I SA/Rz 185/23

I SA/Rz 185/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-07-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jarosław Szaro
Piotr Popek /przewodniczący/
Tomasz Smoleń /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1341
art. 7 ust. 1
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Dz.U. 2015 poz 364
§ 2 pkt 2
Rozporzadzenie ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego  Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Tomasz Smoleń /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant Specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2023 r. spraw ze skarg S. P. d. Z. W. G. "W. P.R. W.T." na decyzje Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 1 lutego 2023 r. - nr 9009-2023-000055 w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2020 rok, - nr 9009-2023-000056 w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2020 rok oddala skargi.
Uzasadnienie
Wspólnota T. (dalej: Skarżąca, Wspólnota) reprezentowana przez zarząd spółki przymusowej dla zagospodarowania Wspólnoty T. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzje Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 1 lutego 2023 r. w sprawie płatności na rok 2020:
- nr 9009-2023-000055 (skarga I SA/Rz 185/23),
- nr 9009-2023-000056 (skarga I SA/Rz 186/23),
którymi utrzymano w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia [...] września 2022 r.:
1. nr [...] przyznającą Wspólnocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020:
- jednolitą płatność obszarową w kwocie 18 178,34 zł,
- płatność za zazielenienie w kwocie 12 952,62 zł,
- płatność redystrybucyjną w kwocie 4 807,06 zł,
- kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 395,34 zł,
2) nr [...] przyznającą Wspólnocie płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2019 w łącznej wysokości 5 458,68 zł.
Decyzje te wydano w następujących okolicznościach:
W dniu 24 kwietnia 2020 r. Wspólnota zgłosiła wnioski o przyznanie płatności na rok 2020. Wnioskiem objęto następujące płatności:
1) jednolitą płatność obszarową,
2) płatność z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie),
3) płatność dodatkową (redystrybucyjną),
4) płatność ONW – typ specyficzny strefa I.
Organ I instancji wskazał, że do jednolitej płatności obszarowej zadeklarowano obszar 42,54 ha. Powierzchnia stwierdzona wyniosła 40,89 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 4,04%. Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną) a powierzchnią stwierdzoną wynosi 1,65 ha. Mając na uwadze powyższe, po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wyniosła 38,4150 ha. Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha w 2020 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 października 2020 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2020 r. (Dz. U. poz. 1798) i wynosi 483,79 zł. Kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła 18 178,34 zł.
W przypadku płatność z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie) stawka płatności do 1 ha w 2020 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 października 2020 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie za 2020 r. (Dz. U. poz. 1806) i wynosi 323,85 zł. Kwota przyznanej płatności za zazielenienie po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi 12 952,62 zł.
Odnośnie płatności dodatkowej stawka tej płatności do 1 ha uprawy w 2020 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 października 2020 r. w sprawie stawki płatności dodatkowej za 2020 r. (Dz. U. poz. 1812) i wynosi 182,02 zł. Kwota przyznanej płatności dodatkowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła 4 807,06 zł.
Zwrot dyscypliny finansowej w kwocie 395,34 zł nastąpił na zasadach określonych w art. 26 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013, ponieważ kwoty przyznanych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego objęte zostały zmniejszeniem z tytułu dyscypliny finansowej zgodnie z art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013.
Płatność ONW typ specyficzny strefa I przyznano w wysokości 5 458,68 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 351,69 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, ponieważ – tak jak odnośnie do płatności do jednolitej płatności obszarowej - zadeklarowano do płatności 42,54 ha, a powierzchnia stwierdzona wyniosła 40,89 ha, zaś przedeklarowanie wyniosło 4,04%, przez co zastosowano art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014. Powierzchnia zatwierdzona wyniosła 30.50 ha, przy stawce dopłaty za 1 ha wynoszącej 179 zł, co przy uwzględnieniu art. 17 ust. 1 lit. e) rozporządzenia (UE) nr 640/2014 i degresywności płatności określonej w § 3 rozporządzenia ONW PROW 2014-2020, wyniosła 5.458,68 zł.
Odnośnie do obszaru zadeklarowanego organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej w/w wniosku okazało się, że została przekroczona max. powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (MKO) uprawniona do dopłat na działce ewidencyjnej nr [...] położonej we wsi T. gmina K. ze względu na to, iż do przedmiotowej działki wystąpiły o dopłaty także inne osoby tj. A. Ż. i R. S.. Stwierdzono zatem wystąpienie tzw. konfliktu krzyżowego, który wystąpił również we wnioskach o dopłaty za rok 2019 i 2021 między tymi samymi podmiotami. Skłoniło to organ do włączenia w poczet materiału dowodowego dokumentów z tamtego postępowania.
Wspólnota zadeklarowała z działki nr [...] do płatności pow. 30,62 ha, A. Ż. 1,81 ha, R. S. pow. 2,20 ha (łącznie osoby te zadeklarowały 4,01 ha tożsamego gruntu co Wspólnota). Podczas wizytacji terenowej przeprowadzonej 25 marca 2022 r. strony konfliktu krzyżowego wskazywały nieco inne części działki nr [...] (co do miejsca położenia i/lub powierzchni), które miały pozostawać w gospodarowaniu R. S. i A. Ż., jako wydzielone im do gospodarowania w ramach podziału zakresu prac członkom Wspólnoty. R. S. wskazał 2 miejsca użytkowania, jedno o pow. zmierzonej 1,31 ha (grunty orne), drugie o pow. 1,10 ha (trawy wieloletnie, pastwisko). Zarząd Wspólnoty potwierdził pierwsze z miejsc, co oznacza, że osoba ta podporządkowała się uchwale Wspólnoty co do przydzielonego miejsca zakresu pracy, ale nie potwierdził drugiego. Natomiast miejsce wskazane przez A. Z. okazało się mieć pow. zmierzoną 1,72 ha, ale zostało ono potwierdzone przez Zarząd Wspólnoty tylko co do pow. 1,07 ha. Na tej podstawie nie było możliwe jednoznaczne określenie, komu i do jakiego gruntu należało przyznać płatności, kto i gdzie wykonywał określony zakres prac na rzecz Wspólnoty. Na gruncie nie stwierdzono też znaczników. Ostatecznie, na podstawie zgromadzonych dowodów przyjęto, że powierzchnię gruntu ornego wynoszącą 1,31 ha na działce [...] należy zaliczyć na rzecz Wspólnoty i wykluczyć ją z wniosku R. S.. Natomiast gospodarowana przez niego część pastwiskowa o pow. 1 ha, użytkowana bezumownie i wbrew uchwale Wspólnoty, została uznana do dopłat na jego rzecz i została wykluczona z wniosku Wspólnoty. Z kolei odnośnie do pow. wskazywanej przez A. Ż. uznano, że na jej rzecz należało zaliczyć tylko 0,65 ha, ponieważ nie można było potwierdzić dowodami innego obszaru przez nią gospodarowanego, a na rzecz Wspólnoty obszary o pow. 1,07 ha i 0,09 ha.
Po rozpatrzeniu odwołań Wspólnoty, opisanymi na wstępie decyzjami Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji utrzymał zaskarżone decyzje w mocy.
W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania dotyczący wniosków Wspólnoty zgłoszonych w kampanii z 2020 r., w tym wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 678/21, oraz wyroku z dnia 25 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Rz 901/21.
Organ wskazał, że podawany przez A. Ż. obszar, który ma pozostawać w jej użytkowaniu o pow. 1,81 ha nie został potwierdzony. Przede wszystkim nie jest on zgodny z wielkością jej udziału przynależności we Wspólnocie, który wynosi 1,07 ha. Wskazany przez nią podczas kontroli terenowej obszar miał po zmierzeniu pow. 1,72 ha. Dlatego na tej podstawie różnica w obszarze wynosząca 0,09 ha została uznana za przynależną do dopłat na rzecz Wspólnoty, podobnie jak obszar 1,07 ha przyznany ww. w ramach podziału prac we Wspólnocie. Natomiast pozostały sporny obszar o pow. 0,65 ha został wykluczony z wniosku Wspólnoty, ponieważ nie można było w sposób jednoznaczny stwierdzić, która ze stron konfliktu krzyżowego wykazuje się prawem przyznania płatności do spornej części działki nr [...]. Podkreślił przy tym organ, że w prowadzonym postępowaniu, stosownie do art. 3 ust. 3 ustawy o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ciężar dowodu został nałożony na wnioskodawcę, a na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 2 tej ustawy organy Agencji zostały zobowiązane tylko do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, ale nie jego poszukiwania. Wspólnota nie dowiodła, że przysługiwała jej legitymacja do przyznania płatności do części działki nr [...] o pow. 0,65 ha. Obszar ten wyłączono z dopłat i uznano, że żadna ze stron sporu krzyżowego nie jest uprawniona do dopłat do tego terenu. Odnośnie do obszaru objętego wnioskiem R. S. uznano za prawidłowe uwzględnienie przy wniosku Wspólnoty gruntu ornego o pow. 1,2 ha z działki nr [...], który wydzielono temuż w ramach podziału zadań i był on zgodny z miejscem świadczenia przez niego zakresu pracy na rzecz Wspólnoty oraz wielkością jego udziału we Wspólnocie. Natomiast odnośnie do drugiej uprawy uznano, że R. S. nie użytkował części działki [...] określonej jako pastwiskowa w ramach Wspólnoty, zgodnie z wyznaczonym zakresem prac. Bezumownie i wbrew uchwale Wspólnoty użytkował i pobierał pożytki z miejsca deklarowanego we wniosku o takiej pow. 1 ha jako trwałe użytki zielone. Dlatego pow. 1 ha z wniosku Wspólnoty została wykluczona.
Według Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie zaprezentowany w niniejszej sprawie sposób rozstrzygnięcia sporu między Wspólnotą T. a członkami tej wspólnoty – A. Ż. oraz R. S. stanowi wprost realizację wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 678/21, oraz wyroku z dnia 14 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Rz 901/21 który jednocześnie znajduje oparcie w zgromadzonym w niniejszej sprawie oraz załączonym - postanowieniami organu I instancji nr [...] dnia 27 czerwca 2022 r., nr [...] z dnia 29 lipca 2022 r" nr [...] z dnia 221 sierpnia 2022 r- obszernym materiale dowodowym. Wobec powyższego organ I instancji słusznie, zdaniem organu odwoławczego, wykluczył z płatności powierzchnię 1,65 ha stanowiącą część działki ewidencyjnej nr [...] (0,65 ha - deklaracja A. Ż., 1,00 ha - deklaracja R. S.). W konsekwencji, w wyniku uwzględnienia wyników kontroli krzyżowej (protokołów z przesłuchań, dokumentów załączonych przez Stronę) oraz wyników oględzin działki referencyjnej nr [...] z dnia 25 marca 2022 r. ustalono wysokość przysługującej odwołującym płatności w ramach poszczególnych systemów wsparcia bezpośredniego i płatności ONW na rok 2020.
Powyższe decyzje Wspólnota poddała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zaskarżając je w części dotyczącej pomniejszenia płatności, domagając się ich uchylenia w takim zakresie oraz orzeczenia o kosztach postępowania, formułując zarzuty naruszenia:
a) art. 8 k.p.a., poprzez działanie organu odwoławczego powodujące podważenie zaufania skarżącej do organów administracji, skutkujące nieprawidłową oceną materiału zgromadzonego w toku postępowania wyjaśniającego i bezzasadne uznanie (nie oparte na konkretnych dowodach i dokumentach), iż A. Ż., R. S. użytkowali części działki nr [...] jako podmioty niezależne od wspólnoty, w sytuacji gdy grunt ten pozostaje we wspólnym użytkowaniu w ramach powołanej Spółki
b) art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez brak podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, co skutkowało brakiem zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a mianowicie poprzez:
- uznanie, że Wspólnota w roku 2020 nie była posiadaczem części działki nr [...], podczas gdy z zeznań świadków i protokołów przesłuchań wynika jasno, że cała działka była w posiadaniu i do dyspozycji Wspólnoty, natomiast A. Ż. oraz R. S. wykonywali czynności na gruncie według prac przydzielonych przez Wspólnotę w ramach jej działalności;
- uznanie, że A. Ż. i R. S. są posiadaczami spornej części gruntu, podczas gdy protokół oględzin z dnia 31.10.2020 r. stwierdza jednoznacznie, że rolnikiem posiadającym całą działkę nr [...] jest Wspólnota T. i nie uwzględnia on innych producentów rolnych uznanie, iż A. Ż. jest posiadaczem spornej części nieruchomości nr [...], podczas gdy z protokołu kontroli z dnia 22.08.2020 r. wynika, że A. Ż. nie posiadała statusu rolnika, posiadała działki rolne o pow. 0,43 ha i nie posiadała żadnego tytułu prawnego do działki nr [...];
- posiadaczem spornej części gruntów była A. Ż. i R. S., podczas gdy nie byli oni posiadaczami rzeczonej powierzchni (1,65 ha), gdyż ze wszystkich dokumentów wynika, iż prace zaakceptowane przez nich były wykonywane zgodnie i w sposób tożsamy z zakresem prac, który został sporządzony przez Wspólnotę, natomiast takowe posiadanie nie miało charakteru ciągłego;
- uznanie, iż poszczególni członkowie posiadają udział we własności działki nr [...], podczas gdy jak wynika z wypisu rejestru gruntów dołączonego do akt sprawy, jedynym właścicielem działki nr [...] jest Wspólnota T., natomiast R. S. i A. Ż. posiadają wyłącznie udział we wspólnocie, lecz nie udział w nieruchomości;
- uznanie, że A. Ż. ma udział we własności działki nr [...], podczas gdy twierdzenie takie kłóci się z treścią ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, zgodnie z którą wspólnoty gruntowe mają służyć zaspokojeniu wspólnych potrzeb uprawnionych do udziału we wspólnocie
- uznanie, że sam podział prac na gruntach Wspólnoty wskazywany w piśmie z dnia 20.04.2021 r. nie stanowi przesłanki o użytkowaniu i posiadaniu działki nr [...], podczas gdy z protokołów kontroli wynika, iż każdy z członków wykonał prace zgodnie z tym zakresem, co przesądza o fakcie, iż podporządkowali się oni uchwale i prace były wykonywane przez każdego z osobna, w określonym zakresie;
- we wspólnym "interesie" Wspólnoty i w sposób wskazany przez Wspólnotę uznanie, że R. S. i A. Ż. to niezależne od Wspólnoty podmioty posiadające i użytkujące część działek objętych wnioskiem skarżącej o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w sytuacji, w której cały grunt objęty rzeczonym wnioskiem pozostaje we wspólnym użytkowaniu określonej umownie grupy mieszkańców wsi T., tj. Wspólnoty T.;
- uznanie, że A. Ż. zerwała więzi korporacyjne ze Wspólnotą, podczas gdy w protokole przesłuchania nr [...] z dnia 04.06.2020 r. w pkt 2,3 i 5 A. Ż. wskazuje, że nie zerwała więzi korporacyjnych ze Wspólnotą i zaakceptowała podział prac na gruncie , co przesądza o fakcie, iż wszelkie czynności wykonywane przez A. Ż. były wykonywane na rzecz Wspólnoty (ponadto wszystkie czynności na gruncie wykonywała zgodnie z zakresem prac ustalonym przez Wspólnotę);
- uznanie, iż pomiędzy R. S., A. Ż. a Wspólnotą istnieje konflikt krzyżowy, podczas gdy wspólnicy, tj. R. S. i A. Ż. wykonywali na terenie działki nr [...] wchodzącej w skład wspólnoty prace na rzecz Wspólnoty, zgodnie z sporządzonym zakresem prac, co potwierdzają protokoły przesłuchania nr [...] i [...];
- uznanie, iż sporna część gruntów działki nr [...] nie znajduje się w posiadaniu Wspólnoty, podczas gdy Wspólnota była i nadal jest jedynym posiadaczem i użytkownikiem, a także ona faktycznie włada wszystkimi należącymi do niej gruntami (w tym działką nr [...]), natomiast wbrew twierdzeniu organu poszczególni członkowie wykonują wyłącznie prace w oparciu o zakres przydzielonych prac w imieniu i na rzecz Wspólnoty;
- uznanie, iż między R. S., A. Ż. a Wspólnotą istnieje konflikt krzyżowy, podczas gdy - jak wynika z protokołu kontroli z dnia 26.08.2020 r. i z dnia 10.07.2020 r. - wszyscy członkowie Wspólnoty wykonali przydzielone im zakresem prace na gruncie w ramach i na rzecz Wspólnoty, które w pełni zaakceptowali;
- uznanie, że R. S. zerwał więzi korporacyjne ze Wspólnotą, podczas gdy R. S. w protokole z dnia 04.06.2020 r. nr [...] wskazał, iż nie doszło do zerwania jego więzi korporacyjnych i regularnie uczestniczy on w zebraniach, a także zaakceptował dokonane uchwałą prace na nieruchomości przez poszczególnych członków;
- uznanie, że A. Ż. i R. S. władali sporną częścią nieruchomości we własnym imieniu i na własną rzecz, niezależnie od Wspólnoty, podczas gdy o odmiennym wniosku świadczy fakt zawarcia przez strony ugody przed Sądem Rejonowym w L. w dniu 18.10.2018 r., zgodnie z którą R. S., K. K. i A. Ż. oświadczyli, że w przyszłości będą stosować się do uchwał wspólnoty zgodnych z prawem;
- uznanie, iż R. S. zerwał więzi korporacyjne z Wspólnotą, w sytuacji gdy pismem z dnia 29.03.2021 r. R. S. zwrócił się do Wspólnoty z prośbą o przydzielenie mu w ramach prac Wspólnoty użytków zielonych m.in. na gruncie [...], co przesądza o fakcie, iż więzi ze Wspólnotą R. S. nie zostały zerwane, z uwagi na fakt skierowania pisma o przydzielenie mu gruntów celem wykonywania prac rolnych na rzecz Wspólnoty;
- uznanie, że A. Ż. zerwała więzi korporacyjne ze Wspólnotą, podczas gdy oświadczeniem z dnia 05.04.2019 r. i pismem z dnia 06.04.2021 r. skierowanym do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. wskazała, iż nadal jest członkiem wspólnoty, nie zbyła przysługujących jej udziałów we Wspólnocie;
- uznanie, iż A. Ż., R. S. znajdowali się w posiadaniu spornej części działki nr [...], podczas gdy działka ta nie była użytkowana przez w/w osoby we własnym imieniu i na własny rachunek, nie posiadali umowy dzierżawy, natomiast posiadaczem i użytkownikiem całości nieruchomości w roku 2020 (w tym części 1,65 ha) pozostawała Wspólnota T., która również opłacała w całości podatek rolny od nieruchomości;
- uznanie, iż R. S. i A. Ż. wykonywali swoje prace we własnym imieniu, podczas gdy wszyscy zobowiązali się przed Sądem Rejonowym w L. w dniu 18 października 2018 r. do przestrzegania uchwały Wspólnoty z dnia 21.03.2019 r., która to uchwała nie została zaskarżona, jest prawomocna i ostateczna;
- przyjęcie, że poprzez metodę fotograficzną można dokonać analizy i wyodrębnienia działki nr [...] pomiędzy poszczególnych członków, w szczególności wyodrębnienia działki dla A. Ż. i R. S., w sytuacji gdy działka nr [...] stanowi jednolity obszarowo grunt i za pomocą metody fotograficznej (dokonanej przez organ I Instancji) nie sposób jest przeanalizować, który obszar był uprawiany przez w/w osoby;
- uznanie, że istnieje kilka osób niezależnych od siebie, pozostających w konflikcie krzyżowym, użytkujących część działki objętych wnioskiem o przyznanie płatności, w sytuacji, w której cały grunt objęty rzeczonym wnioskiem pozostaje we wspólnym użytkowaniu określonej umownie grupy mieszkańców wsi T., tj. Wspólnoty T.;
- uznanie, że organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy, w sytuacji gdy obowiązek dowodzenia (obejmujący zbieranie i wskazywanie dowodów istotnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego) obciąża przede wszystkim organ prowadzący postępowanie, gdy jest ono oparte na zasadzie oficjalności;
- uznanie, iż to poszczególni członkowie Wspólnoty decydują o pożytkach zebranych z części działki nr [...], podczas gdy z uchwał nr 2 i 3 Wspólnoty wynika wprost podział prac w zakresie zagospodarowania działek, w szczególności zaoranie przez poszczególnych członków gruntów ornych, zasianie zbożem, wykoszenie i zebranie użytków zielonych do dnia 30.06.2020 r. bez ponoszenia dodatkowych kosztów (zgodnie z planami zagospodarowania gruntów), natomiast każdy Wspólnik miał wykonywać we własnym zakresie, w wielkości przysługującego mu udziału poszczególne prace, lecz nie we własnym imieniu, zgodnie ze specyfiką i regulacją Wspólnoty gruntowej;
- uznanie, że skoro R. S. i A. Ż. złożyli wniosek o przyznanie płatności to analogicznym jest stwierdzenie, że zbierali pożytki na własne potrzeby i dla własnego gospodarstwa, podczas gdy taka okoliczność nie wynika z żadnego dokumentu zalegającego w aktach sprawy;
- uznanie, że istnieje konflikt krzyżowy między skarżącym a w/w osobami, a to właśnie A. Ż. i R. S. są posiadaczami spornej części działki, podczas gdy odmienne twierdzenie wywiódł organ w decyzjach w przedmiocie przyznania płatności za lata od 2016- 2018, przyznając w całości Wspólnocie płatność i uznając, że to właśnie Wspólnota jest wyłącznym posiadaczem nieruchomości;
- uznanie, że istnieje kilka osób niezależnych od siebie, pozostających w konflikcie krzyżowym, użytkujących część działki objętych wnioskiem o przyznanie płatności, w sytuacji, w której cały grunt objęty rzeczonym wnioskiem pozostaje we wspólnym użytkowaniu określonej umownie grupy mieszkańców wsi T., tj. Wspólnoty T., natomiast sami ,,zainteresowani" A. Ż. i R. S. nie potwierdzają istnienia konfliktu, wykonywania prac rolnych na własny rachunek, w oderwaniu od Wspólnoty;
- wskazanie, że organy administracyjne nie są władne do podejmowania w toku postępowania administracyjnego działań i czynności z urzędu, podczas gdy taki obowiązek działania organów z urzędu wynika z art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a., natomiast organ odwoławczy nie wykonał żadnej czynności z urzędu pozwalającej na merytoryczne i prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie;
- uznanie, że dopłaty nie powinny zostać przyznane Wspólnocie, w sytuacji gdy organ sam w treści uzasadnienia (s.44) wskazał, iż w/w osoby "(...) sprawowali władztwo nad przyznanymi im gruntami, LECZ NIE W IMIENIU WŁASNYM, LECZ W IMIENIU ZBIOROWOŚCI (TJ. WSPÓLNOTY PASTWISKOWEJ)", co oznacza, że osoby te nie mają po swojej stronie przymiotu posiadania, a wszelkie prace, które wykonywały były wykonywane w imieniu i na rzecz Wspólnoty;
- uznanie, iż A. Ż. władała we własnym imieniu sporną częścią działki nr [...], podczas gdy począwszy od roku 2017 nastąpiła zmiana udziału A. Ż. na pow. 1,59 ha, a także zmniejszenie powierzchni wykonywania prac na działce nr [...] do 1,07 ha, a więc - wbrew twierdzeniu organu - na takiej powierzchni A. Ż. wykonywała w 2020 roku prace na działce w imieniu i na rzecz Wspólnoty (protokół kontroli z dnia 10.07.2020 r. i 26.06.2020 r.);
- brak uznania za wiarygodne zeznań L. H. (protokół rozprawy z dnia 10.01.2017 r.), gdzie zostało jednoznacznie wskazane, iż działka nr [...] nigdy nie była w sposób fizyczny dzielona, a został wydzielony wyłącznie zakres prac na całości nieruchomości dla poszczególnego udziałowca Wspólnoty;
- uznanie, że to Wspólnota nie jest posiadaczem gruntów rolnych objętych płatnością, co jest sprzeczne z instytucją Wspólnoty Gruntowej, o czym wspomniał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25.01.2022 r., sygn. akt. II SA/Rz 901/21;
- uznanie, że R. S. zerwał więzi korporacyjne ze Wspólnotą, podczas gdy R. S. w protokole z dnia 3/2020 i w pismach z dnia 6.04.2021 r. i z dnia 10.12.2020 r. skierowanych do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L., wskazał, iż nie doszło do zerwania jego więzi korporacyjnych i regularnie uczestniczy w zebraniach;
- istnieją niezależne Skarżącej podmioty posiadające i użytkujące część działek objętych wnioskiem Skarżącej o przyznanie płatności w sytuacji, w której cały grunt objęty rzeczonym wnioskiem pozostaje we wspólnym użytkowaniu określonej umownie grupy mieszkańców wsi T., tj. Wspólnoty T.;
- uznanie, że istotną kwestią dla rozstrzygnięcia jest ustalenie komu należy się prawna legitymacja do otrzymania płatności, podczas gdy organ II Instancji powinien badać nie które ci z udziałowców należy się legitymacja do uzyskania dopłat, a czy dopłaty te winna dostać Wspólnota bądź A. Ż./R.S. (istotnym zagadnieniem jest tutaj, że to Wspólnota Gruntowa jako właściciel gruntu, a nie udziałowcy działający w ramach zagospodarowania tej Wspólnoty jest uprawniona jest do uzyskania dopłat - i pod tym kątem sprawę powinien rozpatrywać organ);
- uznanie, że istnieje kilka osób niezależnych od siebie, pozostających w konflikcie krzyżowym, użytkujących część działki objętych wnioskiem o przyznanie płatności, w sytuacji, w której cały grunt objęty rzeczonym wnioskiem pozostaje we wspólnym użytkowaniu określonej umownie grupy mieszkańców wsi T., tj. Wspólnoty T., natomiast sami ,,zainteresowani" – A. Ż. i R. S. nie potwierdzają istnienia konfliktu, wykonywania prac rolnych na własny rachunek, w oderwaniu od Wspólnoty (np. protokoły przesłuchania);
- uznanie, że Wspólnocie nie należy przyznać wnioskowanych płatności, w sytuacji gdy organ nie wykazał w sposób jednoznaczny i pewny, aby A. Ż. użytkowała sporną część gruntu, wskazując wyłącznie na prawdopodobieństwo, przez co organ winien uwzględnić w całości wniosek Wspólnoty, skoro nie wykazane zostało, że A. Ż. użytkowała sporną część gruntu (co warto dodać mimo wszystko w ramach i na rzecz Wspólnoty) - uznanie, że Wspólnocie nie należy przyznać wnioskowanych płatności, w sytuacji gdy organ w treści uzasadnienia (s. 44) wskazuje na niepodzielny charakter działki, co winno skutkować uwzględnieniem wniosku w całości;
- przyjęcie przez organ II instancji, iż zaskarżone uchwały Wspólnoty nie posiadają mocy prawnej, podczas gdy uchwały te zostały podjęte zgodnie ze statutem Wspólnoty i zgodnie z przepisami prawa (większością głosów), nie zostały uchylone na mocy orzeczenia Sądu ani przez samą Wspólnotę;
- posiadaczem spornej części gruntów była A. Ż. i R. S., podczas gdy nie byli oni posiadaczami rzeczonej powierzchni (1,65 ha), gdyż ze wszystkich dokumentów wynika, iż prace zaakceptowane przez nich były wykonywane zgodnie z zakresem prac, który został sporządzony przez Wspólnotę, natomiast takowe posiadanie nie miało charakteru ciągłego;
- uznanie, że sam podział prac na gruntach Wspólnoty wskazywany w piśmie z dnia 20.04.2021 r. nie stanowi przesłanki o użytkowaniu i posiadaniu działki nr [...], podczas gdy z protokołów kontroli wynika, iż każdy z członków wykonał prace zgodnie z tym zakresem, co przesądza o fakcie, iż podporządkowali się oni uchwale i prace były wykonywane przez każdego z osobna, w określonym zakresie - we wspólnym "interesie" Wspólnoty;
- uznanie, że Wspólnota nie była w roku 2020 r. posiadaczem działki nr [...], podczas gdy wszystkie prace na gruncie były wykonywane zgodnie z zakresem prac przez członków, natomiast brak jest jakiejkolwiek podstawy, aby uznać, iż: każdy wspólników wykonywał te czynności we własnym zakresie, a Wspólnota nie spełniła wymogów określonych w rozporządzeniu przez cały rok kalendarzowy (brak argumentacji i dokumentacji przytoczone przez organ II Instancji na podstawie, której można byłoby wywieść taki wniosek);
- uznanie, że wyłącznym posiadaczem spornej części działki nr [...] jest A. Ż. i R. S., w sytuacji gdy Wspólnota poniosła koszty rekultywacji działki [...] zakończonej w listopadzie 2020 r. w wysokości 15 000,O zł i zagospodarowania działki [...] i działki [...] w wysokości 2 264,90 zł. na podstawie zawartych umów, protokołów odbioru wykonanych prac i zapłaconych faktur;
c) art. 81a k.p.a., poprzez brak rozstrzygnięcia wątpliwości istniejących w sprawie na korzyść strony, tj. Wspólnoty, w sytuacji gdy organ ,,nie mógł w sposób jednoznaczny stwierdzić, która ze strony wykazuje się prawem przyznania płatności do spornej części działki /.../" (str. 45 uzasadnienia. W takim przypadku, skoro organ nie stwierdził, że część działki była użytkowana przez A. Ż. to płatności winny być przyznane Wspólnocie, jako właścicielowi gruntu, legitymowanemu do pobierania płatności (członkowie wykonują wyłącznie czynności w ramach i na rzecz Wspólnoty);
d) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, a także dowodów, którym odmówił nadania waloru wiarygodności, a ponadto brak uzasadnienia w treści decyzji podstaw i czynników skutkujących zmniejszeniem powierzchni stwierdzonej w trakcie kontroli, a w szczególności brak odniesienia się przez organ do dokumentów (tj. protokół kontroli, protokół oględzin, protokół przesłuchania, gdzie zostało jasno wskazane, że to Wspólnota jest wyłącznym posiadaczem działki nr [...].
e) art. 5 w zw. z art. 14 ust. 1 i art. 22 ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, poprzez ich niezastosowanie i pominięcie okoliczności prawnej, że jedynym podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie płatności i do występowania na zewnątrz w imieniu wspólnoty gruntowej, pozostaje spółka jako całość, co skutkowało bezzasadnym przyjęciem, że rozpoznanie indywidualnego wniosku członka wspólnoty (mimo, iż A. Ż. nie posiadała statusu rolnika, posiadała działki rolne o pow. 0,43 ha i nie posiadała żadnego tytułu prawnego do działki nr [...]) ma skutkować zmniejszeniem powierzchni gruntów zdeklarowanych do płatności, w sytuacji w której organ powinien był odrzucić wnioski członków jako osób nieposiadających legitymacji prawnej do złożenia takiego wniosku;
f) art. 19 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia Il marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarz4dzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, poprzez jego błędne zastosowanie, skutkującego błędnym przyjęciem, że różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności a powierzchnią stwierdzoną przekracza określoną przepisami wysokość, w związku z czym skarżącej nie przysługuje pomoc i zasadnym jest zmniejszenie przyznanej płatności, w sytuacji gdy z żadnych dowodów (w tym dokumentacja, protokoły, oświadczenia) nie wynika, aby którykolwiek z udziałowców władał częścią sporną nieruchomości we własnym imieniu, był jej posiadaczem i użytkownikiem (twierdzenie takie stanowi wyłącznie bezpodstawne przyjęcie przez organ II Instancji takiej tezy), przez co powierzchnia stwierdzona do płatności powinna wynosić 42,54 ha;
g) art. 23 ust. 2 rozporz4dzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 KOMISJI (UE) z dnia Il marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskic1i oraz zasady wzajemnej zgodności, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżącej należy się płatność do działek o obszarze 38,53 ha, w sytuacji gdy brak jest chociażby jednego dowodu, który rzutowałby na zasadność uznania, że A. Ż. i R. S. wykonywali prace rolne na gruncie we własnym imieniu (z wyłączeniem Wspólnoty);
h) art. 5 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, poprzez ich błędną wykładnię, prowadzącą do przyjęcia, iż uprawnieni do udziału we wspólnocie nie są pozbawieni prawa do posiadania gruntów Wspólnoty, pomimo iż w myśl powołanych przepisów wspólnoty gruntowe nie mogą być dzielone pomiędzy uprawnionych do udziału w tych wspólnotach, co oznacza, że podmiotem uprawnionym do posiadania gruntu jest wspólnota jako całość, a nie poszczególni je członkowie co do odrębnych części.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Organ wskazał, że zapadłe rozstrzygnięcia wprost realizację wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 678/21, oraz wyroku z dnia 25 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Rz 901/21.
Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, co następuje:
Skargi nie są uzasadnione. Organy nie naruszyły prawa procesowego przy gromadzeniu materiału dowodowego oraz dokonywaniu jego oceny w zakresie przyjętych ustaleń faktycznych, a następnie prawidłowo zastosowały prawo materialne, co do przyznania uprawnienia do otrzymania dopłaty przez rolnika.
Punktem wyjścia do dokonania oceny argumentów zawartych w zaskarżonych decyzjach musi być stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Rz 901/21 rozpoznającego sprawę w zakresie wcześniej wydanych w sprawach decyzji dotyczących płatności należnych Wspólnocie T. za rok 2020.
Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Organy zatem były zobowiązane do przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wskazany przez sąd wydający wyżej wskazany wyrok, a następnie do zastosowania prawa materialnego z uwzględnieniem poglądu wyrażonego przez sąd.
We wskazanym wyroku sąd wyraził kluczowy dla rozstrzygnięcia sprawy aktualnie rozpoznawanej pogląd co do rozumienia przesłanki przyznania płatności w rozumieniu przepisu art. 7 ust.1 ustawy o płatnościach bezpośrednich i § 2 pkt 2 rozporządzenia ONW w zakresie posiadania gruntu do którego przyznawane są dopłaty z uwzględnieniem szczególnych regulacji zawartych w ustawie z dnia 29 czerwca 1969 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych ( Dz. U. 2022 poz. 140 t.j.). Wskazał bowiem na kryteria jakie muszą zostać uwzględnione przez organ przy ustalaniu czy dany rolnik władający gruntem jest jego posiadaczem w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i § 2 pkt 2 rozporządzenia ONW.
Uwzględniając specyficzny charakter gruntów stanowiących własność wspólnoty gruntowej i działanie w ramach takiej wspólnoty przez rolników będących jej członkami polegającym na uprawianiu przez nich gruntu przydzielonego jej przez sama wspólnotę, ze wskazanego wyżej wyroku wynika, że mogą występować dwie odrębne sytuacje, gdy rolnik włada gruntami wspólnoty i wykonuje na nich czynności związane z utrzymywaniem ich w dobrej kulturze rolnej. Pierwsza z nich to taka, gdy rolnik włada danym gruntem zgodnie z decyzjami wspólnoty i w oparciu o stosowne dyspozycje wspólnoty przyznającej mu odpowiedni obszar gruntów do użytkowania i pobierania pożytków. W takiej sytuacji rolnik jest jedynie wykonawca jej woli i włada w jej imieniu i na jej rzecz. W takiej zatem sytuacji nie ma on woli posiadania dla siebie danego obszaru gruntów i nie jest posiadaczem uprawnionym do otrzymania dopłat. Jego działanie wypełnia bowiem treścią władanie wspólnoty i jest w istocie realizowaniem władztwa wspólnoty nad danym gruntem. W takim przypadku uprawnionym do dopłat będzie sama wspólnota. Ona bowiem jedynie "posługuje się" przy wykonywaniu tych czynności swoimi członkami. Wszystkie działania odbywają się za jej akceptacją. Przydziela grunt członkom do korzystania, a ci na nim w jej imieniu gospodarują. Grunty wspólnoty są niepodzielne i nie mogą być przyznane w sposób trwały i zmieniający strukturę własności jej członkom. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wspólnoty gruntowe nie mogą być dzielone pomiędzy uprawnionych do udziału we wspólnotach. Natomiast zgodnie z art. 24ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych spółka utworzona do zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania gruntów obowiązana jest sporządzić plan zagospodarowania i regulamin użytkowania gruntów oraz przedstawić go właściwym organom. Ustrój wspólnoty nie wyklucza natomiast wyznaczenia uczestnikom wspólnoty poszczególnych gruntów do gospodarowania.
Drugą możliwością, którą musiały rozważyć organy członek wspólnoty gruntowej władał jakąś częścią gruntów wspólnoty (był jej posiadaczem) w sposób niezgodny z wolą tejże wspólnoty. Chodzi o takie sytuacje, gdy rolnik ten zerwał więzi korporacyjne ze wspólnotą i wszedł w posiadanie gruntów w sposób niezgodny z jej wolą lub też wbrew takiej woli albo będąc jej członkiem przejął władztwo nad większa ilością gruntów niż przydzieliła mu wspólnota. Jak to bowiem wskazał ten sąd rudymentarną przesłanka przyznania dopłat nie jest własność danego, objętego systemem wsparcia gruntu, a jego posiadanie. Jeżeli zatem dana osoba władała by częścią (lub całością) gruntów wspólnoty wbrew jej woli, wbrew woli organowi wspólnoty, to wówczas dopóki taki stan poosiadania by się utrzymywał, to do rolnika należało by prawo do otrzymania stosownego wsparcia.
Dlatego też, co wskazał Sąd, rozpatrując ponownie sprawę organ, uwzględniając rozważania oraz oceny Sądu, "... dokona niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń dotyczących faktycznego posiadania spornych części działki ewidencyjnej [...] w 2020 r. poddając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wnikliwej i wszechstronnej analizie i ocenie. Na podstawie całego materiału dowodowego, w szczególności przywoływanych w niniejszym uzasadnieniu dowodów i całokształtu wynikających z niego okoliczności, organ rozważy po czyjej stronie konfliktu krzyżowego zostały spełnione przesłanki przyznania płatności w świetle art. 8 ust.1 ustawy o płatnościach bezpośrednich i § 2 ust. 1 rozporządzenia ONW. Ocenę dowodów oraz wysnute z niej wnioski w zakresie istotnych elementów stanu faktycznego sprawy, a także ocenę prawną, organ szczegółowo przedstawi w uzasadnieniu decyzji, a to stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.".
W ocenie składu orzekającego w trakcie szerokiego i kompletnego postępowania dowodowego organ przeprowadził dowody mające znaczenie dla ustalenia tych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Po pierwsze jakim zakresem gruntów władali A. Ż. i R. S. i po drugie, czy odbywało się to w ramach przyznanego im do użytkowania areału gruntu odpowiadającego ich udziałowi we wspólnocie, czy też odbywało się to wbrew takim dyspozycjom wspólnoty.
Odnośnie wielkości areału gruntu jakim władają pozostający w konflikcie krzyżowym rolnicy organ zasadnie dokonał czynności oględzin spornych działek w zakresie w jakim maja one pozostawać w posiadaniu A. Ż. i R. S.. W trakcie tej czynności, co odpowiednio wykazały organy w uzasadnieniu zaskrzonych decyzji ustalono, że A. Ż. włada zgodnie z wolą Wspólnoty i zakresem prac częścią działki o powierzchni 1,07 ha, a także częścią o powierzchni 0,09 ha. W tym zakresie ustalono w czasie tej czynności na gruncie gdzie fizycznie ten obszar się znajduje, przemierzono jego wielkość. Wspólnota nie kwestionowała wielkości tego obszaru. Obszar ten – zgodnie z ustaleniami organu odpowiada udziałowi tej osoby we wspólnocie, który wynosi 1,59. Jednocześnie podjęto próbę ustaleń co do dodatkowej części działki o powierzchni 0,65 ha, poza wydzielona jej części gruntu, która miała władać A. Ż.. Co do tej części nie dokonano ustaleń co do osoby władającej, w szczególności w zakresie władania tym gruntem za zgodą i w ramach działania Wspólnoty.
Szczegółowych ustaleń dokonano co do obszaru gruntu znajdującego się we władaniu R. S.. W tym zakresie również organy ustaliły, jaka część została przyznana temu rolnikowi przez Wspólnotę do użytkowania, zgodnie z posiadanym przez niego udziałem we wspólnocie. Obszar ten nie był kwestionowany, zarówno co do jego wielkości (1,2 ha) jak i położenia na gruncie wspólnoty. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez strojny. Ustalono jednak także, że rolnik ten włada jeszcze, o czym sam zresztą mówił, także częścią działki wspólnoty o powierzchni 1 ha w miejscu gdzie występują łąki. Władanie ta częścią działki nie pozostaje przy tym w związku z jego udziałem we wspólnocie. Objął we władanie tę cześć gruntu bez zgody wspólnoty, przy milczącym przyzwoleniu czy tez ustnej zgodzie osób jakie powinny prawa wspólnoty na tej części gruntu wykonywać. Podstawa władania nie znajduje się zatem w decyzji Wspólnoty i władanie nie jest wykonywane w jej imieniu. Rolnik włada tą częścią gruntu ponad swój udział we wspólnocie, na skutek podjętych samodzielnie decyzji. Słusznie organy podkreśliły przy tym, że nie doszło do zbycia udziału we wspólnocie przez osoby, którym wspólnotą nadała tę cześć gruntów do użytkowania a zatem z tą częścią działki rolnik włada bezumownie. We własnym imieniu, w wyniku swoich działań.
Organy wykazały jaką częścią gruntu włada (lub może władać) R. S. – 2,20 ha, przy czym wskazały, że 1,2 ha mógł objąć on zgodnie z wolą Wspólnoty, w ramach "więzi korporacyjnej", natomiast dalszy obszar 1 ha objął na podstawie niezaakceptowanych przez wspólnotę ustnych porozumień z osobami, którym Wspólnotą przydzieliła ten obszar do użytkowania. W tych okolicznościach organy słusznie rozróżniły prawną sytuacje tych gruntów co do osoby uprawnionej do otrzymania dopłaty. Wskazały zatem, że część jaką R. S. może użytkować zgodnie z wolą Wspólnoty i zgodnie z przydzielona mu do użytkowania częścią działki [...] nie jest wyłączona z dopłat na rzecz Wspólnoty. W tym zakresie organy słusznie przyjęły, że rolnik ten władać będzie działką w imieniu i w ramach Wspólnoty. Zgodnie z jej wolą i w takim przypadku nie można ustalić, że jest on posiadaczem tego gruntu w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach, a jedynie włada nią w ramach Wspólnoty, która to jednostka jest uprawniona do otrzymania dopłat. Stanowisko to zasługuje na uwzględnienie, z tego chociażby względu, że takie rozumienie działania rolnika w wykonaniu decyzji Wspólnoty zaaprobował sąd wydając poprzedni wyrok w sprawie, a stanowisko jego jest w postępowaniu niniejszym wiążące. Jeżeli bowiem rolnik gospodaruje na przydzielonej mu do użytkowania części gruntu wspólnoty , zgodnie z jej wolą, to wykonuje on tylko prawa wspólnoty, wykonuje akty właścicielskie tej wspólnoty i to ona jest uprawniona do dopłat w ramach systemów wsparcia. Jeżeli natomiast rolnik włada częścią jej gruntów poza tymi wskazaniami i decyzjami wspólnoty, na podstawie swoich własnych działań (może nawet bezprawnych) polegających na wejściu w posiadanie gruntów bez zgody wspólnoty, to w takim zakresie dochodzi do przerwania więzi korporacyjnej i jego władanie gruntem odbywa się w jego imieniu i dla niego samego , co z kolei wyklucza przyznanie dopłat do części gruntu wspólnocie. W takim przypadku to ten rolnik musi być uznany za posiadacza gruntu.
W sprawie odnośnie R. S. organy wykazały, że nie doszło do wystąpienia rolnika ze wspólnoty, tak aby można było uznać, że całość gruntów wspólnoty jakie on uprawiał znajdowały się w jego posiadaniu bez zgody wspólnoty, co umożliwiało by przyznanie mu dopłat. Jak wynika bowiem z faktów ustalonych w czasie oględzin a także przesłuchania stron, R. S. jest członkiem wspólnoty i jedną częścią gruntu mógł władać za wskazaniem i akceptacja wspólnoty. Choć , jak ustalają organy, na tej części nie gospodarował. Tylko część użytkowanych przez niego gruntów objęta została przez niego poza decyzjami wspólnoty.
Skoro jednak do tego doszło, to nie można było przyjąć, że również w tym zakresie Wspólnotą będzie uprawniona do dopłat. Fakt władania gruntami, które zostały przydzielone S. R. i Z. R. potwierdzają sami zainteresowani, którzy wskazali, że na tej części działki gospodarował R. S.. Nie jest przy tym istotne, że władania tą częścią gruntu nie przekazano w sposób formalny (brak dowodów w postaci umów), skoro wszyscy świadkowie w tym zakresie potwierdzają, że R. S. gospodarował na tej części działki. Brak jest dowodów przeciwnych. Organy miały prawo dokonać takiego ustalenia. Władanie to odbywało się poza decyzjami Wspólnoty.
W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowych ustaleń co do tej części gruntów jaką władała, czy miała władać A. Ż. oraz przyczyn i charakter tego władania, a w szczególności jego zgodność z decyzjami Wspólnoty. W tym zakresie organy zgodnie z zebranym materiałem dowodowym słusznie przyjęły, że nie doszło do zerwania przez A. Ż. więzi ze Wspólnotą i w rezultacie korzystała ona z części działki o pow. 1,07 plus 0.09 ha zgodnie z wolą Wspólnoty i na podstawie podjętych przez nią decyzji o przydzieleniu jej gruntu do korzystania. Organy słusznie powołały się na okoliczności ustalone w trakcie oględzin, a także zeznania świadków. W tym zakresie rolniczka władała gruntem w ramach Wspólnoty, a więc organy trafnie przyznały w tym zakresie dopłaty Wspólnocie. Podkreślić należy, że organy miały prawo powołać się na przepisy proceduralne regulujące ciężar dowodu w zakresie postępowania o przyznanie dopłat (w sposób odmienny od k.p.a.), nakładające ten ciężar na stronę, która z danego faktu wywodzi skutki prawne. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
W realiach niniejszej sprawy, wobec zaistnienia konfliktu krzyżowego oznacza to, że to strona konfliktu (Wspólnota) musi wykazać, że to ona spełnia warunki do przyznania płatności, nie zaś druga strona konfliktu. To Wspólnota winna przedłożyć tego typu dowody, z których jednoznacznie jej uprawnienie będzie wynikało. Brak przedłożenia tego typu dowodów, przy przeprowadzeniu przez organy wszelkich możliwych czynności skutkuje niemożnością przyznania jej dopłat. Dotyczy to zarówno takich sytuacji, gdy dowody wskazują na uprawnienie innej osoby, jak również sytuacji, gdy na podstawie istniejących i zebranych dowodów nie da się jednoznacznie rozstrzygnąć, komu to uprawnienie przysługuje.
Odnośnie gruntu 0.65 ha, co do którego Wspólnota złożyła wniosek organ dysponował sprzecznymi dowodami, których nie był w stanie jednoznacznie ocenić poprzez danie im wiary w oparciu o racjonalne kryterium podlegające logicznej i zgodnej z doświadczeniem życiowym weryfikacji. W takich okolicznościach uwzględniając, że organ nie jest zobowiązany, zgodnie z powołanym przepisem do prowadzenia dalszych czynności z urzędu mających na celu realizację zasady prawdy materialnej, mógł uznać, że wnioskodawca nie udowodnił okoliczności z której wywodzi skutki prawne, a tym samym nie wykazał w tej części swojego uprawnienia do płatności. Nie chodzi bowiem o dokonanie wyrywkowej oceny dowodów w oparciu o jeden, czy nawet kilka dowodów, a o taką ocenę w której w sposób bezsporny dokonana ocena jest jedyna możliwa do przyjęcia, całościową i kompletną. Jeżeli wnioskodawca nie przedstawił takich dowodów, to organ jest uprawniony do przyjęcia, że dana okoliczność nie została udowodniona. Ma on bowiem obowiązek nie tyle poszukiwania dowodów, co wszechstronnej ich oceny. Jeżeli dokonana ocena nie prowadzi do jednoznacznych wniosków, to wówczas ma prawo przyjąć, że okoliczność nie została udowodniona.
W przedmiotowej sprawie występowały co do użytkowania tej części działki sprzeczne zeznania, z jednej strony A. Ż., z drugiej strony innych członków wspólnoty. Przy tak niejednoznacznych dowodach, zwłaszcza z uwzględniłem łączących świadków powiązań rodzinnych stanowisko organu nie mogło być uznane za naruszające prawo. Oceny takiej nie mogą wszak zastąpić odniesienia się do jakichś fragmentów poszczególnych wypowiedzi, skoro ich całościowa wymowa nie prowadzi do jednoznacznych wniosków. W tym zakresie postepowania dowodowego nie został organom przedstawiony jednoznaczny materiał dowodowy , z którego by wynikało, że aktualnie omawiana cześć działki była w posiadaniu osób, które władały nią w imieniu Wspólnoty i zgodnie z wola Wspólnoty. Dlatego też Sąd uznał, że w tym zakresie zarzuty naruszenia prawa procesowego nie zasługują na uwzględnienie. Zebrany materiał dowodowy jest niejednoznaczny i nie pozwala na powzięcie ustaleń faktycznych w kierunku postulowanym w skardze. Takie stanowisko organów nie narusza przepisu art. 3 ust. 3 i art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach.
Organy miały zatem prawo wykluczyć z płatności obszar 1,65 ha działek zgłoszonych do płatności przez Wspólnotę Pastwiskową. Z jednej strony wykazały, że działką o powierzchni 1 ha jest użytkowana poza wolą i wiedzą Wspólnoty, w indywidualnym działaniu R. S., zaś z drugiej strony wskazały, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne ustalenie kto jest uprawniony do płatności działki o powierzchni 0,65 ha. Po dokonaniu tych ustaleń faktycznych w sposób prawidłowy zastosowały prawo materialne. Uznały, że uprawnionym do płatności poza tymi dwiema powierzchniami jest Wspólnota Pastwiskowa. Podzieliły zatem pogląd prawny wyrażony w uzasadnieniu wyroku sadu administracyjnego wskazanym powyżej. Ustaliły jakie części działki były użytkowane przez R. S. i A. Ż. i jeżeli działo się to w zakresie nadanych im do użytkowania części, to przyjęty, że uprawnionym jest Wspólnota. Jedynie w przypadku części użytkowanej przez osobę fizyczną poza nadaniem gruntu przez wspólnot odmówiły przyznania dopłaty. Nie przyznały dopłaty też co do części, co do której brak jest możliwości dokonania jednoznacznych ustaleń. Takie rozstrzygniecie merytoryczne nie narusza prawa.
Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że zarzuty skarg nie mają uzasadnionych podstaw, dlatego Sąd oddalił skargi w myśl art. 151 p.p.s.a.