I SA/Rz 19/25

I SA/Rz 19/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek /sprawozdawca/
Jarosław Szaro
Małgorzata Niedobylska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 134 § 1, art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 70
art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1061
art.336 i art.338
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2025 r. spraw ze skarg G. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 14 listopada 2024 r. - nr SKO.4140.116.2024 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od października do grudnia 2023 r. - nr SKO.4140.115.2024 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2024 r. oddala skargi.
Uzasadnienie
Przedmiotem skarg G. w R. (dalej: skarżący, podatnik, strona) są decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 14 listopada 2024 r.:
- nr SKO 4140.116.2024 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2023 r. (sprawa o sygn. akt I SA/Rz 19/25),
- nr SKO 4140.115.2024 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2024 r. (sprawa o sygn. akt I SA/Rz 20/25).
Jak wynika z akt sprawy Wójt Gminy [...] wydał w dniu 14 października 2024 r. decyzje:
- nr RFPV.3123.35.2024, w której określił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2023 r. (miesiące: październik, listopad, grudzień) na kwotę [...] zł,
- nr RFPV.3123.34.2024 w której określił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2024 r. na kwotę [...] zł,
Na skutek odwołań wniesionych przez stronę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu, decyzjami z dnia 14 listopada 2024 r., utrzymało w mocy powyższe decyzje Wójta Gminy [...].
W swoich decyzjach organ odwoławczy podtrzymał stanowisko Wójta Gminy [...], że skarżący, jako podatnik, w deklaracji na podatek od nieruchomości za 2023 r. i 2024 r. wskazał nieprawidłową kwotę podatku. Organ ten powtórzył za organem I instancji, że w jego ocenie na mocy przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych podatnikiem podatku od nieruchomości jest nie skarżący, lecz L.K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą L.K. F. jako posiadacz zależny nieruchomości podlegających opodatkowaniu.
Ocenę tę organ oparł na ustaleniu, że na mocy umowy z dnia 26 września 2023 r. nr 2421.27.2022.1 zawartej przez skarżącego z L.K., której przedmiotem było całoroczne kompleksowe utrzymanie dróg krajowych administrowanych przez skarżącego, skarżący przekazał nieruchomości obiekty (m.in. pomieszczenia biurowe i magazyny), stanowiące własność Skarbu Państwa znajdujące się w trwałym zarządzie skarżącego. Organ II instancji w decyzjach przyjął, że nieruchomości objęte ww. umową utrzymaniową wykorzystywane są przez L.K. dla własnego celu, którym jest prowadzenie działalności gospodarczej, w ramach której realizuje on umowę kompleksowego utrzymania dróg. Organ stwierdził także, że L.K. w tym przypadku włada rzeczą dla siebie w ramach prowadzonej działalności, zaś przekazane pomieszczenia, urządzenia, budowle czy obiekty wykorzystywane są przez niego w celu prowadzenia działalności gospodarczej, związanej w realizacją zawartej umowy.
W skargach na powyższe decyzje skarżący zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm. - dalej Ordynacja podatkowa) poprzez naruszenie zasad postępowania dowodowego, w szczególności obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w konsekwencji wadliwe ustalenie stanu faktycznego oraz błędną ocenę zebranego materiału dowodowego, co skutkowało wadliwym uznaniem L.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą L.K. F. z siedzibą Z. [...] za posiadacza nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, pozostających w trwałym zarządzie skarżącego, tj. gruntów, budynków i budowli nieznajdujących się w posiadaniu L.K., udostępnionych mu przez skarżącego wyłącznie w celu realizacji umowy zawartej przez niego z G. w zakresie całorocznego utrzymania obiektów skarżącego;
2) naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 70 ze zm. - u.p.o.l.) w związku z art. 336 i art. 338 kodeksu cywilnego (zwanego dalej: k.c.) poprzez błędne przyjęcie, że L.K. jest posiadaczem zależnym nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, pozostających w trwałym zarządzie G., tj. gruntów, budynków i budowli udostępnionych L.K. przez skarżącego w celu realizacji umowy, której celem jest świadczenie określonych usług na rzecz G. jako zamawiającego polegających na całorocznym utrzymaniu przedmiotu umowy.
W oparciu o wskazane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji, oraz poprzedzających je decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 14 października 2024 r.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Dokonują kontroli zaskarżonych decyzji w tak określonych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, K. lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości.
Z powołanego przepisu wynika, że podatnikiem podatku od nieruchomości będzie podmiot, który zawarł umowę ze Skarbem Państwa, bądź też posiada nieruchomość na podstawie innego tytułu prawnego, jako posiadacz zależny.
Należy tutaj wskazać, że posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Na stan posiadania składają się zatem dwa elementy, tj. corpus i animus.
W ocenie Sądu elementy łączącej L.K. ze Skarbem Państwa umowy dobitnie wskazują, że w niniejszej sprawie element fizyczny posiadania (corpus possessionis) występuje. Skarb Państwa udostępnił ww. obiekty wskazanej osobie i ona faktyczne nimi władała w celu realizacji umowy.
W zakresie drugiego elementu decydującego o wystąpieniu posiadania (animus), zdaniem Sądu, organ zasadnie stwierdził, że z protokołu przekazania wynika, że przekazanie nieruchomości nastąpiło w wykonaniu zobowiązań wynikających z zawartej umowy. Zatem wszystkie obiekty - z woli obu stron - zostały udostępnione L.K. nieodpłatnie na czas trwania umowy, aby zrealizować umowę. Fakt, że Skarb Państwa zastrzegł, że może on korzystać z nieruchomości zgodnie z umową i tylko w tym celu nie wyklucza uznania, że osoba ta włada nieruchomością dla siebie, a nie za inny podmiot.
Po pierwsze, L.K. jako przedsiębiorca włada nieruchomościami w celu wykonania własnych zobowiązań wynikających z umowy zawartej ze Skarbem Państwa. Podpisując umowę przejął on na siebie obowiązek całorocznego, kompleksowego utrzymania odcinka [...] i od dnia podpisania umowy stało się to jego zadaniem. Z tego powodu przyjąć należy, że osoba ta włada nieruchomościami dla siebie (w celu realizacji własnych zadań gospodarczych, do wykonywania których zobowiązała się podpisując umowę), a nie za inny podmiot - G. - który to podmiot, podpisując umowę w imieniu Skarbu Państwa, cedował te obowiązki na kogo innego.
Sąd uznał, że kwalifikacji stanu faktycznego wynikającego z wykonania umowy jako posiadania zależnego nie sprzeciwiały się również uzgodnienia o ograniczeniu prawa do korzystania ze spornych nieruchomości wyłącznie do potrzeb związanych z wykonywaniem umowy. Art. 336 nie zawęża pojęcia posiadania wyłącznie do władztwa, które nie zostało ograniczone. Dopuszczalne jest bowiem np. zastrzeżenie w umowie najmu strony, że przedmiot najmu będzie wykorzystywany tylko w określonym zakresie, np. dla celów mieszkaniowych danego podmiotu. Nie odbiera to władztwu sprawowanemu przez najemcę cech posiadania zależnego. W rozpoznawanej sprawie zastrzeżenie więc, iż przejęte nieruchomości będą wykorzystywane w związku z realizacją umowy zawartej z G., nie stanowi o braku przeniesienia posiadania.
Dlatego też, nie można uznać L.K. za dzierżyciela. Dzierżyciel, zgodnie z art. 338 k.c. to osoba, która włada rzeczą faktycznie za kogoś innego w tym znaczeniu, że jej władztwo służy realizacji cudzych interesów i myśl o zachowaniu rzeczy dla innej osoby wyznacza element woli, który towarzyszy władaniu. Różnica pomiędzy posiadaczem zależnym a dzierżycielem polega zatem na świadomości i woli tych dwóch osób. O ile bowiem posiadacz zależny włada w swoim imieniu i interesie innym niż własność prawem, z którym łączy się władztwo nad cudzą rzeczą, o tyle dzierżyciel włada faktycznie rzeczą za i dla kogo innego. Dzierżycielem jest np. pracownik w stosunku do narzędzi powierzonych mu przez pracodawcę, przechowawca czy negotiorum gestor w stosunku do rzeczy zastąpionego, pełnomocnik, spedytor. W niniejszej sprawie nieruchomość została przekazana przez właściciela (Skarb Państwa) L.K. objęta przez niego w posiadanie, jak wynika z protokołu przekazania z dnia 28 września 2023 r., a zatem włada on nieruchomością dla siebie (w celu wykonania własnych zobowiązań wynikających z umowy), a nie za inny podmiot.
Reasumując w ocenie Sądu z prawidłowo ustalonych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że posiadaczem zależnym przedmiotów opodatkowania jest L.K., a poprzez to jest on podatnikiem podatku od nieruchomości.
Organy prawidłowo w sprawie uznały, że L.K. władał cudzą rzeczą dla siebie - w ramach prowadzonej działalności, w celu wykonania umowy. Przekazane protokołem nieruchomości wykorzystywane były przez niego w celu prowadzenia działalności gospodarczej, związanej z realizacją zawartej umowy. Czynił to dla siebie w celu prawidłowej realizacji zawartej umowy o kompleksowe utrzymanie dróg. Przekazanie budynków i budowli było jednym z elementów umowy z dnia 26 września 2023 r.
Wykorzystanie przedmiotowych nieruchomości w celu należytego wykonania umowy stanowi nic innego jak realizację własnych zadań gospodarczych, bo przecież umowa z G. została zawarta w ramach prowadzonej działalności gospodarczej prowadzonej przez L.K.. Sporne budynki wykorzystywane są więc w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez ten podmiot.
Stanowisko to zostało w sposób wyczerpujący i przekonujący przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji i wyprowadzone z analizy prawnej zawartej umowy o utrzymanie całoroczne kompleksowe [...] na odcinku [...]. Należy zauważyć i podkreślić, że argumentacja organów podatkowych została poparta wyczerpującą analizą adekwatnych w sprawie przepisów Kodeksu cywilnego.
W konsekwencji za trafną należy uznać konkluzję, że podatnikiem w odniesieniu do wszystkich nieruchomości przekazanych umową był L.K.. W szczególności należy podkreślić, że organy wykazały, że podejmowane przez niego czynności w ramach korzystania z budynków i budowli mieściły się w zakresie realizacji własnych zadań gospodarczych. Nie stwierdzono okoliczności, że wykonywanie przedmiotowych umów następowało poza zakresem działalności gospodarczej tego podmiotu.
W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.