I SA/Po 917/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2007-01-10
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyPITprzychódkoszty uzyskania przychodówsamochód firmowyodszkodowaniesprzedaż samochoduVATśrodki trwałeamortyzacja

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatników w sprawie dotyczącej prawidłowości rozliczenia przychodu z tytułu odszkodowania za uszkodzony samochód oraz przychodu i kosztów związanych ze sprzedażą samochodu ciężarowego.

Sprawa dotyczyła skargi małżonków T. i M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. Głównymi zarzutami były: nieuznanie odszkodowania za uszkodzenie samochodu za przychód oraz nieprawidłowe ustalenie przychodu i kosztów związanych ze sprzedażą samochodu ciężarowego. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uznał, że odszkodowanie za uszkodzenie samochodu firmowego stanowi przychód, a sprzedaż samochodu powinna być rozliczona z uwzględnieniem podatku VAT, co skutkowało prawidłowym ustaleniem przychodu i kosztów przez organ kontroli skarbowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę małżonków T. i M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2003. Spór koncentrował się wokół trzech kwestii: zaniżenia przychodu o kwotę odszkodowania za uszkodzenie samochodu firmowego, zawyżenia przychodu ze sprzedaży samochodu ciężarowego oraz zawyżenia kosztów uzyskania przychodów związanych z tą sprzedażą. Organ kontroli skarbowej pierwotnie określił zobowiązanie podatkowe, a Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu odwołania, uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł co do istoty, częściowo uwzględniając stanowisko organu kontroli. Sąd administracyjny, analizując zarzuty skargi, odniósł się do przepisów art. 14 ust. 2 pkt 12, art. 14 ust. 1 oraz art. 22g ust. 1 i 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sąd uznał, że odszkodowanie za uszkodzenie samochodu stanowiącego majątek firmy jest przychodem z działalności gospodarczej, niezależnie od tego, czy naprawy stanowiły koszt uzyskania przychodów. W kwestii sprzedaży samochodu ciężarowego, sąd stwierdził, że podatnik miał prawo do odliczenia podatku VAT w momencie zakupu, a sprzedaż powinna być rozliczona z uwzględnieniem podatku należnego, co skutkowało prawidłowym ustaleniem przychodu netto. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 22g ust. 8 ustawy, wskazując, że cena nabycia była możliwa do ustalenia na podstawie faktury VAT i powinna stanowić wartość początkową środka trwałego, a nie wartość rynkowa. W konsekwencji, sąd uznał, że zawyżono koszty uzyskania przychodów poprzez błędne ustalenie odpisów amortyzacyjnych. Sąd nie uwzględnił skargi, oddalając ją.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, odszkodowanie za uszkodzenie składnika majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą stanowi przychód z tej działalności, zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Uzasadnienie

Ustawodawca nie wyłączył odszkodowania z katalogu przychodów, a fakt, że naprawy nie obciążały kosztów uzyskania przychodów, nie wpływa na kwalifikację odszkodowania jako przychodu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 2 pkt 12

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Odszkodowanie za uszkodzenie składnika majątku związanego z działalnością gospodarczą stanowi przychód z tej działalności.

u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

u.p.d.o.f. art. 22g § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wartość początkową środków trwałych nabytych odpłatnie stanowi cena nabycia.

u.p.d.o.f. art. 24 § ust. 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dochodem z odpłatnego zbycia składników majątku trwałego jest różnica między przychodem a wartością w ewidencji, powiększona o odpisy amortyzacyjne.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia sądu administracyjnego o nieuwzględnieniu skargi.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 22g § ust. 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Stosowany tylko, gdy cena nabycia nie może być ustalona.

u.p.d.o.f. art. 26 § ust. 1 pkt 9 lit. b

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Podstawa obliczenia podatku po odliczeniu kwot darowizn na cele kultu religijnego.

u.p.t.u. art. 7 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy zwolnienia z VAT przy sprzedaży niektórych towarów.

O.p. art. 233 § § 1 pkt 2a

Ordynacja podatkowa

Podstawa uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenia co do istoty przez organ odwoławczy.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nieuznanie odszkodowania za uszkodzenie samochodu za przychód. Zawyżenie przychodu ze sprzedaży samochodu ciężarowego poprzez nie uwzględnienie należnego podatku VAT. Zawyżenie kosztów uzyskania przychodów poprzez błędne ustalenie wartości początkowej środka trwałego i odpisów amortyzacyjnych w oparciu o wartość rynkową zamiast cenę nabycia.

Godne uwagi sformułowania

Odszkodowanie w kwocie [...] zł. wpłynęło dnia [...] 03.2003r. (w kwocie [...] zł) i dnia [...] 03.2003r. (w kwocie [...] zł) z Inspektoratu PZU S.A w K. na rachunek bankowy prowadzony w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Podatnik użytkował w działalności gospodarczej samochód ciężarowy marki [...] rok produkcji [...], o nr rejestracyjnym [...], na podstawie umowy leasingu operacyjnego. Wartość sprzedaży netto wyniosła zatem [...] zł, toteż przychód ze sprzedaży winien wynosić [...] zł. Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem z działalności gospodarczej są również otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej. Ustalona została wartość początkowa środka trwałego na podstawie art. 22g ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nabytych odpłatnie, np. kupionych, otrzymanych w wyniku umowy zamiany, umowy barterowej i każdej innej umowy przenoszącej własność za odpłatnością, wyznacza cena nabycia - bez względu na formę realizacji zobowiązania za nabyte składniki.

Skład orzekający

Gabriela Gorzan

przewodniczący

Karol Pawlicki

członek

Włodzimierz Zygmont

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji odszkodowania jako przychodu, prawidłowego ustalania wartości początkowej środków trwałych nabytych w drodze wykupu z leasingu oraz rozliczania sprzedaży samochodów firmowych z uwzględnieniem VAT."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z wykupem samochodu z leasingu i jego późniejszą sprzedażą. Interpretacja przepisów podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowych problemów podatkowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, takich jak rozliczanie odszkodowań i sprzedaży środków trwałych. Jest interesująca dla prawników i księgowych zajmujących się prawem podatkowym.

Jak prawidłowo rozliczyć odszkodowanie za uszkodzony samochód firmowy i sprzedaż pojazdu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 917/06 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2007-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Gabriela Gorzan /przewodniczący/
Karol Pawlicki
Włodzimierz Zygmont /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) As. sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. i M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. oddala skargę. /-/ K. Pawlicki /-/ G. Gorzan /-/ W. Zygmont
Uzasadnienie
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej dnia [...] wydał decyzje Nr [...], w której określił małżonkom T. i M. B. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 w kwocie [...] zł. Z uzasadnienia decyzji wynika, że stwierdzone w trakcie kontroli nieprawidłowości to:
1) zaniżenie przychodu o kwotę [...] zł poprzez nie uznanie jako przychodu z działalności gospodarczej odszkodowania za uszkodzenie samochodu [...] o nr rejestracyjnym [...], zakupionego na podstawie faktury VAT nr [...] z dnia [...]12.2002r. po zakończonej umowie leasingu operacyjnego nr [...] z dnia [...]12.2000 r. Odszkodowanie w kwocie [...] zł. wpłynęło dnia [...] 03.2003r. (w kwocie [...] zł) i dnia [...] 03.2003r. (w kwocie [...] zł) z Inspektoratu PZU S.A w K. na rachunek bankowy prowadzony w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Działaniem tym podatnik naruszył art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz.176 ze zm.)
2) zawyżenie przychodu o kwotę [...] zł. poprzez nie pomniejszenie przychodu ze sprzedaży samochodu ciężarowego o należny podatek od towarów i usług. Podatnik użytkował w działalności gospodarczej samochód ciężarowy marki [...] rok produkcji [...], o nr rejestracyjnym [...], na podstawie umowy leasingu operacyjnego. Na użytkowany samochód podatnik posiadał świadectwo homologacji, które uprawniało do odliczenia podatku naliczonego VAT wykazanego w fakturach VAT dokumentujących opłaty za czynsze z tytułu jego użytkowania. Po zakończonej umowie leasingowej podatnik dokonał jego wykupu na warunkach określonych umową leasingowa wg wartości oferowanej . Wartość ta wg faktury VAT NR [...] z dnia [...] 09.2001r. wynosiła [...] zł +VAT [...] zł razem [...] zł. Na fakturze sprzedaży leasingodawca zamieścił adnotację, iż samochód był przedmiotem leasingu operacyjnego. Natomiast nabywający go podatnik T.B. oświadczył na fakturze, że nabywa go na cele związane z działalnością gospodarczą. Podatnik wprowadził samochód na stan środków trwałych firmy dopiero po upływie siedmiu miesięcy od wykupu za cenę na warunkach określonych umową leasingową, przy czym wprowadzając samochód na stan środków trwałych, podatnik sam go wycenił, wykazując wartość początkową środka trwałego w wysokości [...] zł. Od wartości tej podatnik dokonywał również odpisów amortyzacyjnych. Następnie w dniu [...] 01.2003 r. dokonał sprzedaży tego samochodu ciężarowego wg faktury VAT nr [...] za kwotę [...] zł, którą ujął w całości w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. W związku z tym, iż przy sprzedaży podatnik nie naliczył podatku należnego VAT, organ kontroli skarbowej określił wartość podatku należnego w kwocie [...] zł od wartości sprzedaży samochodu ciężarowego w wysokości [...] zł. Wartość sprzedaży netto wyniosła zatem [...] zł, toteż przychód ze sprzedaży winien wynosić [...] zł. Różnica pomiędzy przychodem zaewidencjonowanym w wysokości [...] zł , a kwotą sprzedaży w wysokości [...] zł. stanowi zawyżenie przychodu o kwotę [...] zł.
3) zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę [...] zł. Sprzedaż samochodu miała również wpływ na wysokość kosztów uzyskania przychodów. Jedynym bowiem dowodem potwierdzającym zakup samochodu [...] była faktura VAT NR [...] stwierdzająca dokonanie zakupu samochodu za wartość netto [...]+VAT [...] zł razem [...] zł. Ponieważ podatnik nie dokonał odliczenia przysługującego podatku naliczonego VAT, wartością początkową środka trwałego w myśl art. 22g ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest wartość dokonanego zakupu w wysokości brutto [...] zł. W myśl art. 24 ust. 2 ustawy dochodem z odpłatnego zbycia składników majątku trwałego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą jest różnica pomiędzy przychodem uzyskanym ze sprzedaży, a ich wartością wykazaną w ewidencji środków trwałych prowadzonej dla celów stosowania odpisów amortyzacyjnych, powiększona o wartość dokonanych odpisów amortyzacyjnych. Wartość odpisów amortyzacyjnych dokonanych do dnia sprzedaży środka trwałego wyniosła [...] zł. Wobec powyższego kwota nierozliczonego umorzenia wyniosła [...] zł ([...] zł -[...] zł). Natomiast podatnik według okazanej ewidencji środków trwałych dokonywał odpisów amortyzacyjnych od ustalonej przez siebie wartości samochodu tj. kwoty [...] zł i na dzień sprzedaży obciążył koszty działalności kwotą [...] zł., zatem wartość zawyżonych kosztów uzyskania przychodów wynosi [...] zł (wg wyliczenia [...] zł - [...] zł)
W odwołaniu podatnicy nie precyzując żądania wobec organu odwoławczego, zarzucili powyższej decyzji naruszenie art. 14 ust. 2 pkt 12, art. 14 ust. 1, art. 26 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podnieśli ponadto, iż decyzja nie opiera się na niepełnym materiale dowodowym, który winien być zebrany, a ocena materiału w decyzji dokonana została w sposób niekompletny.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pakt 2a O.p. uchylił powyższą decyzję w całości i orzekł co do istoty w ten sposób, że określił podatnikom zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 w kwocie [...] zł.
Uzasadniając decyzję stwierdził, że jest nieprawidłowe stanowisko odwołującego się w zakresie nie uznania jako przychodu odszkodowania wypłaconego za uszkodzenie samochodu używanego w działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem z działalności gospodarczej są również otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej. Zdaniem podatnika skoro naprawy powypadkowe nie obciążały koszów uzyskania przychodów, to rekompensata strat wypłacona przez zakład ubezpieczeniowy nie może być przychodem z działalności. Zdaniem organu podatkowego skoro ustawodawca nie zamieścił przedmiotowego odszkodowania w katalogu zwolnień wymienionym w art. 21 tej ustawy, to na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 12 powyższej ustawy stanowi ono przychód z działalności gospodarczej, bez względu na to, czy naprawy uszkodzonego składnika majątku (samochodu) stanowiły koszt uzyskania przychodów czy też nie. O tym, że przedmiotowy samochód [...] stanowił majątek firmy, świadczy fakt, iż był on zakupiony na firmę, a ze względu na jego wykupienie z leasingu za kwotę poniżej [...] zł, nie został wpisany do ewidencji środków trwałych i zakup jego był bezpośrednio zaksięgowany w koszty uzyskania przychodów. W związku z powyższym jeżeli podatnik dokonywał napraw powypadkowych przedmiotowego samochodu i były one udokumentowane zgodnie z obowiązującymi przepisami, miał prawo zaksięgować je do kosztów uzyskania przychodów, pod warunkiem, że samochód ten objęty był ubezpieczeniem dobrowolnym (art. 23 ust. 1 pkt 48 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) W trakcie kontroli podatnik nie przedstawił jednak żadnych dokumentów potwierdzających dokonanie napraw, w związku z tym nie stanowią one kosztu uzyskania przychodów. Skoro zatem przedmiotowy samochód stanowił majątek firmy, prawidłowo organ I instancji uznał, iż odszkodowanie za uszkodzenie samochodu będącego składnikiem majątku firmy stanowi przychód z działalności gospodarczej zgodnie z wskazanymi przepisami.
Organ odwoławczy nie dopatrzył się również nieprawidłowości w zakresie ustalenia zawyżenia przychodu ze sprzedaży samochodu ciężarowego marki [...] jak również związanym z powyższą sprzedażą zawyżeniem kosztów uzyskania przychodów. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, u podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, a do takich podatnik się zalicza, za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług. Leasingodawca podpisując umowę leasingu we wrześniu 1999 roku wystawił podatnikowi jako właścicielowi firmy A zobowiązanie, w którym oświadczył, że po zakończeniu obowiązywania umowy leasingu umożliwi dokonanie zakupu na cele inwestycyjno-zaopatrzeniowe samochodu ciężarowego [...] za kwotę [...] zł. plus podatek VAT. Zgodnie z powyższym podatnik zakupił dnia [...] 09.2001 roku samochód, zawierając jednocześnie na fakturze VAT oświadczenie, że zakupuje go na cele działalności gospodarczej. Samochód zakupiony został za kwotę [...] + VAT [...] zł razem [...] zł. Podatnik nie wprowadził jednak samochodu na stan środków trwałych, dokonał tego dopiero 7 miesięcy później, w maju 2002 r. Jako wartość początkową podatnik przyjął oszacowaną przez siebie wartość rynkową w kwocie [...] zł, zamiast wynikającą z faktury zakupu VAT wartość rzeczywistego nabycia. Od wartości tej podatnik dokonywał również odpisów amortyzacyjnych do stycznia 2003 r. Następnie sprzedał samochód za kwotę- [...] zł wykazując ją jako sprzedaż zwolnioną od podatku VAT na mocy art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług. Należy jednak stwierdzić, iż w momencie zakupu podatnik miał prawo do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturze VAT, z którego nie skorzysta. W związku z powyższym organ kontroli skarbowej określił wartość podatku należnego w kwocie [...] zł oraz wartość przychodu netto z tytułu tej sprzedaży w kwocie [...] zł., a nie jak przyjął podatnik w kwocie [...] zł. Dlatego przychód zawyżony został o kwotę [...] zł., stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą zaewidencjonowaną przez podatnika w wysokości [...] zł , a kwotą sprzedaży netto [...] zł.
Organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem podatnika , iż w sprawie ma zastosowanie art. 22g ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem jeżeli nie można ustalić ceny nabycia środków trwałych lub ich części nabytych przez podatników przed dniem założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu, o których mowa w art. 22n, wartość początkowa tych środków przyjmuje się w wysokości wynikającej z wyceny dokonanej przez podatnika z uwzględnieniem cen rynkowych środków trwałych tego samego rodzaju z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu, oraz stanu i stopnia ich zużycia. W sprawie podatnika nie stanowiło problemu dokonanie wyceny wartości początkowej środka trwałego, ponieważ, jak wynika z materiału dowodowego, podatnik prowadził w latach wcześniejszych ewidencję środków trwałych i jedynym dokumentem potwierdzającym nabycie środka trwałego była faktura VAT, dlatego też należało przyjąć jako wartość środka trwałego wartość wykazaną na fakturze zgodnie z zapisem art. 22g ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym, to jest w cenie jego nabycia. W myśl art. 24 ust 2 cytowanej ustawy dochodem z odpłatnego zbycia składników majątku trwałego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą jest różnica pomiędzy przychodem uzyskanym ze sprzedaży, a ich wartością wykazana w ewidencji środków trwałych prowadzonej dla celów stosowania odpisów amortyzacyjnych, powiększona o wartość dokonanych odpisów amortyzacyjnych. Jak wynika z materiału dowodowego wartość odpisów amortyzacyjnych dokonanych do dnia sprzedaży środka trwałego wyniosła [...] zł, wobec czego kwota nie rozliczonego umorzenia stanowiła [...] zł ([...] zł - [...]) Natomiast odwołujący dokonywał odpisów amortyzacyjnych od ustalonej przez siebie kwoty tj [...] zł. i na dzień sprzedaży obciążył koszty uzyskania przychodów kwotą [...] zł. Konsekwencją takiego postępowania było zatem zawyżenie kosztów uzyskania przychodów poprzez zawyżenie odpisów amortyzacyjnych o kwotę [...] zł.
Organ II instancji zgodził się natomiast z podatnikiem w kwestii odliczenia darowizny na cele kultu religijnego. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 9 lit.b podstawę obliczenia podatku z zastrzeżeniem art. 24 ust. 3i art. 28-30, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1 i 2 lub art. 25, po odliczeniu kwot darowizn min na cele kultu religijnego i na działalność charytatywną i opiekuńczą. Natomiast ust. 7 tego artykułu mówi, że wysokość wydatków na cele określone w ust. 1 ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie, z tym , że jeżeli przedmiotem darowizny są pieniądze, wysokość wydatków na cele wymienione w ust 1 pkt 9 ustala się na podstawie dowodu wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie , a mianowicie wydruku komputerowego z transakcji złożonej poprzez usługi bankowości elektronicznej z dnia [...]12.2003 [...], oraz dostarczonego w trakcie postępowania odwoławczego, pisma Banku Zachodniego WBK S.A. jednoznacznie wynika, że dyspozycja przelewu złożona została przez stronę dnia [...]12.2003 r. Jednak ze względu na skrócony czas pracy banku, dyspozycje złożone po godzinie 12 w tym dniu zostały zaksięgowane dopiero pierwszego dnia roboczego tj. [...] 01.2004r. Bank Zachodni WBK S.A. poinformował w piśmie (przedłożonym przez odwołującego), iż składając przedmiotową transakcję nie miał możliwości wycofania oczekującego zlecenia. W związku z powyższym, organ odwoławczy nie ma wątpliwości, iż przedmiotowa darowizna w kwocie [...] zł oraz [...] zł przekazana została na cele kultu religijnego [...] w T. dnia [...] 12.2003 r. i tym samym podatnikom przysługuje prawo do ulgi podatkowej z tego tytułu, na podstawie art. 26 ust.1 pkt 9b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W sytuacji tej rozliczenie podatku dochodowego za 2003 rok uległo zmianie.
W skardze podatnicy domagali się uchylenia powyższej decyzji organu odwoławczego, której zarzucili naruszenie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) oraz naruszenie art. 22g ust. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.).
W uzasadnieniu podatnicy podali, że T.B. dokonał zakupu samochodu na własne nazwisko i adres prywatny oraz podpisał się pod zawartym na fakturze oświadczeniem, że nabywa go na cele związane z działalnością gospodarczą Powstał stosunek zobowiązaniowy dotyczący dwóch stron: T.B. i Funduszu Leasingowego. Jak wynika z dalszych działań, samochód przeznaczono do celów prywatnych - nie wprowadzono go do ewidencji środków trwałych. Uczyniono to dopiero w dniu [...] maja 2002 r., czyli po ponad 7 miesiącach od jego zakupu. Ustalona została wartość początkowa środka trwałego na podstawie art. 22g ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W dniu [...] stycznia 2003 roku T.B. dokonał sprzedaży samochodu, która ujęta została w całości w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Na podstawie stosunku zobowiązaniowego między T.B. (występujący w tej transakcji jako osoba fizyczna , a nie przedsiębiorca) a Funduszem Leasingowym. Nie można wywodzić tylko i wyłącznie na tej podstawie skutków podatkowych. Pominięto ważne drugie zdanie zawarte w tym oświadczeniu - że jestem podmiotem uprawnionym do odbioru faktury VAT nie zawierającej numeru NIP. Z logicznego punktu widzenia oświadczenia te wykluczają się, gdyż w przypadku T.B. (osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczy zamieszczenie na fakturze adresu prywatnego oraz brak numeru NIP i wszelkich oznaczeń formy są jedynym możliwymi elementami odróżniającymi zakup prywatny od zakupu na cele związane z działalnością gospodarczą Po raz kolejny należy postawić wniosek, że samochód nie został zakupiony przez firmę A ale przez T.B. - osobę prywatną , co nie jest zabronione prawem.
Samochód został wprowadzony do ewidencji środków trwałych [...] 05.2002r. Jest to zgodne z prawem, gdyż to podatnik decyduje jak rozlicza koszty związane z użytkowaniem samochodu. T.B. podjął decyzję o przekazaniu swojego prywatnego samochodu na cele działalności gospodarczej i wprowadził go do środków trwałych. Ewidencja środków trwałych nie została podważona w postępowaniu podatkowym, nie postanowiono jej zarzutu nierzetelności, choć podlega - w myśl ordynacji podatkowej - tym samym rygorom co inne ewidencje. Nie dano jednak wiary zapisom dokonanym przez podatnika. T.B. miał prawo w każdej chwili przeznaczyć określony składnik własnego majątku na cele działalności gospodarczej. Też tak się stało z opisywanym samochodem skoro stał się potrzebny dla celów działalności, to dopełnił tylko warunek jakim jest wpisanie do ewidencji środków trwałych i rozpoczął użytkować samochód w prowadzonej działalności. W chwili zakupu samochodu T.B. nie miał prawa do odliczenia podatku VAT zawartego w jego cenie, gdyż był to zakup "prywatny", nie wpisany wówczas do ewidencji środków trwałych. Wobec tego sprzedaż samochodu jako towaru korzystającego ze zwolnienia z podatku VAT była prawidłowa - przy nabyciu nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego. Prawa tego też nie nabył poprzez późniejsze przeznaczenie samochodu na cele działalności gospodarczej (była to tylko i wyłącznie neutralna wola osoby "prywatnej" i przejawiła się przez wprowadzenie samochodu do ewidencji środków trwałych) po 7 miesiącach od zakupu. Zgodnie z art. 22g ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dokonano wyceny środka trwałego wprowadzonego do ewidencji środków trwałych. Przepis ten jest dostatecznie jasny, aby zastosować go wprost, bez dokonywania skomplikowanej wykładni. Skoro więc samochód został zakupiony do celów "prywatnych", to jedynym racjonalnym sposobem jego wyceny w chwili przeznaczenia na potrzeby działalności gospodarczej było przyjęcie wartości rynkowej. Zauważalna tendencja w rachunkowości wskazuje na wycena składników majątkowych w wartościach realnych, tak więc postępowanie T.B. było prawidłowe. Odpisy amortyzacyjne, jak też kwoty wykazane po stronie kosztów i przychodów w związku ze sprzedażą samochodu w 2003 r. zostały więc wykazane prawidłowo.
Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzut naruszenia przepisów art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie znajduje uzasadnienia. Zgodnie z jasno brzmiącym art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, u podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, a do takich podatnik się zalicza, za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług. Podatnik należy do takich, a więc jego przychodem z tej sprzedaży jest przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług. Podatnik nabył w dniu [...] 09.2001r. od leasingodawcy samochód ciężarowy [...] za kwotę [...] zł. plus podatek VAT w kwocie [...] zł, razem za kwotę [...] zł.
Zwraca uwagę fakt. że wbrew zamieszczonemu na fakturze VAT oświadczeniu, że samochód zakupuje na cele działalności gospodarczej, nie wprowadził bezpośrednio samochodu na stan środków trwałych, a dokonał tego [...] 05.2002 r. Wprowadzenie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych do ewidencji chroni podatnika przed koniecznością udowadniania organom podatkowym (skarbowym), że nie korzysta on nieodpłatnie z tych składników majątku, co wiąże się z obowiązkiem ustalania przychodów z otrzymanych nieodpłatnych świadczeń, albo że składnik majątku używany w działalności gospodarczej stanowi nie ujawniony wcześniej przychód w naturze. Jest to szczególnie ważne w przypadku osób fizycznych, u których niekiedy trudno oddzielić majątek osobisty od majątku wykorzystywanego na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej (por. I. Ożóg "Amortyzacja 2000" , KiK, str. 40-41). Następnie przyjmując jako wartość początkową - zamiast wynikającą z faktury zakupu VAT cenę nabycia - wartość rynkową w kwocie [...] zł. W rezultacie do stycznia 2003 r podatnik błędnie od ceny rynkowej dokonywał odpisów amortyzacyjnych.
Skoro w dacie zakupu podatnik miał prawo do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturze VAT, powinien wykonać to prawo. Podatnik sprzedaż tego samochód za kwotę [...] zł. wykazał jako zwolnioną od podatku VAT z art. 7 ust.1 pkt 5 ustawy podatkowej. Jednakże nie mógł kwalifikować sprzedaży samochodu na rzecz osoby trzeciej , jako zwolnionej od podatku VAT z mocy powyższego przepisu. Uzasadniało to określenie podatnikowi podatku należnego w kwocie [...] zł oraz wartości przychodu netto z tytułu tej sprzedaży w kwocie [...] zł., a nie jak przyjął podatnik w kwocie [...] zł. Dlatego zasadne było przyjęcie ustalenia, iż podatnik zawyżył przychód o kwotę [...] zł ( różnica pomiędzy [...] zł , a ceną sprzedaży netto [...] zł).
Niezasadny zarzut naruszenia art. 22g ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem zrozumiale sformułowanym przepisem, tylko wtedy, jeżeli nie można ustalić ceny nabycia środków trwałych lub ich części nabytych przez podatników przed dniem założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu, o których mowa w art. 22n ustawy podatkowej, wartość początkowa tych środków przyjmuje się w wysokości wynikającej z wyceny dokonanej przez podatnika z uwzględnieniem cen rynkowych środków trwałych tego samego rodzaju z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu, oraz stanu i stopnia ich zużycia. W sprawie ustalenie ceny nabycia było możliwe na podstawie dowodu z dokumentu - dokumentem tym była faktura VAT nabycia środka trwałego, a wynikającą z niej cenę nabycia należało przyjąć jako wartość środka trwałego (art. 22g ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym).
Wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nabytych odpłatnie, np. kupionych, otrzymanych w wyniku umowy zamiany, umowy barterowej i każdej innej umowy przenoszącej własność za odpłatnością, wyznacza cena nabycia - bez względu na formę realizacji zobowiązania za nabyte składniki. Wartość rynkowa zasadniczo stanowi podstawę ustalania wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nabytych nieodpłatnie, w tym w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób. Tak więc za cenę nabycia uważa się kwotę należną zbywcy (tj. z uwzględnieniem ewentualnych upustów, bonifikat i innych zmniejszeń ceny), powiększoną o koszty związane z zakupem, naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej do używania, a w szczególności o koszty: transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia w drodze, montażu, instalacji i uruchomienia programów oraz systemów komputerowych, opłat notarialnych, skarbowych i innych, odsetek, prowizji. Tak ustaloną cenę nabycia zmniejsza się o podatek od towarów i usług, z wyjątkiem przypadków, gdy podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty należnego podatku o podatek naliczony albo zwrot różnicy podatku w myśl ustawy o podatku od towarów i usług. Jeżeli podatnikowi przysługuje obniżenie kwoty należnego podatku o podatek naliczony albo zwrot różnicy podatku w myśl ustawy o podatku od towarów i usług, a podatnik nie skorzysta z tych uprawnień (np. z powodu własnych zaniedbań) - nie może uwzględnić tego podatku w wartości początkowej środka trwałego albo wartości niematerialnej i prawnej. (por. I. Ożóg " Amortyzacja 2000" , KiK, str. 72-73).
Dochodem z odpłatnego zbycia składników majątku trwałego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą -w myśl art. 24 ust 2 ustawy - jest różnica pomiędzy przychodem uzyskanym ze sprzedaży, a ich wartością wykazana w ewidencji środków trwałych prowadzonej dla celów stosowania odpisów amortyzacyjnych, powiększona o wartość dokonanych odpisów amortyzacyjnych. Podatnik dokonał do dnia sprzedaży omawianego środka trwałego odpisów amortyzacyjnych wartości [...] zł, wobec czego kwota nie rozliczonego umorzenia stanowiła [...] zł ([...] zł - [...] zł). Skoro podatnik dokonywał odpisów amortyzacyjnych nie od ceny nabycia , a od ceny rynkowej [...] zł obciążając na dzień jego sprzedaży koszty uzyskania przychodów kwotą [...] zł, przeto zawyżył koszty uzyskania przychodów poprzez zawyżenie odpisów amortyzacyjnych o kwotę [...] zł.
W świetle powyższego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd nie uwzględniając skargi, orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/ K. Pawlicki /-/ G. Gorzan /-/ W. Zygmont

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI