I SA/PO 97/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi wierzyciela (Z. P.) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego obciążające skarżącego kosztami postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego niepodatkowej należności budżetowej, jednak późniejszy wyrok WSA w Poznaniu (I SA/Po 1591/21) wskazał, że spór o rozliczenia między związkiem a gminą ma charakter cywilny i nie podlega egzekucji administracyjnej. W związku z tym postępowanie egzekucyjne zostało umorzone, a gmina otrzymała zwrot wyegzekwowanych kosztów. Skarżący zarzucał organom egzekucyjnym zaniechanie weryfikacji dopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz nieproporcjonalność naliczonych kosztów. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organ egzekucyjny prawidłowo zbadał sprawę w sposób formalny, zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku, a jedynie dopuszczalności egzekucji. W sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne okazało się niezgodne z prawem, a organ egzekucyjny nie spowodował tej niezgodności, wierzyciel ponosi odpowiedzialność za zwrócone koszty egzekucyjne. Sąd odniósł się również do kwestii wysokości opłat egzekucyjnych, wskazując na zgodność przepisów z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zakresu badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej przez organ egzekucyjny oraz odpowiedzialności wierzyciela za koszty w przypadku niezgodności postępowania z prawem.
Sprawa dotyczy specyficznego przypadku, gdzie należność pierwotnie uznana za niepodatkową należność budżetową okazała się mieć charakter cywilnoprawny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek merytorycznej weryfikacji charakteru należności objętej tytułem wykonawczym w kontekście dopuszczalności egzekucji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ egzekucyjny bada jedynie formalną dopuszczalność egzekucji administracyjnej i nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, ale nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku. Wiedza organu pochodzi głównie z dokumentów wierzyciela i ma charakter formalny.
Kto ponosi odpowiedzialność za koszty postępowania egzekucyjnego, jeśli zostało ono wszczęte lub prowadzone niezgodnie z prawem, a organ egzekucyjny nie spowodował tej niezgodności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wierzyciel ponosi odpowiedzialność za zwrócone zobowiązanemu koszty egzekucyjne wraz z ustawowymi odsetkami.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 64cd § 1 i § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku niezgodnego z prawem wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wierzyciel obciąża się obowiązkiem pokrycia zwróconych przez organ egzekucyjny kosztów egzekucyjnych, chyba że niezgodność spowodował sam organ egzekucyjny.
Czy wysokość opłat egzekucyjnych musi być proporcjonalna do nakładu pracy organu egzekucyjnego?
Odpowiedź sądu
Przepisy dotyczące opłat egzekucyjnych, po nowelizacji zgodnej z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, określają maksymalne kwoty opłat, zapewniając równowagę między interesem państwa a ochroną dłużnika przed nadmiernym fiskalizmem.
Uzasadnienie
Sąd odniósł się do nowelizacji przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych, która dostosowała je do wskazań Trybunału Konstytucyjnego (SK 31/14), wprowadzając limit maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej i egzekucyjnej, co zapobiega nadmiernemu obciążeniu dłużnika.
Przepisy (15)
Główne
u.p.e.a. art. 2 § § 1 pkt 1a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Niepodatkowe należności budżetowe podlegają egzekucji administracyjnej.
u.p.e.a. art. 29 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, ale nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku.
u.p.e.a. art. 64cd § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zwrot kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami, jeżeli postępowanie było niezgodne z prawem.
u.p.e.a. art. 64cd § § 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Obciążenie wierzyciela zwróconymi zobowiązanemu kosztami egzekucyjnymi, chyba że niezgodność spowodował organ egzekucyjny.
Dz.U. 1966 nr 24 poz. 151
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 29 § § 2 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny niebędący wierzycielem nie przystępuje do egzekucji, jeżeli obowiązek nie podlega egzekucji administracyjnej.
u.p.e.a. art. 64 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Regulacje dotyczące opłat egzekucyjnych, po nowelizacji zgodnej z wyrokiem TK.
u.p.e.a. art. 64 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Regulacje dotyczące opłat egzekucyjnych, po nowelizacji zgodnej z wyrokiem TK.
u.p.e.a. art. 64 § § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Regulacje dotyczące opłat manipulacyjnych, po nowelizacji zgodnej z wyrokiem TK.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ egzekucyjny prawidłowo zbadał sprawę w sposób formalny, zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., nie mając obowiązku merytorycznej weryfikacji charakteru należności. • Wierzyciel ponosi odpowiedzialność za zwrócone koszty egzekucyjne, ponieważ organ egzekucyjny nie spowodował niezgodności postępowania z prawem.
Odrzucone argumenty
Organ egzekucyjny zaniechał weryfikacji dopuszczalności egzekucji administracyjnej. • Naliczona wysokość opłat egzekucyjnych była nieproporcjonalna do czynności organu.
Godne uwagi sformułowania
organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym • niepodatkowe należności budżetowe, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych stanowią obowiązki podlegające egzekucji administracyjnej • w przypadku niezgodnego z prawem wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego to wierzyciela obciąża obowiązek pokrycia zwróconych przez organ egzekucyjny kosztów egzekucyjnych wraz z ustawowymi odsetkami • brak określenia górnej granicy opłaty [...] powoduje, że w pewnych warunkach [...] następuje całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat.
Skład orzekający
Katarzyna Wolna-Kubicka
przewodniczący
Michał Ilski
sprawozdawca
Waldemar Inerowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej przez organ egzekucyjny oraz odpowiedzialności wierzyciela za koszty w przypadku niezgodności postępowania z prawem."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego przypadku, gdzie należność pierwotnie uznana za niepodatkową należność budżetową okazała się mieć charakter cywilnoprawny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej i odpowiedzialności za koszty, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.
“Kto płaci za błędy w egzekucji administracyjnej? Sąd wyjaśnia odpowiedzialność wierzyciela.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.