I SA/Rz 139/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję ARiMR w sprawie płatności ekologicznej, uznając, że organ błędnie zinterpretował pojęcie 'błędu oczywistego' i nie wezwał strony do wyjaśnienia rozbieżności we wniosku.
Skarżąca M.S. wniosła o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2023. Organ ARiMR odmówił przyznania płatności dla części działek, uznając, że zobowiązanie ekologiczne wygasło. Skarżąca argumentowała, że złożyła wniosek o nowe zobowiązanie i że organ powinien był uznać błąd we wniosku za oczywisty. Sąd administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały pojęcie 'błędu oczywistego' i nie wezwały strony do wyjaśnienia rozbieżności między wnioskiem a planem działalności ekologicznej.
Sprawa dotyczyła skargi M.S. na decyzję Dyrektora ARiMR utrzymującą w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR, odmawiającą przyznania płatności ekologicznej na rok 2023 dla części deklarowanych działek. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności ekologicznej, deklarując realizację kilku pakietów. Organ I instancji przyznał płatność tylko dla części działek, uznając, że zobowiązanie dla pozostałych wygasło. Skarżąca odwołała się, twierdząc, że złożyła wniosek o nowe zobowiązanie i że organ powinien był uznać błąd we wniosku za oczywisty. Po uchyleniu przez organ odwoławczy pierwszej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, organ I instancji wydał decyzję analogiczną do poprzedniej. Dyrektor ARiMR utrzymał ją w mocy, podzielając stanowisko organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących błędu oczywistego, niezastosowanie przepisów proceduralnych i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy błędnie zinterpretowały pojęcie 'błędu oczywistego' w rozumieniu art. 4 Rozporządzenia nr 809/2014, zawężając je do błędów widocznych 'na pierwszy rzut oka'. Sąd podkreślił, że błąd oczywisty może obejmować niespójność między wnioskiem a załącznikami, a organ powinien był wezwać stronę do wyjaśnienia rozbieżności. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, wskazując, że organy nie wykonały zaleceń organu odwoławczego dotyczących wyjaśnienia nieprawidłowości i weryfikacji sprawy w aspekcie art. 4 Rozporządzenia nr 809/2014.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, taka rozbieżność, przy dobrej wierze strony, może być uznana za błąd oczywisty, który pozwala na korektę wniosku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały pojęcie błędu oczywistego, zawężając je do błędów widocznych 'na pierwszy rzut oka'. Rozbieżność między wnioskiem a załącznikiem powinna być wyjaśniona przez organ, a strona powinna mieć możliwość skorygowania oczywistego błędu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie nr 809/2014 art. 4
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich art. 27 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich art. 6
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § 14 ust.1 pkt 1 lit.c
ustawa o Planie Strategicznym art. 60 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
ustawa o Planie Strategicznym art. 60 § 4
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2023 r. § 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności ekologicznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 § 17 ust. 5
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna interpretacja przez organy pojęcia 'błędu oczywistego' w rozumieniu art. 4 Rozporządzenia nr 809/2014. Obowiązek organu wezwania strony do wyjaśnienia rozbieżności między wnioskiem a załącznikiem. Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd podziela powyższe poglądy i stwierdza, że z tego rodzaju błędem oczywistym możemy mieć do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Niewłaściwa jest dokonana przez orzekające w niniejszej sprawie organy wykładnia powyższego przepisu, zawężająca rozumienie pojęcia 'błędu oczywistego' do takiego błędu, który ujawnia się bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy bądź konfrontacji z innymi dokumentami, wyłącznie na podstawie weryfikacji samego wniosku przez organ. W tym obowiązku mieszczą się w szczególności działania zmierzające do wyjaśnienia sprzeczności w składanych wnioskach i ich ewentualnego skorygowania.
Skład orzekający
Piotr Popek
przewodniczący
Małgorzata Niedobylska
sprawozdawca
Grzegorz Panek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'błędu oczywistego' w kontekście wniosków o płatności rolne i obowiązków organów administracji w zakresie wyjaśniania nieprawidłowości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosków o płatności ekologiczne w ramach PROW i Planu Strategicznego WPR, ale zasady interpretacji błędów mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozumienie przez organy administracji pojęcia 'błędu oczywistego' i jak istotne są procedury wyjaśniające dla ochrony praw rolników. Pokazuje też, że nawet drobne nieścisłości we wnioskach mogą prowadzić do poważnych konsekwencji, jeśli organ nie działa prawidłowo.
“Błąd we wniosku o dopłaty unijne: czy organ musi pomóc rolnikowi?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Rz 139/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2025-07-08 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-03-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Grzegorz Panek Małgorzata Niedobylska /sprawozdawca/ Piotr Popek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 261 art. 60 ust. 2 pkt 1, art. 60 ust. 4 Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t. j.) Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 4 Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności. Dz.U. 2020 poz 217 art. 27 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2025 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 8 stycznia 2025 r. nr 9009-2025-000003 w przedmiocie płatności ekologicznej na 2023 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dn. 7 sierpnia 2024 r. nr 0186-2024-004460, 2) zasądza od Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie na rzecz skarżącej M. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie I SA/Rz 139/25 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi M. S. (dalej: Beneficjentka/Skarżąca) jest decyzja Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie (dalej: Dyrektor ARiMR) z dnia 8 stycznia 2025r. nr 9009-2025-000003 utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (dalej: Kierownik BP ARiMR) z dnia 7 sierpnia 2024r. nr 0186-2024-004460 w przedmiocie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2023. Z zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że w dniu 30 czerwca 2023 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Strzyżowie wpłynął wniosek Beneficjentki o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2023, w którym zadeklarowała realizację: -pakietu 7 - Uprawy rolnicze po okresie konwersji na pow. 0,84 ha, -pakietu 8 - Uprawy warzywne po okresie konwersji na pow. 0,25 ha, -pakietu 11 - Uprawy paszowe na gruntach ornych po o biesie konwersji na pow. 2,21 ha, -pakietu 12 - Trwałe użytki zielone po okresie konwersji na pow. 4,96 ha. W dniu 7 kwietnia 2024 r. do organu wpłynęły załączniki niemerytoryczne, tj. pierwsza strona planu działalności ekologicznej - Plan strategiczny WPR na lata 2023-2027 oraz załącznik z wykazem zadeklarowanych powierzchni i zobowiązań ekologicznych realizowanych w gospodarstwie rolnym (lata realizacji 2023-2028). W dniu 14 maja 2024 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej sprawy, wydał decyzję nr 0186-2024-003423, mocą której przyznał Beneficjentce płatność ekologiczną na rok 2023 w łącznej wysokości 1 137,02 zł; do pakietu 11 - Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji w wysokości 1 137,02 zł, w tym przyznał kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na rok 2023 w łącznej wysokości 189,50 zł, natomiast odmówił przyznania płatności ekologicznej na rok 2023 do pakietu: - pakietu 7 - Uprawy rolnicze po okresie konwersji, - pakietu 8 - Uprawy warzywne po okresie konwersji, - pakietu 11 - Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji, - pakietu 12 - Trwałe użytki zielone po okresie konwersji. w związku z zakończonym zobowiązaniem w dniu 14 marca 2023 r. Jednocześnie ustalono obszar gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym, podjętym w dniu 15 marca 2019r., na powierzchnię równą 0,63 ha. W odwołaniu Beneficjentka zakwestionowała uznanie przez organ, że złożyła wniosek kontynuacyjny (z wyjątkiem jednej działki). Jej zdaniem złożony plan działalności ekologicznej wskazywał na podjęcie nowego zobowiązania. Zarzuciła, że organ nie wezwał jej do wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy wnioskiem, a planem działalności ekologicznej. Dyrektor ARiMR decyzją z dnia 12 lipca 2024 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zlecając organowi I instancji umożliwienie stronie wyjaśnienie nieprawidłowości, a następnie weryfikację sprawy w aspekcie art.4 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2024r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69 ze zm. - dalej: Rozporządzenie nr 809/2014) Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 7 sierpnia 2024r. nr 0186-2024-004460 Kierownik BP ARiMR przyznał Beneficjentce płatność ekologiczną na rok 2023 w łącznej wysokości 1 137,02 zł; do pakietu 11 - Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji w wysokości 1 137,02 zł, w tym kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na rok 2023 w łącznej wysokości 189,50 zł, natomiast odmówił przyznania płatności ekologicznej na rok 2023 do pakietu: - pakietu 7 - Uprawy rolnicze po okresie konwersji, - pakietu 8 - Uprawy warzywne po okresie konwersji, - pakietu 11 - Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji, - pakietu 12 - Trwałe użytki zielone po okresie konwersji. w związku z zakończonym zobowiązaniem w dniu 14 marca 2023 r. Jednocześnie ustalono obszar gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym, podjętym w dniu 15 marca 2019r., na powierzchnię równą 0,63 ha. W odwołaniu od powyższej decyzji Beneficjentka ponownie powołała się na błędną deklarację we wniosku o przyznanie płatności, kwalifikując PROW 2017-2023 zamiast 2023-2027, która powinna być uznana za oczywisty błąd, możliwy do skorygowania. Decyzją z dnia 8 stycznia 2025r. nr 9009-2025-000003 Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając jego stanowisko, że łączna powierzchnia zadeklarowana w ramach płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) w roku 2023 wyniosła 8,26 ha, a złożony wniosek był wnioskiem kontynuacyjnym. Do części deklarowanych działek (o pow. 7,63 ha) zobowiązanie zostało podjęte w dniu 15 marca 2018 r. (dotyczy to działek ew. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...]) – i w tej części wygasło w dniu 14 marca 2023 r., dlatego zasadnie odmówiono Beneficjentce przyznania płatności. Natomiast do działki ew. nr [...]\ o pow. 0,63 ha zobowiązanie podjęto w dniu 15 marca 2019 r. i było ono aktywne, dlatego do płatności w roku 2023 uwzględniona została powierzchnia 0,63 ha deklarowana w ramach pakietu 11 - Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji. Wprawdzie po złożeniu przez Beneficjentkę w dniu 7 kwietnia 2024 r. załączników niemerytorycznych w postaci planu działalności ekologicznej, gdzie widniał zapis "Plan Strategiczny WPR na lata 2023-2027", pojawiły się wątpliwości organu co do intencji wnioskodawczyni w zakresie złożonej deklaracji, jednak organ nie wzywał jej do złożenia wyjaśnień i nie prowadził postępowania wyjaśniającego w tej kwestii, ponieważ zmiana deklaracji dotyczyłaby płatności w ramach PROW 2023-2027 - polegałaby na dodaniu nowej płatności w roku 2023. Zdaniem organu, kwestie terminów składania wniosków oraz zmian do wniosków w roku 2023, które obejmują dodanie nowej płatności, regulują przepisy ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 261 – dalej: ustawa o Planie Strategicznym). Zgodnie z art. 60 ust. 2 pkt 1 tej ustawy w zw. z § 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2023 r. (Dz.U. z 2023, poz. 907), zmian dokonuje się w terminie do dnia 17 lipca 2023 r., (zmiana składana z inicjatywy rolnika). Ponadto zmiany można dokonać także po upływie tego terminu, ale nie później niż do dnia 25 lipca 2023 r. (tzw. termin sankcyjny).Termin na złożenie zmiany do wniosku nie podlega przywróceniu, co jest zgodne z art. 60 ust. 4 ustawy o Planie Strategicznym. Odnośnie do błędu oczywistego, na który powoływała się Beneficjentka, organ stwierdził, że zgodnie z art. 4 Rozporządzenia nr 809/2014, wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze. Przyjąć należy, iż błąd jest oczywisty, jeżeli ujawnia się go bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy bądź konfrontacji z innymi dokumentami, wyłącznie na podstawie weryfikacji samego wniosku przez organ. W niniejszej sprawie organ uznał, że o ile nie można przypisać Beneficjentce złej wiary, to na podstawie samego złożonego wniosku, bez konfrontacji z innymi dokumentami, nie można było stwierdzić, że wniosek ten jest obarczony błędem oczywistym. Organ nie mógł stwierdzić czy deklaracja we wniosku jest poprawna, czy do działek aktywne jest zobowiązanie i czy zobowiązanie to nie wygasło. Do takiej weryfikacji organ potrzebuje systemu IACSplus i porównania deklaracji rolnika w pierwszym roku podjętego zobowiązania z aktualnie złożoną deklaracją, dlatego też w ocenie organu błąd, który popełniła wnioskodawczyni, nie może być rozpatrywany w kategoriach błędu oczywistego. Dyrektor ARiMR wskazał ponadto, że podpis na wniosku obejmuje oświadczenia i zobowiązania, z których wynika m.in., że Beneficjentce znane są zasady przyznawania płatności, wytycznych i przepisów prawnych mających zastosowanie do przyznania płatności ekologicznej. Tym samym skutki działań i zaniedbań - tak pozytywne jak i negatywne obciążają Beneficjentkę. W skardze na powyższą decyzję do tut. Sądu, Skarżąca, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzuciła: 1/ naruszenie art. 4 Rozporządzenia nr 809/2014, przez błędne stwierdzenie, że w sprawie nie wystąpił błąd oczywisty Skarżącej działającej w dobrej wierze, 2/ naruszenie § 17 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności ekologicznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, przez jego niezastosowanie, a w konsekwencji niewezwanie Skarżącej do poprawienia wniosku, mimo zauważenia przez organ nieścisłości między złożonym przez nią wnioskiem z dnia 30.06.2023 r. w ramach PROW 2014-2020, a sporządzonym dla ww. działek Planem Działalności Ekologicznej w ramach Planu Strategicznego WPR na lata 2023-2027, 3/ naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7 i art. 77 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i nie podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w tym niewyjaśnieniu logicznego następstwa czynności wynikających ze złożonego przez Skarżącą wniosku z dnia 30.06.2023 r. w ramach PROW 2014-2020, a sporządzonym dla ww. działek Planem Działalności Ekologicznej w ramach Planu Strategicznego WPR na lata 2023-2027, podczas gdy obowiązkiem organu jest wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, b) art. 8 k.p.a., przez naruszenie wyrażonej w tym przepisie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa w ten sposób, że zaskarżona decyzja przerzuca na stronę skarżącą negatywne konsekwencje popełnienia przez nią nieumyślnego błędu we wniosku złożonym drogą elektroniczną, mimo działania Skarżącej w dobrej wierze. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że organ zawęził pojęcie błędu oczywistego jedynie do błędu, który może być widoczny "na pierwszy rzut oka", co jest sprzeczne z orzecznictwem sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ kontrolowane decyzje wydano z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zaistniały zatem, określone w przepisach art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 329 ze zm.), przesłanki do ich uchylenia. Nie ulega wątpliwości, że Skarżąca błędnie zadeklarowała do płatności ekologicznej na 2023r. działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...] w ramach PROW na lata 2017-2023, co do których zobowiązanie ekologiczne wygasło z dniem 14 marca 2023r. Jedynie działka o nr ewid. [...] o pow. 0,63 ha, kwalifikowała się do płatności w ramach tego programu, bo zobowiązanie co do tej działki podjęte zostało w 2019r. Spór w sprawie dotyczy tego, czy powyższy błąd należy uznać za błąd oczywisty w rozumieniu art.4 Rozporządzenia nr 809/2014. Zgodnie z tym przepisem, wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem, że beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym. W ocenie Sądu, niewłaściwa jest dokonana przez orzekające w niniejszej sprawie organy wykładnia powyższego przepisu, zawężająca rozumienie pojęcia "błędu oczywistego" do takiego błędu, który ujawnia się bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy bądź konfrontacji z innymi dokumentami, wyłącznie na podstawie weryfikacji samego wniosku przez organ. Jak wynika z orzecznictwa sądowoadministracyjnego, "oczywisty błąd", o jakim mowa w ww. przepisie Rozporządzenia nr 809/2014, to błąd, który można łatwo wykryć i nie dotyczy wyłącznie błędu pisarskiego lub rachunkowego. Do kategorii tej można zaliczyć również niespójność, sprzeczność lub przeoczenie. W wyroku z dnia 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Ke 88/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że nie można podzielić stanowiska, że błąd jest oczywisty, jeśli bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami wynika on z weryfikacji samego wniosku przez organ. Stwierdzenie oczywistego błędu najczęściej bowiem wiąże się z porównaniem dokumentu nim obarczonego z dokumentem wolnym od błędu. Podobnie orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Go 117/20. Z kolei jak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 24 października 2018r., I SA/Rz 569/19, sprzeczność pomiędzy tekstem wniosku, a treścią załącznika, można traktować jako przypadek uzasadniający zastosowanie przepisu art. 4 Rozporządzenia nr 809/2014. Sąd podziela powyższe poglądy i stwierdza, że z tego rodzaju błędem oczywistym możemy mieć do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Stosownie do wytycznych wynikających z ww art.4 Rozporządzenia nr 809/2014, organ powinien uznać błąd na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem, że beneficjent działał w dobrej wierze. W niniejszej sprawie nie kwestionowano dobrej wiary Beneficjentki. Już z samego porównania deklaracji zawartej w treści wniosku o przyznanie płatności ekologicznej na 2023r., z planem działalności ekologicznej, wynika rozbieżność, która powinna zostać wyjaśniona przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Aby zidentyfikować błąd organ nie musiał dokonywać żadnych innych czynności, a wyjaśnienie rzeczywistej intencji Beneficjentki było obowiązkiem organu, który z mocy art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 217 ze zm. – dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), powinien stać na straży praworządności. Wprawdzie ustawodawca zmodyfikował - względem przepisów k.p.a. - obowiązujące w sprawach dotyczących płatności w rolnictwie reguły postępowania, jednak nie uchylił obowiązku organów dbania o należyty przebieg postępowania, wynikającego z powinności stania na straży praworządności, w tym do usunięcia wad postępowania i przywrócenia stanu zgodnego z prawem. W tym obowiązku mieszczą się w szczególności działania zmierzające do wyjaśnienia sprzeczności w składanych wnioskach i ich ewentualnego skorygowania. Trzeba przy tym dodać, że w sytuacji, gdy błąd ma charakter oczywisty w rozumieniu art.4 Rozporządzenia nr 809/2014, wniosek może być skorygowany i poprawiony w dowolnym czasie, a to oznacza, że nie mają zastosowania terminy dotyczące złożenia i poprawiania wniosku, o których rozważał organ w zaskarżonej decyzji. Możliwość popełnienia oczywistego błędu dopuszczona została przez ustawodawcę, niezależnie od tego, że beneficjenci podpisując wniosek o płatność oświadczają, że znane są im zasady przyznawania płatności oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy i obowiązki. Nie ma też znaczenia w niniejszej sprawie, że plan działalności ekologicznej został złożony kilka miesięcy po złożeniu wniosku, bowiem niewątpliwie oba te dokumenty zostały złożone do organu I instancji przed wydaniem decyzji, a zatem powinny być uwzględnione w dacie podejmowania rozstrzygnięcia. Oznacza to, że proste ich porównanie powinno wzbudzić wątpliwości organu co do rzeczywistej intencji wnioskodawczyni. Na takie wątpliwości zresztą organy wskazywały, było to nawet powodem uchylenia pierwotnie wydanej decyzji. Mimo zaleceń wydanych przez organ odwoławczy w decyzji z 12 lipca 2024r., aby umożliwić stronie wyjaśnienie nieprawidłowości i dokonać weryfikacji sprawy w aspekcie art.4 Rozporządzenia nr 809/2014, rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji ich nie wykonał. Niezrozumiała jest wobec tego zmiana stanowiska organu odwoławczego i uznanie obecnie, że brak działań w kierunku wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie nie narusza prawa. W ocenie Sądu, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest niezbędne dla wydania prawidłowej decyzji, a z uwagi na to, że postępowanie o przyznanie płatności wszczynane jest na wniosek, to żądanie zawarte w tym wniosku wyznacza przedmiot postępowania i w konsekwencji zakres okoliczności podlegających wyjaśnieniu. Ustalenie więc rzeczywistej intencji strony ma pierwszorzędne znaczenie, a uchybienie w tym zakresie narusza przepisy art. 6 i art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ wezwie Skarżącą do wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy wnioskiem, a załącznikiem, a następnie umożliwi jej skorygowanie oczywistego błędu. Wydana ponownie decyzja powinna uwzględniać sposób dokonania wykładni przepisu art.4 Rozporządzenia nr 809/2014 wskazany przez Sąd. Sąd stoi na stanowisku, że organ nie powinien ograniczać kontroli wniosku tylko do oceny pod kątem nieprawidłowości mogących skutkować odmową przyznania płatności. Wniosek powinien być rozpatrzony w zakresie przysługujących rolnikowi uprawnień, w świetle wszystkich mogących znaleźć zastosowanie w sprawie przepisów. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art.135 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust.1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023r., poz.1964 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI