I SA/Po 960/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o opłacie adiacenckiej, uznając, że organy nieprawidłowo nie uwzględniły nakładów skarżących na budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej.
Skarżący M. i W. N. kwestionowali decyzję o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu wybudowania drogi, argumentując, że organy nie uwzględniły ich znaczących nakładów na budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Organy obu instancji uznały, że te nakłady nie mogą być zaliczone do kosztów budowy drogi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w szczególności art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem poniesionych przez skarżących nakładów.
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty adiacenckiej nałożonej na M. i W. N. w związku z wybudowaniem drogi przy ich nieruchomościach. Organ pierwszej instancji ustalił opłatę, uwzględniając jedynie nakłady skarżących związane bezpośrednio z budową drogi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, odrzucając argumentację skarżących o zaliczeniu nakładów na budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, uznając je za nieistotne dla budowy drogi. Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez nieprawidłowe zastosowanie art. 148 ust. 4 u.g.n. i pominięcie ich świadczeń pieniężnych na infrastrukturę techniczną. Sąd uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie nakładów poniesionych przez skarżących na budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, które, zdaniem sądu, mogły mieć wpływ na wartość nieruchomości i powinny być uwzględnione przy ustalaniu opłaty adiacenckiej. Sąd podkreślił, że art. 148 ust. 4 u.g.n. nakazuje uwzględniać wartość nakładów poniesionych na budowę różnych urządzeń infrastruktury technicznej, a orzecznictwo dopuszcza szerokie rozumienie tych nakładów. W związku z tym sąd uchylił zaskarżone decyzje i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych przez sąd okoliczności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, nakłady poniesione na budowę urządzeń infrastruktury technicznej, w tym sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, powinny być uwzględnione przy ustalaniu opłaty adiacenckiej, zgodnie z art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nieprawidłowo zinterpretowały i zastosowały art. 148 ust. 4 u.g.n., nie przeprowadzając wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie nakładów poniesionych przez skarżących na budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Te nakłady, nawet jeśli dotyczyły innych urządzeń niż droga, mogły wpłynąć na wartość nieruchomości i powinny zmniejszyć wysokość opłaty adiacenckiej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 144 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 148 § 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Nakłady poniesione przez właściciela lub użytkownika wieczystego na budowę urządzeń infrastruktury technicznej (w tym wodociągowych, kanalizacyjnych) powinny być uwzględnione przy ustalaniu opłaty adiacenckiej, zmniejszając jej wysokość. Pojęcie nakładów rozumiane jest szeroko.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2018 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 4
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nieprawidłowo zinterpretowały i zastosowały art. 148 ust. 4 u.g.n. poprzez nieuznanie nakładów skarżących na budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej jako podstawy do zmniejszenia opłaty adiacenckiej. Organy nie przeprowadziły wszechstronnego postępowania wyjaśniającego w zakresie poniesionych przez skarżących nakładów na infrastrukturę techniczną.
Godne uwagi sformułowania
Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W ocenie Sądu organy dokonały również błędnej wykładni art. 148 ust. 4 u.g.n. wskutek niewłaściwej interpretacji tego przepisu, gdyż bezpodstawnie nie zastosowały go w niniejszej sprawie, nie poczyniły również wszystkich ustaleń niezbędnych do jego prawidłowego zastosowania. Pojęcie nakładów na rzecz budowy poszczególnych urządzeń rozumieć należy szeroko.
Skład orzekający
Katarzyna Wolna-Kubicka
przewodniczący sprawozdawca
Karol Pawlicki
sędzia
Michał Ilski
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście uwzględniania nakładów na infrastrukturę techniczną przy ustalaniu opłaty adiacenckiej, a także zasady prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawach administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarżący ponieśli nakłady na budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, które mogły być realizowane równolegle lub przed budową drogi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozliczenie nakładów poniesionych przez obywateli na infrastrukturę, co może znacząco wpłynąć na wysokość nałożonych opłat. Jest to istotne dla właścicieli nieruchomości.
“Czy Twoje nakłady na wodociąg i kanalizację zmniejszą opłatę adiacencką? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Po 960/22 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2023-03-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-12-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Karol Pawlicki Katarzyna Wolna-Kubicka /przewodniczący sprawozdawca/ Michał Ilski Symbol z opisem 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie Hasła tematyczne Opłaty administracyjne Gospodarka gruntami Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 lit. a) i c), art. 200, art. 205 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2018 poz 265 par. 14 ust. 1 pkt 1 i par. 2 pkt 4 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych Dz.U. 2021 poz 1899 art. 144 ust. 1, art. 145 ust. 1, art. 148 ust. 4 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 7, art. 77, art. 107 par. 1, par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Asesor sądowy WSA Michał llski Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2023 r. sprawy ze skargi M. N. i W. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Geodezji i [...] Miejskiego G. z dnia 8 marca 2022 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących kwotę [...]- zł ([...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Dyrektor Zarządu Geodezji i [...] Miejskiego G. , decyzją z dnia 08 marca 2022 r., nr [...], ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonych w P.: - przy ul. [...], zapisanej 04 listopada 2019 r. w księdze wieczystej nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb K., arkusz mapy [...], działka nr [...], - przy ul. [...], zapisanej 04 listopada 2019 r. w księdze wieczystej nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb K., arkusz mapy [...], działka nr [...], spowodowanego wybudowaniem drogi na ulicy [...]. Organ orzekł, że do wniesienia ww. opłaty zobowiązani są M. N. i W. N. (dalej jako: "skarżący"), a obowiązek ten powstaje po upływie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. Termin zapłaty upływa 30. dnia od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. Opłatę należy wpłacić na wskazany w decyzji rachunek bankowy a do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie opłaty adiacenckiej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. Organ stwierdził, że wysokość opłaty adiacenckiej ustalona w decyzji podlega waloryzacji począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wydana została decyzja, do pierwszego dnia miesiąca, w którym powstał obowiązek zapłaty. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w 2019 r. na ulicach: [...], [...], [...] i [...] Miasto [...] zrealizowało inwestycje polegające na budowie dróg na tych ulicach. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] zaświadczeniem z 04.11.2019 r. potwierdził brak podstaw do wniesienia sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy, złożonego zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, a zatem do legalnego użytkowania wybudowanych dróg można było przystąpić w dniu 04 listopada 2019 r. Organ wyjaśnił, że na podstawie informacji zawartych w protokole zakończenia i odbioru inwestycji z 27 listopada 2019 r. ustalono, że budowa drogi na ulicach [...], [...], [...] i [...], została zrealizowana ze środków Miasta [...] W ramach zrealizowanej inwestycji na ulicach [...], [...], [...], [...] i fragmencie O. wybudowano jezdnie z kostki betonowej, zjazdy do posesji z kostki betonowej, progi zwalniające oraz kanalizację deszczową. Z dokumentacji fotograficznej stanu przed realizacją inwestycji oraz informacji zawartych w punkcie 5 opisu technicznego projektu wykonawczego budowy ulicy [...] i przyległych, ulice te nie były zabudowane drogami, ulice te posiadały nawierzchnię gruntową. Organ ustalił, że warunki do korzystania z wybudowanej drogi stworzono M. N. i W. jako właścicielom na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] i [...]. Bezpośredni dostęp do wybudowanej drogi zapewniony został poprzez wjazdy i wejście. Organ ustalił, że w latach 2008-2018 istniało Stowarzyszenie na rzecz budowy infrastruktury w ulicy [...], które zrzeszało mieszkańców w celu wykonania prac przygotowawczych i projektowych związanych z budową infrastruktury drogowej i odwodnieniowej ulic: [...], [...], [...], [...] i [...]. Pozyskane od właścicieli nieruchomości środki zostały wykorzystane do opracowania dokumentacji projektowej, która posłużyła do rozpoznania możliwości realizacyjnych i opracowania ostatecznego projektu. Organ wskazał, że z przedłożonej przez Przewodniczącego Stowarzyszenia listy wynika, że M. N. wniosła nakład w wysokości [...] zł na projekt drogowy i odwodnienie. Organ wyjaśnił, że ustalenie opłaty adiacenckiej następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Organ ocenił operaty szacunkowe z 15 listopada 2021 r. sporządzone przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego M. C. i stwierdził, że zostały sporządzone zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami. Organ przyjął je jako dowody w sprawie. Na ich podstawie ustalono, że wartość nieruchomości przed wybudowaniem drogi wynosiła łącznie [...] zł, a po jej wybudowaniu wynosi łącznie [...] zł, czyli w wyniku wybudowania drogi wzrosła łącznie o [...] zł. Organ wskazał, że uwzględnił nakład na projekt budowy drogi z odwodnieniem jako udział stron w kosztach budowy drogi. Podsumowując, organ I instancji stwierdził, że przeprowadzone postępowanie wykazało, że zostały spełnione przesłanki ustalenia opłaty adiacenckiej, wynikające z przepisów art. 145 u.g.n. Zgodnie z uchwałą Rady Miasta [...] z 20 kwietnia 2004 r., opłata adiacencka stanowi 50% kwoty [...]zł. Kwotę opłaty pomniejszono o wartość poniesionego nakładu w wysokości [...],- zł, a zatem wynosi ona [...] zł. Pismem z 24 marca 2022 r. skarżący wnieśli odwołanie od ww. decyzji wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu podnieśli, że zaskarżona decyzja jest dla nich krzywdząca. Niezrozumiałe jest dla nich, że w latach 2007 właściciele przedmiotowych nieruchomości zaangażowali się w ramach Społecznego Komitetu wpłacając środki na budowę infrastruktury sanitarnej, energii elektrycznej, gazowej i oświetlenia, wykazując jakie kwoty ponieśli na sieć wodociągową oraz kanalizację sanitarną, natomiast organ mimo tego zaangażowania ustalił właścicielom opłatę adiacencką. Na dowód tego do odwołania załączyli kopię umowy nr [...] nr [...] [...] z 21 maja 2019 r. zawartą pomiędzy Miastem [...], a Stowarzyszeniem K. w P. oraz dwa rozliczenia końcowe zadań wynikających z ww. umowy dotyczące nakładów poniesionych przez Miasto i Stowarzyszenie na sieć wodociągową i kanalizację. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zaskarżoną decyzją z 26 września 2022 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami odnoszących się do obowiązku partycypacji właścicieli nieruchomości w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej, podwyższających wartość nieruchomości, a także zasad ustalenia opłaty adiacenckiej. Kolegium powołując się na materiał dowodowy zgromadzony w sprawie stwierdziło, że w ramach zrealizowanej inwestycji na ulicach [...], [...], [...], [...] i fragmencie O. wybudowano jezdnie z kostki betonowej, zjazdy do posesji z kostki betonowej, progi zwalniające i kanalizację deszczową. Przed 2019 r. na ww. ulicach nie istniały drogi jako obiekty budowlane zrealizowane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, spełniające warunki, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Ww. ulice posiadały nawierzchnię gruntową. Właścicielom nieruchomości przy ul. [...] i [...] w P. zapewniono bezpośredni dostęp do wybudowanej drogi poprzez wjazdy i wejścia. Do legalnego użytkowania dróg można było przystąpić od dnia 04.11.2019 r. W następstwie wybudowania przedmiotowej drogi wzrosła wartość nieruchomości skarżących, co potwierdził rzeczoznawca majątkowy w sporządzonym operacie szacunkowym. W ocenie organu operaty sporządzone zostały prawidłowo, przez odpowiednią osobę, prawidłowo przedstawiony został sposób dokonania wyceny. Stosownie do przyjętego podejścia i metody rzeczoznawca majątkowy dokonał analizy nieruchomości przed i po wybudowaniu drogi. Organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie przed organem I instancji było prowadzone prawidłowo. Organ I instancji ustalając opłatę adiacencką odliczył wniesione nakłady w kwocie [...]- zł. Kolegium stwierdziło, że wpłaty na budowę sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej dotyczą innych urządzeń infrastruktury niż droga i dlatego nie mogą być wzięte do rozliczeń dotyczących budowy drogi. Skarżący, reprezentowani przez radcę prawnego, pismem z 10 listopada 2022 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję SKO [...] wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi, opłaty od pełnomocnictw oraz kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Zarzucili: 1) naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy w zakresie świadczeń pieniężnych wniesionych przez skarżących na rzecz budowy urządzeń infrastruktury technicznej na ul. [...], a w szczególności urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych; 2) naruszenie art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w odniesieniu do skarżących i pominięcie części świadczeń pieniężnych wniesionych przez skarżących na rzecz budowy urządzeń infrastruktury technicznej na ul. [...], a przez to ustalenie nieprawidłowej wysokości opłaty adiacenckiej. W uzasadnieniu podnieśli, że w 2008 r. powstało Stowarzyszenie na rzecz Budowy Infrastruktury w ulicy [...]. Podmiot ten zobowiązał się do przygotowania inwestycji odwodnienia i utwardzenia ulic. Stowarzyszenie to we własnym zakresie opracowało i fizycznie wykonało oświetlenie ulic oraz poczyniło określone działania m.in. na ul. [...]. Z tytułu wykonywanych zadań i ponoszonych w związku z tym kosztów Stowarzyszenie nie obciążyło Miasta [...], czyli przygotowało nieodpłatnie szereg prac dla przygotowania inwestycji budowy drów. Z przyczyny poniesienia przez skarżących kosztów w kwocie [...]- zł organy obu instancji uwzględniły ją i umniejszyły wyliczoną opłatę adiacencką o rzeczoną kwotę. Skarżący podnieśli, że dla celów wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej – sieci wodociągowej i kanalizacji powstałe w tym celu Stowarzyszenie zwykłe K. zawarło z Miastem [...] umowę nr [...]. Skarżący wskazali, że umowa została przygotowana przez Miasto [...] i podpisana przez przedstawiciela Stowarzyszenia. Przedmiot umowy Stowarzyszenia z Miastem [...] obejmował urządzenia infrastruktury technicznej. Skarżący podnieśli, że wpłacili na rzecz budowy sieci wodociągowej i kanalizacji poprzez Stowarzyszenie kwotę ok. [...] zł. Skarżący zarzucili, że organ powinien był szczegółowo wyjaśnić z jakich przyczyn i na jakiej podstawie prawnej odmawia uznania wpłat na budowę sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej. Skarżący podnieśli, że budowa urządzeń wodociągu i kanalizacji musiała ruszyć przed budową drogi, gdyż w innym przypadku pobudowanie niezbędnych urządzeń wiązałoby się z koniecznością demontażu nawierzchni ukończonej drogi, skoro urządzenie to miało być doprowadzone do wszystkich działek położonych wzdłuż ulicy [...]. W końcu listopada 2019 r. niezbędne prace zostały ukończone i przyjęte przez Miasto [...]. Ustalone zostały koszty poniesione przez Miasto (kanalizacja sanitarna) na kwotę [...]zł, a koszty poniesione przez Stowarzyszenie na kwotę [...]zł. W odniesieniu do wodociągu koszty Miasta zamknęły się kwotą [...]zł, a Stowarzyszenia [...] zł. Skarżący podsumowali, że Stowarzyszenie wpłaciło środki pieniężne w łącznej kwocie [...]zł. Skarżący podali, że odnośnie realizacji ww. umowy z Miastem byli oni inwestorami wraz z innymi osobami w odniesieniu do działek będących ich własnością i położonych wzdłuż ulicy [...]. Skarżący jako właściciele działek nr [...] oraz [...] uczestniczyli w inwestycji doprowadzenia do tych działek wody i kanalizacji. Skarżący podnieśli, że skoro łączna kwota kosztów inwestycji infrastruktury technicznej wyniosła [...] zł to jej podział na czterech inwestorów ujawnia wkład finansowy skarżących na kwotę [...]zł. Zdaniem skarżących ww. kwota winna umniejszać wyliczoną do zapłaty opłatę adiacencką, a skoro ją przewyższa, to skarżący nie powinni zostać obciążeni zapłatą opłaty adiacenckiej. Skarżący podnieśli, że organy obu instancji zaniechały wszechstronnego wyjaśnienia sprawy w zakresie wartości świadczeń pieniężnych wniesionych przez skarżących na rzecz budowy urządzeń infrastruktury technicznej na ul. [...], a w szczególności urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, przez co naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu istotnym dla sprawy. Ponadto, odmawiając zaliczenia znacznej części wniesionych przez skarżących świadczeń pieniężnych na rzecz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, a w szczególności urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, organy te dopuściły się także naruszenia art. 148 ust. 4 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe (tylko częściowe) zastosowanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako " p.p.s.a."), sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Rozpoznawana sprawa dotyczy ustalenia opłaty adiacenckiej w związku ze wzrostem wartości nieruchomości po wybudowaniu drogi. Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm., dalej jako: "u.g.n."), w art. 144 ust. 1 wprowadza zasadę uczestniczenia właścicieli nieruchomości w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej, która realizowana jest przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Opłatę taką, w myśl art. 145 ust. 1 u.g.n. ustala wójt, burmistrz bądź prezydent miasta w drodze decyzji. Przesłankami jej wydania są: 1) wybudowanie urządzenia infrastruktury technicznej lub drogi, 2) stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do takiego urządzenia bądź do korzystania z wybudowanej drogi, 3) obowiązywanie w dniu stworzenia warunków uchwały rady gminy ustalającej określoną stawkę procentową. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że uchwałą z dnia 20 kwietnia 2004 r. nr XLII/445/IV/2004 Rada Miasta [...] ustaliła stawkę procentową opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej w wysokości 50% różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. Niesporna jest również dokonana przez biegłego rzeczoznawcę wycena nieruchomości, na podstawie której obliczono opłatę adiacencką. Poza sporem pozostaje także kwestia terminu wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej, jak i kwestia zaliczenia przez organy nakładów poniesionych przez skarżących w kwocie [...]- zł związanych z budową drogi. W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się natomiast do kwestii, czy organ powinien był w przedmiotowej sprawie przy ustalaniu opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, spowodowanego wybudowaniem drogi, uwzględnić dokonane przez skarżących wpłaty na rzecz Stowarzyszenia zwykłego K. poniesione na budowę wodociągu i kanalizacji. Jak wynika z zaskarżonych decyzji organ I instancji ustalając opłatę adiacencką uwzględnił poniesione przez skarżących wpłaty na rzecz Stowarzyszenia na rzecz budowy infrastruktury w ulicy [...] w wysokości [...],- zł. Organ I instancji w prowadzonym postępowaniu nie zajął się natomiast kwestią rozliczenia wpłat dokonanych przez skarżących na rzecz Stowarzyszenia zwykłego K.. Skarżący kwestię te poruszyli dopiero we wniesionym odwołaniu od tej decyzji. Do odwołania załączyli kserokopię umowy z dnia 21 maja 2019 r. zawartą pomiędzy Miastem [...], a Stowarzyszeniem K. oraz dwa rozliczenia końcowe zadań wynikających z ww. umowy dotyczące nakładów poniesionych przez Miasto i Stowarzyszenie na sieć wodociągową i kanalizację. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji do ww. kwestii odniosło się bardzo lakonicznie i stwierdziło jedynie, że wpłaty na budowę sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej nie mogą być wzięte do rozliczeń dotyczących budowy drogi. Organ odwoławczy nie przeprowadził jednak w tej kwestii jakiegokolwiek postępowania. Organ nie ustalił kiedy nakłady te zostały poniesione, w jakiej wysokości, w jakich okolicznościach, nie zwrócił się również do skarżących o udzielenie jakichkolwiek dodatkowych wyjaśnień. Tymczasem z treści skargi wynika, że budowa urządzeń wodociągu i kanalizacji musiała rozpocząć się jeszcze przed budową drogi, gdyż w innym przypadku pobudowanie ww. urządzeń wiązałoby się z koniecznością demontażu nawierzchni drogi. W ocenie Sądu organ nie wyjaśnił zatem okoliczności faktycznych, które powinien był ustalić. Przy ich ustalaniu zastosowanie znaleźć powinny ogólne unormowania Kodeksu postępowania administracyjnego, odnoszące się do postępowania wyjaśniającego. Stosownie do art. 7 k.p.a – w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na uksztaltowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienia stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a. rozumianej jako ocenę tego materiału na podstawie całokształtu zgormadzonych dowodów, następującą zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Podkreślić zatem należy, że organy nie przeprowadziły prawidłowo postępowania w sprawie o ustalenie opłaty adiacenckiej. W ocenie Sądu organy dokonały również błędnej wykładni art. 148 ust. 4 u.g.n. wskutek niewłaściwej interpretacji tego przepisu, gdyż bezpodstawnie nie zastosowały go w niniejszej sprawie, nie poczyniły również wszystkich ustaleń niezbędnych do jego prawidłowego zastosowania. W tym miejscu podkreślić należy, że art. 148 ust. 4 u.g.n. obliguje organ do uwzględnienia przy ustalaniu opłaty adiacenckiej wartości nakładów poniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Innymi słowy różnica między wartością, jaką nieruchomość ma po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką miała przed ich wybudowaniem, ulega odpowiedniemu zmniejszeniu, o ile właściciel bądź użytkownik wieczysty nieruchomości poniósł nakłady na budowę drogi, wybudowanie przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Zauważyć również należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pojęcie nakładów na rzecz budowy poszczególnych urządzeń rozumieć należy szeroko. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2147/11 (wszystkie orzeczenia publ na str. CBOSA), brzemiennie przepisu art. 148 ust. 4 u.g.n. nie wskazuje w żaden sposób, iż odliczeniu podlegają wyłącznie nakłady poniesione przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości w trakcie realizacji konkretnej inwestycji, w związku z którą nastąpiło ustalenie opłaty adiacenckiej. Podnosi się również, że przepis art. 148 ust. 4 u.g.n. nie oznacza, że odliczeniu podlegają wyłącznie nakłady poniesione w trakcie realizacji konkretnej inwestycji (por. wyrok WSA w Białymstoku z 18 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 453/11, wyrok WSA w Krakowie z 28 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 479/14, wyrok WSA w Rzeszowie z 14 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 691/15). Przypomnieć w tym miejscu należy, że w przedmiotowej sprawie skarżący wskazali, że ponieśli nakłady na Stowarzyszenie zwykłe K. na budowę infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej, która musiała ruszyć jeszcze przed budową drogi, gdyż w innym przypadku pobudowanie ww. urządzeń wiązałoby się z koniecznością demontażu nawierzchni drogi. W ocenie Sądu organy w tych okolicznościach powinny były zatem uwzględnić poniesione przez skarżących nakłady na rzecz budowy infrastruktury technicznej, powodujących wzrost wartości nieruchomości. Organ ponownie rozpoznając sprawę winien ustalić w jakiej kwocie skarżący ponieśli nakłady na rzecz Stowarzyszenia K.. W tym celu skarżący powinni wykazać w jakiej wysokości partycypowali w kosztach budowy sieci kanalizacyjnej i wodociągowej (np. dowody wpłat), w razie braku dowodów wpłat organ powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu wyjaśnienia jakie to kwoty skarżący uiścili i w tym celu może dopuścić dowód z innych środków dowodowych np. dowód z zeznań świadków, oświadczenia strony, oświadczenia Przewodniczącego Stowarzyszenia K.. Reasumując zasadne są, w ocenie Sądu, podnoszone przez skarżących zarzuty naruszenia art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. W tej sytuacji konieczne jest ponowne rozpatrzenie sprawy, przy uwzględnieniu dokonanej przez Sąd oceny prawnej. Z powołanych wyżej względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. a) i c) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I. wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 i § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) w pkt II. wyroku. Zasądzone koszty obejmują: wpis od skargi w kwocie [...]- zł, opłatę kancelaryjną w kwocie [...]- zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie [...]- zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI