I SA/Rz 100/19

I SA/Rz 100/19 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2019-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek /sprawozdawca/
Jacek Surmacz /przewodniczący/
Małgorzata Niedobylska
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 1627/19 - Wyrok NSA z 2023-07-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 16 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.NSA Jacek Surmacz, Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska, WSA Grzegorz Panek /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2018 r. nr [....] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2018 r. utrzymujące w mocy jego postanowienie z dnia [...] października 2018 r., w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie podania A. M. z dnia 20 sierpnia 2018 r., zatytułowanego: "odwołanie", w którym wniosła m.in. o: "uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w R. z dnia [...] maja 2018 r. utrzymującego w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...] oraz postanowienia organu pierwszej instancji", wydanego w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], wystawionego przez Zarząd Województwa.
Jak wynika z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organ egzekucyjny - Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne w stosunku do zobowiązanej – A. M. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], wystawionego przez wierzyciela - Zarząd Województwa na należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. Odpis wskazanego tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanej w dniu 23 maja 2016 r.
W celu realizacji należności wynikających z tego tytułu wykonawczego organ egzekucyjny - zawiadomieniem z dnia 18 maja 2016 r., nr [...] oraz zawiadomieniem z dnia 20 maja 2016 r., nr [...] - podjął próby zajęcia rachunków bankowych zobowiązanej, które okazały się nieskuteczne.
Pismem z dnia 30 maja 2016 r. zobowiązana wniosła do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułu wykonawczego.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...], Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego uznał wniesione przez zobowiązaną zarzuty braku wymagalności obowiązku oraz braku doręczenia upomnienia za nieuzasadnione. Wskazane postanowienie organu egzekucyjnego zostało zaskarżone do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, który utrzymał je w mocy postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r., znak: [...].
Pismem z dnia 29 czerwca 2018 r. A. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...], którą to skargę Sąd odrzucił postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 565/18.
W dniu 18 września 2018 r. do Izby Administracji Skarbowej wpłynęło - przekazane przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego - podanie A. M. z dnia 20 sierpnia 2018 r. zatytułowane: "odwołanie", w którym wniosła m. in. o: "uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2018 r. utrzymującego w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...] oraz postanowienia organu pierwszej instancji", wydanego w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia
[...] kwietnia 2016 r. nr [...], wystawionego przez Zarząd Województwa.
Postanowieniem z dnia [...] października 2018 r., znak: [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ww. podania zobowiązanej z dnia 20 sierpnia 2018 r., zatytułowanego: "odwołanie". W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że brak jest podstaw do rozpatrzenia podania A. M. z dnia 20 sierpnia 2018 r. zatytułowanego: "odwołanie" w zakresie uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2018 r" znak: [...]. Ponadto wyjaśniono, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz zwolnienie rachunku bankowego spod egzekucji. Zauważono również, że nie jest możliwe wstrzymanie postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanej, ponieważ zobowiązanej taki wniosek nie przysługuje. Stwierdzono także, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie jest właściwy rzeczowo do rozpatrzenia odwołania od decyzji Zarządu Województwa.
Pismami z dnia 29 października 2018 r. zobowiązana wniosła do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zażalenie na postanowienie tego organu z dnia [...] października 2018 r., znak: [...], wnosząc o jego zmianę i wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wstrzymania wykonalności decyzji, na podstawie której w chwili obecnej toczy się przeciwko niej egzekucja, do momentu prawomocnego zakończenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W uzasadnieniu zobowiązana podniosła, że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się sprawa o zwrot przez nią dofinansowania pochodzącego z funduszy Unii Europejskiej, a zatem organ administracji skarbowej zobowiązany jest do wstrzymania wszelkich egzekucji wobec jej osoby do momentu uprawomocnienia się orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z kolei wszczęcie egzekucji spowoduje zablokowanie płynności finansowej, które może doprowadzić ją do skrajnego ubóstwa.
Rozpoznając wniesione zażalenie organ wydał postanowienie z dnia [...] listopada 2018 r. utrzymujące w mocy jego postanowienie z dnia [...] października 2018 r., w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie podania A. M. z dnia 20 sierpnia 2018 r., zatytułowanego: "odwołanie", Organ uznał, że brak było podstaw do rozpatrzenia podania A. M. z dnia 20 sierpnia 2018 r. zatytułowanego: "odwołanie" w zakresie uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2018 r., znak: [...]. Bowiem na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2018 r., skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Postępowanie przed Sądem zostało zakończone wydaniem postanowienia z dnia 20 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 565/18 o odrzuceniu skargi
Dlatego też nie było podstaw do rozpatrzenia podania A. M. z dnia 20 sierpnia 2018 r. zatytułowanego: "odwołanie" w zakresie uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2018 r., znak: [...].
W skardze na postanowienie z dnia [...] listopada 2018 r. utrzymujące
w mocy postanowienie z dnia [...] października 2018 r., skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci obrazy:
1) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego nienależyte zastosowanie - nie zgromadzenie przez organ wydający decyzję rzetelnego materiału dowodowego i nierozpatrzenie go
w sposób odpowiadający ogólnie przyjętym zasadom proceduralnym,
2) art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 9 k.p.a. poprzez ich błędną interpretację
i niewłaściwe zastosowanie, tj. poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego,
3) art. 35a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewstrzymanie egzekucji pomimo rozpatrywania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny;
W ocenie skarżącej zgodnie z ark 35a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku gdy dopuszczalne jest kwestionowanie istnienia lub wysokości należności w drodze powództwa, a zobowiązany wniesie takie powództwo do sądu, wierzyciel po otrzymaniu powództwa zawiadamia o tym organ egzekucyjny, żądając wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd.
Jak wskazano w zarzutach, zgłoszonych organowi pierwszej instancji,
w sprawie, w której został wydany tytułu egzekucyjny toczy się postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w efekcie wniesienia skargi kasacyjnej. Ponadto wskazano, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie jest nieprawomocny i istnieje duże prawdopodobieństwo, że Naczelny Sąd Administracyjny uchyli zaskarżony wyrok i co za tym idzie decyzję na podstawie której został wydany tytuł egzekucyjny. Dlatego w niniejszej sprawie zastosowanie powinien znaleźć art. 35a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 u.p.s.a.). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Sąd dokonując kontroli legalności, według powyższych kryteriów, nie stwierdził aby postanowienie wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji naruszało prawo w sposób mający wpływ (w tym istotny) na wynik rozstrzygnięcia.
Przedmiotem rozstrzygania w niniejszej sprawie nie jest całokształt sytuacji skarżącej związanej z prowadzonym w stosunku do niej postepowaniem egzekucyjnym lecz jedynie postanowienie organu nadzoru stanowiące rozstrzygnięcie w przedmiocie jej "odwołania" - pisma z dnia 20 sierpnia 2018 r. Ustawodawca stanowiąc o rozstrzyganiu przez sąd w granicach sprawy - art. 134 § 1 p.p.s.a., używa pojęcia "sprawa" w rozumieniu sprawy, w której został wydany zaskarżony akt (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis Warszawa 2005 r. s. 426).
W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Nie jest bowiem możliwe wszczęcie postępowania w zakresie uchylenia własnego ostatecznego
w administracyjnym toku instancji postanowienia w trybie zażaleniowym, ponieważ przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują takiej możliwości.
Mianowice stosownie do art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Z kolei art. 16 § 2 k.p.a. stanowi, że decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach. Powołany powyżej przepis ustanawia ogólną zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.
Skarżącej nie przysługiwało zatem prawo do ponownego wniesienia zażalenia w sprawie już rozstrzygniętej przez organ drugiej instancji w postępowaniu zażaleniowym.
Tymczasem skarżąca wniosła "odwołanie" od ostatecznego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2018 r., którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2018 r. Skarga na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2018 r. został odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2018 r. (sygn. akt I SA/Rz 565/18).
Z tego względu odmowę wszczęcia postępowania na skutek tego "odwołania" należało uznać za uzasadnioną.
Na marginesie można jedynie zauważyć, że postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w wyniku którego skarżąca oczekiwała korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, w postaci uchylenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 marca 2016 r. (sygn. akt I SA/Rz 1046/15) oddalającego skargę na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia i zobowiązania do zwrotu kwoty 534.185,42 zł pobranej na podstawie umowy o dofinansowanie ze środków EFRR oraz ze środków budżetu państwa, zostało zakończone wydaniem wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 14 marca 2019 r. oddalającym skargę kasacyjną (sygn. akt I GSK 992/18).
Mając na uwadze powyższe skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.