I SA/Rz 148/12

I SA/Rz 148/12 - Postanowienie WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2012-04-27
Data wpływu
2012-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jacek Surmacz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I FZ 195/12 - Postanowienie NSA z 2012-06-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 246 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Ł.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2006 r. - postanawia – oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Uzasadnienie
Wezwana do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję wymienioną w sentencji niniejszego postanowienia, Ł.B. (dalej: skarżąca) zawnioskowała o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, motywując wniosek tym, że pracuje w wymiarze ½ etatu za minimalną kwotę wynagrodzenia, którą przeznacza na swoje utrzymanie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach (rubryki od 6 do 10 urzędowego formularza PPF) skarżąca podała, że jej mąż, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, podobnie jak ona, zatrudniony jest w takim samym wymiarze czasu i pobiera z tego tytułu wynagrodzenie w takiej samej wysokości, tj. 750 zł brutto, zatem dochody jej gospodarstwa domowego wynoszą łącznie 1500 zł brutto, a miesięczne koszty utrzymania rodziny - 1000 zł.
Zgodnie z oświadczeniem zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca nie posiada domu, mieszkania, innych nieruchomości, nieruchomości rolnych, ani zasobów pieniężnych czy też przedmiotów wartościowych. Jedynie mąż, jak podała skarżąca, jest udziałowcem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "A".
Z uwagi na lakoniczność złożonego oświadczenia, skarżąca została wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych (k. 28). W odpowiedzi wyjaśniła, że wspólnie z mężem mieszka u swojej matki, która pokrywa wszystkie opłaty związane z użytkowaniem domu, a sama ponosi wyłącznie wydatki na żywność i środki czystości, nie korzysta z pomocy społecznej. Zgodnie z dodatkowym oświadczeniem oboje małżonkowie nie posiadają rachunków bankowych, rachunków papierów wartościowych ani rachunków kart kredytowych. Do wyjaśnień skarżąca załączyła kserokopie: zeznań PIT-37 za 2011 r. oraz odpisu aktualnego z rejestru przedsiębiorców spółki, w której jej mąż posiada udziały.
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. I SA/Rz 146/11 odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Skuteczne wniesienie sprzeciwu spowodowało, że postanowienie to utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j.: Dz.U. z 2012, poz. 270- zwanej dalej P.p.s.a.).
Rozpoznając wniosek o prawo pomocy Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, o co wnosi skarżąca, następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji o jakiej mowa w powołanym przepisie, ponieważ z uwagi na nadzwyczajny charakter tej instytucji, korzystanie z niej powinno ograniczać się do kręgu osób najbardziej potrzebujących pomocy, tj. rzeczywiście ubogich, pozbawionych środków do życia bądź posiadających takie środki, ale w bardzo ograniczonym zakresie.
Oświadczenie skarżącej złożone w związku z ubieganiem się przez nią o przyznanie prawa pomocy, w zestawieniu z aktami sprawy, doświadczeniem życiowym i zasadami logiki, pozostaje dla Sądu niewiarygodne. Wątpliwości co do jego prawdziwości nasuwają się po analizie stosunków własnościowych spółki, w której mąż skarżącej posiada udziały i której jest równocześnie prezesem zarządu. Wspólnikiem bowiem spółki "A" sp. z o.o. z s. w R. jest "B" spółka z o.o. w likwidacji, której likwidatorem pozostaje mąż skarżącej, a zważywszy na ten fakt – prawdopodobnie także wspólnikiem. Skarżąca również posiada udziały w spółce "A" (t. I, k.179). Z analizy akt sprawy wynika, że w działalność gospodarczą skarżącej, skutkiem której są przedmiotowe skargi w przedmiocie podatku od towarów i usług, zaangażowani byli – poza nią samą – wszyscy najbliżsi członkowie jej rodziny, tj. mąż, syn i córka, którzy obecnie włączeni są w przedsięwzięcia realizowane przez spółki "B" i "A", a skala tych działań w regionie (branża motoryzacyjna, meblarska, budowlana, hotelarstwo) nie jest mała, co z kolei nietrudno ustalić choćby z uwagi na reklamę internetową czy też analizę odpisów z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Zatem możliwości finansowe skarżącej ulokowane są w tych podmiotach; skarżąca wraz ze swoimi bliskimi wybrała spółkę (spółki) z ograniczoną odpowiedzialnością jako formę organizacyjno-prawną prowadzonej działalności gospodarczej dla realizowania celu gospodarczego i z uwagi na konstrukcję prawną spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w aspekcie rozpatrywania przesłanek przyznania prawa pomocy, skarżąca usiłuje dowodzić istnienia tychże przesłanek, ale oświadczeniu skarżącej o jej ubóstwie i niemożności wygospodarowania środków pieniężnych na koszty sądowe, które na obecnym etapie sprawy sprowadzają się do wpisów od skarg, i zgodnie z zarządzeniami o wezwaniu do ich uiszczenia wynoszą
odpowiednio: 158 zł, 221 zł, 208 zł, 100 zł, 247 zł, 122 zł, 261 zł tj. łącznie: 1.317 zł (taka kwota obciążenia budżetu domowego została wzięta pod uwagę w rozważaniach nad przesłankami przyznania prawa pomocy w stosunku do skarżącej) nie można dać wiary. Wywody pełnomocnika skarżącej sprowadzają się w tym wypadku do subiektywnej oceny sytuacji skarżącej i próby swego rodzaju optymalizacji kosztów sporu sądowego.
Na taki charakter działania wskazuje oświadczenie o miejscu zamieszkiwania; skarżąca deklarując, że zamieszkuje u matki, która ponosi koszty utrzymania w postaci wszelkiego rodzaju opłat eksploatacyjnych, nie podaje stanu prawnego nieruchomości, którą oficjalnie w toku całego postępowania administracyjnego i sądowego wskazuje jako miejsce swojego zamieszkania, w jej wyjaśnieniach i kalkulacjach wydatków brak jest tych, związanych z ewentualnymi kosztami dojazdów do pracy. Zdaniem Sądu, także zadeklarowane przez skarżącą kwoty wynagrodzenia 750 zł brutto jej i jej męża, łączyć należałoby z ustaleniem takiej wysokości wynagrodzenia dla celów ubezpieczeń społecznych. Natomiast rozpatrując dochody gospodarstwa domowego skarżącej, należałoby uwzględnić dochody (przychody) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, co nie jest możliwe z uwagi na niewykazanie tego rodzaju danych przez skarżącą. Zbadanie przepływów pieniężnych skarżącej i jej męża również nie jest możliwe z uwagi, jak wynika z wyjaśnień z dnia 23 marca 2012 r., na nieposiadanie jakichkolwiek rachunków bankowych i kart kredytowych, rachunków papierów wartościowych.
Konstatując, społeczna funkcja instytucji prawa pomocy nie powinna być nadużywana, w sytuacji gdy możliwości finansowe zobowiązanego na to pozwalają, nawet gdy stałoby się to z uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego.
Nie znajdując przesłanek do zastosowania wobec skarżącej instytucji prawa pomocy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.