I SA/Rz 209/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2025-07-08
NSApodatkoweWysokawsa
VATodliczenie podatku naliczonegoprewspółczynnikproporcja odliczeniadziałalność mieszanainterpretacja podatkowadziałalność statutowadziałalność gospodarcza

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS dotyczącą odliczania VAT, uznając, że podatnik może stosować różne metody ustalania proporcji odliczenia podatku naliczonego w zależności od specyfiki swojej działalności.

Sprawa dotyczyła możliwości stosowania przez podatniczkę F. różnych metod ustalania proporcji odliczenia podatku naliczonego VAT, w związku z prowadzeniem działalności statutowej (promocja produktów ekologicznych) i gospodarczej. Dyrektor KIS uznał stanowisko podatniczki za nieprawidłowe, twierdząc, że nie można stosować odrębnych sposobów obliczania proporcji dla każdego przedsięwzięcia. WSA w Rzeszowie, po rozpoznaniu skargi, uchylił zaskarżoną interpretację, stwierdzając, że ustawa VAT dopuszcza stosowanie kilku różnych metod ustalania proporcji, jeśli jest to uzasadnione specyfiką działalności i dokonywanych nabyć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał sprawę ze skargi F. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) dotyczącą podatku od towarów i usług. Podatniczka F. wnioskowała o możliwość stosowania dwóch różnych sposobów ustalania proporcji podatku naliczonego do odliczenia w rozumieniu art. 86 ust. 2a ustawy VAT, w sytuacji wyodrębnienia organizacyjnego działalności statutowej (promocja produktów ekologicznych) i gospodarczej. Chodziło o zastosowanie indywidualnego prewskaźnika faktycznego udziału wydarzeń dla działalności ekologicznej oraz prewskaźnika przychodowego dla pozostałej działalności statutowej, a także prewskaźników godzinowych dla działalności gospodarczej i mieszanej. Dyrektor KIS uznał stanowisko F. za nieprawidłowe, argumentując, że ustawa VAT nie przewiduje stosowania odrębnych sposobów określania proporcji dla każdego przedsięwzięcia i że zaproponowane metody nie są obiektywne ani nie oddają specyfiki działalności. WSA w Rzeszowie pierwotnie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Jednak Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wyrokiem z dnia 28 stycznia 2025 r. uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ograniczył możliwość stosowania kilku różnych sposobów obliczania proporcji jedynie do jednostek samorządu terytorialnego i dokonał pobieżnej oceny stanu faktycznego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA w Rzeszowie, związany oceną prawną NSA, uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że przepisy ustawy VAT, w tym art. 86 ust. 2a i 2b, dopuszczają stosowanie kilku różnych metod ustalania proporcji odliczenia VAT, zależnie od różnorodności prowadzonych przez podatnika nabyć i zakresu ich wykorzystania w działalności gospodarczej. Sąd uznał, że stanowisko organu o braku możliwości stosowania kilku prewspółczynników było nieprawidłowe. Ponadto, WSA uznał, że zaproponowane przez F. prewspółczynniki (faktyczny udział wydarzeń, przychodowy, godzinowy) są zgodne z przepisami, a warunek stawiany przez organ w interpretacji (że metoda musi najbardziej odpowiadać specyfice działalności) jest sprzeczny z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Dyrektora KIS na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, podatnik może stosować kilka różnych metod ustalania proporcji odliczenia podatku naliczonego VAT, jeśli jest to uzasadnione specyfiką działalności i dokonywanych nabyć.

Uzasadnienie

Ustawa VAT nie nakazuje stosowania jednego sposobu obliczenia proporcji. Możliwe jest stosowanie kilku różnych metod zależnie od różnorodności nabyć i zakresu ich wykorzystania w działalności gospodarczej, aby odliczenie jak najpełniej odpowiadało faktycznemu wykorzystaniu wydatków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

VAT art. 86 § ust. 2a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Dopuszcza stosowanie kilku różnych metod ustalania proporcji odliczenia podatku naliczonego, zależnie od specyfiki działalności i dokonywanych nabyć.

Ordynacja podatkowa art. 14b § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Interpretacja indywidualna musi zawierać jednoznaczną ocenę stanowiska wnioskodawcy.

Pomocnicze

VAT art. 86 § ust. 2b i ust. 2c

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) - c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA.

p.p.s.a. art. 200 i art. 205

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 14c § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 120 i art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Możliwość stosowania przez podatnika kilku różnych metod ustalania proporcji odliczenia podatku naliczonego VAT w zależności od specyfiki działalności i dokonywanych nabyć. Zaproponowane przez podatniczkę metody ustalania proporcji (prewskaźnik faktyczny, przychodowy, godzinowy) są zgodne z przepisami ustawy VAT. Interpretacja indywidualna nie może zawierać warunków sprzecznych z przepisami Ordynacji podatkowej.

Odrzucone argumenty

Stanowisko Dyrektora KIS, że podatnik może stosować tylko jeden sposób określenia proporcji odliczenia VAT. Argumentacja WSA w Rzeszowie (w pierwszym wyroku), że możliwość stosowania kilku różnych sposobów obliczania proporcji mają tylko jednostki samorządu terytorialnego. Ocena organu i pierwszego wyroku WSA, że zaproponowane przez podatniczkę metody są nieobiektywne, nieprecyzyjne i nie oddają specyfiki działalności.

Godne uwagi sformułowania

ustawa VAT nie przewiduje, aby do każdego przedsięwzięcia realizowanego przez podatnika stosować odrębny sposób określenia proporcji, obliczany za każdym razem na podstawie innych danych możliwość stosowania kilku różnych sposobów obliczania proporcji mają tylko jednostki samorządu terytorialne możliwe powinno być zatem zastosowanie kilku różnych metod sposobu określenia proporcji zależnie od różnorodności prowadzonych przez podatnika nabyć towarów i usług oraz zakresu ich wykorzystania w działalności gospodarczej Określenie tego rodzaju warunku w interpretacji podatkowej jest wprost sprzeczne z treścią art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej

Skład orzekający

Grzegorz Panek

przewodniczący sprawozdawca

Maria Mikolik

członek

Jerzy Solarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa podatników prowadzących działalność mieszaną do stosowania różnych metod ustalania proporcji odliczenia VAT, jeśli jest to uzasadnione specyfiką działalności."

Ograniczenia: Każdorazowo konieczność wykazania, że zastosowane metody faktycznie odpowiadają specyfice działalności i dokonywanych nabyć.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia dla wielu przedsiębiorców prowadzących działalność o charakterze mieszanym – odliczania VAT. Wyrok NSA potwierdza elastyczność przepisów i możliwość stosowania różnych metod, co jest cenne dla praktyków.

VAT: Czy możesz stosować różne metody odliczania podatku? Sąd administracyjny daje zielone światło!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 209/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-07-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Solarski
Maria Mikolik
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c),art. 146 § 1, art. 190, art. 200 i art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 361
art. 86 ust. 2a VAT w zw. z art. 86 ust. 2b i ust. 2c
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 14b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Maria Mikolik, Sędzia NSA Jerzy Solarski, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2025 r. sprawy ze skargi F. na interpretację indywidulną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 27 listopada 2023 r. nr 0113-KDIPT1-3.4012.491.2023.2.JM w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącej F. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 27 listopada 2023 r. nr 0113-KDIPT1-3.4012.491.2023.2.JM stwierdził, że nieprawidłowe jest stanowisko F. (wnioskodawczyni, skarżąca) przedstawione we wniosku z dnia 9 sierpnia 2023 r., uzupełnionym pismami z dnia 9 sierpnia 2023 r. i z dnia 22 listopada 2023 r., który dotyczył skutków podatkowych zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług.
We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej F. wskazała, że w ramach działalności statutowej (pozostającej poza zakresem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 1570, ze zm.), dalej "ustawa VAT") podejmuje działania na rzecz m.in. promowania i propagowania produktów ekologicznych, tradycyjnych, zapewnienia ich jak najwyższej jakości. F. może prowadzić także działalność gospodarczą w rozmiarach służących realizacji celów statutowych, o charakterze ubocznym wobec tych ostatnich, a czynności podejmowane w ramach działalności gospodarczej podlegają opodatkowaniu VAT (nie będzie wykonywała czynności zwolnionych z VAT).
Następnie we wniosku wskazano, że w ramach działalności statutowej F. będzie podejmowała działania w zakresie promocji oraz propagowania produktów rolnictwa ekologicznego. W tym celu zamierza aplikować o wsparcie z funduszy promocji produktów rolno-spożywczych, a otrzymane dofinansowania związane będą głównie z działalnością gospodarczą, choć część wsparcia dotyczyć będzie działalności statutowej obejmującej promocję produktów ekologicznych. Występując w obrocie gospodarczym, F. będzie ponosiła wydatki związane z działalnością statutową, jak również koszty dotyczące działalności w charakterze podatnika VAT. W zakresie wydatków związanych z realizacją zadań oraz projektów dotyczących działalności statutowej, obejmującej promocję żywności ekologicznej, nie będzie posiadała prawa do odliczenia podatku naliczonego. Z kolei poniesienie wydatków dotyczących wyłącznie prowadzonej działalności gospodarczej (w tym promocji, wsparcia marketingu rolnego, udziału w targach, warsztatach i innych imprezach promocyjnych, zakupów towarów, nabycia usług promocyjno-reklamowych, druku materiałów reklamowych, badań opinii publicznej, wynajmu i dzierżawy, robót specjalistycznych, działalności wydawniczej) uprawniać ją będzie do odliczenia podatku naliczonego. F. będzie także realizowała zakupy, które mają związek zarówno z działalnością statutową, jak i gospodarczą (koszty ogólne oraz administracyjno-gospodarcze, dostępu do Internetu, opłat pocztowych, usług księgowych, utrzymania budynków, magazynów, terenu, ochrony). W wyniku pełnego wyodrębnienia organizacyjnego F. posiada obiektywną i weryfikowalną możliwość przyporządkowania wszystkich wydatków do działalności statutowej oraz gospodarczej, z wyodrębnieniem kosztów tej działalności oraz kosztów mieszanych (kosztów wspólnych).
F. wyjaśniła także, że będzie uwzględniać otrzymane wsparcie z funduszy promocji produktów rolno-spożywczych, w sytuacji określania indywidualnego prewskaźnika faktycznego udziału - w przypadkach dokonywania zakupów towarów i usług, które zostaną przyporządkowane do działalności statutowej polegającej na promocji i popularyzacji produktów rolnictwa ekologicznego - w sposób proporcjonalny, w postaci uwzględniania faktycznego udziału wydarzeń promujących produkty ekologiczne w ogólnej liczbie wydarzeń promujących produkty rolno-spożywcze w systemach jakości oraz poza systemami jakości. W stosunku do kosztów dotyczących pozostałej działalności statutowej - w przypadkach dokonywania zakupów towarów i usług, które zostaną przyporządkowane do pozostałej działalności statutowej - skarżąca będzie stosować odpowiedni prewskaźnik przychodowy. Natomiast w przypadku zakupów towarów i usług, które zostaną przyporządkowane do kosztów działalności gospodarczej oraz mieszanej (kosztów wspólnych), F. będzie stosować odpowiednie prewskaźniki godzinowe. Skarżąca wskazała jednocześnie sposoby kalkulacji każdego ze wspominanych prewskaźników.
W zakresie specyfiki wykonywanej działalności F. podała, że polega ona na dokonywaniu przez nią nabyć towarów i usług, które zostaną przeznaczone na działalność statutową ekologiczną, pozostałą działalność statutową, a także na działalność gospodarczą, w tym taką, którą będzie mogła przyporządkować do kosztów tej działalności oraz do kosztów mieszanych (kosztów wspólnych). Ze względu na specyfikę działalności oraz dokonywanych nabyć F. będzie odrębnie rozpatrywała każde nabycie towarów i usług, co wymaga stosowania odrębnych prewskaźników.
W tak opisanym stanie faktycznym F. zadała następujące pytania:
1) Czy ma prawo do stosowania dwóch różnych sposobów ustalania proporcji podatku naliczonego do odliczenia w rozumieniu art. 86 ust. 2a ustawy VAT, w sytuacji wyodrębnienia organizacyjnego obu sektorów swojej działalności (statutowej oraz gospodarczej) oraz przyporządkowania ponoszonych wydatków do działalności statutowej oraz do czynności opodatkowanych, w przypadkach dokonywania zakupów towarów i usług, które zostaną przyporządkowane do działalności statutowej, tj. dwóch różnych prewskaźników, w postaci:
a) indywidualnego prewskaźnika faktycznego udziału wydarzeń promujących produkty ekologiczne w ogólnej liczbie wydarzeń promujących produkty rolno-spożywcze w systemach jakości oraz poza systemami jakości, w stosunku do działalności statutowej polegającej na promocji oraz popularyzacji produktów rolnictwa ekologicznego, oraz
b) odpowiedniego prewskaźnika przychodowego w stosunku do kosztów dotyczących pozostałej działalności statutowej?
2) Czy na potrzeby ustalania proporcji podatku naliczonego do odliczenia w rozumieniu art. 86 ust. 2a ustawy VAT, w sytuacji wyodrębnienia organizacyjnego obu sektorów swojej działalności (statutowej oraz gospodarczej) oraz przyporządkowania ponoszonych wydatków do działalności statutowej oraz do czynności opodatkowanych, w przypadkach dokonywania zakupów towarów i usług, które zostaną przyporządkowane do kosztów działalności gospodarczej oraz do kosztów działalności mieszanej (kosztów wspólnych), ma prawo do stosowania odpowiednich prewskaźników godzinowych, zarówno do kosztów działalności gospodarczej, jak i do kosztów działalności mieszanej (kosztów wspólnych)?
Przedstawiając własne stanowisko w sprawie F. stwierdziła, że po pierwsze ma prawo do stosowania dwóch różnych prewskaźników proporcji w sytuacji wyodrębnienia organizacyjnego obu sektorów swojej działalności (statutowej oraz gospodarczej) oraz przyporządkowania ponoszonych wydatków do działalności statutowej i do czynności opodatkowanych, w przypadkach dokonywania zakupów towarów i usług, które zostaną przyporządkowane do działalności statutowej, tj. do działalności statutowej stricte ekologicznej prewskaźnika faktycznego udziału wydarzeń promujących produkty ekologiczne w ogólnej liczbie wydarzeń promujących produkty rolno-spożywcze w systemach jakości oraz poza systemami jakości, a do pozostałej działalności statutowej prewskaźnika przychodowego obliczonego jako iloraz rocznego obrotu z działalności gospodarczej (RODG) w rocznym obrocie z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności (PID) oraz pomniejszonym o przychody dotyczące działalności dotyczącej promocji produktów ekologicznych (PEKO).
Po drugie skarżąca stwierdziła, że w przypadkach dokonywania zakupów towarów i usług, które zostaną przyporządkowane do kosztów działalności gospodarczej oraz do kosztów działalności mieszanej (kosztów wspólnych) posiada prawo do stosowania odpowiednich prewskaźników godzinowych, zarówno do kosztów działalności gospodarczej, jak i mieszanej, obliczonego na podstawie rejestru liczby godzin przepracowanych na rzecz danego rodzaju działalności jako iloraz godzin pracy w danym miesiącu przyporządkowanej do działalności, przy której przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, do sumy godzin pracy przepracowanych w tym samym miesiącu.
W interpretacji indywidualnej z 27 listopada 2023 r. organ uznał stanowisko F. w całości za nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazał przede wszystkim, że ustawa VAT nie przewiduje, aby do każdego przedsięwzięcia realizowanego przez podatnika stosować odrębny sposób określenia proporcji, obliczany za każdym razem na podstawie innych danych. Odnosząc się zaś do wskazanych przez F. metod kalkulacji zaproponowanych prewspółczynników, organ stwierdził, że metoda odliczenia podatku naliczonego na podstawie proporcji wyliczonej jako udział wydarzeń promujących produkty ekologiczne w ogólnej liczbie wszystkich wydarzeń nie gwarantuje, że przedstawiony sposób określenia proporcji może zostać uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej działalności i dokonywanych nabyć. Przedstawiony sposób nie jest w pełni obiektywny, nie jest zgodny z przepisami ustawy i oddaje jedynie ilość wydarzeń realizowanych w ramach działalności gospodarczej i poza działalnością gospodarczą, a nie specyfikę prowadzonej działalności, o której mowa w art. 86 ust. 2b ustawy VAT, oraz nie zapewnia obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane. Analogiczną ocenę organ wyraził w zakresie zaproponowanych przez F. prewskaźników godzinowych. Odnośnie prewskaźnika przychodowego organ wskazał z kolei, że współczynnik ten obliczany jest na podstawie danych: roczny obrót z działalności gospodarczej (licznik) w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności (mianownik). W mianowniku, w przychodach z innej działalności, należy uwzględnić również wartość dotacji, subwencji i dopłat o podobnym charakterze otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez podatnika działalności innej niż gospodarcza. F. będzie mogła zastosować kryterium przychodowe przy wyborze sposobu określenia proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a i następne ustawy o VAT, obliczanej jako stosunek rocznego obrotu z działalności gospodarczej (opodatkowanej) do rocznego obrotu z działalności gospodarczej, powiększonego o otrzymane przychody z innej działalności niż gospodarcza (tj. z tytułu działalności statutowej wraz z dotacjami i darowiznami otrzymanymi na tę działalność), pod warunkiem, że ww. sposób określenia proporcji będzie najbardziej odpowiadał specyfice wykonywanej działalności i dokonywanych nabyć.
Reasumując organ podkreślił, że skarżąca nie może dokonywać odrębnego liczenia współczynnika proporcji w odniesieniu do różnych zakupów. Mnogość sposobów określenia proporcji, wykreowanych w dowolny sposób, spowodowałaby, że odliczenie podatku naliczonego byłoby nieczytelne.
W skardze wniesionej na powyższą interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 14c § 1 i § 2 w związku z art. 14b § 2, art. 14b § 1 w związku z art. 14h oraz art. 120 i art. 121 § 1 w związku z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, ze zm.), dalej "Ordynacja podatkowa", przez:
- brak przedstawienia prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym pomimo odrzucenia wszystkich opisanych sposobów określania proporcji (metod ustalania prewspółczynników VAT) w czterech różnych sytuacjach dotyczących obu sektorów działalności statutowej oraz działalności gospodarczej skarżącej,
- lakoniczne i niewyczerpujące przedstawienie uzasadnienia prawnego, które w istocie sprowadza się jedynie do przytoczenia treści podstawowych przepisów prawa podatkowego dotyczących zasad ustalania prewspółczynników VAT,
- brak przedstawienia oceny istotnych dla sprawy argumentów, brak ich rozważenia, a także nieuprawnione pominięcie istotnych elementów zdarzenia przyszłego, w tym przede wszystkim pełnego wyodrębnienia obu sektorów działalności (statutowej oraz gospodarczej), w wyniku czego, zgodnie ze specyfiką działalności oraz specyfiką nabyć, skarżąca powinna odrębnie rozpatrywać każde dokonane nabycie towarów i usług;
2) art. 86 ust. 2a w związku z art. 86 ust. 2b i ust. 2c ustawy VAT przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że "ustawa VAT nie przewiduje więc, aby do każdego przedsięwzięcia realizowanego przez podatnika stosować odrębny sposób określania proporcji, obliczany za każdym razem na podstawie innych danych", w konsekwencji czego skarżąca de facto nie może wybrać sposobu określenia proporcji, który najbardziej odpowiada specyfice działalności oraz dokonywanych nabyć.
W rezultacie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wyrokiem z dnia 16 maja 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę (sygn., akt I SA/Rz 77/24). Sąd zgodził się z organem, że zaproponowane przez F. prewspółczynniki nie odpowiadają w najlepszy sposób specyfice wykonywanej przez nią działalności i dokonywanych nabyć. Zdaniem sądu choć w orzecznictwie przyjęto, że podatnik może określić różne sposoby obliczenia podatku, zasadniczo wiąże się to z prowadzeniem przez niego różnorakich form działalności gospodarczej oraz działalności niepodlegającej opodatkowaniu (np. w przypadku jednostek samorządu terytorialnego). Skarżąca zaś nie prowadzi różnorakich form aktywności, a prowadzi działalność polegającą na propagowaniu zdrowej żywności w ramach działalności statutowej lub pozastatutowej, a także inne formy działalności gospodarczej. Nie są one przy tym aż tak bardzo zróżnicowane, aby konieczne było stosowanie odmiennych form obliczania sposobu określenia proporcji, a przynajmniej we wniosku oraz w skardze F. nie wykazała, aby zastosowanie tzw. różnych sposobów służyło najlepszemu określeniu takiej proporcji.
Sąd zgodził się z argumentacją organu również co do tego, że zaproponowane przez skarżącą sposoby określenia proporcji po pierwsze nie mogą zostać zastosowane z uwagi na ich wielość przy braku powodów przyjęcia takiej mnogości, a po drugie, oceniane indywidualnie, nie wykazują cech określonych w art. 86 ust 2a ustawy VAT. W odniesieniu do współczynnika zaproponowanego przez skarżącą w przypadku działań promocyjnych w zakresie rolnictwa ekologicznego i nie ekologicznego, ale opartego na systemach jakości, jak też prewspółczynnika opartego na metodzie godzinowej organ - zdaniem sądu - słusznie uznał te systemy za mało precyzyjne, a ich stosowanie za mogące prowadzić do uzyskania nieadekwatnego odliczenia podatku naliczonego. Oceniając jednostkowo metodę sposobu określenia proporcji odnoszącą się do prewspółczynnika przychodowego, sąd podzielił stanowisko organu, że współczynnik ten nie obejmuje wszystkich dotacji, subwencji i dopłat o podobnym charakterze, co może mieć wpływ na nieprawidłowe określenie tej proporcji. Zdaniem sądu organ wykazał, jakie wątpliwości wywołuje zaproponowana przez podatnika metoda i wskazał, że metoda przychodowa może mieć zastosowanie jednakże po dokonaniu jej modyfikacji przez inne określenie kwot zawartych w liczniku i mianowniku proporcji. Interpretacja w tym przypadku nie jest przy tym interpretacją warunkową.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez F. od tego wyroku Naczelny Sad Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 stycznia 2025 r. (sygn. akt I FSK 1576/24) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.
W ocenie Sądu odwoławczego po pierwsze nie ma racji sąd I instancji, że możliwość stosowania kilku różnych sposobów obliczania proporcji mają tylko jednostki samorządu terytorialnego. Takiemu stanowisku przeczy treść art. 86 ust. 2a i 2b ustawy VAT, jak też broszura informacyjna Ministerstwa Finansów z dnia 17 lutego 2016 r.
Po drugie, zważywszy na zawarty we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dość szczegółowy opis stanu faktycznego, na gruncie którego wynikły wątpliwości podatkowoprawne skarżącej, ocena sądu I instancji jawi się jako dokonana w sposób pobieżny, nieprzekonująco uzasadniona. Sąd nie sprecyzował, na czym opiera swoje stanowisko o niewystarczającym stopniu zróżnicowania form aktywności gospodarczej skarżącej. Sąd nie dokonał także samodzielnej oceny i nie wyjaśnił dlaczego propozycje skarżącej "nie wykazują cech określonych w art. 86 ust. 2a ustawy VAT", a jedynie powielił w tym zakresie ocenę organu, który stwierdził zasadniczo w sposób ogólny, że proponowane współczynniki nie są w pełni obiektywne, nie oddają specyfiki prowadzonej działalności gospodarczej, są mało precyzyjne. Ocena taka, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, również nie została w sposób wystarczający skonfrontowana z treścią wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
NSA wskazał, że rozpoznając ponownie skargę F. Sąd, winien uwzględnić ocenę prawną wskazaną przez NSA, dbając w szczególności o to, aby jego stanowisko, jako wynik kontroli legalności zaskarżonej interpretacji indywidualnej, było należycie uzasadnione w kontekście opisu stanu faktycznego zawartego we wniosku o wydanie tej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) p.p.s.a. w związku z art. 146 p.p.s.a.).
Sąd był również związany, stosownie do art. 190 p.p.s.a., wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA w ww. wyroku z dnia 28 stycznia 2025 r. sygn. akt I FSK 1576/24.
W wyroku tym NSA uznał, że analiza przepisów ustawy VAT, w tym przede wszystkim art. 86 ust. 2a i 2b, prowadzi do wniosku, że ustawodawca nie nakazał podatnikom stosowania wyłącznie jednego sposobu obliczenia proporcji (prewspółczynnika). Z przepisów tych wynika natomiast, że odliczenie VAT warunkowane jest "zakresem wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej", przy czym może być on różny w zależności od tego, z jakimi wydatkami (jaką grupą wydatków i z czym związaną) mamy do czynienia oraz czego (jakich sfer działalności) one dotyczą. Możliwe powinno być zatem zastosowanie kilku różnych metod sposobu określenia proporcji zależnie od różnorodności prowadzonych przez podatnika nabyć towarów i usług oraz zakresu ich wykorzystania w działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy VAT. Mając na uwadze, że zakres odliczenia powinien jak najbardziej odpowiadać wykorzystaniu danych wydatków do działalności gospodarczej, zasadne jest odrębne obliczenie prewspółczynników, stosownie do stopnia wykorzystania poszczególnych wydatków w związku z wykonywaniem czynności opodatkowanych VAT.
Stanowisko powyższe potwierdza również treść broszury informacyjnej Ministerstwa Finansów z 17 lutego 2016 r. - Zasady odliczania podatku od towarów i usług przez podatników prowadzących działalność o charakterze mieszanym, z uwzględnieniem zmian wprowadzonych od 1 stycznia 2016 r. W broszurze tej przewidziano wprost możliwość zastosowania kilku różnych metod w zależności od różnorodności prowadzonych przez podatnika rodzajów działalności lub w zależności od rodzajów dokonywanych nabyć, jeśli jest to uzasadnione ekonomicznie.
Z tego też względu stanowisko prezentowane przez organ w zaskarżonej interpretacji odnośnie braku możliwości stosowania kilku prewspółczynników należało uznać za nieprawidłowe.
Już ta okoliczność stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonej interpretacji.
Jeżeli zaś chodzi o proponowane prewspółczynniki tj. indywidualny prewspółczynnik faktycznego udziału wydarzeń promujących produkty ekologiczne w ogólnej liczbie wszystkich wydarzeń oraz prewspółczynnik przychodowy w sytuacjach dokonywania zakupów towarów i usług przyporządkowanych do działalności statutowej, z wyłączeniem działalności ekologicznej to w żaden sposób nie naruszają one zapisów art. 86 ust. 2a VAT w zw. z art. 86 ust. 2b i ust. 2c ustawy VAT.
Ponadto w przypadku prewspólczynnika przychodowego w sytuacjach dokonywania zakupów towarów i usług przyporządkowanych do działalności statutowej, z wyłączeniem działalności ekologicznej nie można podzielić stanowiska organu, że skarżąca może stosować tę metodę, pod warunkiem, że najbardziej odpowiada ona specyfice działalności i dokonywanych nabyć. Określenie tego rodzaju warunku w interpretacji podatkowej jest wprost sprzeczne z treścią art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej - co słusznie zarzuca w skardze skarżąca - z którego wynika dyspozycja jednoznacznej oceny stanowiska wnioskodawcy.
Nie można także zgodzić się ze stanowiskiem organu, co do stosowania odpowiednich prewskaźników godzinowych w przypadkach dokonywania zakupów towarów i usług, które zostaną przyporządkowane do kosztów działalności gospodarczej oraz do kosztów działalności mieszanej (kosztów wspólnych).
Metody zaproponowane przez skarżącą umożliwiają ustalenie nie tylko samej liczby przepracowanych godzin, ale również proporcji miesięcznych (jako ilorazów godzin pracy z prawem do odliczenia w całości lub części, do sumy godzin pracy w danym miesiącu), które podlegać będą następnie zsumowaniu oraz podziale przez 12 miesięcy w roku kalendarzowym. Uzyskane wskaźniki proporcji obrazować będą średnioroczną liczbę godzin roboczych dotyczących pracy z prawem do odliczenia podatku naliczonego (koszty działalności gospodarczej oraz koszty mieszane), w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace niezależnie od ich rodzaju.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną interpretację.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1687).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI