VIII SA/Wa 131/25

VIII SA/Wa 131/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Justyna Mazur
Leszek Kobylski /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Nawrot
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1331
par. 4 ust. 3 pkt 1, par. 5  ust. 3 , par. 6
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 września 2024 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań  związanych z udzieleniem nadzwyczajnego wsparcia finansowego sektorowi owoców i warzyw oraz sektorowi wina dotkniętym niekorzystnymi  zjawiskami klimatycznymi
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145  par. 1 pkt 1 lit a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Krawczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi B. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia 11 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z 18 listopada 2024 r. nr [...] 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. na rzecz skarżącego B. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga B.M.(dalej jako: "skarżący", "strona") na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej jako: "Dyrektor OR ARiMR") z dn. 11 grudnia 2024 r. Nr [...] na podstawie której ww. organ, po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez B.M. od decyzji nr [...] z 18.11.2024 r. wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. w sprawie przyznania nadzwyczajnego wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw oraz sektorze wina dotkniętym niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi – orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ podniósł, że B.M.w dniu 21.10.2024 r. złożył za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych (PUE) wniosek o nadzwyczajne wsparcie finansowe w sektorze owoców i warzyw oraz sektorze wina dotkniętym niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi dotyczący uprawy innych owoców jagodowych. Do wniosku został dołączony Protokół nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, sporządzony 17.06.2024 r. W dniu 15.11.2024 r. B.M. złożył korektę do wniosku załączając ww. Protokół z oszacowania szkód w gospodarstwie nr [...] zawierający adnotację wojewody potwierdzającą wystąpienie szkód.
W dniu 18.11.2024 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał w sprawie decyzję nr [...] o odmowie przyznania nadzwyczajnego wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw oraz sektorze wina dotkniętym niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi. Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji dołączony do wniosku Protokół z oszacowania szkód w gospodarstwie nie zawierał adnotacji wojewody.
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie w którym wskazała, że wydana decyzja jest krzywdząca, a przyczyna dla której organ odmówił stronie przyznania wnioskowanej pomocy była niezależna od strony. Skarżący podniósł, że do wniosku o przyznanie pomocy złożonego w dniu 21-10/2024 r. oraz 22-10-2024 r. dołączył Protokół nr [...] z ‘oszacowania szkód bez adnotacji wojewody, gdyż do dnia złożenia wniosku nie otrzymał stosownego protokołu.
Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor OR ARiMR orzekając o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, przedstawił w uzasadnieniu wydanej decyzji następujące stanowisko:
Przede wszystkim organ wskazał na podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia wynikającą z Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 września 2024 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z udzieleniem nadzwyczajnego wsparcia finansowego sektorowi owoców i warzyw oraz sektorowi wina dotkniętym niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi (Dz.U.2024, poz. 1331), zwanego dalej "rozporządzeniem RM".
Zgodnie z § 3. ust. 1 rozporządzenia RM, pomoc jest udzielana producentowi rolnemu w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2023 r. poz. 885), zwanemu dalej "producentem rolnym":
Zgodnie § 4 ust. 3 rozporządzenia RM, do wniosku dołącza się:
1/ kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5 rozporządzenia ARiMR, w odniesieniu do szkód, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3, zawierającą adnotacje wojewody właściwego ze względu na miejsce wystąpienia tych szkód potwierdzającą ich wystąpienie;
2/ kopię umowy określonej w ust. 2 pkt 6, jeżeli ta umowa została zawarta.
Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia RM, producent rolny składa wniosek w terminie od dnia 1 października 2024 r. do dnia 22 października 2024 r.
Co najbardziej istotne, zgodnie z § 5 ust.3 rozporządzenia RM, producent rolny może dokonywać zmian złożonego wniosku w terminie, o którym mowa w ust. 1. (tj. do 22 października 2024 r.
Z kolei według § 5 ust.2 rozporządzenia RM, termin, o którym mowa w ust. 1, nie podlega przywróceniu.
Rolnik składając wniosek o przyznanie nadzwyczajnego wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw oraz sektorze wina dotkniętym niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi jest zobowiązany do złożenia kompletnego wniosku w terminie składania wniosków ww. pomocy finansowej.
Jak wynika z akt sprawy Protokół z oszacowania szkód złożony w dniu 22.10.2024 r. wraz ze zmianą do wniosku o przyznanie pomocy, nie zawierał wymaganej przepisem § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia RM, adnotacji wojewody, która to adnotacja stanowić miała o potwierdzeniu przez ten organ wystąpienia szkód w gospodarstwie B.M.. Z tego powodu należało uznać, że wniosek złożony w terminie umożliwiającym rozpatrzenie (tj. do 22.10.2024 r.), nie spełnia wymogów umożliwiających przyznanie przedmiotowej pomocy.
Mając natomiast na uwadze przepis § 5 ust.3 rozporządzenia RM, korekta wniosku złożona 15.11.2024 r. polegająca na dołączeniu do niego protokołu nr 5/2024 zawierającego adnotację wojewody, a więc dokumentu potwierdzającego wystąpienie szkód w gospodarstwie wnioskodawcy, nie może zostać uwzględniona albowiem została złożona po terminie. Termin ten, według § 5 ust.2 rozporządzenia RM, nie podlega zaś przywróceniu. Organ podkreślił, że wskazany rozporządzeniu termin składania wniosków i zmian stanowi termin prawa materialnego a jego uchybienie powoduje utratę uprawnienia wnioskodawcy, niezależnie od okoliczności, z powodu których termin został uchybiony.
Zgodnie z orzecznictwem Sądów Administracyjnych termin materialny do dokonania określonej czynności ogranicza w czasie dochodzenie praw podmiotowych, a jego bezskuteczny upływ powoduje wygaśnięcie prawa. Konsekwencją jego uchybienia jest wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności, (por. orzeczenie SN z dnia 30 stycznia 1961 r. sygn. 1 CR 196/60, publ. OSN 1962/2/58).
Jednocześnie organ wyeksponował, że ustawodawca celowo zatem nie przewidział możliwości składania jakichkolwiek zmian do wniosków po terminie (tu - 22.10.2024 r.), albowiem każda taka zmiana mogłaby wywołać zwiększenie puli przyznawanej pomocy, co wiązałoby się z koniecznością wprowadzenia bądź zmiany współczynnika korygującego w całym kraju, w sytuacji gdy pomoc została już udzielona bez zastosowania tego współczynnika.
W zaistniałej sytuacji Organ I instancji prawidłowo stwierdził, że nie strona nie dopełniła § 4 ust. 3 rozporządzenia RM poprzez przedłożenie we wniosku o przyznanie pomocy protokołu z oszacowania szkód nie podpisanego przez wojewodę.
W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji jest zasadne, wydane na podstawie obowiązujących przepisów prawa.
Odnosząc się do sformułowanych w odwołaniu zarzutów, Dyrektor ARiMR wskazał, że art. 64 § 2 k.p.a. w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania, gdyż wniosek przedłożony przez stronę nie zawierał braków formalnych. Brak podpisu wojewody na protokole z oszacowania strat nie jest brakiem formalnym mogącym zostać usuniętym poprzez wezwanie strony przez organy ARiMR, stanowi natomiast wadliwy dokument o którego wadliwości strona winna zgłosić właściwym urzędom gminy i wojewodzie we własnym zakresie mając na uwadze obowiązujące przepisy dotyczące wnioskowanego wsparcia finansowego.
Organem sporządzającym protokół z oszacowania strat jest urząd gminy oraz wojewoda właściwi dla działek dotkniętych szkodą, do zadań ARiMR należy wyłącznie weryfikacja zawartości i kompletności protokołu na podstawie rozporządzenia RM.
Tym samym, organ ARiMR postępując zgodnie z obowiązująca normą prawną nie narusza art. 8 k.p.a. gdyż, zasada pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej winna wynikać przede wszystkim z wymogu praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do władzy publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. W ocenie organu to na stronie spoczywa odpowiedzialność prawidłowego wypełnienia wniosku, oświadczenia woli wnioskodawcy składane są na formularzu, a organ jest związany danymi wskazanymi we wniosku.
Odnosząc się do naruszenia art. 6 k.p.a. wskazać należy, że ustawodawca w rozporządzeniu RM wyraźnie określił jakie przesłanki muszą zostać spełnione w celu uzyskania wsparcia finansowego. ARiMR jako organ wykonawczy a nie ustawodawczy jest zobowiązany jedynie do zbadania sprawy pod kątem zgodności z przepisami regulującymi nadzwyczajnego wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw oraz sektorze wina dotkniętym niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi.
Argument naruszenia przez organ ARiMR art. 7 k.p.a. należy uznać za niezasadny, gdyż na mocy art. lOa ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1199) art. 7 k.p.a. został wyłączony.
Z uwagi na powyższe, w ocenie Dyrektora M. OR ARiMR odmowa przyznania pomocy, mimo, iż niezłożenie wymaganego Protokołu zawierającego adnotację wojewody w terminie nie wynikało w rozpatrywanym przypadku z winy wnioskodawcy, mając na uwadze przytoczone wyżej uregulowania dotyczące przyznawanej pomocy, jest uzasadniona.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, B.M.( skarżący) pismem z dn. 14 stycznia 2025 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 10 § 1, art. 6, art. 7, art. 8, 64 § 2, art. 77, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024r. poz. 572). W jego przekonaniu organ powinien zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, ponadto z art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeksu postępowania administracyjnego wynika obowiązek wezwania wnoszącego podanie (pismo, wniosek) do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Skarżący zawnioskował o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez ARiMR.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że w jego ocenie "uzupełnienia złożone w dniu 15-11-2024 r. powinny zostać potraktowane jako nowe okoliczności, a stojąc na straży praworządności organ jest zobowiązany wyczerpująco rozpatrzeć takie okoliczności. Organ wydając decyzję w mojej sprawie nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego (brak adnotacji Urzędu Wojewódzkiego powinien być potraktowany jako błąd formalny), w żaden sposób nie rozpatrzył okoliczności sprawy w sposób wyczerpujący, oraz nie zapewnił stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji nie umożliwił wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, dlatego wnoszę o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia."
W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania zarówno przez organ I, jak i II instancji w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem oceniając - w powyższym kontekście - treść wskazanych rozstrzygnięć administracyjnych, należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu w sprawie jest rozstrzygnięcie o odmowie przyznania skarżącemu nadzwyczajnego wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw oraz sektorze wina dotkniętym niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi. Wskazanym przez organy ARiMR powodem odmowy przyznania ww. wsparcia finansowego była okoliczność, że Protokół z oszacowania szkód złożony w dniu 22.10.2024 r. wraz ze zmianą do wniosku o przyznanie pomocy, nie zawierał wymaganej przepisem § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia RM, adnotacji wojewody, która to adnotacja stanowić miała o potwierdzeniu przez ten organ wystąpienia szkód w gospodarstwie skarżącego. Z tego powódu należało uznać, że wniosek złożony w terminie umożliwiającym rozpatrzenie (tj. do 22.10.2024 r.), nie spełnia wymogów umożliwiających przyznanie przedmiotowej pomocy.
Dołączony do wniosku załącznik - Protokół z oszacowania szkód nr [...], ze względu na brak wymaganej adnotacji wojewody, nie stanowił, wg. oceny organów ARiMR, dokumentu potwierdzającego ostatecznie wystąpienia szkód w gospodarstwie B.M., co skutkowało odmową przyznania pomocy. Korekta ww. wniosku złożona przez skarżącego w dn. 15.11.2024 r. polegająca na dołączeniu do niego protokołu szkody zawierającego adnotację wojewody, w ocenie organów nie może być uwzględniona albowiem została złożona po terminie, a termin określony w przepisie §5 ust.2 ww. rozporządzenia RM nie podlega przywróceniu, ma zatem charakter terminu prawa materialnego.
Z takim stanowiskiem organów nie można się zgodzić.
Tak jak to już wskazano wyżej, procedurę i tryb składania wniosków w sprawie przyznania nadzwyczajnego wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw oraz sektorze wina dotkniętym niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi, reguluje Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 września 2024 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z udzieleniem nadzwyczajnego wsparcia finansowego sektorowi owoców i warzyw oraz sektorowi wina dotkniętym niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi (Dz.U.2024, poz. 1331), zwanego dalej "rozporządzeniem RM".
Zgodnie § 4. ust. 1 rozporządzenia RM, pomocy udziela się:
1/ na wniosek producenta rolnego złożony za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji, zwany dalej "wnioskiem";
2/ w wysokości ustalonej zgodnie z § 7;
3/ danemu producentowi rolnemu tylko raz.
Zgodnie § 4. ust. 2 rozporządzenia RM, wniosek zawiera:
1/ imię i nazwisko albo nazwę producenta rolnego;
2/ numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwanej dalej "ustawą o KSEP";
3/ informację o stracie plonu uzyskiwanego z uprawy wyrażonej w procentach, która została określona w protokole oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem ARiMR";
4/ informację o powierzchni uprawy wyrażonej w hektarach, na której wystąpiły szkody, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3, która została określona w protokole oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5 rozporządzenia ARiMR,
5/ oświadczenie producenta rolnego, że poniósł stratę gospodarczą o której mowa w art. 1 ust. 3 rozporządzenia 2024/2030,
6/ aktualną na dzień składania wniosku informację o zawarciu na 2024 r. umowy ubezpieczenia, o której mowa w art. 1 ust. I pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 477), i kwocie odszkodowania wypłaconego na podstawie tej umowy z tytułu szkód, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3.
Zgodnie § 4 ust. 3 rozporządzenia RM, do wniosku dołącza się:
1/ kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5 rozporządzenia ARiMR, w odniesieniu do szkód, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3, zawierającą adnotacje wojewody właściwego ze względu na miejsce wystąpienia tych szkód potwierdzającą ich wystąpienie;
2/ kopię umowy określonej w ust. 2 pkt 6, jeżeli ta umowa została zawarta.
Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia RM, producent rolny składa wniosek w terminie od dnia 1 października 2024 r. do dnia 22 października 2024 r. Zgodnie z § 5 ust.3 rozporządzenia RM, producent rolny może dokonywać zmian złożonego wniosku w terminie, o którym mowa w ust. 1. (tj. do 22 października 2024 r.)
Z kolei według § 5 ust.2 rozporządzenia RM, termin, o którym mowa w ust. 1, nie podlega przywróceniu.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy, w ocenie Sądu skarżący zrealizował ww. wymogi formalne, tj. dokonał złożenia stosownego wniosku dokumentem elektronicznym w systemie PUE wraz z wymaganymi załącznikami, powyższe wykonał w przewidzianym przepisem terminie, tj. w dn. 21.10.2024 r., a w dn. 22.10.2024 r. uzupełnił wniosek o aktualną umowę ubezpieczenia upraw rolnych.( akta administracyjne sprawy).
Jedyny mankament jakim był dotknięty ww. wniosek była okoliczność, że przedłożony protokół oszacowania szkód Nr [...] z dn. 17 czerwca 2024 r. nie zawierał adnotacji wojewody potwierdzającej ww. szkody. Powyższe zostało dokonane przez skarżącego w dn. 15.11.2024 r. po uzyskaniu przez skarżącego ww. dokumentu wraz z adnotacją wojewody z tej samej daty.
W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą skargę brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjmowania, że wniosek skarżącego złożony jak to już wskazano w przewidzianym przepisem terminie w dn. 21.10.2024 r., a jedynie uzupełniony o adnotację wojewody z dn. 15.11.2024 r. został przez skarżącego uchybiony, co zasadnie skutkowało odmową przyznania wnioskowanej umowy.
Organy ARiMR w niniejszej sprawie całkowicie błędnie i bez podstaw prawnych przyjęły, że skarżący nie dochował terminu prawa materialnego. Kwalifikowanie braku podpisu wojewody na protokole z oszacowania strat jako niespełnienia warunku materialnego do przyznania wnioskowanej pomocy jest niezgodne z pojęciem prawnym braku materialnego i utożsamiane z naruszeniem terminu prawa materialnego.
W tym miejscu stwierdzić należy, że terminy mają charakter materialny i procesowy. Terminem procesowym jest okres do dokonania czynności procesowej przez podmioty postępowania lub uczestników postępowania, zaś mianem terminu materialnego definiuje się okres, w którym nastąpić może ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Różnica pomiędzy tymi terminami sprowadza się do różnych skutków prawnych ich uchybienia. I tak, uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, a w konsekwencji w takim przypadku stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany. Innymi słowy mówiąc, nie ma przedmiotu postępowania administracyjnego i postępowanie nie może być wszczęte, zaś wszczęte jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu. Z kolei uchybienie terminu procesowego wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, przez uzależnienie skuteczności czynności procesowej od zachowania terminu. Strona może jednak bronić się przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu czynności procesowej, wnosząc prośbę o przywrócenie terminu (vide: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz" Wydawnictwo C.H. Beck 2004, str. 321).
W rozpoznawanej sprawie terminem prawa materialnego jest termin określony w §5 ust.1 rozporządzenia RM, tj. termin składania wniosków (1 października do dn. 22 października 2024 r.) i ww. termin skarżący zachował.; Natomiast brak adnotacji wojewody na protokole szkody w dacie składania przez skarżącego wniosku jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony albo na wezwanie organu, albo z urzędu, jeżeli organ posiadał wiedzę, że powyższy protokół nie został załatwiony przez wojewodę. Nie budzi żadnych wątpliwości, że skarżący nie dopuścił się zadanego zawinienia w nieprzedłożeniu wraz z wnioskiem kompletnego protokołu szkody, a powyższe wynikło z opieszałości wojewody w załatwianiu ww. protokołów.
Zaistniały stan faktyczno-prawny postepowania w kontrolowanej sprawie oraz skutki prawne jakie z tego wyprowadziły organy ARiMR, pozwala na przyjęcie stanowiska, że organy ARiMR uchybiły w postępowaniu administracyjnym art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.
Przepis art. 7 k.p.a. wyraża zasadę prawdy obiektywnej stanowiąc, że w toku postępowania organ administracji publicznej podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Prawidłowa realizacja tej zasady w pierwszej kolejności nakłada na organ obowiązek oceny, jakie fakty mają znaczenie dla załatwienia sprawy oraz jakimi dowodami okoliczności faktyczne istotne dla sprawy mogą być wykazywane.
Zasada prawdy obiektywnej realizowana jest także przez art. 77 k.p.a., gdzie zgodnie z jego § 1 organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Wielokrotnie nadto w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazywano, że art. 80 k.p.a. statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów, a zatem nie wyznacza on organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (np. patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 1940/11, LEX nr 1331838).
Trzeba też dodać, że w rozpatrywanej sprawie wydanie decyzji winno poprzedzić prawidłowe i wyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego zważywszy na fakt, że decyzja wydana w przedmiotowym postępowaniu jest decyzją, która przesądza o odmowie przyznania stronie wnioskowanego wsparcia, co wynika zarówno z treści zasad ogólnych postępowania administracyjnego – art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., jak również z dyspozycji art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ponadto skutkiem naruszenia powyższych przepisów postępowania było naruszenie przepisów prawa materialnego w sprawie wadliwego rozstrzygnięcia co do uchybienia przez skarżącego terminowi określonemu w przepisie §5 ust.1 rozporządzenia RM, tj. terminowi do złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią wyżej wskazane przez Sąd wytyczne i prawidłową kwalifikację czynności dokonanych przez skarżącego w takim rozumieniu, że skarżący zachował przewidziany prawem termin do złożenia wniosku o przyznanie pomocy, natomiast korekta z dn. 15.11.2024 r. z dołączonym protokołem szkody z adnotacją wojewody była uzupełnieniem braku formalnego nie skutkującym złożeniem wniosku po terminie.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Kierownika BP ARiMR w P., naruszają przepisy prawa materialnego, jak również przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł o ich uchyleniu – pkt 1 wyroku.
O kosztach postępowania w zakresie zwrotu od organu na rzecz skarżącego wpisu sądowego w kwocie 200 zł Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. – pkt 2 wyroku.