I SA/Rz 1148/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolniczki na decyzję obniżającą płatności rolnośrodowiskowe z powodu niespełnienia wymogów kontroli.
Rolniczka złożyła skargę na decyzję obniżającą płatności rolnośrodowiskowe za 2013 rok, kwestionując ustalenia kontroli dotyczące niezachowania wymogów pakietowych, takich jak niewłaściwe koszenie czy brak zebrania biomasy. Sąd administracyjny w Rzeszowie uznał jednak, że organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy, a ustalenia kontroli są zgodne z prawem. Rolniczka nie przedstawiła dowodów przeczących ustaleniom kontroli, a ciężar dowodu spoczywał na niej. W związku z tym sąd oddalił skargę.
Sprawa dotyczyła skargi D. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości na rok 2013. Rolniczka wniosła o przyznanie płatności w ramach Pakietu 2 (rolnictwo ekologiczne), Pakietu 4 (ochrona ptaków poza Natura 2000) i Pakietu 5 (ochrona ptaków na obszarze Natura 2000). Kontrola na miejscu wykazała szereg nieprawidłowości, w tym niezgodność powierzchni, pozostawienie nieskoszonej powierzchni, niewłaściwe miejsce koszenia oraz brak zebrania biomasy. W wyniku tych ustaleń przyznano płatności w pomniejszonej wysokości. Rolniczka kwestionowała zasadność zastosowania sankcji, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania i błędną interpretację przepisów. Twierdziła, że "błahostki" nie powinny prowadzić do nałożenia "gigantycznych sankcji". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu skargi, uznał, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na stronie wnioskującej o przyznanie płatności, a rolniczka nie przedstawiła dowodów przeczących ustaleniom kontroli. Zgodnie z przepisami, stwierdzone uchybienia w przestrzeganiu wymogów pakietowych skutkują zmniejszeniem wysokości płatności. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały sankcje i obliczyły pomniejszenie płatności, uwzględniając zatwierdzoną powierzchnię i naruszenia wymogów. W związku z tym, sąd oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ prawidłowo zastosował sankcje i obniżył wysokość płatności, ponieważ rolniczka nie spełniła wymogów kontroli, a ciężar dowodu spoczywał na niej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że materiał dowodowy zebrany przez organy był wystarczający, a ustalenia kontroli, potwierdzone dokumentacją fotograficzną, były prawidłowe. Rolniczka nie przedstawiła dowodów przeczących tym ustaleniom, a przepisy prawa przewidują zmniejszenie płatności w przypadku stwierdzenia uchybień.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
u.w.o.w. art. 21 § ust. 2 pkt 1, ust. 3
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
W postępowaniach o przyznanie płatności organ stoi na straży praworządności, rozstrzyga wyczerpująco materiał dowodowy, udziela pouczeń i zapewnia czynny udział stron, przy czym przepisy art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Strony są obowiązane przedstawiać dowody i dawać wyjaśnienia zgodnie z prawdą, a ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z faktu wywodzi skutki prawne.
rozp. MRiRW § 18 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, 38
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013
Wysokość płatności rolnośrodowiskowej ustala się jako iloczyn stawek i powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających z nieprawidłowości. W przypadku uchybienia wymogom, płatność przysługuje w wysokości zmniejszonej, z tym że w określonych przypadkach wysokość płatności jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu.
Pomocnicze
rozp. KE (WE) nr 1120/2009 art. 71 § ust. 1
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1120/2009 ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009
W przypadku stwierdzenia niezgodności wynikającej z zaniedbania ze strony rolnika, stosuje się zmniejszenie płatności.
rozp. KE (UE) nr 65/2011 art. 19 § ust. 2
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011
W odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności stosuje się odpowiednio art. 22 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, który stanowi, iż państwa członkowskie przeprowadzają kontrole na miejscu w celu weryfikacji, czy rolnik wywiązuje się z obowiązku.
rozp. KE (WE) nr 1122/2009 art. 73 § ust. 2
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009
W przypadku stwierdzenia siedliska ptaków w innym miejscu niż określone w planie, na rolniku spoczywa obowiązek dokonania zmian takiego planu i poinformowania właściwego Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o zdezaktualizowaniu się danych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy. Ustalenia kontroli są zgodne z prawem i potwierdzone dokumentacją fotograficzną. Ciężar dowodu spoczywa na stronie wnioskującej o płatności. Przepisy prawa przewidują zmniejszenie płatności w przypadku stwierdzenia uchybień w wymogach pakietowych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów postępowania i błędnej interpretacji przepisów. Twierdzenia o "błahostkach" prowadzących do "gigantycznych sankcji".
Godne uwagi sformułowania
ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne uczestnictwo w programie rolnośrodowiskowym nie jest obligatoryjne, a chcąc skorzystać z przywilejów z nich wynikających należy dostosować się w pełni do bardzo precyzyjnych, sformalizowanych wymogów
Skład orzekający
Tomasz Smoleń
przewodniczący sprawozdawca
Jarosław Szaro
sędzia
Piotr Popek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania płatności rolnośrodowiskowych, zasady kontroli i sankcji za nieprzestrzeganie wymogów, a także ciężar dowodu w postępowaniach administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności rolnośrodowiskowych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Interpretacja przepisów może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy konflikt między rolnikiem a organem administracji dotyczący płatności unijnych i rygorystycznych wymogów kontroli. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie rolnym i administracyjnym.
“Rolnik kontra ARiMR: Kto ma rację w sporze o unijne dopłaty? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Rz 1148/14 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2015-02-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2014-12-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Jarosław Szaro Piotr Popek Tomasz Smoleń /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane II GSK 1176/15 - Wyrok NSA z 2016-11-30 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2007 nr 64 poz 427 art 21 ust. 2 pkt 1, ust. 3 Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Dz.U. 2013 poz 361 par. 18 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, par. 38 Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013. Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 1 art 71 Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń / spr./ Sędziowie WSA Jarosław Szaro SO del. Piotr Popek Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 lutego 2015r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2014r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości na 2013 rok - oddala skargę - Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2014 roku nr [...] o przyznaniu płatności rolno środowiskowej w pomniejszonej wysokości na 2013 rok. W dniu 15 maja 2013 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek D. S. (dalej Skarżąca) o przyznanie płatności rolno środowiskowej na 2013 rok. Zadeklarowała ona w drugim roku pięcioletniego zobowiązania realizację Pakietu 2 - rolnictwo ekologiczne, Pakietu 4 - ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarem Natura 2000 a także Pakiet 5 - ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarze Natura 2000 i w ich ramach realizację: 1. Wariantu 2.10 - uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawienia) na powierzchni 15,81 ha na dziesięciu działkach rolnych - A,B,C,D,G,K,L,M,N oraz Ł; 2. Wariantu 4.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 8,73 ha na sześciu działkach rolnych -H,I,J,O, P oraz R; 3. Wariantu 5.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 4,41 a na pięciu działkach rolnych - S, T, U, W oraz Z. Po dniu 1 lipca 2013 roku Skarżąca złożyła zmianę do wniosku wycofując z wariantu 4.1 działkę rolną R, następnie w dniu 2 lipca 2014 roku w odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień złożyła korektę wniosku ustosunkowując się do wskazanych nieścisłości w wyniku czego zadeklarowano: 1. Wariant 2.9 - uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) na dziesięciu działkach rolnych -A,B,C,D,G,K,L,M,N oraz Ł o łącznej powierzchni 15,81 ha; 2. Wariant 4.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków na pięciu działkach rolnych - H,I,J,O oraz P o łącznej powierzchni 5,75 ha; 3. Wariant 5.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków na pięciu działkach rolnych - S, T, U, W oraz Z na łącznej powierzchni 4,34 ha. W gospodarstwie rolnym Skarżącej w dniach 17 lipca do 11 października 2013 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności. W zakresie kwalifikowaności powierzchni kontrolę przeprowadzono w dniach 18-23 lipca za 2013 r., zaś w dniach 18-19, 22-23 lipiec 2013 r. oraz 7-11 października 2013 r. zweryfikowano przestrzegania przez rolnika wymogów w zakresie spełnienia warunków realizacji programu rolnośrodowiskowego Jak wynika ze sporządzonego w toku kontroli raportu nr [...] nieprawidłowości oznaczone kodami: 1. DR13 + - zadeklarowana powierzchnia całkowita działki rolnej jest większa od powierzchni całkowitej stwierdzonej ; 2. DR22 - działka rolna jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych, nie sąsiadujących ze sobą, na których przeprowadzane jest jedna uprawa, jako jedną działką rolną) ; 3. DR52 - stwierdzono zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania ; 4. DR53 - stwierdzono powiększanie zasięgu pola zagospodarowania lub zmianę położenia obiektu niesklasyfikowanego w ramach działki referencyjnej; 5. P12 - niezłożenie w stogi lub nieusunięcie ściętej biomasy na łąkach w odpowiednim terminie ; 6. PO18 - pozostawienie większej niż 10 %, lecz mniejszej niż 50 % nieskoszonej powierzchni działki rolnej, a w przypadku wystąpienia wodniczki większej niż 50 %, lecz mniejszej niż 80 % nieskoszonej powierzchni działki rolnej ; 7. P020 - pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej niż zaznaczona na materiale graficznym ; 8. N12 - niezłożenie w stogi lub nie usunięcie ściętej biomasy na łące w odpowiednim terminie; 9.N020 - pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej niż zaznaczona na materiale graficznym. Zgodnie z dokonanymi pomiarami w trakcie kontroli na miejscu z października 2013 r. na działkach deklarowanych do wariantu 4.1 to jest na działce rolnej I stwierdzono 31,25 % powierzchni nieskoszonej, na działce rolnej O stwierdzono 24,48 % powierzchni nieskoszonej - zakodowane P018. Ponad odnotowano, iż producent rolny pozostawił nie skoszoną niewłaściwą część działki rolnej na działkach rolnych: I, J oraz O (deklarowanych do wariantu 4.1)- co zostało oznaczone w raporcie kodem P020 jak również na działkach deklarowanych do wariantu 5.1, to jest działkach rolnych S, U oraz W - odnotowane w raporcie kodem N020. Niezebraną w terminie biomasę stwierdzono na działce rolnej P (wariant 4.1)-kod C12 oraz na działce rolnej S (wariant 5.1) -kod P12. Zgodnie z raportem pokontrolnym nr 9009 - 00000016137 w zakresie wzajemnej zgodności w odniesieniu do całego gospodarstwa stwierdzono nieprzestrzeganie norm oraz wymogów, w szczególności norma N.04.1, skutkującej obniżeniem przyznanej płatności rolnośrodowiskowej o 3 %. Decyzją z dnia [...] lutego 2014 roku nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 29 629,35 zł ,w tym; -do Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne - wariant 2.9 - uprawy sadowniczej i jagodowe w wysokości 23 228,59zł; -do Pakietu 4. Ochronę zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszar Natura 2000 - wariant 4.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków w wysokości 3020,58 zł; -do Pakietu 5. ochronę zagrożonych gatunków ptaków siedlisk przyrodniczych na obszarze Natura 2000 - wariant 5.1 - ochrony siedlisk lęgowych ptaków w wysokości 3443,18 zł. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie nie zgadzając się z wynikiem kontroli na miejscu sprawy rolnośrodowiskowej w zakresie stwierdzenia powierzchni niekoszenia, ich lokalizacji jak również w odniesieniu do stwierdzonego braku zebrania biomasy w terenie. Organ drugiej instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 roku nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia w zakresie słuszności zastosowania sankcji pakietowej w odniesieniu do działki rolnej J od położonej na działce ewidencyjnej nr 91/. W ponownym postępowaniu raport nr [...] skierowano do Biura Kontroli na Miejscu w celu weryfikacji poprawności przeprowadzonej kontroli. Po korekcie raportu usunięto z niego kod P020 z działki rolnej J. Strona nie wniosła zastrzeżeń do poprawności skorygowanego raportu. W dniu 15 lipca 2014 roku Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał decyzję numer [...] i przyznał Skarżącej płatność rolnośrodowiskową w wysokości 30 838,89 zł w tym: 1. do Pakietu 2. rolnictwo ekologiczne - wariant 2.9- uprawy sadownicze jako dowody w wysokości 23 228,59 zł; 2. do Pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarem Natura 2000 - wariant 4.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków w wysokości 4 167,12 zł; 3. do Pakietu 5. ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarze Natura 2000 - wariant 5.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków w wysokości 3443,18 zł. Odwołanie od wyżej wymienionej decyzji wniosła D. S. zarzucając organowi pierwszej instancji, iż w postępowaniu które zakończyło się zaskarżoną decyzją doszło do niewątpliwego istotnego naruszenia przepisów postępowania. Odwołująca podnosiła: " pomniejszania w płatnościach według ARiMR mają wynikać ze zmiany interpretacji przepisów w trakcie trwania programu rolnośrodowiskowego, zachachmęcenia i mataczenia wytycznych itd." Producentka rolna nie zgadza się, co do "fantazyjnego sposobu wyliczenia sankcji" oraz podważa zasadność zastosowania sankcji w odniesieniu do wymogów pakietowych, między innymi do sankcji za pozostawienie zbyt dużej powierzchni, nie koszenie oraz niezgodnej z załącznikiem graficznym jak również stwierdzenia braku usunięcia lub złożenia w stogi ściętej biomasy w terminie. Skarżąca twierdzi: " ww. błahostki mają być podstawą do nałożenia na mnie gigantycznych sankcji i represji prowadzących do likwidacji gospodarstwa", prosi o zaprzestanie represjonowania wzorowo prowadzonego gospodarstwa rolnego, unieważnienie błędnych decyzji i wypłaty pełnej należnej kwoty płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 r. Rozpoznając odwołanie skarżącej Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] października 2014 roku nr 9009 - 2014 - 002391 utrzymał w mocy decyzję Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2014 roku nr [...] w sprawie przyznania D. S. płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej wyżej wymienionej decyzji. Stwierdził, że zaskarżona decyzja oparta jest na wynikach przeprowadzonej kontroli na miejscu programu rolnośrodowiskowego, która odbyła się w dniach 18-19 i 22-23 lipca 2013 r. oraz 7-11 października 2013 r., nr raportu [...], poparta obszerną dokumentacją fotograficzną zastanego w dniach kontroli stanu na działkach rolnych zgłoszonych przez Skarżącą do płatności rolnośrodowiskowych w ramach pakietu 2 - rolnictwo ekologiczne (wariant 2.10), pakietu 4 - ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 (wariant 4.1) oraz pakiet 5 - ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 (wariant 5.1). Zebrane w niniejszej sprawie dowody określiły zakres i sposób użytkowania działek rolnych w roku gospodarczym 2013, a także sposób realizacji wymogów obowiązujących wymienionych w wariantach płatności rolnośrodowiskowej. W świetle powyższych okoliczności faktycznych i prawnych Dyrektor stwierdził, iż organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy przyznał D. S. płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na rok 2013. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła D. S. zaskarżając decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział Regionalny nr [...] z dnia [...] października 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości zarzucając zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. 2007 nr 64 poz. 427 ) w zw. z art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. 2007 nr 64 poz. 427) poprzez przyjęcie, że w przedmiocie udzielenia płatności rolnośrodowiskowej wystąpiły przesłanki do zastosowania zmniejszeń i wykluczeń. 2. naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. 2007 nr 64 poz. 427 w związku z art. 77 i 80 kpa poprzez pominięcie twierdzeń strony skarżącej w przedmiocie braku możliwości zapoznania się z raportami pokontrolnymi, pomimo, że postępowanie o przyznanie płatności obszarowej winno także uwzględniać stanowisko strony, to jest jej argumenty i wyjaśnienia złożone przez nią w toku postępowania, tym bardziej, iż ciężar dowodzenia w tych sprawach ustawodawca przerzucił właśnie na stronę tego postępowania. Wskazując na powyższe podstawy skargi wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; 2. przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji; 3. zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zmianami), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych polega na zbadaniu, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana wg stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku w - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 pozycjo 1270 ze zmianami - dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie zaś start art. 135 p.p.s.a. stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia stanu naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach, Sąd nie znalazł podstaw do jej uchylenie. Zarówno poczynione przez organy ustalenia stanu faktycznego, jak i dokonana na jego podstawie analiza prawna, są prawidłowe. Kontrolowana decyzja dotyczy przyznania płatności rolnośrodowiskowych z tytułu rolnictwa ekologicznego - Pakiet 2, ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza naturą 2000 - Pakiet 4, a także ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach natura 2000 - Pakiet 5. Spór sprowadza się natomiast do zasadności przyznania płatności rolnośrodowiskowych z pomniejszeniem wysokości ze względu na uchybienia stwierdzone podczas kontroli na miejscu. Znalazły one odzwierciedlenie w raporcie z czynności kontrolnych programu rolnośrodowiskowego nr [...], raporcie kwalifikowalności powierzchni nr [...] oraz wzajemnej zgodności nr [...], ponadto poparte zgromadzoną dokumentacją fotograficzną działek zadeklarowanych do płatności wraz ze szkicami poglądowymi przedstawiającymi kierunek wykonywania zdjęć. Jak wynika z wyżej wskazanych raportów stwierdzono różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 2.9 a powierzchnią faktycznie użytkowaną rolniczo. Dotyczy to działki rolnej A, gdzie powierzchnia zadeklarowana wynosi 2,25 ha oraz działki rolnej N, gdzie powierzchnia zadeklarowana wynosi 2,36 ha, zaś stwierdzona 2,23 ha. W związku z powyższym organy ustaliły, że powierzchnia kwalifikująca się do otrzymania płatności rolnośrodowiskowej w roku gospodarczym 2013 to powierzchnia 15,55 ha a nie jak zadeklarowała Skarżąca 15,81 ha. W przypadku wariantu 4.1 rozbieżność pomiędzy powierzchnią deklarowaną do płatności rolno środowiskowej, a powierzchnią stwierdzoną dotyczy działki rolnej O, która jest o 0,11 ha mniejsza niż jej powierzchnia deklarowana. Dlatego też powierzchnia kwalifikująca się to dopłaty w wariancie 4.1 wynosi 5,64 ha, a nie jak zadeklarowano 5,75 ha. W przypadku działki U deklarowanej w ramach wariantu 5.1, Skarżąca zgłosiła do płatności powierzchni 0,87 ha, taką też powierzchnię zmierzono w trakcie kontroli na miejscu, jednak wyznaczony maksymalny kwalifikowany obszar (tzw. PEG) dla tej działki wynosi 0,84 ha co powoduje, że powierzchnia która kwalifikuje się do dopłat w tym wariancie wynosi 4,31 ha, a nie jak podano we wniosku 4,34 ha. W raporcie pokontrolnym w gospodarstwie Skarżącej stwierdzono, że nie zostały spełnione wymogi pakietowe. W przypadku działek rolnych I oraz O (wariant 4.1) pozostawiono na nich więcej niż 10 % powierzchni nieskoszonej to jest 31,25 % na działce rolnej I oraz 24,48 % na działce rolnej O. Ponadto na działce rolnej P zadeklarowanej do wariantu 4.1 oraz na działce rolnej S deklarowanej do wariantu 5.1 nie zebrano biomasy w określonym terminie, czego skutkiem było zakodowanie działki rolnej P kodem N12, a działki rolnej S kodem P12. Działki rolnej H, I oraz O (deklarowane do wariantu 4.1) oraz na działkach rolnych S,U i W (deklarowane do wariantu 5.1) zachowany obszar nie koszenia pozostawiono wbrew deklaracji w innym miejscu. Skarżąca nie zgłosiła zmiany do wniosku. W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie w niniejszych sprawie, zostało wydane w oparciu o prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowodowy, który obejmuje dowody istotne dla merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Kluczowe znaczenie mają tu ustalenia znajdujące się w raportach z czynności kontrolnych na miejscu, a także dokumentacji fotograficznej dokonywanych ustaleń w czasie kontroli na miejscu. Skarżąca nie przedstawiła dowodów przeczących tym ustaleniem, pomimo spoczywającego na niej obowiązku zgodnie z art. 21 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-20013 (Dz.U. z 2013, poz. 361 z późniejszymi zmianami) wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku ustala się, jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu i powierzchni działek rolnych - po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Wysokość stawek płatności dla poszczególnych pakietów i ich wariantów jest określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia. Jednak jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, wówczas w myśl § 38 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r., płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w wysokości zmniejszonej w części dotyczącej działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym, że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu. Wysokość zmniejszeń płatności w przypadku, o których mowa w ust. 1 jest określona w załączniku nr 7 rozporządzenia. Uwzględniając wyżej wskazaną regulację organy prawidłowo ustaliły wysokości płatności za poszczególne pakiety zgłoszone przez skarżącą do realizacji. Do wyliczenia wysokości należnych płatności organy uwzględniły zatwierdzoną na podstawie kontroli na miejscu powierzchnię działek zgłoszonych do poszczególnych pakietów. W przypadku Pakietu 4 przy wysokości płatności uwzględniono fakt, że odnotowano naruszenie wymogów pakietowych powodujące nałożenie sankcji zmniejszające płatności za działki, na której stwierdzono uchybienie o określoną procentowo kwotę. Sankcje pakietowe zgodnie z § 38 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. zostały obliczone w sposób szczegółowo opisanych w zaskarżonej decyzji. Analogicznie w przypadku Pakietu 5 wysokości płatności zostały ustalone w oparciu o powierzchnię zatwierdzoną w czasie kontroli na miejscu jednocześnie została ona pomniejszona w związku z odnotowanym naruszeniem pakietowym, a to brak zebrania w terminie skoszonej biomasy (N12) na działce rolnej S skutkujące zmniejszeniem, które wynosi 20 % płatności do tej działki, pozostawienie obszaru nie koszenia w innym miejscu niż deklarowano na załączniku graficznym (N 020) stwierdzonych na działce rolnej S, U i W, co skutkowało przyznanie płatności w wysokości 50%. Odnośnie Pakietu 2 powierzchnia zatwierdzona 15,55 ha i ta powierzchnia została uwzględnione przy obliczeniu płatności. Zgodnie z art. 19 ust. 2 Rozporządzenie Komisji (UE) nr 65/2011 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności stosuje się odpowiednio art. 22 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, który stanowi, iż państwa członkowskie przeprowadzają kontrole na miejscu w celu zweryfikowania, czy rolnik wywiązuje się z obowiązku, o którym mowa w rozdziale 1 - dotyczącym zasad wzajemnej zgodności (CC). Sankcję CC określono na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatność do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz.U. z 2010 roku nr 67, pozycja 434 ze zmianami) i zgodnie z art. 71 ust. 1 akapit pierwszy Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2 .12. 2009 str. 65 z późniejszymi zmianami), w którym mowa iż w przypadku gdy stwierdzona niezgodność wynika z zaniedbania ze strony rolnika, stosuje się zmniejszenie. Zmniejszenie to w zasadzie stanowi 3 % całkowitej kwoty przyznanej w ramach danego wsparcia finansowego, co zostało określone w art. 21 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, stanowiącym, iż w przypadku stwierdzenia niezgodności zmniejszenia i wykluczenia spowodowane naruszeniem zasad wzajemnej zgodności, stosuje się w odniesieniu do całkowitej kwoty pomocy, która ma zostać przyznana danemu beneficjentowi w wyniku rozpatrzenia wniosku o płatność, które dany beneficjent złożył lub złoży w roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia. Odnosząc powyższą regulację na rozpoznawaną sprawę należy stwierdzić, iż organ prawidłowo zastosował sankcję CC wynoszącą 3 % i obliczył pomniejszenie płatności rolno środowiskową, a sposób wyliczenia został szczegółowo przedstawiony w zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu organy w sposób prawidłowy zebrały i rozpoznały cały materiał dowodowy niezbędny dla ustalenia faktycznego stanu dające podstawę do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Kluczowy dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego były raporty pokontrolne, a w szczególności raport pokontrolny programu rolnośrodowiskowego nr [...], do którego dołączono dokumentację fotograficzną potwierdzającą naruszenie obligatoryjnych wymogów pakietowych. Należy podkreślić, że Skarżąca przed podpisaniem raportu miała możliwość zapoznania się z nim i w sytuacji gdy jakiekolwiek ustalenia tegoż raportu w jej mniemaniu nie odpowiadały prawdzie miała możliwości wyniesienia na piśmie swoich zastrzeżeń. Takich zastrzeżeń nie wniosła także wówczas, kiedy otrzymała od organu skorygowany raport odebrany przez nią w dniu 12 czerwca 2014 r. Przepis art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, który stanowi, że do postępowania w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy k.p.a., wyraźnie zastrzega pierwszeństwo zasad i warunków określonych przepisami prawa unijnego. Ponadto w art. 21 ust. 2 wprowadzono odstępstwo od zasad ogólnych k.p.a. Zgodnie bowiem z jego treścią: w postępowaniach w sprawach dotyczących przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1. stoi na straży praworządności; 2. jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozstrzygnąć cały materiał dowodowy; 3. udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogło mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4. zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisy art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Stosownie natomiast do art. 21 ust. 3, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o których mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W świetle powyższego należy stwierdzić, że to wnioskujący o przyznanie płatności powinien wskazać okoliczności, z których wiąże korzystne dla siebie skutki prawne, jak również przedstawić dowód na poparcie powyższych okoliczności. Strona została zatem zobowiązane do wzmożonej aktywności, bowiem postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych zostało oparte na dowodach, które będzie przedstawiała strona. Organ nie ma obowiązku, tak jak w k.p.a., podejmować z urzędu wszelkich środków dowodowych niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Jedynie na żądanie stron organ ma obowiązek udzielić stronie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, także jedynie na żądanie strony organ zobowiązany jest zapewnić jej czynny udział w każdym stadium postępowania. Podkreślić należycie, że uczestnictwo w programie rolnośrodowiskowym nie jest obligatoryjne, a chcąc skorzystać z przywilejów z nich wynikających należy dostosować się w pełni do bardzo precyzyjnych, sformalizowanych wymogów, jakimi program ten jest obwarowany. Weryfikacja przestrzegania wymogów w wariantach płatności rolnośrodowiskowej realizowanych przez Skarżącą miała miejsce w trakcie kontroli na miejscu, w wyniku której stwierdzono szereg uchybień. Stwierdzone naruszenia nie można kwalifikować jako nieprawidłowości nie wynikające z winy rolnika albowiem, jak to słusznie wskazały organy, to rolnik dokonuje koszenia i wyznacza zgodnie z planem rolnośrodowiskowym wymaganą powierzchnię nie koszoną, jak również to rolnik dokonuje zbioru biomasy i ewentualnie złożenie jej w stogi. W sytuacji faktycznego stwierdzenia przez rolnika siedliska ptaków w innym miejscu, niż określone zostało to w planie działalności rolnośrodowiskowej, na rolniku spoczywa obowiązek dokonania zmian takiego planu w porozumieniu z osobą sporządzającą plan działalności rolnośrodowiskowej, również poinformowanie właściwego Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o zdezaktualizowaniu się danych zawartych we wniosku - na co wskazuje treść przepisu art. 73 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Jak wynika z akt sprawy wymogu powyższego Skarżąca nie dopełniła. W aktach sprawy nie ma żadnego dokumentu, który potwierdzał spełnienie przez Skarżącą tego wymogu. W ocenie Sądu organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył materiał dowodowy zebrany w sprawie. Natomiast skarżąca nie wskazała żadnych dochodów, które dawałyby podstawę do twierdzenia, iż dokonane ustalenia przez organ są nieprawidłowe. Zawarte w skardze zarzuty należy uznać za nieuzasadnione, stanowiące jedynie polemikę z prawidłowo dokonanymi ustaleniami i rozstrzygnięciem organu. Z powyższych względów Sąd uznał, że organ wydając decyzję o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości nie naruszy przepisów prawa w stopniu wymagającym wyeliminowania jej z obiegu prawnego. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI