podatkowe wyczerpująco zebrały materiał dowodowy w zakresie niezbędnym do wydania zaskarżonych decyzji oraz dokonały jego wszechstronnej i prawidłowej oceny, a przy tym właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Stan faktyczny i prawny spraw zostały ustalone zgodnie z wymogami zawartymi w k.p.a., zaś dokonana przez organy ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka, korzysta z ochrony przewidzianej w art. 80 k.p.a. Powyższe ustalenia i dokonana ocena znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organu odwoławczego, stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a., przy realizacji zasady przekonywania zawartej w art. 11 k.p.a. Analogicznie należy ocenić zarzuty naruszenia art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu.
Rozstrzygając kwestię zwrotu nienależnie pobranych płatności organ prawidłowo stwierdził, że w sprawie nie zachodziły przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu płatności. Stosownie do art. 7 ust. 3 Rozporządzenia Nr 809/2014 obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego istotnych dla obliczania przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organu, że zaliczki na płatność wypłacone spółce za rok 2020 nie wynikały z błędu organu, bowiem w dniu wypłaty zaliczek organ I instancji nie posiadał wiedzy o tym, że skarżąca nie jest samodzielnym podmiotem, co zostało ustalone w trakcie prowadzonych w sprawach postępowań. Organ uznał zasadnie, że spółka utworzona została i funkcjonuje w celu pozyskania płatności do gruntów rolnych w kwotach większych niż faktycznie możliwe byłyby do uzyskania przez osoby kreujące sztuczne warunki poprzez utworzenie odrębnych podmiotów w postaci spółek prawa handlowego i tym samym zgodnie z decyzjami Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, spółka nie była uprawniona do otrzymania omawianych płatności. Z tych względów nie można przyjąć, że w sprawach miała miejsce pomyłka organu.
W odniesieniu do spornych płatności nie zachodzi również przesłanka odstąpienia, o której mowa w art. 49 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym kierownik odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności bezpośrednich w przypadku, gdy kwota płatności jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 106 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013. W niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił i przedstawił, że kwoty nienależnie pobranych zaliczek na płatności za rok 2020 przekraczają kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z ww. przepisami. W ocenie Sądu organ trafnie wskazał również, że kwota płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW), jak i kwota płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przekracza kwotę stanowiącej równowartości 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia delegowanego komisji (UE) NR 907/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro ( Dz.Urz. UE L255 z 28.08.2014 r., str. 18 z późń. zm.).
Organ prawidłowo również zbadał kwestię przedawnienia obowiązku zwrotu płatności w oparciu o art. 3 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Rady (WE, Euroatom) nr 2988/95, wskazując, że okres tego przedawnienia jeszcze nie upłynął w żadnej z rozpoznawanych spraw.
Podsumowując, w rozpoznawanych sprawach nie można zarzucić organom takiego naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, które mogłoby spowodować uchylenie zaskarżonych decyzji.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargi