I SA/RZ 131/25

I SA/Rz 131/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jarosław Szaro /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Niedobylska
Piotr Popek
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 198
art. 14a, art. 14la pkt 6, art. 30c ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi B. K. na informację Rzeszowskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. z dnia 11 lutego 2025 r. nr DWP.422.5.2024 w przedmiocie odmowy uznania wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia MŚP oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi B. K. (dalej: wnioskodawczyni/skarżąca) jest informacja Rzeszowskiej Agencji Rozwoju Regionalnego dalej: RARR/operator) z 11 lutego 2025 r. DWP.422.5.2024 (KPOD.01.03-IW.01-8468/24 w przedmiocie negatywnego wyniku oceny wniosku o objęcie przedsięwzięcia MŚP wsparciem.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o dofinansowanie projektu ze środków Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności, dotyczący inwestycji A1.2.1. Inwestycje dla przedsiębiorstw w produkty, usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane z dywersyfikacją działalności.
We wniosku wskazała, że jest mikroprzedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w branży gastronomicznej i właścicielem obiektu restauracyjnego [...].
Podkreśliła, że planowane przedsięwzięcie obejmuje rozpoczęcie świadczenia przez nią nowej usługi (w zakresie wypożyczania sprzętu rekreacyjnego) a także uodpornienie się na ewentualne przyszłe sytuacje kryzysowe oraz rozszerzenie i dywersyfikację prowadzonej działalności poprzez realizację zadań:
-zakup wyposażenia wypożyczalni rowerów,
-zakup wyposażenia Strefy Rozrywki,
-zakup wyposażenia Zewnętrznej Strefy Grillowej,
-zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej.
Pismem z 16 stycznia 2025 r. RARR poinformowała wnioskodawczynię o negatywnej ocenie projektu na etapie oceny merytorycznej przedmiotowego wniosku.
Do informacji dołączono karty oceny wniosku wraz z uzasadnieniem z których wynika, że za niespełnione uznane zostały kryteria merytoryczne : B.4, B.5 i B.6, natomiast w kryterium B.10 nie został przyznany punkt w obszarze tzw. "zielonej transformacji".
Kryterium B.4.1 w ramach oceny sprawdzeniu podlegało czy wnioskodawca zaplanował działania, które przyczynią się do zwiększenia odporności przedsiębiorstwa na sytuacje kryzysowe (np. powodujące istotną zmianę dla przedsiębiorstwa lub branży), a rozszerzenie lub dywersyfikacja prowadzonej działalności przyczyni się do pozyskania szerszej grupy klientów dla oferowanych produktów i usług lub do wejścia i zaangażowania przedsiębiorstwa w nowe obszary działania, w tym w nowe technologie lub rynki w ramach sektora hotelarstwo, gastronomia (HoReCa), turystyka, kultura ocenione zostało przez ekspertów negatywnie.
Zdaniem Eksperta 1 nie wszystkie zaplanowane przez wnioskodawczynię działania przyczynią się do zwiększenia odporności przedsiębiorstwa na sytuacje kryzysowe. Ekspert wyjaśnił, że ramach przedsięwzięcia Wnioskodawczyni planuje min.: zakup i instalację fotowoltaiki (50kWh) wraz z magazynem energii (70kWh), które to nie powodują istotnej zmiany dla przedsiębiorstwa, nie przyczyniają się do pozyskania szerszej grupy klientów i nie powodują wejścia firmy w nowe obszary działania w ramach sektora HoReCa, turystyka, kultura;
Zdaniem Eksperta 2 wnioskodawczyni nie zaplanowała działań, które przyczynią się do zwiększenia odporności przedsiębiorstwa na sytuacje kryzysowe. Ekspert wskazał, że w ramach przedsięwzięcia zaplanowano: zakup wyposażenia wypożyczalni rowerów, zakup wyposażenia Strefy Rozrywki, zakup wyposażenia Zewnętrznej Strefy Grillowej, zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej oraz szkolenia. W jego ocenie nie wszystkie zaplanowane inwestycje powodują istotną zmianę dla przedsiębiorstwa i przyczyniają się do pozyskania szerszej grupy klientów oraz spowodują wejście firmy w nowe obszary działania (zakup i instalacja fotowoltaiki 5OkWh wraz z magazynem energii 70kWh). Są to wydatki istotnie ważne i niezbędne z punktu widzenia wnioskodawcy. Jednocześnie nie przyczynią się do zwiększenia odporności przedsiębiorstwa na sytuacje kryzysowe (np. powodujące istotną zmianę dla przedsiębiorstwa lub branży).
Odnosząc się do Kryterium B.4.2 w "Kryteriach wyboru przedsięwzięć MŚP" rozszerzenie lub dywersyfikacja prowadzonej działalności która może być zrealizowana w szczególności poprzez m.in.
2.1) unowocześnienie bazy usługowej lub projektowej,
(...)
5. zwiększenie grupy potencjalnych odbiorców,
2.6 wdrożenie metod odmiennych od dotychczas stosowanych metod produkcji lub zastosowanie rozwiązań nowszych niż dotychczas stosowane, zapewniających w szczególności niższe niż dotychczas koszty stosowania rozwiązania, lub niższe niż dotychczas zużycie zasobów, lub materiałów lub energii, lub niższe niż dotychczas obciążenie dla środowiska, np. mniej będzie wytwarzanych odpadów, albo będą one efektywniej wykorzystane, itp.
eksperci uznali za nie spełnione, ponieważ zakup instalacji fotowoltaicznej jak również montaż magazynu energii nie jest wdrożeniem nowej usługi zgodnie z zasadami konkursu dla Inwestycji A1.2.1 KPO.
Z kolei odnosząc się do Kryterium B.10.1 w ramach którego przyznawane są dodatkowe punkty dla przedsięwzięć MŚP, których realizacja obejmuje "zieloną transformację" lub "transformację cyfrową" i działania te są związane z rozszerzeniem lub dywersyfikacją działalności wnioskodawcy wskazano, że nie jest ono spełnione ponieważ realizacja w ramach przedsięwzięcia MŚP działań polegających na zakupie i montażu magazynu energii oraz instalacji fotowoltaicznej nie jest zgodne z celem Inwestycji KPO i nie stanowi dywersyfikacji ani zmiany profilu działalności, w konsekwencji powoduje brak spełnienia badanego kryterium.
W ocenie ekspertów wnioskodawczyni nie zaplanowała działań, które przyczynią się do zwiększenia odporności przedsiębiorstwa na sytuacje kryzysowe. Podkreślono, że zaplanowany montaż magazynu energii i instalacji fotowoltaicznej nie jest zgodny z celem inwestycji KPO i nie doprowadzi do dywersyfikacji ani zmian profilu działalności.
Wnioskodawczyni skorzystała z przysługującego jej prawa wniesienia wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia MŚP.
W przedmiotowym wniosku zakwestionowała zasadność postawionych przez RARR zarzutów dotyczących braku spełnienia kryteriów merytorycznych.
Odnosząc się do treści oceny obu Ekspertów w odniesieniu do Kryterium B.4, podkreśliła,, że przedstawiona ocena zawiera nieścisłości i nie uwzględnia w pełni zaplanowanych działań oraz ich znaczenia dla zwiększenia odporności przedsiębiorstwa na sytuacje kryzysowe.
W szczególności odniosła się do zarzutów dotyczących instalacji fotowoltaicznej w kontekście innych elementów przedsięwzięcia przedstawionych we wniosku.
Wskazała, że głównym i krytycznym celem wszystkich działań zaplanowanych we wniosku przez Wnioskodawcę (w tym instalacji zakupu instalacji fotowoltaicznej wraz z magazynem energii) jest właśnie umożliwienie większej dywersyfikacji prowadzonej działalności.
Podkreśliła, że instalacja fotowoltaiczna wraz z magazynem energii nie jest jedynie dodatkiem, ale kluczowym elementem umożliwiającym realizację i rozwój nowych usług oraz obszarów działalności firmy i spełnia następujące funkcje w kontekście rozszerzenia i dywersyfikacji prowadzonej działalności, zwiększenia grupy potencjalnych klientów oraz zwiększenia odporności przedsiębiorstwa na sytuacje kryzysowe:
1. wsparcie nowych usług: Instalacja fotowoltaiczna bezpośrednio wspiera realizację nowo planowanych usług, takich jak:
a) wypożyczalnia rowerów elektrycznych; Nowa usługa wymaga stworzenia infrastruktury umożliwiającej regularne ładowanie rowerów elektrycznych przez klientów. Bez niezawodnego i ekonomicznego źródła energii prowadzenie wypożyczalni wiązałoby się z wysokimi kosztami operacyjnymi, wynikającymi z rosnących cen energii elektrycznej, co ograniczałoby opłacalność tej działalności. Własna instalacja OZE w połączeniu z magazynem energii zapewnia autonomiczne i zrównoważone źródło zasilania, które obniża koszty operacyjne i czyni tę usługę bardziej rentowną i odporną na zawirowania na rynku energii. Ponadto ten element inwestycji nie tylko zmniejszy koszty operacyjne, ale również wpisuje się w oczekiwania klientów związane z ekologicznością usług.
b) Zewnętrzna Strefa Grillowa; Strefa ta będzie wyposażona w urządzenia zasilane energią elektryczną, takie jak oświetlenie, ogrzewacze czy inne elementy wspierające obsługę klientów. Fotowoltaika umożliwi ich efektywne zasilanie oraz zapewni ciągłość funkcjonowania tej strefy niezależnie od kosztów energii zewnętrznej, a także przyczyni się do ograniczenia kosztów działalności w sezonach intensywnego korzystania z tej infrastruktury.
c) Strefa Rozrywki; Urządzenia takie jak konsole do gier, fotobudki czy projektory multimedialne generują dodatkowe w stosunku do dotychczasowego zużycie energii. Własna instalacja fotowoltaiczna ograniczy koszty związane z ich użytkowaniem, co zwiększy rentowność nowo rozwiniętej działalności.
2.uniezależnienie od rosnących cen energii; W obecnych warunkach rynkowych ceny energii elektrycznej są niestabilne i wykazują tendencję wzrostową. Własna instalacja fotowoltaiczna wraz z magazynem energii pozwoli przedsiębiorstwu uniezależnić się od wahań cen energii, co zwiększa stabilność finansową firmy. Dzięki temu przedsiębiorstwo będzie bardziej odporne na sytuacje kryzysowe, takie jak gwałtowne wzrosty kosztów operacyjnych, które mogą wynikać z niestabilności na rynku energii. Magazyn energii o pojemności 70 kWh umożliwia przechowywanie wyprodukowanej energii i jej wykorzystanie w przypadku przerw w dostawach prądu z sieci, co szczególnie w sezonach turystycznych zapewnia ciągłość działania obiektu. Ponadto możliwość oferowania nowych usług przy niższych kosztach operacyjnych wynikających z wykorzystania odnawialnych źródeł energii pozwala firmie utrzymać atrakcyjne ceny i zwiększyć zainteresowanie klientów.
3. adaptacja do zmian klimatycznych: Inwestycja w odnawialne źródła energii stanowi odpowiedź na wyzwania związane ze zmianami klimatu. Wprowadzenie fotowoltaiki wpisuje się w globalne trendy dekarbonizacji gospodarki, co może pozytywnie wpłynąć na wizerunek firmy i przyciągnąć klientów preferujących ekologiczne rozwiązania.
W ocenie wnioskodawczyni jej przedsięwzięcie powinno uzyskać punktację w Kryterium B.4.
Odnosząc się do Kryterium B.10 wyjaśniła, że instalacja fotowoltaiczna o mocy 50 kWp wraz z magazynem energii o pojemności 70 kWh jest jednym z integralnych elementów inwestycyjnych planowanego przedsięwzięcia. Charakter i zakres tego zadania wprost odpowiada zapisowi zawartemu w "Kryteriach wyboru przedsięwzięć MŚP" (str.19): "zastosowanie odnawialnych źródeł energii do pozyskiwania energii elektrycznej (...) niezbędnej do prowadzenia działalności przez Wnioskodawcę". Wyprodukowana energia elektryczna naturalnie będzie wykorzystywana na potrzeby całej działalności, zarówno dotychczasowej, jak i nowo uruchamianych usług.
Podkreśliła, że w tym sensie planowane działania w zakresie instalacji fotowoltaicznej są bezpośrednio i wprost związane z rozszerzeniem i dywersyfikacją jej działalności (w odniesieniu do nowo rozwijanych obszarów działalności w postaci wypożyczalni rowerów elektrycznych, Strefy Rozrywki, Zewnętrznej Strefy Grillowej) - co zostało szczegółowo uzasadnione zarówno we Wniosku jak i powyżej w argumentacji dotyczącej Kryterium B.4.
W jej ocenie" Kryteria wyboru przedsięwzięć MŚP" zatem bezpośrednio wskazują, że zastosowanie odnawialnych źródeł energii do pozyskiwania energii elektrycznej tub energii cieplnej niezbędnej do prowadzenia działalności przez wnioskodawcę - może być jednym z działań podjętych w celu realizacji założeń "Zielonej transformacji".
Wnioskodawczyni wskazała, że obecnie energia elektryczna wykorzystywana przez wnioskodawczynię pochodzi w całości ze źródeł konwencjonalnych, które generują wyższe koszty oraz większy wpływ na środowisko. Dzięki wdrożeniu OZE wnioskodawczyni:
- znacząco zmniejszy zużycie energii pochodzącej z tradycyjnych źródeł, co ograniczy emisję gazów cieplarnianych i wpływ na środowisko.
- ograniczy koszty operacyjne związane z zużyciem energii elektrycznej, co wpłynie na większą stabilność finansową przedsiębiorstwa, szczególnie w kontekście rosnących cen energii.
-z większy efektywność energetyczną całego obiektu, w tym budynków niezbędnych do prowadzenia działalności, co wpisuje się w cele "Zielonej transformacji"
Wnioskodawczyni podkreśliła, że realizacja tej części inwestycji wpisuje się również w priorytety Europejskiego Zielonego Ładu, takie jak:
-promowanie odnawialnych źródeł energii.
-zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych oraz wpływu działalności gospodarczej na środowisko naturalne.
-wspieranie zrównoważonego rozwoju poprzez wdrażanie ekologicznych rozwiązań w sektorze MŚP.
W ocenie wnioskodawczyni planowana inwestycja zatem odpowiada na globalne i lokalne wyzwania związane z ochroną środowiska oraz adaptacją przedsiębiorstw do zmian klimatu. Zgodnie z zapisami Krajowego Planu Odbudowy, "zielona transformacja" i zmniejszenie zależności od konwencjonalnych źródeł energii są kluczowymi kierunkami rozwoju gospodarki. Realizacja instalacji fotowoltaicznej w [...] wpisuje się w te cele, czyniąc działalność firmy bardziej zrównoważoną i zgodną z oczekiwaniami klientów, którzy coraz częściej wybierają obiekty stawiające na ekologiczne rozwiązania.
Reasumując w ocenie wnioskodawczyni :
1. Eksperci błędnie założyli, że zakup i instalacja fotowoltaiki wraz z magazynem energii nie przyczynią się do zwiększenia odporności przedsiębiorstwa na sytuacje kryzysowe ani że nie spowodują istotnej zmiany dla przedsiębiorstwa ułatwiającej pozyskanie szerszej grupy klientów oraz wejście w nowe obszary działania. Przytoczone powyżej argumenty oraz fragmenty wniosku wraz z uzasadnieniem realizacji poszczególnych zadań wprost wykazują, że stwierdzenia ekspertów w tym zakresie nie znajdują oparcia w opisie rzeczywistego charakterze przedsięwzięcia. Wnioskodawca wielokrotnie wskazuje, że celem realizacji projektu jest świadczenie nowych usług i jest to zgodne z rzeczywistym uzasadnieniem wszystkich zadań inwestycyjnych.
2. Eksperci, sprzecznie z treścią "Kryteriów wyboru przedsięwzięć MŚP" stwierdzili, że zakup i instalacja fotowoltaiki wraz z magazynem energii nie wpisuje się w zastosowanie odnawialnych źródeł energii do pozyskiwania energii elektrycznej (...) niezbędnej do prowadzenia działalności przez wnioskodawcę" - wymienione w tych Kryteriach na str. 19 jako jeden z zakresów "Zielonej transformacji".
Pismem z 11 lutego 2025 r. RARR poinformowała wnioskodawczynię że w wyniku weryfikacji oceny przedsięwzięcia w zakresie kryteriów i zarzutów wskazanych we wniosku o ponowna ocenę wniosku złożonego w naborze nr 2 w ramach inwestycji A1.2.1 Inwestycje dla przedsiębiorstw w produkty, usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane z dywersyfikacją działalności w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności wniosek uznano za niezasadny.
Operator podtrzymał swoje stanowisko, że wnioskodawczyni nie zaplanowała działań, które przyczynią się do zwiększenia odporności przedsiębiorstwa na sytuacje kryzysowe, powodując istotną zmianę dla przedsiębiorstwa a rozszerzenie lub dywersyfikacja prowadzonej działalności nie przyczyni się do pozyskania szerszej grupy klientów dla oferowanych usług lub wejścia przedsiębiorstwa w nowe obszary działania, w tym w nowe technologie lub rynki w ramach sektora HoReCa.
Zdaniem RARR zaplanowane działania, poza wypożyczalnią rowerów są związane jedynie z uatrakcyjnieniem dotychczas prowadzonej działalności w ramach kodu PKD 56.10.A Restauracje i inne stałe placówki.
Uznano również, że przedsięwzięcie nie wpisuje się w cele wynikające z Zielonego Ładu.
Wnioskodawczyni nie zgodziła, że z rozstrzygnięciem RARR - informacją z 12 lutego 2025 r. w przedmiocie negatywnego wyniku oceny wniosku o objęcie przedsięwzięcia MŚP wsparciem i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie
- art. 14 Iza ust. 1, 2 i 3, art. 141zc ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i pkt A.l.2.1. KPO, zatwierdzonego decyzją wykonawczą Rady Unii Europejskiej z dnia 17 czerwca 2022 r. w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Polski oraz decyzją wykonawczą Rady z dnia 8 grudnia 2023 r. zmieniającą decyzję wykonawczą Rady UE z dnia 17 czerwca 2022 r. w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Polski poprzez jego niezastosowanie i dokonanie ponownej oceny przedsięwzięcia z naruszeniem zasad przejrzystości i rzetelności, a także z naruszeniem zasady równego traktowania podmiotów wnioskujących o objęcie wsparciem,
- art 14 lzc ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju:
a) w zw. § 7 ust. 1 Regulaminu wyboru przedsięwzięć MSP Nabór nr 2 poprzez jego niezastosowanie i dokonanie ponownej oceny przedsięwzięcia z naruszeniem kryteriów wyboru określonych w Regulaminie oraz z pominięciem informacji zawartych we wniosku oraz załącznikach do wniosku,
b) w zw. z § 7 ust. 1 Regulaminu wyboru przedsięwzięć MSP Nabór nr 2 i Kryteriami Wyboru Przedsięwzięć MSP poprzez błędną wykładnię Kryterium B. 4.1. - zwiększenie odporności przedsiębiorstwa na sytuacje kryzysowe,
c) w zw. z § 7 ust. 1 Regulaminu wyboru przedsięwzięć MSP Nabór nr 2 i Kryteriami Wyboru Przedsięwzięć MSP, przez błędną wykładnię Kryterium B.4.2,
d) w zw. z § 7 ust. 1 Regulaminu wyboru przedsięwzięć MŚP Nabór nr 2 Kryteriami Wyboru Przedsięwzięć MŚP, przez błędną wykładnię Kryterium B.4.10.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, uchylenie zaskarżonej ponownej oceny przedsięwzięcia MŚP do wniosku o dofinansowanie (objęcie wsparciem) przedsięwzięcia z KPO z dnia 11 lutego 2025 r., znak: KPOD.01.03-IW.01-8468/24 i poprzedzającej ją oceny z dnia 16 stycznia 2025 r., w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym, według norm przepisanych,
W uzasadnieniu skargi podniosła zarzuty takie jak we wniosku o ponowną ocenę wniosku nr KPOD.01.03-IW.01-8468/24 złożonego w ramach programu Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności.
W odpowiedzi na skargę RARR wniosła o jej odrzucenie wskazując, że relacja pomiędzy skarżącym a RARR jako operatorem ma charakter cywilnoprawny.
W ocenie organu skoro materia będąca przedmiotem skargi nie mieści się w zakresie postępowania sądowoadministracyjnego i nie jest objęta zakresem właściwości sądu administracyjnego skarga powinna podlegać odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935).
Na wypadek braku odrzucenia skargi organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zawarte w informacji z 12 lutego 2025 r. i jego argumentację zawartą w karcie ponownej oceny .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
W pierwszej kolejności sąd musi rozważyć argumentację organu w zakresie braku kognicji sadu administracyjnego w tego typu sprawach, z uwagi na brak prawa uczestnika konkursu do złożenia skargi do tego sądu.
Kwestie prowadzenia postępowania w sprawie przyznania wsparcia uregulowana została w przepisach art. 14a i następne ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ( Dz.U..2025.198 t.j.). Kwestie zaskarżalności wydanych w trakcie tego rodzaju postępowania reguluje przepis art. 14lzf tej ustawy, który w ustępie 2 stanowi, że w przypadku ponownej negatywnej oceny przedsięwzięcia lub pozostawienia wniosku o ponowna ocenę przedsięwzięcia bez rozpatrzenia podmiot wnioskujący o objęcie przedsięwzięcia wsparciem może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego.
Przepis ten dotyczy więc podmiotu, który wnioskował o objęcie przedsięwzięcia wsparciem, i uzyskał ponowna negatywna ocenę wniosku.
Definicje pojęć użytych w tym przepisie zawiera ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w art. 14la, który stanowi, że przez przedsięwzięcie należy rozumieć element inwestycji realizowany przez ostatecznego odbiorcę wsparcia, zmierzający do osiągnięcia założonego celu inwestycji, zaś przez inwestycję – inwestycję w rozumieniu rozporządzenia 2021/241.
Przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiającego instrument na rzecz odbudowy i zwiększania odporności ( Dz.Urz. UE.L.2021.57.17 ) pomimo wielokrotnego posługiwania się pojęciem inwestycji nie zawierają definicji tego pojęcia.
Jednocześnie przepis art. 14la pkt 6 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wskazuje, że przez ostatecznego odbiorcę wsparcia należy rozumieć podmiot realizujący przedsięwzięcie. Definicje tych dwóch pojęć są o tyle problematycznie sformułowane, że definiują się wzajemnie. Ostatecznym odbiorcą wsparcia jest podmiot realizujący przedsięwzięcie, zaś podmiotem realizującym przedsięwzięcie jest ostateczny odbiorca wsparcia.
Definicja taka jest oderwana całkowicie od rzeczywistego przepływu środków finansowych, jak także od użytych w Rozporządzeniu dalszych pojęć definiujących podmioty uczestniczące w realizacji programu zwiększania odporności i odbudowy.
W ustawie nie zdefiniowano, a nawet nie wymieniono takich pojęć jak przedsięwzięcie MŚP. Pojęcie to pojawia się dopiero w § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia z dnia 23 kwietnia 2024 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis na dywersyfikację działalności mikroprzedsiębiorców, małych lub średnich przedsiębiorców w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności ( Dz. U. 2024 poz. 687 ).
Rozporządzenie to definiuje, iż przedsięwzięcie MŚP to działania realizowane przez mikroprzedsiębiorców, małych lub średnich przedsiębiorców prowadzących działalność w sektorze hotelarstwa, gastronomii, turystyki lub kultury, których celem jest dywersyfikacja działalności w ramach inwestycji, o której mowa w § 1 ust. 1.
Udzielanie zatem pomocy mikroprzedsiębiorcom oraz małym i średnim przedsiębiorcom w ramach Krajowego Planu Odbudowy nie zostało uregulowane w ustawie, a jedynie w akcie wykonawczym, wydanym na podstawie ustawy. Wprowadzono w nim nowe, nieznane ustawie pojęcia, jak przedsięwzięcie MŚP, czy "Inwestycje dla przedsiębiorstw w produkty, usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane z dywersyfikacją działalności".
W rozporządzeniu tym nie przewidziano żadnych uprawnień dla przedsiębiorców z sektora MŚP do zaskarżenia wydanych wobec nich rozstrzygnięć przez organy prowadzące postępowanie do sądu administracyjnego. W ocenie sądu nie byłoby zresztą dopuszczalne, skoro o prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego musi decydować zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. ustawa szczególna.
W tym miejscu należy wskazać na treść przepisu art. 45 ust.1 Konstytucji stanowiący, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Wykładnia sytuacji prawnej uczestniczącego w postępowaniu o udzielenie wsparcia podmiotu MŚP musi być dokonana z uwzględnieniem tej dyrektywy.
W ocenie sądu musi to prowadzić do przyjęcia dopuszczalności skargi do sądu w sprawie niniejszej.
Ponieważ w ustawie nie zdefiniowano pojęcia przedsięwzięcia MŚP, jak także inwestycji realizowanej przez taki podmiot i nie przewidziano procedury takiej jaka została zastosowana na skutek wydania powołanego powyżej Rozporządzenia oraz Regulaminu wyboru przedsięwzięć MŚP sąd uznał, że uprawnienia jakie zostały przewidziane przez ustawę w omawianych powyżej przepisach dla podmiotu realizującego przedsięwzięcie przysługiwać będą również podmiotowi realizującemu przedsięwzięcie MŚP. Pojęcie użyte w ustawie oznaczać będzie zarówno przedsięwzięcie, jak i przedsięwzięcie MŚP. Nie może być bowiem tak, że na skutek uregulowania procedur rozdysponowania środków finansowych pochodzących z Unii Europejskiej aktem podustawowym czynności te będą wyłączone z kontroli sądowej i strony nie będą mogły skorzystać z ochrony sądowej.
Nie jest bowiem też tak, że czynności prowadzone przez Rzeszowska Agencję Rozwoju Regionalnego odbywają się tylko na podstawie prawa cywilnego ( zawierane są umowy cywilnoprawne ). Zawarcie umowy cywilnoprawnej jest bowiem poprzedzone postępowaniem konkursowym, którego reguły zostały określone w akcie administracyjnym – regulaminie konkursu, wraz z wykazem koniecznych dokumentów, sposobem sporządzania tych dokumentów, czy sposobem ich oceny przez ekspertów, czy też w końcu procedurą odwoławczą na etapie postępowania konkursowego przed organem, w tym przypadku, RARR w Rzeszowie.
Takie postępowanie musi być traktowane jak postępowanie quasi administracyjne do którego zastosowanie będą miały środki kontroli sądowej charakterystyczne dla postępowań administracyjnych.
Można przy tym zauważyć, że postępowanie dla realizujących przedsięwzięcia i przedsięwzięcia MŚP są praktycznie tożsame. Jedyna różnica miała by polegać na tym, że realizujący przedsięwzięcie MŚP nie mieli by prawa do złożenia skargi do sądu.
Można także wskazać, że akty wydane w tego typu konkursach przez Rzeszowską Agencję Rozwoju Regionalnego mogą podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Stanowią bowiem akty z zakresu administracji publicznej ( dysponowanie środkami publicznymi ), dotyczą uprawnień przewidzianych przez przepisy prawa ( prawo do otrzymania wsparcia o spełnieniu określonych warunków ), a także do postępowań tych nie stosuje się przepisów k.p.a. ( za wyjątkiem przepisów dotyczących doręczeń i art. 24 kpa. – art. 14lzf ust. 1 ustawy o zasadach polityki rozwoju ).
Dlatego też sąd uznał, że stronie przysługuje prawo do złożenia skargi do sądu administracyjnego i skarga nie podlega odrzuceniu. Podobne stanowisko, choć z różnymi uzasadnieniami zajęły też WSA w Szczecinie w postanowienie z dnia 25 lutego 2025 r, WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 17 lutego 2025 r. sygn. III SA/Gl 29/25 , czy WSA w Warszawie w wyroku z dnia 18 marca 2025 r. V SA/Wa 459/25. Dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego zaakceptował również NSA wyroku z dnia 9 kwietnia 2025 r. I GSK 179/25.
Nie jest natomiast skarga uzasadniona co do meritum. Sposób zaskarżenia pierwotnej informacji o negatywnej ocenie wniosku o wsparcie uniemożliwia zakwestionowanie stanowiska organu RARR co do takiej, negatywnej oceny.
Zasady udzielania pomocy i reguły przeprowadzenia konkursu w ramach Krajowego Planu Odbudowy prowadzonego przez Rzeszowską Agencję Rozwoju Regionalnego w Rzeszowie skierowanego do Mikro, Małych i Średnich Przedsiębiorstw zostały ujęte w Regulaminie wyboru przedsięwzięć MŚP.
Jest to akt obowiązujący w ramach prowadzonego konkursu. Obowiązuje on zarówno jednostki realizujące przedsięwzięcie, jak i przedsięwzięcie MŚP.
W § 2 pkt 13 tego regulaminu zostało zdefiniowane pojęcie przedsięwzięcia MŚP, którym są działania realizowane przez mikro, małych i średnich przedsiębiorców prowadzących działalność w sektorze hotelarstwa, gastronomii, turystyki lub kultury, których celem jest rozszerzenie lub dywersyfikacja działalności zgodnie z założeniem inwestycji.
Takie ujęcie tego pojęcia oznacza, że inwestycja jest tylko takie działanie przedsiębiorcy polegające na zaangażowaniu środków pochodzących z KPO, które prowadzi do rozszerzenia lub dywersyfikacji działalności. Wydatki ponoszone w tym procesie inwestycyjnym aby zostać uznanymi za kwalifikowalne musza prowadzić do osiągniecia skutku w postaci dywersyfikacji lub rozszerzenia działalności. Wydatki prowadzące do innych skutków, nawet wzmacniające odporność przedsiębiorcy na kryzysy, ale nie dywersyfikujące lub rozszerzające działalności nie mogą być uznane za kwalifikowane w tym konkursie.
Zgodnie z § 3 ust. 1 tego regulaminu inwestycja taka może polegać na :
- inwestycji w bazę usługową lub produkcyjną,
- podnoszenie kwalifikacji pracowników,
- usługi doradcze na rzecz rozwoju MŚP.
Pojęcia te zostały uszczegółowione w Kryteriach wyboru przedsięwzięć MŚP Część A poświęcona została kryteriom formalnym, jakie musiał spełnić przedsiębiorca aby uzyskać pomoc, zaś w części B opisano warunki merytoryczne, których pozytywna ocena jest podstawą do wyboru danego wniosku do przyznania wsparcia.
W kryterium B4 opisano szczegółowo kryteria dotyczące spełnienia wymogu realizowania inwestycji polegającej na dywersyfikacji lub poszerzeniu rodzaju działalności. Sprawdzeniu podlega zatem czy:
1. Wnioskodawca zaplanował działania, które przyczynią się do zwiększenia odporności przedsiębiorstwa na sytuacje kryzysowe (np. powodujące istotną zmianę dla przedsiębiorstwa lub branży), a rozszerzenie lub dywersyfikacja prowadzonej działalności przyczyni się do pozyskania szerszej grupy klientów dla oferowanych produktów i usług lub do wejścia i zaangażowania przedsiębiorstwa w nowe obszary działania, w tym w nowe technologie lub rynki w ramach sektora hotelarstwo, gastronomia (HoReCa), turystyka, kultura (0 pkt albo 1 pkt).
Odporność oznacza zdolność do stawienia czoła wstrząsom gospodarczym, społecznym i środowiskowym lub utrzymującym się zmianom strukturalnym w sposób sprawiedliwy, zrównoważony i sprzyjający włączeniu społecznemu.
2. Wnioskodawca ubiega się o wsparcie przedsięwzięcia MŚP, którego celem jest rozszerzenie lub dywersyfikacja prowadzonej działalności, w szczególności poprzez: 2.1) unowocześnienie bazy usługowej lub produkcyjnej,
2.2) zmianę sposobu produkcji lub dostarczania produktów lub usług,
2.3) zmiany w asortymencie produktów lub usług będących w ofercie Wnioskodawcy, 2.4) pozyskanie nowych dostawców, dystrybutorów lub usługodawców,
2.5) zwiększenie grupy potencjalnych odbiorców,
2.6) wdrożenie metod odmiennych od dotychczas stosowanych metod produkcji lub zastosowanie rozwiązań nowszych niż dotychczas stosowane, zapewniających w szczególności niższe niż dotychczas koszty stosowania rozwiązania, lub niższe niż dotychczas zużycie zasobów, lub materiałów lub energii, lub niższe niż dotychczas obciążenie dla środowiska, np. mniej będzie wytwarzanych odpadów, albo będą one efektywniej wykorzystane, itp.
Przez rozszerzenie lub dywersyfikację prowadzonej działalności gospodarczej rozumiane jest wzmocnienie prowadzonej działalności przedsiębiorstwa, realizacja nowych projektów, jak również przejście z jednego profilu działalności na inny profil działalności w ramach sektorów hotelarstwo, gastronomia (HoReCa), turystyka lub kultura objętych w każdym przypadku kodami PKD wskazanymi w załączniku do Regulaminu wyboru przedsięwzięć MŚP (0 pkt albo 1 pkt).
3. Wnioskodawca wskazał jako cel przedsięwzięcia MŚP uruchomienie produkcji nowego produktu lub rozpoczęcie świadczenia nowej usługi. Wnioskodawca na zakończenie realizacji przedsięwzięcia MŚP musi dysponować gotowym produktem lub usługą – oznacza to zakończenie fazy testów lub badań, w wyniku których został opracowany produkt końcowy. Nowe produkty lub usługi muszą być objęte kodami PKD ujętymi w dokumentach rejestrowych MŚP najpóźniej w dacie zakończenia przedsięwzięcia MŚP. Weryfikacja nastąpi w oparciu o numery kodów PKD ujawnionych w KRS lub CEIDG lub w rejestrze REGON (0 pkt albo 1 pkt).
Powyżej wskazane kryteria mają znaczenie kryteriów dopuszczających. Przedsiębiorca aby otrzymać wsparcie musi w ramach tych kryteriów uzyskać co najmniej 3 pkt. Brak uzyskania tej liczby punktów oznacza nie spełnienie warunków konkursu.
Zarówno w punkcie B4.1, jak i B4.2 nacisk przy ocenie spełnienia kryterium położony jest z jednej strony na zwiększenie odporności. Lecz z drugiej na stworzenie nowej usługi lub rozszerzenie usług dotychczasowych. Działania te ( inwestycja ) w wyniku ich dokonania musza zwiększać odporność przedsiębiorstwa na kryzysy rozumianą jako zdolność do stawienia czoła wstrząsom gospodarczym, społecznym i środowiskowym lub utrzymującym się zmianom strukturalnym.
Zdefiniowano również w sposób szczegółowy pojęcie rozszerzenia lub dywersyfikacji działalności, co oznacza wzmocnienie dotychczasowej działalności, realizację nowych projektów , czy przejście na nowy profil działalności w ramach sektora HoReCa.
W tak zakreślonych granicach przedmiotowych inwestycji jaka może zostać wsparta w ramach konkursu aktualnie procedowanego przez Rzeszowska Agencję Rozwoju Regionalnego słuszne jest stanowisko organu, co do niespełnienia przez przedsiębiorcę podkryteriów B4.1 i B4.2 tego kryterium konkursu, gdzie przyznano "0" punktów.
Jak zaznaczył organ 47 % kosztów kwalifikowanych inwestycji miały stanowić koszty wykonania inwestycji fotowoltaicznej o mocy 50kWp wraz z magazynem energii o pojemności 70kWh.
Wydatki na zakup instalacji fotowoltaicznej jako element Zielonej Rewolucji i wprowadzenia bezemisyjnych źródeł energii może oczywiście stanowić koszt kwalifikowany w tego typu konkursie ale w powiązaniu ze sposobem wzmacniania odporności przedsiębiorcy wymaganym przez regulamin konkursu i kryterium wyboru projektu ale tylko wtedy gdy instalacja ta służy tylko i wyłącznie tym celom. Jest z nimi wzajemnie powiązana.
W przedmiotowej sprawie jak wykazał organ instalacja ma moc o wiele większa niż ta potrzebna do zasilania urządzeń mających zwiększyć odporność przedsiębiorstwa na kryzysy, czyli grilli, urządzeń elektronicznych i rowerów elektrycznych. Instalacja ta zapewne pozwalałaby także na zasilanie restauracji w energię elektryczną. Nie jest to jednak konkurs, którego przedmiotem jest zmiana zasilania przedsiębiorstwa na energie pochodzącą ze źródeł OZE.
Konkurs ma prowadzić do dywersyfikacji lub rozszerzenia działalności. Zakup i montaż tak dużej instalacji fotowoltaicznej w polaczeniu z zakupem magazynu energii przekracza ramy planowanego poszerzenia działalności. Dlatego też organ nie naruszył prawa uznając, że ten element inwestycji nie realizuje tych dwóch wymaganych celów.
Takie rozumienie tych wymogów wynika także z kryterium B.10 . W kryterium tym wskazano, że w ramach tego kryterium dodawane są dodatkowe punkty których realizacja obejmuje " zielona transformację" lub " transformację cyfrową". Jednak działania te musza być związane z rozszerzeniem lub dywersyfikacja działalności wnioskodawcy. Znaczenie maja więc tylko takie inwestycje w te dwa obszaru, które służą do zasilania energią działalności rozszerzonej lub dywersyfikowanej. Pozostają z nimi w związku. W przedmiotowej sprawie co do całości inwestycji w OZE taki związek nie istniej. Słusznie przy tym organ wskazał, że nie można ocenić wniosku tylko w części pozytywnie i przyznać wsparcie w części. Brak tez jest podstaw do ustalenia w jakiej części miało by to nastąpić.
Okoliczność ta wynika przy tym z samego wniosku, gdzie jako przyczynę instalacji fotowoltaiki wskazano, że instalacja fotowoltaiczna pozwoli na ograniczenie zużycia przez wnioskodawcę energii pochodzącej z tzw. źródeł konwencjonalnych w znacząco większym stopniu oddziaływujących na środowisko. Zastosowanie energii pochodzącej z OZE także na potrzeby dotychczasowej działalności oraz funkcjonowania budynków wnioskodawcy pozwoli na ograniczenie wpływu na środowisko oraz zmniejszy energochłonność funkcjonowania całego obiektu. Zdaniem wnioskodawcy pozwoli mu to zaoszczędzić środki, co zwiększy jego odporność na kryzysy związane z cenami energii.
Przedstawione zatem uzasadnienie dla tej części wydatków nie realizuje warunków konkursu , o których wyżej była mowa. Nie wiąże się z rozszerzeniem lub dywersyfikacją działalności. Ma tylko dawać oszczędności finansowe.
W tych okolicznościach organ słusznie odmówił przyznania punktów w ramach omawianych dwóch kryteriów.
Nie zostały one spełnione.
Punkty nie zostały również przyznane w kategoriach B5 i B6, gdyż są one rozpatrywane tylko w przypadku spełnienia kryterium B4.
Ocena wniosku dokonana przez organ nie naruszyła zatem § 7 ust.1 regulaminu wyboru projektu.
Z tego też względu sąd skargę oddalił w myśl art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy o zasadach polityki rozwoju.