I SA/Po 904/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-02-10
NSAnieruchomościWysokawsa
opłata adiacenckanieruchomościgospodarka gruntamiinfrastruktura technicznakanalizacja sanitarnawpłatyzaliczanie wpłatprawo administracyjnepostępowanie administracyjnewzrost wartości nieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o opłacie adiacenckiej, uwzględniając wpłaty skarżącego na budowę kanalizacji sprzed lat.

Skarżący J.N. kwestionował decyzję o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu budowy kanalizacji sanitarnej, argumentując, że organy nie uwzględniły jego wcześniejszych wpłat na Społeczny Komitet Budowy Sieci Kanalizacyjnej. Sądy administracyjne obu instancji początkowo odrzucały ten argument, odsyłając do odrębnego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał jednak skargę za zasadną, stwierdzając, że wpłaty te powinny zostać zaliczone na poczet opłaty adiacenckiej zgodnie z art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co stanowiło naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.

Sprawa dotyczyła opłaty adiacenckiej ustalonej na rzecz skarżącego J.N. z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego wybudowaniem kanalizacji sanitarnej. Organ pierwszej instancji ustalił opłatę, nie uwzględniając wpłat skarżącego na Społeczny Komitet Budowy Sieci Kanalizacyjnej w latach 90-tych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, również odsyłając do odrębnego postępowania w sprawie finansów publicznych. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. oraz art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że na poczet opłaty adiacenckiej zalicza się wartość świadczeń pieniężnych wniesionych przez właściciela na rzecz budowy urządzeń infrastruktury technicznej. Sąd uznał skargę za zasadną. Stwierdził, że organy błędnie zinterpretowały przepis, odmawiając zaliczenia wcześniejszych wpłat na poczet opłaty. Podkreślono, że wpłaty te, mimo że dokonane wiele lat wcześniej, były przeznaczone na budowę tej samej sieci kanalizacyjnej i powinny zostać uwzględnione. Sąd wskazał również na naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, przywołując fakt, że innym mieszkańcom podobne wpłaty zostały zaliczone. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wpłaty te powinny zostać zaliczone na poczet opłaty adiacenckiej zgodnie z art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ogranicza zaliczania wpłat do tych dokonanych w trakcie realizacji konkretnej inwestycji. Istotne jest, że wpłaty były przeznaczone na budowę tej samej sieci, a ich nieuwzględnienie prowadziłoby do pokrzywdzenia właściciela.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.g.n. art. 148 § 1, 2, 3, 4, 5

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

p.p.s.a. art. 145 § 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.g.n. art. 143 § 1, 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 144 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 145 § 1, 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 146 § 1, 1a, 2, 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1, 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12 § 1, 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.p.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

p.b. art. 54

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieuwzględnienie przez organy wpłat skarżącego na rzecz Społecznego Komitetu Budowy Sieci Kanalizacyjnej w latach 90-tych. Naruszenie art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez niezaliczenie poniesionych nakładów na poczet opłaty adiacenckiej. Naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 K.p.a.) poprzez nierówne traktowanie skarżącego w porównaniu do innych mieszkańców.

Godne uwagi sformułowania

Na poczet opłaty adiacenckiej zalicza się wartość świadczeń pieniężnych wniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

Skład orzekający

Katarzyna Wolna-Kubicka

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Rennert

sędzia

Waldemar Inerowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Zaliczenie wcześniejszych wpłat na budowę infrastruktury na poczet opłaty adiacenckiej oraz stosowanie zasady równego traktowania i pogłębiania zaufania w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zaliczania wpłat na rzecz społecznego komitetu, a nie bezpośrednio inwestora. Konieczność udokumentowania wpłat.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest uwzględnianie wcześniejszych nakładów finansowych obywateli na infrastrukturę i jak sądy mogą korygować błędy organów administracji, chroniąc interesy stron.

Czy Twoje stare wpłaty na budowę drogi lub kanalizacji mogą pomniejszyć opłatę adiacencką?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 904/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-02-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Rennert
Katarzyna Wolna-Kubicka /przewodniczący sprawozdawca/
Waldemar Inerowicz
Symbol z opisem
6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Opłaty administracyjne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 lit. a) i c), art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1899
art. 143 ust. 1, ust. 2, art. 144 ust. 1, art. 145 uat. 1 i 2, art. 146 ust. 1, 1a, 2 i 3, art. 148 ust. 1, 2, 3, 5 i 5
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 8 par. 1 i 2,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant: starszy specjalista Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2023 roku sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] z dnia [...] roku nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 517,- zł (słownie pięćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Dyrektor Zarządu Geodezji i [...] Miejskiego [...], decyzją z dnia 24 lutego 2022 r., nr [...], ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonych w P. przy [...], zapisanych 09 grudnia 2019 r. w księgach wieczystych nr [...] i [...], oznaczonych w ewidencji gruntów: obręb S., arkusz mapy [...], działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], spowodowanego wybudowaniem kanalizacji sanitarnej w ulicy [...]. Organ orzekł, że do wniesienia ww. opłaty zobowiązany jest J. N. (dalej jako: "skarżący"), a obowiązek ten powstaje po upływie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna. Termin zapłaty upływa 30. dnia od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna. Opłatę należy wpłacić na wskazany w decyzji rachunek bankowy a do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie opłaty adiacenckiej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. Organ stwierdził nadto, że wysokość opłaty adiacenckiej ustalona w decyzji podlega waloryzacji począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wydana została decyzja, do pierwszego dnia miesiąca, w którym powstał obowiązek zapłaty.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia 13 lutego 2017 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce A. S.A. pozwolenia na budowę sieci kanalizacji sanitarnej na terenie nieruchomości położonych w P. stanowiących ulice [...], [...] i [...]. A. S.A. zawiadomił P. I. N. B. dla Miasta [...] w trybie przepisu art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, o zakończeniu budowy. Zawiadomienie zostało przyjęte bez sprzeciwu (zaświadczenie P. I. N. B. dla Miasta [...] z dnia 09 grudnia 2019 r.), a zatem do legalnego użytkowania sieci kanalizacji sanitarnej można było przystąpić w dniu 09 grudnia 2019 r.
Organ wyjaśnił, że na podstawie informacji przekazanych przez inwestora ustalono, że inwestycja została zrealizowana z udziałem środków pochodzących z budżetu U. E..
Na podstawie materiałów nadesłanych przez A. S.A. jako inwestora oraz przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w rozumieniu przepisów ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz jako podmiot właściwy, o którym mowa w art. 148b ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustalono, że warunki do podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej w ulicy [...] stworzono J. N., będącemu w dniu stworzenia warunków właścicielem nieruchomości położonych w P. przy ulicy [...], 23A, oznaczonych w ewidencji gruntów: obręb S., arkusz mapy [...], działki o nr [...] o powierzchni 853 m2, [...] o powierzchni 1.226 m2, [...] o powierzchni 517 m2, [...] o powierzchni 274 m2, [...] o powierzchni 52 m2, [...] o powierzchni 806 m2, [...] o powierzchni 2.566 m2 i [...] o powierzchni 806 m2, [...] o powierzchni 2.566 m2 i [...] o powierzchni 992 m2, zapisanych w księgach wieczystych nr [...] i [...] w dniu 09 grudnia 2019 r.
Na podstawie mapy zasadniczej ustalono, że w ramach budowy sieci kanalizacji sanitarnej doprowadzono do nieruchomości dwa przyłącza ks [...] i ks [...].
Z ustaleń organu wynika, że z inicjatywy Społecznego Komitetu Budowy Sieci Kanalizacyjnej w o. S.-S. w [...] w latach 1992-2005 realizowano inwestycje polegające na budowie kanalizacji sanitarnej z dobrowolnych składek pochodzących od właścicieli nieruchomości. Pozyskane środki zostały wykorzystane na budowę kanalizacji sanitarnej realizowanej przez Społeczny Komitet. Inwestycja będąca przedmiotem niniejszego postępowania została zrealizowana w całości przez A. S.A. z udziałem środków pochodzących z budżetu U. E..
Organ wyjaśnił, że ustalenie opłaty adiacenckiej następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Organ I instancji ocenił operaty szacunkowe z 20 grudnia 2021 r. i stwierdził, że zostały sporządzone zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami.
Organ wyjaśnił również, że do uiszczenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości spowodowanej budową urządzeń infrastruktury technicznej, zobowiązany jest podmiot będący właścicielem nieruchomości w chwili stworzenia warunków do podłączenia do urządzeń infrastruktury technicznej, nie zaś właściciel nieruchomości aktualny w dacie wydawania decyzji o ustaleniu opłaty.
Organ stwierdził, że dokonane przez skarżącego wpłaty na rzecz Społecznego Komitetu Budowy Sieci Kanalizacyjnej w O. S.-S. mogą zostać uwzględnione w odrębnym postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Organ wyjaśnił, że wniosek o umorzenie należności Miasta [...] można złożyć, gdy decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej stanie się prawomocna. Organ wskazał, że skarżący nie wniósł o rozłożenie na raty.
Organ stwierdził, że operaty są aktualne, logiczne i spójne, a wynikające z nich wartości wiarygodne. W tych okolicznościach organ przyjął je jako dowody w sprawie. Na ich podstawie ustalono, że wartość nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej [...], przed wybudowaniem sieci kanalizacji sanitarnej wynosiła [...] zł, a nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej nr [...] [...]. Natomiast po jej wybudowaniu wynosi odpowiednio [...] zł i [...] zł, czyli w wyniku wybudowania sieci kanalizacji sanitarnej wzrosła o [...] zł i [...] zł.
Podsumowując organ I instancji stwierdził, że przeprowadzone postępowanie wykazało, że zostały spełnione przesłanki ustalenia opłaty adiacenckiej, wynikające z przepisów art. 145 u.g.n. Zgodnie z Uchwałą Rady Miasta [...] z 20 kwietnia 2004 r. oplata adiacencka stanowi 50% sumy kwot [...]zł i [...] zł, a zatem wynosi [...] zł.
Pismem z dnia 12 marca 2022 r. skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji organu I instancji, wnosząc o jej uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji lub o jej umorzenie w całości lub ewentualnie o jej zmianę i umorzenie w części należności z tytułu opłaty adiacenckiej. Skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, pominięcie słusznego interesu strony oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Skarżący podniósł, że organ nie wziął pod uwagę dokonywanych przez niego około 30 lat temu wpłat na rzecz Społecznego Komitetu Budowy Sieci Kanalizacyjnej w O. S.-S.. Na dowód tego do odwołania załączył kopię wpłat na rzecz Komitetu celem budowy sieci kanalizacyjnej. Podniósł również, że inni mieszkańcy Spławia w tym jego sąsiedzi dokonywali wpłat na rzecz Społecznego Komitetu Budowy Sieci Kanalizacyjnej w O. S.-S. i organ uwzględnił im te wpłaty, umarzając ustaloną opłatę adiacencka.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zaskarżoną decyzją z dnia 12 września 2022 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami odnoszących się do obowiązku partycypacji właścicieli nieruchomości w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej, podwyższających wartość nieruchomości, a także zasad ustalenia opłaty adiacenckiej. Kolegium stwierdziło, że operaty szacunkowe są opracowaniami rzetelnymi, sporządzonymi zgodnie z przepisami oraz zasadami sztuki i że stosownie do przyjętego podejścia i metody rzeczoznawca majątkowy dokonał analizy nieruchomości przed i po wybudowaniu infrastruktury.
Organ II instancji odnosząc się do poniesionych przez skarżącego około 30 lat temu nakładów stwierdził, że dokonane przez stronę wpłaty na Społeczny Komitet Budowy Sieci Kanalizacyjnej w O. S.-S., mogą zostać uwzględnione w odrębnym postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych .
Skarżący pismem z 22 października 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję organu odwoławczego, wnosząc o jej uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji lub o jej zmianę i umorzenie części lub całości należności z tytułu opłaty adiacenckiej. W skardze zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a w szczególności nie uwzględnienie poniesionych przez stronę opłat na budowę sieci kanalizacyjnej,
2) rozpatrzenie sprawy z pominięciem słusznego interesu strony oraz z pominięciem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 K.p.a.),
3) naruszenie prawa materialnego poprzez naruszenie art. 148 ust. 4 u.g.n., i jego błędną wykładnię,
4) naruszenie art. 12 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie poniesionych przez stronę opłat na budowę sieci kanalizacyjnej w zakończonym postępowaniu i odesłanie do kolejnego postępowania administracyjnego w trybie przepisów o finansach publicznych,
5) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę..
W uzasadnieniu podniósł, że organ odwoławczy w swojej decyzji skupił się na kwestii operatu szacunkowego, który w żadnym punkcie nie był przez niego kwestionowany. Zauważył, że podstawową kwestią podnoszoną przez niego w odwołaniu od decyzji organu I instancji była kwestia nieuwzględnienia przez organ jego wpłat na rzecz Społecznego Komitetu Budowy Sieci Kanalizacyjnej w O. S.-S.. Wskazał, że wpłaty te zostały przez niego dokonane w latach 90-tych ubiegłego wieku, t.j. w latach 1993 – 1997 i zostały przez niego odpowiednio udokumentowane, co potwierdza w treści uzasadnienia decyzji organ odwoławczy. Pomimo tego faktu SKO nie uwzględniło w swojej decyzji dokonanych i udokumentowanych wpłat na budowę sieci kanalizacyjnej. Skarżący podniósł, że organy podatkowe dysponowały całością materiału dowodowego i nic nie stało na przeszkodzie w uwzględnieniu jego udokumentowanych wpłat na przedmiotowy cel, przy ustalaniu wysokości należnej opłaty adiacenckiej. Stanowi to zarówno naruszenie zasady zaufania obywatela do organów państwowych, jak również naruszenie art. 148 ust. 4 u.g.n. Stanowi to również naruszenie art. 12 § 1 i 2 k.p.a., gdyż organy powinny działać szybko, posługując się najprostszymi środkami.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do kwestii, czy organ powinien był przy ustalaniu opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, spowodowanego wybudowaniem kanalizacji sanitarnej, uwzględnić dokonane przez skarżącego w latach 1993-1997 wpłaty na rzecz Społecznego Komitetu Budowy Sieci Kanalizacyjnej.
Rację w sporze przyznać należy skarżącemu.
Zgodnie z art. 143 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1899 ze zm., dalej jako: "u.g.n."), przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do nieruchomości bez względu na ich rodzaj i położenie, jeżeli urządzenia infrastruktury technicznej zostały wybudowane z udziałem środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu U. E. lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w planie miejscowym na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne. Przepis art. 92 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi, albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych (art. 143 § 2 u.g.n.).
Jak wskazuje art. 144 ust. 1 u.g.n., właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Zgodnie z art. 145 ust. 1 i 2 u.g.n., wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w art. 146 ust. 2. Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną w uchwale rady gminy obowiązującą w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi.
Zgodnie z art. 146 ust. 1, 1a, 2 i 3 u.g.n., ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej. Ustalenie opłaty adiacenckiej następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartości nieruchomości. Wysokość opłaty adiacenckiej wynosi nie więcej niż 50% różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwały. Wartość nieruchomości według stanu przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej i po ich wybudowaniu określa się według cen na dzień, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo na dzień stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi.
Z art. 148 ust. 1, 2, 3, 4 i ust. 5 u.g.n. wynika, że obowiązek wnoszenia opłaty adiacenckiej powstaje po upływie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu opłaty stała się ostateczna. W przypadku rozłożenia opłaty na raty obowiązek ten dotyczy wpłacenia pierwszej raty. Do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie opłaty adiacenckiej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. Wysokość opłaty adiacenckiej ustalona w decyzji podlega waloryzacji począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wydana została decyzja, do pierwszego dnia miesiąca, w którym powstał obowiązek zapłaty. Na poczet opłaty adiacenckiej zalicza się wartość świadczeń pieniężnych wniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Do ulg w spłacie oraz umarzania należności z tytułu opłaty adiacenckiej stosuje się przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki nałożenia na skarżącego opłaty adiacenckiej. W pierwszej bowiem kolejności wskazać należy, że z ustaleń organu wynika, że urządzenia infrastruktury technicznej w postaci sieci kanalizacji sanitarnej, zostały zrealizowane z udziałem środków pochodzących z budżetu U. E.. Zgodnie więc z art. 144 ust. 1 u.g.n., skarżący winien uiścić na rzecz gminy opłatę adiacencką, co jest kwestią bezsporną w przedmiotowej sprawie. Zwrócić również należy uwagę, że opłata została ustalona w przewidzianym przepisami terminie, tj. postępowanie w tym przedmiocie wszczęto w terminie trzech lat po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej (art. 145 u.g.n.). Słusznie też organ obszernie wyjaśnił, że terminem w którym stworzono w sprawie warunki podłączenia nieruchomości skarżącego do sieci kanalizacji sanitarnej był dzień 09 grudnia 2019 r. Jak bowiem wskazano, z akt sprawy wynika, że spółka A. zawiadomił P. I. N. B. dla Miasta [...] o zakończeniu budowy kanalizacji sanitarnej. Zawiadomienie zostało przyjęte bez sprzeciwu. Do legalnego użytkowania sieci kanalizacji sanitarnej można było zatem przystąpić 09 grudnia 2019 r. i to właśnie ten dzień należy uznać za dzień stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości skarżącego do sieci. Nie budzi wątpliwości także okoliczność, że w wyżej wymienionej dacie obowiązywała uchwała Rady Miasta [...] nr XLII/445/IV/2004 z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej, w wysokości 50 % wzrostu wartości nieruchomości.
W sprawie nie jest kwestionowany również sposób ustalenia wysokości należnej opłaty. Wartości nieruchomości według stanu przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej i po ich wybudowaniu określono na podstawie opinii w postaci dwóch operatów szacunkowych z dnia 20 grudnia 2021 r. sporządzonych przez rzeczoznawcę majątkowego A. J.. Po przeanalizowaniu operatów, zgodzić się należy z ustaleniami organu, że są one rzetelne, sporządzone zgodnie z przepisami oraz zasadami sztuki. Wyceny poparte zostały obszernym uzasadnieniem wyboru metodologii oraz należytą analizą właściwego rynku nieruchomości. Przedłożone w sprawie operaty szacunkowe są wyczerpujące i nie zawierają błędów. Rzeczoznawca prawidłowo przeanalizował stan prawny i faktyczny wycenianych nieruchomości. Operaty odpowiadają ustawowym wymogom, a nadto dowodzą, że nastąpił wzrost wartości nieruchomości w wyniku stworzenia warunków do korzystania z sieci kanalizacyjnej. Opłata adiacencka została w sprawie ustalona w wysokości 50 % wzrostu wartości nieruchomości skarżącego, zgodnie ze sporządzonymi na tą okoliczność operatami szacunkowymi i ww. uchwałą.
Jednakże ustalając opłatę adiacencką zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie uwzględniły w ogóle poniesionych przez skarżącego wpłat na rzecz Społecznego Komitetu Budowy Sieci Kanalizacyjnej w O. S.-S. w latach 1993-1997. Zauważyć należy, że skarżący już w trakcie prowadzonego przez organ I instancji postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej w piśmie z dnia 31 stycznia 2022 r. podniósł, że w latach 90-tych ubiegłego wieku został stworzony Społeczny Komitet Budowy Sieci Kanalizacyjnej w O. S.-S.. Na rzecz budowy sieci kanalizacyjnej wzdłuż ul. [...] dokonał czterech wpłat. Do pisma załączył kserokopie dowodów tych wpłat. Również w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniósł ww. kwestię i ponownie załączył kserokopie ww. wpłat. Tymczasem zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, nie uwzględniły w wydanych decyzjach tej kwestii. Wskazały jedynie, że dokonane przez niego wpłaty na rzecz Społecznego Komitetu Budowy Sieci Kanalizacyjnej w O. S.-S. mogą zostać uwzględnione w odrębnym postepowaniu prowadzonym na podstawie ustawy o finansach publicznych. W tym miejscu przypomnieć należy, że z treści art. 148 ust. 4 u.g.n. wynika, że na poczet opłaty adiacenckiej zalicza się wartość świadczeń pieniężnych wniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Wyjaśnić zatem należy, że przepis art. 148 ust. 4 u.g.n. nie oznacza, jak błędnie zdają się rozumieć to organy, że odliczeniu podlegają wyłącznie nakłady poniesione w trakcie realizacji konkretnej inwestycji. Nakłady właściciela nieruchomości nie muszą być poniesione w określonym czasie, zbiegającym się z datą realizacji inwestycji. ( por. prawomocny wyrok WSA w Białymstoku z 18.08.2011r w sprawie II SA/Bk 453/11 dostępny na stronach orzeczenia/nsa/gov/pl). Dla uwzględnienia spornych nakładów istotne jest, że już wcześniej skarżący poniósł na rzecz Społecznego Komitetu Budowy Sieci Kanalizacyjnej w O. S.-S. nakłady na jej budowę. Przyjęcie odmiennego poglądu skutkowałoby zatem nieuzasadnionym pokrzywdzeniem skarżącego, który poniósł nakłady na budowę sieci kanalizacyjnej.
W ocenie Sądu zaistniałe w przedmiotowej sprawie okoliczności dają podstawę do uwzględnienia, na podst. art. 148 ust 4 u.g.n. , poniesionych i udokumentowanych przez skarżącego wpłat na rzecz Społecznego Komitetu Budowy Sieci Kanalizacyjnej w O. S.-S..
Sąd uwzględnił przy tym zarzut naruszenia art. 8 K.p.a., w sytuacji gdy innym mieszkańcom Spławia w tym sąsiadom skarżącego Dyrektor Zarządu Geodezji i [...] Miejskiego [...] zaliczył dokonywane wpłaty na rzecz Społecznego Komitetu Budowy Sieci Kanalizacyjnej w O. S.-S. na poczet opłaty adiacenckiej . Z brzmienia art. 8 § 1 i 2 k.p.a. wynika, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Nie będzie sprzyjać realizacji zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej podejmowanie w takiej samej sprawie przeciwstawnych działań przez organy państwa, dokonywanie różnej oceny tego samego stanu faktycznego przez organy administracji, jak również zmienność rozstrzygnięć podejmowanych w sprawie przez organy administracji. Zmienność poglądów prawnych wyrażonych na tle tego samego stanu faktycznego - od pozytywnego przez negatywne rozstrzygnięcie - bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany, jest działaniem niezgodnym z tą zasadą i wpływa ujemnie na świadomość i kulturę prawną obywateli.
Reasumując zasadne są, w ocenie Sądu, podnoszone przez skarżącego zarzuty naruszenia przez organ I instancji, jak i organ odwoławczy art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. art. 7, art. 8, art. 12 § 1 i § 2, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.
W tej sytuacji konieczne jest ponowne rozpatrzenie sprawy, przy uwzględnieniu dokonanej przez Sąd oceny prawnej.
Z powołanych wyżej względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.) orzekł jak w pkt I wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w pkt II wyroku. Zasądzone koszty obejmują wpis od skargi w kwocie [...]- zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI