I SA/Rz 185/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Wspólnoty T. na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie, które utrzymały w mocy decyzje o odmowie przyznania płatności rolnych na rok 2020. Problem wynikał z tzw. konfliktu krzyżowego na działce nr [...], gdzie oprócz Wspólnoty, o dopłaty wnioskowali również jej członkowie: A. Ż. i R. S. Organy administracji ustaliły, że część działki była użytkowana przez R. S. indywidualnie, ponad przyznany mu przez wspólnotę areał, a co do innej części (0,65 ha) nie można było jednoznacznie ustalić posiadacza. W związku z tym, część płatności została odmówiona Wspólnocie. Wspólnota zarzucała organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że jej członkowie wykonywali prace na gruncie wyłącznie w imieniu i na rzecz wspólnoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, opierając się na wcześniejszych orzeczeniach w podobnych sprawach, uznał skargę za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, czy członek wspólnoty włada gruntem w imieniu wspólnoty (wtedy płatności należą się wspólnocie) czy we własnym imieniu (wtedy płatności mogą należeć się członkowi). W przypadku R. S. ustalono, że część gruntu użytkował indywidualnie, ponad przyznany mu areał, a co do części 0,65 ha brak było jednoznacznych dowodów. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że płatności nie mogą być przyznane Wspólnocie w całości, gdy część gruntów jest użytkowana indywidualnie lub gdy posiadacz nie został jednoznacznie ustalony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie prawa do płatności bezpośrednich w przypadku wspólnot gruntowych, rozstrzyganie konfliktów krzyżowych, ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji wspólnot gruntowych i ich członków w kontekście płatności rolnych. Interpretacja przepisów o płatnościach bezpośrednich i wspólnotach gruntowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy członek wspólnoty gruntowej, który wykonuje prace na gruncie wspólnoty w ramach przydzielonego mu zakresu prac i zgodnie z wolą wspólnoty, jest posiadaczem tego gruntu w rozumieniu przepisów o płatnościach bezpośrednich, czy też działa w imieniu i na rzecz wspólnoty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Członek wspólnoty, który włada gruntem zgodnie z decyzjami wspólnoty i w oparciu o dyspozycje wspólnoty, jest jedynie wykonawcą jej woli i włada w jej imieniu i na jej rzecz. Nie jest posiadaczem uprawnionym do otrzymania dopłat, a uprawnionym jest sama wspólnota. Natomiast członek wspólnoty, który zerwał więzi korporacyjne lub wszedł w posiadanie gruntów w sposób niezgodny z wolą wspólnoty, może być uznany za posiadacza uprawnionego do dopłat.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wcześniejszych wyrokach, które rozróżniały dwie sytuacje: gdy rolnik działa w imieniu wspólnoty (płatności dla wspólnoty) i gdy działa we własnym imieniu, wbrew woli wspólnoty (płatności dla rolnika). W tej sprawie ustalono, że część gruntów była użytkowana przez R. S. indywidualnie, a co do innej części brak było jednoznacznych dowodów posiadania przez Wspólnotę.
Jaki jest ciężar dowodu w przypadku konfliktu krzyżowego przy ubieganiu się o płatności bezpośrednie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W przypadku konfliktu krzyżowego, strona (np. Wspólnota) musi wykazać, że spełnia warunki do przyznania płatności, a nie organy mają aktywnie poszukiwać dowodów na jej rzecz.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, zgodnie z którym ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. W sytuacji niejednoznacznych dowodów, organ może uznać, że okoliczność nie została udowodniona, co skutkuje brakiem przyznania płatności.
Czy indywidualne wnioski członków wspólnoty gruntowej o dopłaty są dopuszczalne i jak wpływają na płatności dla całej wspólnoty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Indywidualne wnioski członków wspólnoty mogą być rozpatrywane, jeśli wykażą oni, że posiadają grunt we własnym imieniu i na własną rzecz, niezgodnie z wolą wspólnoty. W przeciwnym razie, płatności należą się wspólnocie jako całości.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że grunty wspólnoty są niepodzielne i płatności należą się wspólnocie, chyba że członek wykaże odrębne posiadanie. W tej sprawie, część wniosków członków została odrzucona, a część płatności przyznana Wspólnocie.
Przepisy (21)
Główne
u.p.w.s.b. art. 7 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
rozp. ONW PROW § § 2 pkt 2
Rozporządzenie ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Pomocnicze
u.z.w.g. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych
Wspólnoty gruntowe nie mogą być dzielone pomiędzy uprawnionych do udziału we wspólnotach.
u.z.w.g. art. 24 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych
Spółka utworzona do zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania gruntów obowiązana jest sporządzić plan zagospodarowania i regulamin użytkowania gruntów.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 art. 26 § ust. 5
Rozporządzenie (UE) nr 1307/2013 art. 8
Rozporządzenie (UE) nr 640/2014 art. 19a § ust. 1
Rozporządzenie (UE) nr 640/2014 art. 17 § ust. 1 lit. e)
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 art. 19 § ust. 1
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 art. 23 § ust. 2
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.w.s.b. art. 3 § ust. 3
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
u.p.w.s.b. art. 3 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
u.p.w.s.b. art. 8 § ust.1
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo pomocy społecznej
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo rozróżniły sytuację, w której członek wspólnoty włada gruntem w imieniu wspólnoty (płatności dla wspólnoty) od sytuacji, w której włada nim we własnym imieniu (płatności dla członka). • Ciężar dowodu w przypadku konfliktu krzyżowego spoczywa na wnioskodawcy, który musi wykazać swoje uprawnienie do płatności. • W przypadku braku jednoznacznych dowodów co do posiadania części gruntu, organ ma prawo uznać, że okoliczność nie została udowodniona i odmówić przyznania płatności.
Odrzucone argumenty
Argumenty Wspólnoty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych (art. 8, 7, 77, 80, 81a, 107 k.p.a.) poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nieprawidłową ocenę. • Argumenty dotyczące naruszenia przepisów materialnych (ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, rozporządzenia UE) poprzez błędną wykładnię i zastosowanie. • Twierdzenie, że członkowie wspólnoty wykonywali prace wyłącznie w imieniu i na rzecz wspólnoty, a nie we własnym.
Godne uwagi sformułowania
"W takiej sytuacji rolnik jest jedynie wykonawca jej woli i włada w jej imieniu i na jej rzecz." • "W takim przypadku uprawnionym do dopłat będzie sama wspólnota." • "Jeżeli natomiast rolnik włada częścią jej gruntów poza tymi wskazaniami i decyzjami wspólnoty, na podstawie swoich własnych działań (...), to w takim zakresie dochodzi do przerwania więzi korporacyjnej i jego władanie gruntem odbywa się w jego imieniu i dla niego samego (...)" • "Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne." • "W przypadku konfliktu krzyżowego oznacza to, że to strona konfliktu (Wspólnota) musi wykazać, że to ona spełnia warunki do przyznania płatności, nie zaś druga strona konfliktu."
Skład orzekający
Piotr Popek
przewodniczący
Tomasz Smoleń
sprawozdawca
Jarosław Szaro
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do płatności bezpośrednich w przypadku wspólnot gruntowych, rozstrzyganie konfliktów krzyżowych, ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wspólnot gruntowych i ich członków w kontekście płatności rolnych. Interpretacja przepisów o płatnościach bezpośrednich i wspólnotach gruntowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonego konfliktu między wspólnotą a jej członkami w kontekście unijnych dopłat rolnych, co jest istotne dla rolników i prawników specjalizujących się w prawie rolnym. Pokazuje praktyczne problemy interpretacji przepisów.
“Kto dostanie unijne dopłaty? Konflikt o ziemię we wspólnocie gruntowej.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.