I SA/Po 951/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-12-20
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenia społeczneskładki ZUSprzedawnieniepostępowanie egzekucyjnetermin przedawnieniaustawa nowelizującaprawo wsteczinterpretacja przepisów

WSA w Poznaniu oddalił skargę M.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że 10-letni termin przedawnienia składek ZUS, wprowadzony od 2003 r., ma zastosowanie również do należności wymagalnych przed tą datą, o ile nie uległy przedawnieniu.

Sprawa dotyczyła zarzutów M.G. w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległych składek ZUS z lat 1999-2000. Skarżący podnosił zarzut przedawnienia, argumentując, że 10-letni termin przedawnienia wprowadzony od 2003 r. nie powinien działać wstecz. Organy administracji oraz WSA w Poznaniu uznały jednak, że wobec braku przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej, 10-letni termin przedawnienia ma zastosowanie do wszystkich należności, które nie uległy przedawnieniu przed dniem wejścia w życie nowej ustawy (1 stycznia 2003 r.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę M.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora ZUS odmawiające uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Spór dotyczył przedawnienia zaległych składek na ubezpieczenie społeczne za okres od sierpnia 1999 r. do marca 2000 r. Skarżący podnosił, że zgodnie z zasadą niedziałania prawa wstecz, 10-letni termin przedawnienia wprowadzony od 1 stycznia 2003 r. nie powinien mieć zastosowania do należności wymagalnych przed tą datą. Organy administracji oraz sąd uznały jednak, że nowelizacja art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wprowadzająca 10-letni termin przedawnienia, dotyczy wszystkich należności, które nie uległy przedawnieniu przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej. Sąd powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2005 r. (sygn. akt I UK 232/04), który potwierdził tę interpretację, zaznaczając jednocześnie, że przepis ten nie może mieć zastosowania do należności przedawnionych przed 1 stycznia 2003 r. W niniejszej sprawie termin przedawnienia nie upłynął przed tą datą, dlatego zastosowano 10-letni termin. W konsekwencji sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, 10-letni termin przedawnienia ma zastosowanie do należności wymagalnych przed 1 stycznia 2003 r., o ile nie uległy one przedawnieniu przed tą datą.

Uzasadnienie

Wobec braku przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej, należy stosować przepisy w nowym brzmieniu do wszystkich należności, które nie przedawniły się przed wejściem w życie nowej ustawy. Interpretacja ta jest zgodna z orzecznictwem Sądu Najwyższego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.s.u.s. art. 24 § 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Zmieniony przepis wprowadzający 10-letni okres przedawnienia należności z tytułu składek. Ma zastosowanie do należności wymagalnych po 1 stycznia 2003 r. oraz do należności wymagalnych przed tą datą, które nie uległy przedawnieniu.

Dz. U. Nr 241, poz. 2074

Ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych ustaw

u.s.u.s. art. 24 § 4

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 17 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dz. U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.

Ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych ustaw

Ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych ustaw art. 23

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia składek ZUS z lat 1999-2000 w oparciu o 5-letni termin przedawnienia, argumentując, że 10-letni termin wprowadzony od 2003 r. nie działa wstecz. Naruszenie konstytucyjnej gwarancji niedziałania prawa wstecz poprzez zastosowanie 10-letniego terminu przedawnienia do należności wymagalnych przed 1 stycznia 2003 r.

Godne uwagi sformułowania

brak przepisów przejściowych powoduje, że od dnia wejścia w życie nowych uregulowań należy stosować bez wyjątku przepisy ustawy w brzmieniu nadanym w/w nowelizacją. nowelizacja tego przepisu, ustanawiająca dziesięcioletni okres przedawnienia, weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003r., a więc przepis ten nie może mieć zastosowania do zobowiązania z tytułu składek, które uległo przedawnieniu przed tym dniem.

Skład orzekający

Gabriela Gorzan

przewodniczący

Karol Pawlicki

sprawozdawca

Włodzimierz Zygmont

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych przy zmianie terminu przedawnienia, zastosowanie dłuższego terminu przedawnienia do należności, które nie przedawniły się przed wejściem w życie nowej ustawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia składek ZUS i interpretacji przepisów przejściowych, co jest istotne dla wielu podatników i przedsiębiorców.

10 lat na zapłatę składek ZUS? Sąd wyjaśnia, kiedy nowy termin przedawnienia zaczyna obowiązywać.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 951/06 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Gabriela Gorzan /przewodniczący/
Karol Pawlicki /sprawozdawca/
Włodzimierz Zygmont
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Sygn. powiązane
II FSK 505/07 - Wyrok NSA z 2008-06-05
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont As. sąd. WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2006 r. na rozprawie przy udziale sprawy ze skargi M.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. /-/ K. Pawlicki /-/ G. Gorzan /-/ W Zygmont
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 17 § 1 w związku z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odmówił M. G. uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu wskazano, że wierzyciel i organ egzekucyjny zajął wynagrodzenie za pracę na zaległości z tytułu składek za okres od sierpnia do grudnia 1999r., od stycznia do marca 2000r. oraz za styczeń 2004r.
Zarzut podniesiony przez zobowiązanego dotyczył przedawnienia obowiązku zapłaty zaległych składek dotyczących okresu od sierpnia do marca 2000r.
Zdaniem Dyrektora ZUS znowelizowany od 1 stycznia 2003r. przepis art. 24 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadził generalną zasadę, iż należności z tytułu składek przedawniają się po upływie 10 lat. Nowy okres przedawnienia dotyczy tym samym zarówno zobowiązań powstałych do 31 grudnia 2002r. (o ile nie wygasły), jak i zobowiązań powstałych po 1 stycznia 2003r.
W przedmiotowej sprawie należności dotyczą okresu od sierpnia 1999r. do marca 2000r. i na dzień 1 stycznia 2003r. nie uległy przedawnieniu.
W zażaleniu z dnia [...] czerwca 2006r. M.G. podniósł, że zmiana terminu przedawnienia na 10 lat weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003r. i stosuje się do niej zasadę niedziałania prawa wstecz. Powyższe wynika również z treści art. 23 ustawy nowelizacyjnej, który wyraźnie określa chwilę wejścia w życie zmienianych przepisów.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora ZUS.
Organ wyjaśnił, że ustawą z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.) ustawodawca dokonał zmiany art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r., ustanawiając 10-letni okres przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Ustawa nowelizacyjna nie zawiera przepisów przejściowych odnoszących się do należności wymagalnych przed wejściem tejże ustawy, co oznacza, że z dniem 1 stycznia 2003r. dziesięcioletni okres przedawnienia dotyczy należności wymagalnych po wejściu ustawy, jak i należności, które były wymagalne przed wejściem ustawy, a nie uległy przedawnieniu.
Potwierdzenie tej tezy znajduje się w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2005r. sygn. akt I UK 232/04, w którym to Sąd stwierdził, że: "Zmiana art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), dokonana ustawą z dnia 18 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074 ze zm.), ustanawiająca dziesięcioletni okres przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2003r., nie stosuje się do należności przedawnionych przed tym dniem".
W skardze z dnia [...] sierpnia 2006r. M.G. podtrzymał zarzut zawarty w zażaleniu, a ponadto zarzucił postanowieniu niewłaściwą interpretację ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i pominięcie konstytucyjnej gwarancji niedziałania prawa wstecz. Zdaniem skarżącego dopiero należności powstałe po 1 stycznia 2003r. objęte są 10-letnim terminem przedawnienia. Z powyższego wynika więc, że w jego przypadku składki przedawniły się w kwietniu 2005r.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W przedmiotowej spawie skarga okazała się bezzasadna.
Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczyła zastosowania do zaległości powstałych w okresie od sierpnia 1999r. do marca 2000r. przepisów art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z dnia 18 grudnia 2002r.
Organy prawidłowo uznały, że wobec braku w ustawie nowelizującej przepisów przejściowych, a dotyczących określenia terminu przedawnienia dla należności powstałych i wymagalnych przed dniem wejścia tejże ustawy, należało zastosować zasadę, że przepisy wydane później uchylają przepisy wcześniejsze. Brak zaś przepisów przejściowych powoduje, że od dnia wejścia w życie nowych uregulowań należy stosować bez wyjątku przepisy ustawy w brzmieniu nadanym w/w nowelizacją.
Powyższy sposób rozumienia zmienionego przepisu art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych potwierdził powołany w zaskarżonym postanowieniu wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2005r. o sygn. I UK 232/04, opublikowany w "Orzecznictwie Sądu Najwyższego. Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych" z 2006r., nr 1-2, poz. 26.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Najwyższy, odnosząc się do zmienionej treści art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r., stwierdził, że nowelizacja tego przepisu, ustanawiająca dziesięcioletni okres przedawnienia, weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003r., a więc przepis ten nie może mieć zastosowania do zobowiązania z tytułu składek, które uległo przedawnieniu przed tym dniem.
Należy mieć przy tym na uwadze, że w sprawie, w której zapadło powyższe orzeczenie, zobowiązanie przedawniło się 31 grudnia 2002r. Natomiast w sprawie będącej przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie termin przedawnienia zobowiązania w chwili wejścia w życie znowelizowanego art. 24 ust. 4 w/w ustawy jeszcze nie upłynął. W konsekwencji - wobec braku w ustawie nowelizującej innych rozstrzygnięć - prawidłowo należało uznać, że do zobowiązań powstałych przed dniem 1 stycznia 2003r., wobec których nie nastąpił 5-letni termin przedawnienia, stosuje się 10-letni termin przedawnienia.
W tych okolicznościach skargę należało oddalić na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ K. Pawlicki /-/ G. Gorzan /-/ W. Zygmont
p.b.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI