I SA/Rz 190/23

I SA/Rz 190/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-07-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jarosław Szaro
Piotr Popek /sprawozdawca/
Tomasz Smoleń /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 187
w § 2 ust. 1 pkt 6, § 13zs ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant Specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2023 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 1 lutego 2023 r., nr 9009-2023-173 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. W. (dalej: strona/skarżąca) jest decyzja Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Agencja) w Rzeszowie z dnia 1 lutego 2023 r., nr 9009-2023-173, którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w Agencji w K. z dnia 7 grudnia 2022 r. nr BP172.8110.2593.2022.EI/DM o odmowie przyznania stronie pomocy finansowej w zakresie wsparcia finansowego rodziny.
Z akt sprawy i uzasadnienia skarżonej decyzji wynika następujący stan faktyczny i prawny.
W dniu 28 listopada 2022 roku, do organu I instancji wpłynął wniosek strony o udzielenie pomocy finansowej w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w jej gospodarstwie rolnym w 2022 r. szkód spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi. Do wniosku strona dołączyła kalkulację z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w roku 2022, informację o uprawach i szkodach w wyniku suszy oraz kserokopie faktur sprzedaży mleka i cielęcia.
Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej złożonych dokumentów w ramach wniosku, opisaną na wstępie decyzją z dnia 7 grudnia 2022 r., Kierownik BP Agencji w Kolbuszowej odmówił przyznania dochodzonej pomocy.
W odwołaniu od tej decyzji strona podniosła, że jej wniosek został zweryfikowany nieprawidłowo oraz że informacja o uprawach i szkodach w wyniku suszy również jest oszacowana niewłaściwie’' .Odwołująca podniosła, że przez suszę zmuszona była do zakupu zboża aby wykarmić inwentarz gospodarski. Jej zdaniem aplikacja do szacowania szkód "nie przyjmowała" informacji o znajdujących się w gospodarstwie zwierzętach, dlatego też w jej kalkulacji nie jest uwzględniona produkcja zwierzęca i dodaje, że posiada dwie krowy oraz konie (5 szt.), które są zarejestrowane PZHK w R., a których nie można było ująć w kalkulacji, gdyż nie było takiej rubryki. Odwołująca zaznaczyła, że do koni nie otrzymuje żadnej pomocy finansowej.
Dyrektor POR Agencji w R. po ponownym rozpoznaniu sprawy w następstwie wniesionego odwołania, opisaną na wstępie decyzją z dnia 1 lutego 2023 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy na wstępie przywołał treść przepisu § 13zs ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 ze zm., dalej: Rozporządzenie) zgodnie z którym w 2022 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym szkód spowodowanych wystąpieniem w 2022 r: m.in. (pkt 2) suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały obliczone za pośrednictwem publicznej aplikacji, o której mowa w § 13x ust. 6.
Zgodnie z § 13x ust. 6 Rozporządzenia protokół o którym mowa w ust. 5, jest generowany automatycznie za pomocą publicznej aplikacji, jeżeli szkody spowodowane wystąpieniem suszy wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w ust. 1, po uprzednim złożeniu przez producenta rolnego wniosku o oszacowanie tych szkód. Natomiast § 13x ust. 6a Rozporządzenia wskazuje, że w przypadku gdy szkody spowodowane wystąpieniem suszy wynoszą nie więcej niż 30% średniej rocznej produkcji rolnej, o której mowa w ust. 1, za pomocą publicznej aplikacji jest generowana automatycznie kalkulacja oszacowania szkód.
Jak podkreślił organ odwoławczy, zgodnie z § 13 zp ust. 4 Rozporządzenia, wniosek, o którym mowa w ust. 3, składa się na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej do dnia 30 listopada 2022 r. Za datę złożenia tego wniosku uważa się datę wpływu prawidłowo wypełnionego i kompletnego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania członka rodziny, o której mowa w ust. 2, ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1.
Organ odwoławczy zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie ma § 13 zs ust. 7 pkt 2 Rozporządzenia, z którego wynika, że do wniosku, o którym mowa w ust. 3, dołącza się m.in. wydruk protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 13x ust. 5, albo wydruk kalkulacji oszacowania szkód, o której mowa w § 13x ust. 6a. W świetle tego przepisu protokół albo kalkulacja, które stanowią załączniki do wniosku o pomoc, musza być sporządzone zgodnie z przepisami § 13x ust. 5 Rozporządzenia albo odpowiednio § 13x ust. 6a ww. Rozporządzenia.
Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika ze złożonych przez stronę dokumentów do wniosku, dołączono kalkulację z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w roku 2022. Wyjaśnił, że zgodnie z instrukcją wypełniania w aplikacji suszowej, rolnik zobowiązany był wykazać zarówno wszystkie prowadzone w swoim gospodarstwie uprawy jak i utrzymywane w nim zwierzęta, zgodnie z deklaracją złożoną we wniosku obszarowym na rok 2022 oraz danymi bazy Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt (IRZ). W kalkulacji z oszacowania zakresu i wysokości szkód w sekcji dotyczącej średniej wartości produkcji zwierzęcej brak jest natomiast informacji o produkcji zwierzęcej, a wartość w tym zakresie przedstawia się kwotą 0 zł, a z przeprowadzonej weryfikacji siedziby stada w bazie IRZ występują zwierzęta, które nie zostały uwzględnione w Aplikacji Susza. W związku z powyższym brak wykazania produkcji zwierzęcej w kalkulacji oszacowania szkód jest niezgodny z danymi posiadanymi przez Agencję, co w konsekwencji skutkuje błędnym oszacowaniem wartości poniesionych szkód.
W ocenie organu odwoławczego wnioskodawczyni podczas szacowania strat w swoim gospodarstwie nie uwzględniła produkcji zwierzęcej, pomimo jej prowadzenia w 2022 r. bowiem z wydruku kalkulacji oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w roku 2022 wynika m. in. że średnia wartość produkcji zwierzęcej towarowej bez produkcji ryb w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy wynosi 0 zł. Brak wykazania produkcji zwierzęcej w kalkulacji oszacowania szkód jest niezgodny z danymi będącymi w posiadaniu Agencji, co w konsekwencji skutkowało błędnym sporządzeniem kalkulacji, która nie uwzględniała wartości produkcji zwierzęcej, co jest niezgodne z przepisami § 13zs ust. 7 pkt 2 ww. Rozporządzenia.
Odnosząc się do podniesionej przez stronę kwestii koni utrzymywanych w gospodarstwie strony, a konkretnie o braku możliwości ujęcia ich do wniosku o szacowanie szkód, wskazał organ, że nie było możliwości wpisania tych zwierząt do wniosku, gdyż konie nie znajdowały się na liście dotyczącej produkcji zwierzęcej w
Odnosząc się do twierdzeń zawartych w odwołaniu organ odwoławczy podkreślił, że strona sama określiła treść swojego żądania w złożonym wniosku. M.in. złożyła oświadczenie określone w pkt VII ppkt 2) Wniosku, że znane są jej warunki otrzymania przedmiotowej pomocy finansowej określone w § 13zs Rozporządzenia oraz oświadczenie określone w pkt. VII ppk 1), że wszystkie dane podane we wniosku oraz w załącznikach są prawdziwe i zgodne ze stanem faktycznym oraz zostały przeze nią podane dobrowolnie. Brak wykazania produkcji zwierzęcej w kalkulacji oszacowania szkód jest zaś niezgodny z danymi będącymi w posiadaniu Agencji, co skutkowało błędnym sporządzeniem kalkulacji, która nie uwzględniała wartości produkcji zwierzęcej, co jest niezgodne z przepisami § 13zs ust. 7 pkt 2 Rozporządzenia.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że jak wskazuje "Instrukcja do wniosku o szacowanie spowodowanych przez suszę strat w uprawach rolnych" importowanie danych do wniosku o szacowanie strat następuje poprzez logowanie się do systemu eWniosek Plus oraz IRZ Plus w celu pobrania listy zgłoszonych przez rolnika upraw oraz liczby zarejestrowanych zwierząt. Instrukcja bardzo szczegółowo wyjaśnia sposób działania i wypełniania wniosku o szacowanie strat i była dostępna dla strony. W szczegółowej instrukcji dotyczącej wniosku o oszacowanie szkód w wyniku suszy w kilku miejscach znajdują się zapisy jak należy przygotować i wypełnić wniosek w przedmiocie posiadania zwierząt. W gospodarstwie rolnym w punkcie 8b w sekcji 2 wskazano, że rolnik ma podać informację o produkcji zwierzęcej, którą deklaruje, czy posiada produkcję zwierzęcą i jeżeli tak to wprowadzić szczegółowe informacje o niej (wymagane). Zauważył nadto organ, że podczas wypełniania wniosku, rolnik składa oświadczenia o wyrażeniu zgody na pobranie z systemu eWniosekPlus oraz z portalu IRZ Plus danych dotyczących upraw jak i liczby zgłoszonych zwierząt przez tego rolnika.
Organ skonstatował zatem, że instrukcja jasno wskazuje jak należy postępować na każdym etapie wypełniania wniosku. Jeśli rolnik prowadzi produkcję zwierzęcą i jest to również ewidencjonowane w Agencji, to te dane muszą być spójne, a protokół/kalkulacja, która sporządzana jest na bazie danych będących w posiadaniu Agencji musi odzwierciedlać ten stan. Wobec tego, gdy nie podano danych o produkcji zwierzęcej, a wiadome jest organowi, że produkcja ta jest prowadzona, to powinna ona być uwzględniona, gdyż ma to wpływ na szacowanie w zakresie określenia % szkód w średniej rocznej produkcji rolnej z całego gospodarstwa.
Ustosunkowując się do twierdzeń strony, że w aplikacji wystąpiły błędy systemowe podczas składania przedmiotowego wniosku, organ odwoławczy wskazał, że organy Agencji nie miały wpływu na działanie aplikacji, w której rolnicy dokonywali oszacowania strat w wyniku zaistniałej w ich gospodarstwie suszy i nie sprawują nad nią kontroli, więc nie mają wpływu na sposób jej działania. Podkreślił również fakt, że zgodnie z informacją przekazaną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi - administrator aplikacji "Zgłoś szkodę rolniczą" nie zgłaszał problemów systemowych w zakresie wypełniania wniosku w części dotyczącej produkcji zwierzęcej.
Nie zgadzając się z w/w decyzją Dyrektora POR Agencji w Rzeszowie z dnia 1 lutego 2023 r., strona wniosła skargę do tut. sądu administracyjnego.
W skardze zarzucono:
- naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na treść zaskarżonej decyzji tj. art. 7 w zw. z art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: K.p.a.) poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, liczne omyłki w treści zaskarżonych decyzji i problemy techniczne z aplikacją,
- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. § 13 Rozporządzenia przez błędne ustalenie, że brak wykazania produkcji zwierzęcej w kalkulacji oszacowania szkód jest niezgodne z danymi w posiadaniu Agencji, co w konsekwencji skutkowało błędem w oszacowaniu wartości poniesionych szkód, a tym samym kierownik Biura w N. (sic!) wydał kwestionowaną decyzję
Wywodząc powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z wnioskiem.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że z tego co jest jej wiadome, to nie ona jedna miał problemy techniczne z właściwym wprowadzeniem danych do aplikacji suszowej, co potwierdza załączone do skargi pismo Rzecznika Praw do Ministra Rolnictwa z dnia 29 grudnia 2022 r.. RPO podniósł również, że są zmieniane poszczególne kryteria i terminy naboru, co budzi po stronie zainteresowanych obywateli poczucie zagubienia i narusza ich bezpieczeństwo prawne.
Zarzuciła również skarżąca, że aplikacja obsługująca Kalkulację z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w 2022 roku, nie przewidywała żadnej formy odwołania czy korekty. Rolnicy mieli do wyboru zgodzić się z rażąco niską kalkulacją szkód i wystąpić do Agencji z wnioskiem pomocowym, bądź nie mieć możliwości wypełnienia aplikacji w sposób właściwy, czyli tak jak w moim przypadku bez podania produkcji zwierzęcej, tym samym nie mieć możliwości skorzystania z pomocy klęskowej dla rodzin.
Skarżąca zauważyła ponadto, że rejestr oznakowanych zwierząt gospodarskich (IRZ) w dniu wypełniania aplikacji suszowej miała prowadzony w formie papierowej, na co pozwalały wówczas przepisy i przypuszcza, że mogło to mieć znaczenie podczas zaczytywania danych do aplikacji suszowej.
Końcowo skarżąca podniosła, że jej kalkulacja szkód została wyszacowana na 18,84 % średniej rocznej produkcji. Z pominięciem produkcji zwierzęcej mieści się zatem w przedziale pomocy nie więcej niż 30 % i nie mniej niż 1 % średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, a bezsprzecznie szkody wystąpiły. Zdaniem skarżącej, jeśli zaś organ uznał, że w sprawie są braki formalne to winien wezwać ją do ich uzupełnienia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Organ dodatkowo podkreślił, że nie ma znaczenia fakt, że w dacie sporządzania wniosku skarżąca prowadziła rejestr zwierząt oznakowanych gospodarskich w formie papierowej, gdyż wszystkie wpisy w rejestrze papierowym (przemieszczenia, urodzenia, padnięcia zwierząt) rolnik ma obowiązek zgłaszać w odpowiednich terminach do Agencji, które są ewidencjonowane w bazie IRZ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zapadłe w sprawie decyzje związane są z ubieganiem się przez skarżącą o uzyskanie wsparcia finansowego rodziny na zasadach określonych w Rozporządzeniu, z powodu szkód spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi (suszą), jakie wystąpiły w prowadzonym przez nią gospodarstwie rolnym w 2022 r. Powodem negatywnej dla skarżącej decyzji było stwierdzenie przez organy Agencji, że skarżąca w dołączonej do wniosku kalkulacji z oszacowania zakresu i wysokości szkód nie wykazała produkcji zwierzęcej co jest niezgodne z danymi posiadanymi przez Agencję i skutkowało błędnym oszacowaniem wartości poniesionych szkód. Z kolei skarżąca nie kwestionując ani faktu prowadzenia produkcji zwierzęcej w 2022 r. ani faktu nie ujęcia jej we wniosku, uważa, że organy Agencji wadliwie przeprowadziły postępowanie w sprawie, nie umożliwiając jej uzupełnienie wniosku oraz nie uwzględniając czy to wadliwe działanie aplikacji za pomocą której generowany był wniosek czy też trudności z jej obsługą.
Dokonując kontroli sądowej niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest pozbawiona uzasadnionych podstaw, a skarżona decyzja odpowiada prawu.
Przypomnieć wypada, że w świetle § 13 zs ust. 7 pkt 2 Rozporządzenia do wniosku, o którym mowa w ust. 3, dołącza się wydruk protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 13x ust. 5, albo wydruk kalkulacji oszacowania szkód, o której mowa w § 13x ust. 6a - uwierzytelnione przez członka rodziny, o której mowa w ust. 2, ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1. Wniosek o oszacowanie szkód zgodnie z § 13x ust. 9 Rozporządzenia zawiera m.in. informacje o liczbie zwierząt utrzymywanych w gospodarstwie rolnym, a w przypadku gdy dany gatunek jest objęty przepisami ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - zgodnej z liczbą zwierząt wpisanych do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w ustawie o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Zgodnie z § 13zs ust. 7 pkt 2 Rozporządzenia protokół albo kalkulacja, które stanowią załączniki do wniosku o pomoc, muszą być sporządzone zgodnie z przepisami § 13x ust. 5, ust. 6 lub odpowiednio ust. 6a w/w rozporządzenia oraz zgodnie z § 13x ust. 9 w/w rozporządzenia.
Skarżąca w złożonej przez siebie kalkulacji oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w roku 2022 do wniosku z dnia 28 listopada 2022 r. w rubryce odnoszącej się do danych dotyczącej średniej wartości produkcji zwierzęcej towarowej bez produkcji ryb, które mają wpływ na wysokość oszacowanych szkód wpisała wartość 0. Jak się okazało, czemu też skarżąca nie przeczy, w jej gospodarstwie rolnym była prowadzona produkcja zwierzęca, bowiem posiadała inwentarz żywy (krowy) ujęty w rejestrze oznakowanych zwierząt gospodarskich (IRZ) w dniu wypełniania aplikacji suszowej.
Skarżąca twierdzi, że prowadziła w/w rejestr w formie papierowej, na co pozwalały ówczesne regulacje, co mogło mieć wpływ na wadliwe sporządzenie wniosku. Nie ma jednak znaczenia sposób prowadzenia w/w rejestru, bowiem nawet w takim wypadku istnieje obowiązek zgłoszenia Agencji wszelkich zdarzeń podlegających wpisowi do IRZ w odpowiednim terminie. Zresztą wypada zauważyć, że właśnie zestawienia danych będących w posiadaniu Agencji z treścią wniosku i załączników pozwoliło stwierdzić organowi, że wniosek nie jest sporządzony prawidłowo a dołączona doń kalkulacja błędna. Dodać trzeba, w związku z twierdzeniami pełnomocnika skarżącej na rozprawie, że okoliczność utrzymywania w gospodarstwie rolnym skarżącej także koni, także nie miała wpływu na wynik sprawy, bowiem jak stwierdził organ, zwierzęta te nie były objęte listą dotyczącą produkcji zwierzęcej w gospodarstwie rolnym we wniosku o oszacowanie szkód w zakresie suszy.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że brak wykazania produkcji zwierzęcej w kalkulacji oszacowania szkód jest niezgodny z danymi będącymi w posiadaniu Agencji i z ustalonym stanem faktycznym odnośnie stanu gospodarstwa rolnego skarżącej. W konsekwencji sporządzona kalkulacja była nieprawidłowa.
Wyjaśnić należy skarżącej, że złożony przez nią wniosek pomocowy nie zawierał braków formalnych, które ewentualnie należałoby uzupełniać w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Dane dotyczące produkcji zwierzęcej nie zostały pominięte, co mogłoby zostać uznane za brak formalny, lecz zostały oznaczone wartością 0. Wypełnienie w taki sposób wniosku jest równoznaczne ze złożeniem określonego oświadczenia wiedzy i stanowi element materialny wniosku, który podlega weryfikacji w ramach postepowania administracyjnego organu. Bezpodstawne są zatem zarzuty pełnomocnika skarżącej, że pracownik biura powiatowego, który przyjmował wniosek zapewnił skarżącą, że "wszystko jest w porządku", gdyż taka wstępna ocena odnosiła się do kompletności wniosku, a co do tego organy Agencji nie mają zastrzeżeń.
Godzi się nadto zauważyć, na co też zwracają uwagę organy, że podczas wypełniania wniosku producent rolny jest informowany, że po wysłaniu wniosku nie będzie możliwe wprowadzanie zmian, bowiem po jego podpisaniu uruchamia się proces generowania protokołu strat lub kalkulacji.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 10a ust. 1a ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2157, dalej: ustawa o Agencji) w postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Zatem gdyby skarżąca miała problemy z wypełnieniem wniosku powinna się zwrócić w pierwszym rzędzie do właściwego biura terenowego Agencji o wyjaśnienie i pomoc. Z akt sprawy administracyjnej to nie wynika, a i skarżąca na to nie wskazuje, aby sygnalizowała w jakikolwiek sposób organowi problemy techniczne z prawidłowym wypełnieniem przedmiotowego wniosku.
Postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w 2022 r. szkód spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi, prowadzone było na wniosek skarżącej, która samodzielnie określiła treść swojego żądania. Zgodnie z ogólną zasadą to wnioskodawca ponosi odpowiedzialność za treść składanego wniosku jak i za dołączone doń załączniki. Złożenie wniosku o przyznanie przedmiotowej pomocy finansowej jest oświadczeniem woli i wiedzy osoby ubiegającej się o taką pomoc, gdyż wnioskodawca podejmuje suwerenną decyzję, o zakresie w jakim ubiega się o wsparcie finansowe oraz składa oświadczenie, że znane są mu warunki otrzymania dochodzonej pomocy finansowej. Jednocześnie oświadcza, że wszystkie dane podane we wniosku oraz w załącznikach są prawdziwe i zgodne ze stanem faktycznym oraz zostały podane dobrowolnie. Tym samym skutki działań i zaniedbań, tak pozytywne jak i negatywne, obciążają skarżącą.
Co do sygnalizowanych przez skarżącą problemów technicznych z zaciągnięciem danych do wniosku w zakresie produkcji zwierzęcej, Sąd dostrzega, że sporządzenie wniosku nie jest proste i wymaga pewnego obycia z obsługą aplikacji to jest mobilnego programu informatycznego. Niemniej jednak Sąd pragnie zauważyć, po pierwsze, że informatyzacja sposobu załatwiania spraw urzędowych staje się zjawiskiem wszechobecnym, a po drugie, że są to powszechnie obowiązujące warunki programu pomocowego, dotyczące wszystkich podmiotów, które doznały szkód w gospodarstwie rolnym z powodu wystąpienia zdarzeń nadzwyczajnych, w tym wypadku suszy, z którego to programu skorzystanie jest dobrowolne. Osobom zainteresowanym została udostępniona "Instrukcja do wniosku o szacowanie spowodowanych przez suszę strat w uprawach rolnych", która wyjaśniała jak należy przygotować i wypełnić wniosek w tym także w zakresie produkcji zwierzęcej. Jak podkreślił organ odwoławczy, podczas wypełniania wniosku pomocowego rolnik składa oświadczenia o wyrażeniu zgody na pobranie z systemu eWniosekPlus oraz z portalu IRZ Plus danych dotyczących upraw jak i liczby zgłoszonych zwierząt przez tego rolnika.
Zgodzić się należy z organem, że w świetle przywołanych wyżej przepisów, oraz ustalonych zasad wypełniania wniosku, skarżąca składając wniosek o przyznanie pomocy finansowej w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w 2022 r. szkód spowodowanych suszą, miała obowiązek dołączyć kalkulację z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym sporządzoną zgodnie z ustalonymi warunkami takiej pomocy. Obowiązkiem organu było natomiast weryfikacja wniosku i dołączonych załączników, która wykazała, że dołączona kalkulacja nie jest prawidłowa, błędnie oszacowana została wysokość szkód w gospodarstwie rolnym skarżącej.
Skarżąca podniosła w skardze, że problemy techniczne z prawidłowym sporządzeniem wniosku były nie tylko jej udziałem, ale miały szerszy zasięg, wręcz systemowy, czego dowodem jest treść dołączonego do skargi pisma RPO do Ministra rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 grudnia 2022 r. Wypada zauważyć, że pismo to odnosi się przede wszystkim do treści normatywnej przepisów określających tzw. pomocy suszowej to jest zakresu podmiotowego uprawnionych oraz terminu składania stosownych wniosków. W w/w piśmie zasygnalizowano wszak brak odpowiedzi na wcześniejsze wystąpienie Rzecznika dotyczące funkcjonowania aplikacji suszowej. Natomiast w aktach sprawy administracyjnej znajduje się pismo Ministra rolnictwa i Rozwoju Wsi, z daty późniejszej – 13 stycznia 2023 r., w którym wskazano, że w trakcie składania wniosków o oszacowanie szkód powstałych w wyniku tegorocznej suszy (2022r.) ani administrator aplikacji "Zgłoś szkodę rolniczą", ani producenci rolni nie zgłaszali problemów systemowych w zakresie wypełnienia wniosku w części dotyczącej produkcji zwierzęcej. Minister wskazał ponadto, że na ponad 250 tys. wniosków o oszacowanie szkód powstałych w wyniku suszy ponad 100 tysięcy złożonych wniosków zawierało informacje o produkcji. Jak wynika z tych informacji nie wystąpiły błędy systemowe w funkcjonowaniu aplikacji, za pośrednictwem której należało zgłosić szkodę, zatem sygnalizowane przez skarżąca problemy techniczne miały charakter indywidualny, leżały po stronie skarżącej, która w takiej sytuacji mogła zwrócić się do organu lub innych instytucji o wyjaśnienia i pomoc.
W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie płatności ciąży obowiązek, by udzielane informacje były zgodne z rzeczywistością. Za rzetelność danych we wniosku o przyznanie płatności, odpowiada występująca o nie strona. Rozpatrywanie przez organ wniosków o przyznanie płatności odbywa się zatem w systemie bazującym z jednej strony na zaufaniu do informacji zamieszczanych przez stronę we wniosku o przyznanie płatności, ale z drugiej - na jego odpowiedzialności za ich rzetelność, weryfikowaną przy stosowaniu różnych metod i środków kontroli (por. wyroki NSA: z 8 stycznia 2020 r., I GSK 1587/18; z 15 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 563/19; z 29 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 1369/18).
Podkreślenia nadto wymaga, że przepisy regulujące prawo przyznawania pomocy finansowej w niniejszej sprawie mają charakter bezwzględnie obowiązujący, natomiast na organ nałożony jest obowiązek zastosowania obowiązujących przepisów prawa przy zaistnieniu określonych przesłanek - stosowanie ich nie jest zależne od uznania organu. Powyższe ma na celu zagwarantowanie wszystkim producentom równego traktowania w takim samym stanie faktycznym. Pomimo więc faktu, że Agencja ewidencjonuje zwierzęta, to jednak obowiązkiem wnioskodawcy było wykazanie produkcji zwierzęcej w sporządzonej kalkulacji z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w roku 2022 bo taki obowiązek został nałożony na stronę postępowania obowiązującymi przepisami prawa oraz Instrukcją do wniosku o szacowanie spowodowanych przez susze strat w uprawach rolnych, a jak wynika z pozyskanych informacji gros rolników nie miało problemów ze sprostaniem powyższym wymaganiom. Jeśliby wniosek posiadał błędy systemowe, co zdaje się sugerować skarżąca, to żaden z producentów rolnych, którzy posiadają zwierzęta nie mógłby prawidłowo wypełnić wniosku o oszacowanie szkód i tym samym otrzymać pomocy finansowej, co przecież nie ma miejsca.
Zdaniem Sądu, ustalenia stanu faktycznego znajdują odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy i zostały należycie opisane w decyzjach organów obu instancji. Organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, wnikliwie rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy, w tym materiał przedstawiony przez stronę skarżącą, i na podstawie jego całokształtu trafnie oceniły okoliczności faktyczne, czemu dały wyraz w uzasadnieniach wydanych decyzji.
Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie uchybień procesowych w prowadzonym przez organy postępowaniu administracyjnym, które miałyby wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy przytoczył w zaskarżonej decyzji szczegółową argumentację i wskazał przepisy prawne, które należało zastosować w rozpoznawanej sprawie. Wskazywane przez stronę skarżącą pomyłki w treści uzasadnienia decyzji co do oznaczenia organu I instancji czy osoby wnioskodawcy świadczą co najwyżej o braku należytej staranności i dokładności organu odwoławczego, ale mogą być oceniane co najwyżej jako oczywiste omyłki pisarskie. Z treści osnowy decyzji jasno wynika kto jest stroną postępowania oraz jaka decyzja jest przedmiotem weryfikacji w postępowaniu odwoławczym, a wniesiona skarga dowodzi, że takich problemów poznawczych nie miała też skarżąca, brak zatem jakichkolwiek podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obiegu prawnego.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd, uznając zarzuty skargi za niezasadne na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), skargę oddalił.