I SA/Po 928/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka I. Sp. z o.o. zawarła umowę o dzieło na dostarczenie i wdrożenie systemu informatycznego, płacąc zaliczki i odliczając VAT od otrzymanych faktur. Z powodu opóźnień wykonawcy, spółka odstąpiła od umowy na podstawie art. 635 Kodeksu cywilnego i dochodziła zwrotu zapłaconych kwot oraz kar umownych na drodze sądowej. Po wieloletnim sporze, sądy obu instancji zasądziły należność na rzecz spółki. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej uznał, że spółka miała obowiązek skorygowania (umniejszenia) podatku naliczonego VAT odliczonego od faktur za urządzenia, i to w rozliczeniu za okres, w którym wyrok sądu stał się prawomocny (grudzień 2021 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 86 ust. 19a ustawy o VAT przez organ interpretacyjny był zasadny. Sąd podkreślił, że odstąpienie od umowy o dzieło na podstawie art. 635 KC wywołuje skutek prawny wstecz (ex tunc), co oznacza, że umowa przestaje wiązać strony od momentu jej zawarcia. W związku z tym, wykonawca dzieła (spółka A) miał obowiązek wystawić fakturę korygującą już w momencie otrzymania oświadczenia o odstąpieniu od umowy (3 października 2016 r.). Prawomocny wyrok sądu, który tylko zasądza określone kwoty, ma charakter deklaratoryjny i nie tworzy nowego stanu prawnego ani faktycznego w odniesieniu do samej transakcji. Sąd uznał, że organ interpretacyjny błędnie przyjął, iż uprawomocnienie się wyroku zastępuje obowiązek wystawienia faktury korygującej i stanowi podstawę do korekty podatku naliczonego przez nabywcę. Sąd podzielił również argumentację skarżącej, że do zastosowania art. 86 ust. 19a ustawy o VAT konieczne jest spełnienie trzech warunków: wystawienie faktury korygującej przez dostawcę, uzgodnienie warunków obniżenia z nabywcą oraz spełnienie się tych warunków. W tej sytuacji, brak faktury korygującej uniemożliwiał zastosowanie przepisu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków prawnych odstąpienia od umowy (zwłaszcza umowy o dzieło) dla obowiązku korekty podatku naliczonego VAT, znaczenie faktury korygującej, charakter prawny wyroków sądowych w kontekście VAT, zasada neutralności opodatkowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku faktury korygującej po odstąpieniu od umowy i prawomocnym wyroku sądu. Interpretacja przepisów VAT w kontekście prawa cywilnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka była zobowiązana do dokonania korekty (umniejszenia) podatku naliczonego VAT, który odliczyła na podstawie otrzymanych faktur VAT, po skutecznym odstąpieniu od umowy o dzieło, w sytuacji braku otrzymania faktury korygującej od dostawcy, a jedynie prawomocnego wyroku sądu zasądzającego zwrot zapłaconych kwot?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie była zobowiązana do dokonania korekty podatku naliczonego VAT w opisanej sytuacji.
Uzasadnienie
Odstąpienie od umowy o dzieło na podstawie art. 635 KC wywołuje skutek ex tunc, co oznacza, że umowa przestaje wiązać strony od momentu jej zawarcia. W związku z tym, dostawca miał obowiązek wystawić fakturę korygującą już w momencie otrzymania oświadczenia o odstąpieniu. Prawomocny wyrok sądu zasądzający zwrot zapłaconych kwot ma charakter deklaratoryjny i nie zastępuje obowiązku wystawienia faktury korygującej. Brak faktury korygującej uniemożliwia zastosowanie art. 86 ust. 19a ustawy o VAT.
Czy prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek złożenia oznaczonego oświadczenia woli (np. wystawienia faktury korygującej) może zastępować takie oświadczenie woli w kontekście stosowania art. 86 ust. 19a ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek złożenia oświadczenia woli (art. 64 KC) nie stanowi samoistnej podstawy do zastosowania art. 86 ust. 19a ustawy o VAT, jeśli nie zostało spełnione podstawowe wymaganie wystawienia faktury korygującej.
Uzasadnienie
Przepis art. 64 KC określa skutki prawne prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego obowiązek złożenia oświadczenia woli, ale nie jest źródłem tego obowiązku. Nie można go stosować w oderwaniu od materialnoprawnych podstaw obowiązku, a w kontekście VAT, kluczowe jest wystawienie faktury korygującej przez dostawcę.
Czy zasada neutralności opodatkowania VAT oraz przepisy o przedawnieniu zobowiązań podatkowych są naruszane przez wykładnię przepisów VAT nakazującą korektę podatku naliczonego mimo braku faktury korygującej i upływu terminu przedawnienia dla dostawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, taka wykładnia może naruszać zasadę neutralności opodatkowania i prowadzić do iluzoryczności przepisów o przedawnieniu.
Uzasadnienie
Nakładanie na nabywcę obowiązku korekty podatku naliczonego, gdy dostawca nie dokonał korekty podatku należnego (np. z powodu przedawnienia) i nie wystawił faktury korygującej, narusza zasadę neutralności VAT i może czynić przepisy o przedawnieniu pozornymi.
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.t.u. art. 86 § ust. 19a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług
k.c. art. 635
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.p.t.u. art. 29a § ust. 13
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86 § ust. 10 pkt 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86 § ust. 11
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług
k.c. art. 64
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
o.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § § 2-8
Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odstąpienie od umowy o dzieło na podstawie art. 635 KC wywołuje skutek ex tunc. • Prawomocny wyrok sądu zasądzający zwrot zapłaconych kwot ma charakter deklaratoryjny i nie zastępuje obowiązku wystawienia faktury korygującej przez dostawcę. • Brak wystawienia faktury korygującej przez dostawcę uniemożliwia zastosowanie art. 86 ust. 19a ustawy o VAT. • Zasada neutralności opodatkowania VAT oraz przepisy o przedawnieniu zobowiązań podatkowych. • Art. 64 KC nie jest samoistną podstawą do zastosowania art. 86 ust. 19a ustawy o VAT w sytuacji braku faktury korygującej.
Odrzucone argumenty
Stanowisko Dyrektora KIS, że spółka miała obowiązek skorygowania podatku naliczonego VAT po uprawomocnieniu się wyroku sądu, mimo braku faktury korygującej.
Godne uwagi sformułowania
odstąpienie działa ex tunc • Późniejszy wyrok sądowy, który tylko zasądza określone kwoty, ma charakter deklaratoryjny. • brak wystawienia faktury korygującej przez dostawcę oznacza, że dostawca nie obniżył podstawy opodatkowania po swojej stronie, a tym samym dla nabywcy nie zaktualizował się warunek do zastosowania art. 86 ust. 19a tej ustawy o VAT. • przepisy o przedawnieniu zawarte w O.p., stają się regulacjami de facto pozornymi dla skarżącej.
Skład orzekający
Izabela Kucznerowicz
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Bejgerowska
sędzia
Michał Ilski
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych odstąpienia od umowy (zwłaszcza umowy o dzieło) dla obowiązku korekty podatku naliczonego VAT, znaczenie faktury korygującej, charakter prawny wyroków sądowych w kontekście VAT, zasada neutralności opodatkowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku faktury korygującej po odstąpieniu od umowy i prawomocnym wyroku sądu. Interpretacja przepisów VAT w kontekście prawa cywilnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozliczeń VAT po odstąpieniu od umowy i pokazuje, jak kluczowe jest formalne spełnienie wymogów (faktura korygująca) nawet w sytuacji, gdy prawo cywilne (wyrok sądu) potwierdza zasadność roszczeń.
“Czy wyrok sądu wystarczy do korekty VAT? WSA: Nie bez faktury korygującej!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.