I SA/Bd 243/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2025-06-17
NSArolnictwoŚredniawsa
pomoc finansowaszkody gradowerolnictwoARiMRprotokół szacowania szkódgospodarstwo rolnegminyWSArozporządzenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej rolnikowi, uznając, że organy błędnie oceniły protokół szacowania szkód.

Rolnik D. G. ubiegał się o pomoc finansową z powodu szkód gradowych w swoim gospodarstwie, które znajdowało się na terenie kilku gmin. Organy ARiMR odmówiły przyznania pomocy, uznając protokół szacowania szkód za nieprawidłowy, ponieważ został sporządzony przez komisję właściwą dla jednej gminy, mimo że gospodarstwo obejmowało tereny innych gmin. WSA uchylił decyzję, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy rozporządzenia dotyczące szacowania szkód w gospodarstwach położonych na terenie więcej niż jednej gminy.

Sprawa dotyczyła skargi D. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Toruniu, utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania pomocy finansowej z powodu szkód gradowych. Rolnik złożył wniosek o pomoc, dołączając protokół szacowania szkód sporządzony przez komisję powołaną przez Wojewodę dla gminy U., gdzie znajdowała się część jego gospodarstwa. Organy ARiMR odmówiły pomocy, twierdząc, że protokół jest nieprawidłowy, ponieważ gospodarstwo położone jest również na terenie innych gmin ( [...] W. i [...]), a komisja z gminy U. nie była właściwa do szacowania szkód na tych terenach. Dodatkowo, organ odwoławczy wskazał, że rolnik nie występował z wnioskiem o szacowanie szkód w gminie [...] W., a w gminach [...] nie powołano komisji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy rozporządzenia dotyczące szacowania szkód. Podkreślono, że przepisy nie regulują szczegółowo sytuacji, gdy gospodarstwo leży na terenie kilku gmin w tym samym województwie, a protokół obejmował szkody w całym gospodarstwie. Sąd stwierdził, że organy administracji nie powinny nakładać obowiązków nie wynikających wprost z przepisów prawa i nakazał ponowne rozpatrzenie wniosku, oceniając spełnienie wymogów wskazanych wprost w przepisach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, protokół sporządzony przez komisję właściwą dla gminy, na terenie której znajduje się część gospodarstwa, może być podstawą do przyznania pomocy, jeśli obejmuje szkody w całym gospodarstwie i spełnia inne wymogi formalne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy rozporządzenia, które nie precyzują wymogu sporządzania protokołów cząstkowych w sytuacji, gdy gospodarstwo leży na terenie kilku gmin w tym samym województwie. Kluczowe jest, aby protokół obejmował szkody w całym gospodarstwie i był sporządzony przez właściwą komisję.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

Dz.U. 2015 poz. 187 § § 13zzp ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Określa przesłanki udzielania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w tym wymóg wystąpienia szkód oszacowanych przez komisję.

Dz.U. 2015 poz. 187 § § 13zzp ust. 5

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Określa tryb przyznawania pomocy finansowej w drodze decyzji kierownika biura powiatowego ARiMR na wniosek producenta rolnego.

Dz.U. 2015 poz. 187 § § 5 ust. 5

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Warunek udzielenia pomocy: dołączenie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód.

Dz.U. 2015 poz. 187 § § 13zzp ust. 8

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Określa obowiązkowe załączniki do wniosku o pomoc finansową, w tym kopię protokołu oszacowania szkód z potwierdzeniem wystąpienia szkód przez wojewodę.

Pomocnicze

Dz.U. 2015 poz. 187 § § 5 ust. 6

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Reguluje sytuację, gdy gospodarstwo rolne jest położone na obszarze co najmniej dwóch województw, w których wystąpiły szkody.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej (wyjaśnienia stanu faktycznego).

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) - c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy błędnie zinterpretowały przepisy rozporządzenia dotyczące szacowania szkód w gospodarstwach położonych na terenie więcej niż jednej gminy. Organy nie mogą nakładać na wnioskodawcę obowiązków nie wynikających wprost z przepisów prawa. Protokół szacowania szkód obejmował szkody w całym gospodarstwie i został sporządzony przez właściwą komisję.

Odrzucone argumenty

Protokół szacowania szkód został sporządzony nieprawidłowo, ponieważ komisja z gminy U. nie była właściwa do szacowania szkód na terenach innych gmin. Rolnik nie występował z wnioskiem o szacowanie szkód w gminie [...] W., a w gminach [...] nie powołano komisji.

Godne uwagi sformułowania

Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Niedopuszczalne jest nakładanie na Wnioskodawcę obowiązków, które w istocie rzeczy z tych przepisów nie wynikają. Ocena prawidłowości protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód [...] nie leży w kompetencji organów ARiMR, których zadaniem jest jedynie ocena, czy zostały spełnione warunki do przyznania producentowi rolnemu wnioskowanej pomocy finansowej.

Skład orzekający

Tomasz Wójcik

przewodniczący sprawozdawca

Leszek Kleczkowski

sędzia

Joanna Ziołek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących szacowania szkód gradowych w gospodarstwach rolnych położonych na terenie więcej niż jednej gminy oraz kompetencje organów ARiMR w ocenie protokołów szacowania szkód."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji gospodarstwa rolnego położonego na terenie kilku gmin w tym samym województwie i konkretnego rozporządzenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowy problem interpretacyjny przepisów administracyjnych dotyczących rolnictwa i szkód atmosferycznych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tym obszarze. Pokazuje też, jak ważne jest precyzyjne stosowanie prawa przez organy.

Rolnik wygrał z ARiMR: sąd wyjaśnia, jak liczyć szkody gradowe w gospodarstwie na kilku gminach.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Bd 243/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-06-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Ziołek
Leszek Kleczkowski
Tomasz Wójcik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 187
par. 5 i par. 13zzp
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia 24 lutego 2025 r. nr BDSPB02-26/2025 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Chełmnie z siedzibą w Grubnie z dnia 30 grudnia 2024 r. nr BP030.8110.2568.2024.RG.RDM 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu na rzecz D. G. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
D. G. (dalej także: Skarżący, Strona, Producent, Wnioskodawca) wystąpił z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem do dnia [...] września 2024 r. gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR, Agencja) w C. z/s w [...] odmówił przyznania Skarżącemu pomocy finansowej. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał m.in. na zapis § 13zzp ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – dalej także: "rozporządzenie" – oraz stwierdził, że dołączony do wniosku o przyznanie pomocy protokół Nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego został sporządzony nieprawidłowo, co z kolei nie pozwalało na poprawne wyliczenie pomocy.
W odwołaniu Skarżący nie zgodził się z odmową przyznania pomocy i uzasadnieniem tej decyzji z powodu zaniedbania przez niego obowiązków przez niedostarczenie zmian protokołu Wojewody dotyczącego szkód w gospodarstwie, tj. protokołów cząstkowych, a następnie jednego protokołu końcowego. Podniósł, że odmowa przyznania pomocy i jej uzasadnienie brakiem możliwego do spełnienia przez Producenta warunku, tj. przedstawienia dokumentacji zgodnej z wewnętrzną procedurą ARiMR, wbrew przepisom ww. rozporządzenia i dokumentowi urzędowemu, tj. protokołowi komisji Wojewody, który został przedstawiony, jest dla niego całkowicie niezrozumiała i rażąco krzywdząca. Zdaniem Strony organ nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego w tej kwestii. W ocenie Producenta, organ I instancji swym postępowaniem naruszył zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Skarżący wskazał, że jako mieszkaniec gminy U., zwrócił się do komisji, która funkcjonowała w jednostce terytorialnej, gdzie mieszka oraz również ma grunty rolne. Komisja ta dokonała szacowania szkód w całym gospodarstwie, a sporządzając protokół z szacowania szkód zatwierdzony przez Wojewodę [...] potwierdziła fakt wystąpienia szkody oraz jej wielkość. Komisja uznała się za właściwą do oszacowania wszystkich strat w gospodarstwie Strony. Producent podniósł, że niedopuszczalne jest sugerowanie braku wystąpienia w jego gospodarstwie szkody, gdy gospodarstwo ma siedzibę i część gruntów w jednej gminie, pozostałe w trzech innych, a Wojewoda potwierdził stan faktyczny w przedłożonym mu jednym protokole obejmującym całe gospodarstwo (położone na obszarze 3 innych gmin).
Decyzją z dnia [...] lutego 2025 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że rozpatrując sprawy wniosków o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem do dnia [...] września 2024 r. gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu, organ I instancji zwrócił się do Wojewody [...] celem wyjaśnienia kwestii związanych z szacowaniem przez komisje powołane przez ww. organ szkód na terenie gospodarstwa rolnego położonego na terenie więcej niż jednej gminy. W odpowiedzi podano, że komisja powołana dla konkretnej gminy ma prawo oszacować straty jedynie w uprawach położonych na jej terenie. Ponadto podkreślono, że jeżeli gospodarstwo posiada uprawy na terenie innych gmin i są tam powołane komisje, to wówczas te komisje sporządzają protokoły cząstkowe, które przekazują gminie, która sporządza protokół zbiorczy obejmujący wszystkie uprawy danego gospodarstwa. Może to być i najczęściej jest gmina, na terenie której ma siedzibę gospodarstwo. Zaznaczono również, że komisje nie przesyłają protokołów cząstkowych do Wojewody, ani też nie umieszczają ich w zestawieniu zbiorczym do niego przesyłanym. Do Wojewody trafiają jedynie protokoły sporządzone z całego gospodarstwa, a w przypadku gospodarstw położonych na terenie więcej niż jednej gminy jest to zaznaczone na str. 4 protokołu. W piśmie poinformowano również, że w sezonie 2024 Wojewoda [...] powołał komisje ds. oszacowania zakresu i wysokości szkód spowodowanych przez gradobicie w gminach [...]. Komisje gradobiciowe nie były powołane w gminach [...].
Organ wskazał, że w toku rozpatrywania sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. z/s w [...] wystosował pismo do Wójta [...] W. stanowiące zapytanie, czy do komisji powołanej przez Wojewodę [...] na wniosek Wójta [...] W. ds. szacowania zakresu i wysokości szkód spowodowanych przez gradobicie na terenie ww. gminy został złożony wniosek Skarżącego o oszacowanie szkód na gruntach położonych na terenie gminy [...]. W odpowiedzi na powyższe podano, że Skarżący nie występował z wnioskiem o oszacowanie szkód spowodowanych gradobiciem na gruntach położonych na terenie tej gminy. W obliczu tych okoliczności, zdaniem organu odwoławczego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. z/s w [...] słusznie ustalił, iż nie sposób przyjąć, że protokół Nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego dołączony do wniosku o udzielenie pomocy finansowej jest poprawny oraz pozwala na prawidłowe naliczenie płatności.
Organ w tym zakresie wskazał, że protokół z oszacowania strat złożony przez Stronę obejmuje zarówno straty w uprawach znajdujących się na gruntach położonych na terenie gminy U., jak i na terenie gminy [...] W., [...]. Z dowodów zgromadzonych w sprawie, tj. korespondencji organu prowadzonej z Wojewodą [...] wynika jednoznacznie, że w gminach U. i [...] W. powołane były komisje ds. szacowania szkód w gospodarstwach rolnych. Komisje te zgodnie ze swoją właściwością terytorialną, winny dokonywać szacowania szkód powstałych w wyniku gradobicia wyłącznie na tym terenie, do którego szacowania zostały powołane. Z korespondencji organu z Wójtem Gminy [...] W. wynika ponad wszelką wątpliwość, że Producent nie występował z wnioskiem o oszacowanie szkód spowodowanych gradobiciem na gruntach położonych na terenie gminy [...] W., mimo iż dla terenu tej gminy również została powołana przez Wojewodę komisja ds. szacowania szkód, i to ona w sytuacji szkody na tym terenie, winna dokonać oglądu i oszacowania szkody.
W tych okolicznościach organ stwierdził, że komisja powołana przez Wojewodę [...] dla gminy U. mogła sporządzić protokół zbiorczy dotyczący całego gospodarstwa rolnego Strony, na podstawie protokołu cząstkowego sporządzonego z kolei przez komisję powołaną dla gminy [...] W., której zadaniem było szacowanie szkód na jej terenie, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Jak wskazano powyżej, na terenie gmin [...] nie zostały powołane przez Wojewodę [...] komisje ds. oszacowania zakresu i wysokości szkód spowodowanych w gospodarstwach rolnych przez gradobicie, a zatem takowych protokołów szkodowych z terenu [...] być nie mogło.
Organ podał, że dla prawidłowego naliczenia i przyznania wnioskowanej pomocy niezbędnym było przedłożenie protokołu, o którym mowa w § 13zzp ust. 8 rozporządzenia. Jak wynika ze zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego, Producent był wzywany przez organ I instancji do przedłożenia ww. dokumentu. W toku postępowania Skarżący przedstawił protokół Nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, który został sporządzony przez komisję powołaną przez Wojewodę [...] ds. szacowania strat na terenie gminy U.. Z protokołu tego wynikało, że ww. komisja oszacowała poza szkodami, które pozostawały w zasięgu jej właściwości terytorialnej, szkody na gruntach położonych na terenie gminy [...] W., [...], do czego nie była uprawniona. Jak ustalono w toku rozpatrywania sprawy i jak przyznała sama Strona nie wystąpiła ona z wnioskiem o oszacowanie szkód spowodowanych gradobiciem na gruntach położonych na terenie gminy [...] W., a co za tym idzie protokół cząstkowy, który miałaby sporządzić komisja z gminy [...] W. nie istnieje. Z kolei w gminach [...] nie były powołane komisje ds. szacowania zakresu wysokości szkód. Bezspornym jest, również, że nie można uznać protokołu nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód sporządzonego przez komisję z gminy U. jako protokołu zbiorczego dla strat poniesionych na gruntach położonych na terenie gminy U. i terenie gmin [...] W., [...]. Wobec powyższego nie można przyjąć, że Producent dołączył do wniosku o przyznanie pomocy finansowej obowiązkowy załącznik, o którym mowa w § 13zzp ust. 8 rozporządzenia, który umożliwiłby naliczenie wnioskowanej płatności.
Odnosząc się do zarzutu Strony, która wskazała, że przedłożony przez nią protokół był zatwierdzony przez Wojewodę [...], organ wskazał, że przepisy ww. rozporządzenia, które przewidują wymóg potwierdzenia przez Wojewodę protokołu z oszacowania szkód nie zawierają regulacji określających zakres badania przez Wojewodę przedkładanych mu przez komisje protokołów. Nie przewidują również prowadzenia przez Wojewodę jakiegokolwiek postępowania mającego na celu ustalenie okoliczności objętych protokołem, a także nie wskazują czy i z jakiegokolwiek powodu Wojewoda mógłby odmówić sporządzenia adnotacji potwierdzającej wystąpienie szkód. Ponadto, jak wskazano w piśmie Wojewody [...], które wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR w C. z/s w [...] w dniu [...] grudnia 2024 r., komisje nie przesyłają protokołów cząstkowych do Wojewody, ani też nie umieszczają ich w zestawieniu zbiorczym przesyłanym do Wojewody. Do Wojewody trafiają jedynie protokoły sporządzone z całego gospodarstwa, a w przypadku gospodarstw położonych na terenie więcej niż jednej gminy jest to zaznaczone na str. 4 protokołu. Wobec powyższego, zdaniem organu, nie można uznać samego faktu podpisania protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód przez Wojewodę jako potwierdzenia prawidłowości samego dokumentu. Organ podkreślił, że ARiMR nie neguje faktu wystąpienia szkód na terenie gminy [...] W. (Wojewoda [...] potwierdził ten fakt powołując komisje ds. szacowania szkód na terenie tej gminy), jednak w przedmiotowej sprawie nie doszło do oszacowania szkód, które wystąpiły na terenie gminy [...] W. przez właściwy, powołany do tego organ.
W skardze Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając naruszenie:
1) art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – dalej: "k.p.a." – przez prowadzenia sprawy w sposób niebudzący zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej;
2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy w całości zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy organ winien uchylić wydaną decyzję organu I instancji i wydać decyzję przyznającą odszkodowanie wobec stwierdzenia w uzasadnieniu decyzji, że nie kwestionuje wystąpienia szkody;
3) art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego, brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, w szczególności błędne uznanie, że pomimo wskazania przez Skarżącego szkody na terenie całego gospodarstwa, tj. na działkach położonych i na terenie Gminy U. i na terenie Gminy C. i uznania tego faktu przez organ, organ nie przeprowadził żadnych dodatkowych czynności wyjaśniających potwierdzających fakt wystąpienia szkody oraz przez błędne uznanie przez organ, że szkoda nie została wystarczająco wykazana przez Skarżącego i w związku powyższym Skarżącemu z tytułu tej szkody nie przysługuje odszkodowanie;
4) § 5 ust. 6 rozporządzenia przez błędne uznanie, że przepis ten przewiduje obowiązek tworzenia protokołów cząstkowych szkody, a następnie protokołu końcowego w przypadku wystąpienia szkody w gospodarstwie położonym na terenie jednego województwa, lecz na terenie dwóch sąsiadujących gmin;
5) § 5 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia przez błędne uznanie, że przepis ten uzależnia wypłacenie odszkodowania, nie od wystąpienia szkody oszacowanej przez Wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód, a od spełnienia warunków formalnych nie przewidzianych w przepisach rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) – dalej: "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny spełnienia przez Skarżącego przewidzianych przepisami prawa warunków dla uzyskania pomocy finansowej w związku z wystąpieniem szkody w uprawach spowodowanej warunkami atmosferycznymi (grad, deszcz nawalny, przymrozki wiosenne lub huragan).
Organy zasadnie przyjęły, że materialnoprawną podstawę przyznawania pomocy stanowią przepisy § 13zzp rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zgodnie z § 13zzp ust. 1 rozporządzenia Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472;
3) w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem do dnia 10 września 2024 r. gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, i które wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły te szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji roślinnej.
W myśl § 13zzp ust. 5 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony do dnia 15 listopada 2024 r. na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej. Stosownie do § 5 ust. 5 rozporządzenia warunkiem udzielenia pomocy o której w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a i b jest dołączenie przez wnioskodawcę do wniosku o udzielenie kredytu bankowego protokołu oszacowania szkód zawierającego określenie zakresu i wysokości szkód oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a i b przy czym w wypadku pomocy udzielanej zgodnie z ust. 2 pkt 2 wojewoda potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotacje na tym protokole. Protokół oszacowania szkód sporządza się na formularzu udostępnionym na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Jak stanowi § 13zzp ust. 8 rozporządzenia do wniosku, o którym mowa w ust. 5 dołącza się:
1) kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8, zawiera:
a) informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem do dnia 10 września 2024 r. gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich,
b) potwierdzenie wystąpienia szkód, o których mowa w lit. a, przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce ich wystąpienia, a w przypadku, gdy gospodarstwo rolne jest położone na obszarze co najmniej dwóch województw, w których wystąpiły te szkody, przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce położenia największej części tego gospodarstwa – przez sporządzenie na tym protokole adnotacji o potwierdzeniu wystąpienia tych szkód;
2) kopię polisy ubezpieczeniowej potwierdzającej zawarcie umowy ubezpieczenia upraw rolnych.
Z ustalonych i niespornych okoliczności stanu faktycznego niniejszej sprawy wynika, że Skarżący w dniu [...] listopada 2024 r. złożył za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych do Biura Powiatowego ARiMR wniosek o udzielenie pomocy finansowej. Do wniosku dołączono:
- protokół Nr [...] z dnia [...] lipca 2024 r. z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, sporządzony przez komisję powołaną przez Wojewodę [...], zarządzeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. (komisja działająca na terenie gminy U.);
- kopię polisy ubezpieczeniowej "Ubezpieczenie upraw rolnych" nr [...] z dnia [...] listopada 2023 r. wraz z potwierdzeniem opłacenia składki ubezpieczeniowej;
- kopię polisy ubezpieczeniowej "[...]" nr [...] z dnia [...] listopada 2023 r. wraz z potwierdzeniem opłacenia składki ubezpieczeniowej.
Wniosek zawierał nieprawidłowości w postaci braku załączników, błędnej powierzchni gospodarstwa i braku podpisu jednego z członków komisji. Braki te zostały finalnie uzupełnione poprzez złożenie korekty wniosku w dniu [...] grudnia 2024 r. Organ pierwszej instancji odmawiając udzielenia pomocy finansowej Skarżącemu wskazując na § 13zzp ust. 8 pkt 1 rozporządzenia przyjął, że protokół oszacowania szkód został sporządzony w sposób, który nie pozwala na poprawne wyliczenie pomocy. Organ odwoławczy uznał to stanowisko za prawidłowe i wyjaśnił, że: "Z protokołu tego wynikało, że ww. komisja oszacowała poza szkodami, które pozostawały w zasięgu jej właściwości terytorialnej, szkody na gruntach położonych na terenie gminy [...] W., [...], do czego nie była uprawniona. Jak ustalono w toku rozpatrywania sprawy i jak przyznała sama strona nie wystąpiła ona z wnioskiem o oszacowanie szkód spowodowanych gradobiciem na gruntach położonych na terenie gminy [...] W., a co za tym idzie protokół cząstkowy, który miałaby sporządzić komisja z gminy [...] W. nie istnieje. Z kolei w gminach [...] nie były powołane komisje ds. szacowania zakresu wysokości szkód. Bezspornym jest, również, że nie można uznać protokołu nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód sporządzonego przez komisję z gminy U. jako protokołu zbiorczego dla strat poniesionych na gruntach położonych na terenie gmin: U. , [...] W., [...]. Wobec powyższego nie można przyjąć, że Pan D. G. dołączył do wniosku o przyznanie pomocy finansowej obowiązkowy załącznik, o którym mowa w § 13zzp ust. 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, który umożliwiłby naliczenie wnioskowanej płatności." (por. str. 10 zaskarżonej decyzji – k. 138v. – akt admin.).
W ocenie Sądu stanowisko wyrażone przez organy jest błędne i pozostaje w sprzeczności z przywołanymi wyżej przepisami prawa w szczególności z § 5 ust. 6 i § 13 zzp ust. 8 rozporządzenia. Podkreślić należy, że w sprawie niekwestionowane przez organ jest wystąpienie gradu, powstanie szkód w gospodarstwie rolnym Skarżącego, złożenie przez Skarżącego w stosownym terminie wniosku o udzielenie pomocy finansowej wraz z wymaganymi załącznikami. Z przedłożonego protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód wynika, że łączna wysokość oszacowanych szkód według kwoty obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym wyniosła ogółem [...] zł, co stanowiło 35,76% średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym beneficjenta. Uprawy, w których wystąpiły szkody to: pszenica zwyczajna ozima na ziarno (areał 17,87 ha – 30% strat w plonie i 6,68 ha – 35% strat w plonie), buraki cukrowe na korzeń (areał 6,47 ha – 40% strat w plonie), kukurydza (sucha i wilgotna) na ziarno (areał 9,54 ha – 40% strat w plonie), rzepak i rzepik ozimy oleisty (areał 9,60 ha – 40% strat w plonie) oraz pszenżyto ozime na ziarno (areał 1,46 ha – 30% strat w plonie). Dane te przytoczyły organy w swoich decyzjach (por. str. 8-9 decyzji organu pierwszej instancji i str. 5 decyzji organu odwoławczego), zatem niezasadne jest twierdzenie, iż protokół został sporządzony w sposób, który "nie pozwala na poprawne wyliczenie pomocy".
Organy w istocie jako podstawę odmowy udzielenia pomocy finansowej wskazują okoliczność sporządzenia protokołu oszacowania szkód przez komisję powołaną dla gminy U. w sytuacji, gdy gospodarstwo rolne Wnioskodawcy położone jest na terenie gmin: U. , [...] W., [...]. Podkreślić jednak należy, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w odniesieniu do protokołu szacowania szkód wymagają by został on sporządzony przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód (§ 5 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). Natomiast w sytuacji, gdy gospodarstwo rolne wnioskodawcy położone jest na terenie dwóch województw w których wystąpiły szkody, protokół sporządza komisja powołana przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce położenia największej części tego gospodarstwa (§ 5 ust. 6 rozporządzenia). Przepisy w żaden sposób nie regulują przypadków, gdy – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie – gospodarstwo leży na terenie dwóch gmin w tym samym województwie. Należy dodatkowo zauważyć, że z treści protokołu wynika, że dotyczy on oszacowania szkód w całym gospodarstwie (por. część wstępna protokołu – k. 96 akt admin.) położonym obok gminy U. w gminach [...] i nie odnosi się do szkód powstałych w innym województwie (por. pkt 7 protokołu – k. 93 akt admin.)
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podkreśla m.in., że: "Przepisy rozporządzenia nie pozostawiają przy tym organom ARiMR żadnej swobody decyzyjnej co do rozstrzygania spraw wnioskodawców, którzy nie spełniają wszystkich warunków określonych dla uzyskania pomocy" (str. 8 decyzji) i wyjaśnia: "ocena prawidłowości protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego nie leży w kompetencji organów ARiMR, których zadaniem jest jedynie ocena, czy zostały spełnione warunki do przyznania producentowi rolnemu wnioskowanej pomocy finansowej." (por. str. 11 zaskarżonej decyzji – k. 137 akt admin.).
Pomimo takich stwierdzeń organ bezpodstawnie odmawia udzielenia pomocy finansowej dokonując oceny protokołu oszacowania szkód pod kątem kryterium nie wskazanym w ogóle u rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Niedopuszczalne jest zatem nakładanie na Wnioskodawcę obowiązków, które w istocie rzeczy z tych przepisów nie wynikają.
Organy ponownie rozpatrując wniosek Skarżącego ocenią, czy spełnił on wszystkie wymogi wskazane wprost w przepisach prawa a uprawniające do otrzymania wnioskowanej pomocy. W odpowiedzi na skargę organ podnosi okoliczność nieprawidłowości złożonego pierwotnie wniosku, ale – co należy podkreślić – fakt ten nie stanowił podstawy podjętego rozstrzygnięcia. W zaskarżonej decyzji organ nie kwestionował formalnej poprawności wniosku złożonego przez D. G..
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1, art. 209 p.p.s.a.
J. Ziołek T. Wójcik L. Kleczkowski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI