I SA/Rz 152/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżąca nie wykazała swojej niezdolności do ponoszenia tych kosztów.
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, powołując się na trudną sytuację materialną rodziny, w tym dochody z działalności gospodarczej, koszty leczenia męża i utrzymanie sześciorga dzieci. Sąd uznał, że skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów potwierdzających jej niezdolność do ponoszenia kosztów sądowych, w tym nie uzupełniła braków wezwania dotyczących stanu zdrowia męża i wydatków. W konsekwencji, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał wniosek C. O. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok. Skarżąca, działając przez pełnomocnika, wniosła o przyznanie prawa pomocy, wskazując na brak środków finansowych z powodu niskich dochodów z działalności gospodarczej, kosztów leczenia męża i utrzymania sześciorga dzieci. Sąd potraktował oświadczenie skarżącej jako wniosek o zwolnienie od kosztów. Skarżąca wykazała posiadanie domu i nieruchomości rolnej, ale oświadczyła brak oszczędności i papierów wartościowych. Dochody z działalności gospodarczej wynosiły ok. 1500-1800 zł miesięcznie. Na wezwanie o uzupełnienie informacji, pełnomocnik wyjaśnił, że skarżąca nie jest w stanie określić wydatków na codzienne utrzymanie, które często przewyższają dochody. Wskazano również na pobieranie zasiłku rodzinnego i dodatku na niepełnosprawną córkę, a także na przebywanie dwojga dorosłych dzieci i męża za granicą. Sąd, opierając się na art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., uznał, że skarżąca nie wykazała swojej niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Brak było dowodów potwierdzających trudną sytuację materialną, a wyjaśnienia dotyczące pobytu męża za granicą utrudniały uzyskanie dokumentacji medycznej. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskodawcy. W związku z niespełnieniem przesłanek, Sąd postanowił oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżąca nie wykazała swojej niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów potwierdzających jej trudną sytuację materialną, w tym nie uzupełniła braków wezwania dotyczących stanu zdrowia męża i wydatków, a także nie wykazała, w jaki sposób pokrywa wydatki przewyższające dochody.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (5)
Główne
P.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwolnienie od kosztów sądowych ma zastosowanie, gdy osoba ubiegająca się o nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 260
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postanowienie wydane przez referendarza sądowego traci swój byt wskutek wniesienia przez stronę sprzeciwu, który nie został przez sąd odrzucony. W takim przypadku sprawa przechodzi w gestię sądu.
P.p.s.a. art. 243 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 244 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 245 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów na potwierdzenie swojej niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych.
Godne uwagi sformułowania
ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnoszącym o przyznanie takiej preferencji nie posiada w pełni koniecznych środków finansowych ani obiektywnych możliwości na ich zdobycie
Skład orzekający
Maria Serafin-Kosowska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyznawania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności ciężar dowodu spoczywający na wnioskodawcy."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i braku wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 3/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy, co jest rutynowe dla prawników procesowych, ale mało interesujące dla szerszej publiczności.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Rz 152/08 - Postanowienie WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2008-04-30 Data wpływu 2008-01-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Maria Serafin-Kosowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Hasła tematyczne Podatek dochodowy od osób fizycznych Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin - Kosowska po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. O. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2007r. Nr [...] w przedmiocie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok - postanawia - oddalić wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Uzasadnienie W sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2007r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2007r. nr [...] określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005r. skarżąca- działająca przez ustanowionego pełnomocnika radcę prawnego - złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych związanych z wniesieniem skarg do sądu (skarżąca zaskarżyła także inne akty organów podatkowych) z uwagi na brak środków. Oświadczenie niniejsze Sąd potraktował jako zakres wniosku (o zwolnienie od kosztów sądowych) i nie wzywał do jego sprecyzowania pomimo, że na druku formularza PPF nie zakreślono w odpowiedniej rubryce żądania. W części dotyczącej majątku skarżąca wykazała dom o powierzchni ok. 130 m- na działce 0,4 ha i nieruchomość rolną 0,4 ha. Zgodnie z oświadczeniem nie posiada ona oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Źródłem utrzymania skarżącej i jej rodziny, w tym sześciorga dzieci, z których dwoje jest studentami, czworo uczy się w szkołach, są dochody z działalności gospodarczej miesięcznie ok. 1500-1800 zł wraz z dochodami określonymi jako "sołectwo". Dochody z tytułu działalności jak podała skarżąca uległy istotnemu obniżeniu m.in. z uwagi na nasiloną konkurencję i nie gwarantują należytego bieżącego utrzymania. Ponadto budżet rodziny obciążają koszty leczenia męża wnioskodawczyni (lekarstwa i zabiegi). Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej zwaną w skrócie P.p.s.a., pełnomocnik w oparciu o informacje uzyskane od mocodawczyni wyjaśnił, że skarżąca nie jest w stanie określić wydatków na codzienne utrzymanie; zazwyczaj jest to kwota zbliżona do dochodów lub je przewyższająca, skarżąca pobiera zasiłek rodzinny na troje dzieci i dodatek do zasiłku rodzinnego w związku z orzeczeniem niepełnosprawności 12-letniej córki, dwoje dorosłych dzieci przebywa za granicą w Anglii i Grecji. Również mąż skarżącej przebywa czasowo poza krajem i pobyt ten jest przeszkodą w uzyskaniu jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej jego ciężką chorobę " i wydatki z nią związane. Nie został potwierdzony także fakt prowadzenia w stosunku do skarżącej postępowania egzekucyjnego z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Powyższe ustalenia przesądziły o odmowie przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego (postanowienie z dnia 26 marca 2008r. ). Pismem z dnia 10 kwietnia 2008r. skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia. Zgodnie z brzmieniem art. 260 P.p.s.a. postanowienie wydane przez referendarza sądowego traci swój byt wskutek wniesienia przez stronę sprzeciwu, który nie został przez sąd odrzucony. W takim przypadku sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu przechodzi w gestię sądu, który rozpoznaje ją na posiedzeniu niejawnym i obowiązany jest samodzielnie poczynić ustalenia, i ocenić je z punktu widzenia przesłanek wskazanych w art. 246 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wniosek o prawo pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie nieodzowne jest wskazanie, że zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie w sytuacji gdy osoba ubiegająca się o takie prawo wykaże, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.), tj. nie posiada w pełni koniecznych środków finansowych ani obiektywnych możliwości na ich zdobycie. Skoro ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnoszącym o przyznanie takiej preferencji, na co wskazuje użyte w ww. przepisie określenie; "gdy osoba ta wykaże", to powinien on być stroną aktywną w zakresie wskazywania dowodów, iż faktycznie pozostaje w sytuacji, w której nie jest w stanie wyłożyć chociaż w części środków na prowadzenie postępowania przed sądem, a argumenty uzasadniające zwolnienie w takim zakresie winny świadczyć o tym, że poniesienie owych kosztów zachwieje sytuacją materialną i bytową wnoszącego w stopniu, który nie pozwoli na zapewnienie minimum warunków socjalnych. Skarżąca zobowiązana do przedłożenia dokumentów potwierdzających stan zdrowia męża, który z uwagi na ponoszone wydatki związane z leczeniem, wpływa wedle oświadczenia na sytuację materialną rodziny, dowodów dotyczących egzekucji prowadzonej na majątku wnioskodawczyni oraz innych obrazujących ową trudną sytuację, nie wywiązała się z wezwania. Natomiast w nadesłanym oświadczeniu wyjaśniono, że zarówno mąż skarżącej jak i dwoje dorosłych dzieci przebywają czasowo za granicą. W przypadku współmałżonka ta nieobecność powoduje niemożność przedstawienia dowodów na poparcie wnioskowanego żądania. Ponadto wyjaśnienia te pozostają w sprzeczności do zadeklarowanej liczby członków rodziny pozostających na wyłącznym utrzymaniu skarżącej; to z kolei ile osób, w jakim wieku i sytuacji pozostaje na utrzymaniu wnioskodawcy kwalifikuje lub nie tegoż wnioskodawcę do udzielenia prawa pomocy. Wątpliwości budzi również kwestia wydatków na bieżące utrzymanie. Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi z jakich źródeł pokrywa wydatki, które przewyższają jej dochody. Wypada także zauważyć, że w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego, chociaż ten nie podlega rozpoznaniu merytorycznemu, ale jest pismem procesowym i jego treść może mieć wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie, skarżąca nie powołała nowych okoliczności lub dowodów, które wskazywałyby na istnienie przesłanek przyznania prawa pomocy, nie uzupełniła także braków wezwania. Należy zaakcentować po raz wtóry, iż w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy wnioskujący o to prawo powinien przedstawić Sądowi argumentację i dowody, które potwierdzałyby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. W konsekwencji Sąd uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do przyznania prawa pomocy, i na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI