I SA/Po 90/24

I SA/Po 90/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-08-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-02-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Rennert
Katarzyna Nikodem /sprawozdawca/
Waldemar Inerowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 931
art. 96 ust. 9a pkt 1, art. 96 ust. 9b, art. 96 ust. 9c
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 2a, art. 121 § 1, art. 122, art. 187, art. 191, art. 200
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant: st. sekr. sąd. Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 14 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia do rejestru czynnych podatników VAT oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 14 listopada 2023 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania T. O., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...]
z 28 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia podatnika do rejestru czynnych podatników VAT.
Zaskarżona decyzja DIAS zapadła w następującym stanie faktycznym
i prawnym sprawy.
Skarżący 5 kwietnia 2016 r. zarejestrował jednoosobową działalność gospodarczą, a 6 kwietnia 2016 r. dokonał rejestracji jako podatnik VAT. Następnie
24 stycznia 2022 r. zawiesił działalność w C. E. i I.
o D. G..
Wnioskiem z 3 lipca 2023 r. skarżący zwrócił się o przywrócenie jako podatnika VAT czynnego z datą 22 sierpnia 2022 r.
We wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący od marca 2022 r. realizuje powtarzające się świadczenia niepieniężne w rozumieniu art. 176 ustawy
z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, polegające na poszukiwaniu nieruchomości do nabycia, dokonywaniu analizy stanu prawnego i faktycznego wyszukiwanych nieruchomości, dokonywania wyceny nieruchomości i określania ceny sprzedaży, dokonywaniu oceny stanu technicznego nieruchomości, a także sporządzaniu dokumentacji fotograficznej, oceny położenia działki pod kątem dostępu do drogi publicznej, komunikacji i sąsiedztwa, sporządzaniu dokumentacji porównawczej, sprawdzaniu zapisu w księdze wieczystej.
W związku z wykonywaniem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT od marca 2022 r. oraz zawiadomieniu o tym fakcie organu podatkowego pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie rejestracji skarżącego jako podatnika VAT czynnego z datą 22 sierpnia 2022 r.
Naczelnik decyzją z 28 sierpnia 2023 r. ([...]) odmówił przywrócenia skarżącego do rejestru podatników VAT czynnych z datą 22 sierpnia
2022 r.
W ocenie organu I instancji skarżący, powołując podstawy prawne, mające uzasadniać przywrócenie zarejestrowania podatnika jako czynnego podatnika VAT na okres wskazany we wniosku, pominął istotny fragment przytaczanego przepisu art. 96 ust. 9b ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2022 r. poz. 931 z późn. zm.; w skrócie: "u.p.t.u."), tj. fragment zakreślający termin, w którym podatnik zobowiązany jest zawiadomić naczelnika o wykonywaniu czynności opodatkowanych. Organ wskazał, że warunkiem przywrócenia zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT na okres wskazany w zawiadomieniu jest złożenie zawiadomienia przed dniem zawieszenia bądź rozpoczęcia wykonywania czynności opodatkowanych. Organ I instancji wskazał, że termin 23 stycznia 2022 r. (dzień przed zawieszeniem działalności) nie został przez skarżącego dochowany, wobec czego nie zaistniał warunek, zgodnie z którym naczelnik urzędu skarbowego przywraca zarejestrowanie podatnika jako podatnika VAT czynnego na okres wskazany
w zawiadomieniu.
W odniesieniu do przywołanych we wniosku przez pełnomocnika skarżącego interpretacji indywidualnych, zgodnie z którymi "podatnikom przysługuje prawo do rejestracji na potrzeby VAT z datą wsteczną, tj. z datą faktycznego wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT", organ I instancji wyjaśnił, że interpretacje te zostały wydane w odmiennych stanach faktycznych. Wskazał, że w opisanych sytuacjach podatnicy od początku zachowywali się jak zarejestrowani czynni podatnicy podatku VAT, tj. wystawiali faktury, składali deklaracje VAT oraz pliki [...], a także dokonywali wpłat podatku VAT na mikrorachunki podatkowe. Natomiast
w rozpatrywanej sprawie, skarżący nie wystawiał faktur VAT, nie składał plików
[...] oraz nie płacił podatku VAT w ustawowym terminie. W tym stanie rzeczy organ pierwszej instancji nie doszukał się analogii do powołanych interpretacji indywidualnych.
Wobec powyższego, w ocenie organu I instancji brak było przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącego. Organ I instancji stwierdził, że przywrócenie skarżącego jako czynnego podatnika VAT mogłoby nastąpić z datą bieżącą, z którą dokonano zawiadomienia.
Od powyższej decyzji skarżący, reprezentowany przez do H., złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie:
1. art. 96 ust. 9b-9c u.p.t.u. poprzez odmowę przywrócenia podatnika do rejestru czynnych podatników VAT,
2. art. 32 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady równości wobec prawa,
3. art. 2a, art. 121 § 1, art. 122, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm.; w skrócie: "o.p.") poprzez błędne ustalenia stanu faktycznego, co spowodowało powstanie nie dających się rozstrzygnąć wątpliwości,
4. art. 1 Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 11 grudnia 2006 r., s. 1 ze zmianami; w skrócie: "Dyrektywa VAT") poprzez naruszenie zasady neutralności.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji z 28 sierpnia 2023 r. – przywołaną na wstępie decyzją z 14 listopada 2023 r. – DIAS w uzasadnieniu wyjaśnił, że wskazany w zawiadomieniu termin tj. 23 stycznia 2022 r. (dzień przed zawieszeniem działalności) nie został przez skarżącego dochowany, wobec czego nie zaistniał warunek, zgodnie
z którym naczelnik urzędu skarbowego, w myśl art. 96 ust. 9c u.p.t.u., przywraca zarejestrowanie podatnika jako podatnika VAT na okres wskazany w zawiadomieniu.
Jednocześnie DIAS wskazał, że przywrócenie skarżącego jako czynnego podatnika VAT mogłoby nastąpić z datą bieżącą, z którą dokonano zawiadomienia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję DIAS, wniósł skarżący, reprezentowany przez dotychczasowego pełnomocnika, który zarzucił naruszenie:
1. art. 96 ust. 9b-9c u.p.t.u. poprzez odmowę przywrócenia podatnika do rejestru czynnych podatników VAT,
2. art. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 Dyrektywy VAT poprzez naruszenie zasady neutralności przejawiającej się w pozbawieniu skarżącego formalnego statusu podatnika VAT
3. art. 2a, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 200 w zw. z art. 235 o.p. poprzez:
a. niewłaściwe ustalenie i niewłaściwą ocenę stanu faktycznego, co spowodowało powstanie nie dających się rozstrzygnąć wątpliwości,
b. niewyznaczenie 7 dniowego terminu do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym,
4. art. 32 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady równości wobec prawa,
- które to skutkowały bezpodstawnym zakwestionowaniem w decyzji prawa do przywrócenia zarejestrowania skarżącego jako podatnika VAT czynnego.
Wniósł o:
1) rozpoznanie sprawy na rozprawie,
2) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji DIAS z 27 listopada 2023 r. oraz poprzedzającej ją decyzji NUS w tym samym zakresie,
3) zasądzenie od DIAS zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, na rzecz skarżącego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął i umotywował podniesione w niej zarzuty. Zdaniem skarżącego istnieje podstawa do przywrócenie podatnika do rejestru podatników VAT czynnych. Zdaniem strony bez znaczenia pozostaje fakt, że w okresie, w którym podatnik nie był zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, nie dopełnił czynności formalnych, tj. składania deklaracji i wystawiania faktur VAT. O stausie danego podmiotu bowiem decyduje rzeczywiste wykonywanie czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Powołując się na indywidualne interpretacje podatkowe Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, podniósł, że zgodnie z nimi skarżącemu przysługuje prawo do rejestracji na potrzeby VAT z datą wsteczną, tj. z datą faktycznego wykonywania czynności opodatkowanych VAT.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1
§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w zaistniałym stanie faktycznym organ podatkowy miał podstawy prawne do odmowy przywrócenia zarejestrowania skarżącego jako czynnego podatnika VAT na podstawie wniosku z 3 lipca 2023 r.
Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżący zawiesił działalność w C. E. i I. o D. G. 24 stycznia 2022 r. W związku z powyższym 22 sierpnia 2022 r. został wykreślony z rejestru podatników VAT czynnych na podstawie art. 96 ust. 9a pkt 1 u.p.t.u. Zgodnie z tym przepisem, wykreśleniu z urzędu z rejestru jako podatnik VAT podlega także podatnik, który zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów dotyczących zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na okres co najmniej 6 kolejnych miesięcy.
Stosownie do art. 96 ust. 9b u.p.t.u. jeżeli podatnik, o którym mowa w ust. 9a
pkt 1, w okresie zawieszenia działalności gospodarczej będzie wykonywał czynności,
o których mowa w art. 5 ust. 1, jest on obowiązany przed dniem:
1) zawieszenia działalności gospodarczej albo
2) rozpoczęcia wykonywania takich czynności w okresie zawieszenia działalności gospodarczej
- zawiadomić o tym właściwego naczelnika urzędu skarbowego, wskazując okres,
w którym będzie wykonywał te czynności.
Z kolei zgodnie z art. 96 ust. 9c u.p.t.u. w przypadku złożenia zawiadomienia,
o którym mowa w ust. 9b, naczelnik urzędu skarbowego nie wykreśla podatnika
z rejestru albo przywraca zarejestrowanie podatnika jako podatnika VAT na okres wskazany w zawiadomieniu. Jeżeli okres wskazany w zawiadomieniu jest krótszy od okresu zawieszenia działalności gospodarczej, przepis ust. 9a pkt 1 stosuje się odpowiednio.
Podatnik, który zawiesza prowadzenie działalności gospodarczej na podstawie u.p.p. na okres co najmniej 6 miesięcy, ale zakłada, że w okresie tego zawieszenia będzie wykonywał jakiekolwiek czynności opodatkowane, o których mowa w art. 5 ust. 1 u.p.t.u., jest obowiązany zawiadomić o tym właściwego naczelnika urzędu skarbowego przed dniem: zawieszenia działalności gospodarczej (1) albo rozpoczęcia wykonywania takich czynności w okresie zawieszenia działalności gospodarczej (2). Oznacza to, że podatnik nie musi zawiadamiać o tym naczelnika przed samym zawieszeniem działalności – może to zrobić po zawieszeniu, ale przed wykonaniem takich czynności
w okresie zawieszenia działalności gospodarczej. Niewątpliwie jednak, aby uniknąć wyrejestrowania i starań o przywrócenie rejestracji, podatnik powinien złożyć takie zawiadomienie w czasie zbliżonym do złożenia wniosku o zawieszenie działalności gospodarczej (zob. T. Michalik, VAT. Komentarz 2024, uw. 43-45, el/Legalis).
Podatnik nie spełnił wskazanych powyżej warunków, jednak wnosi o przywrócenie rejestracji podatnika jako podatnika VAT od 22 sierpnia 2022 r., powołując się na indywidualne interpretacje podatkowe Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, w których dopuszcza się prawo do rejestracji na potrzeby VAT z datą wsteczną, tj. z datą faktycznego wykonywania czynności opodatkowanych VAT.
Sąd podziela pogląd wyrażony przez organ, że wskazane interpretacje zostały wydane w innych stanach faktycznych. W powołanych interpretacjach podatnicy od początku zachowywali się jak zarejestrowani czynni podatnicy podatku VAT, tj. wystawiali faktury, składali deklaracje VAT oraz pliki [...] - a także dokonywali wpłat podatku VAT na mikrorachunki podatkowe. W tych sprawach podatnicy działali pod wpływem błędu, przyjmując, że są zarejestrowanymi podatnikami. Natomiast w niniejszej sprawie skarżący w ww. okresie nie wystawiał faktur VAT, nie składał plików [...], nie płacił podatku VAT w ustawowym terminie, zatem nie zachowywał się jak podatnik VAT. Wystawienie z datą wsteczną faktur, złożenie deklaracji i zapłata podatku po terminie nie powoduje, że można uznać, że skarżący zachowywał się od 22 sierpnia 2022 r. jak podatnik podatku od towarów i usług.
Należy podkreślić, ze rejestracja i potwierdzenie zarejestrowania, jeśli wniosek nie budzi żadnych zastrzeżeń i wątpliwości, jest czynnością materialno - techniczną. Organ sprawdza jedynie, czy warunki przewidziane przepisami prawa do rejestracji lub przywrócenia rejestracji zostały przez podatnika spełnione. Jeśli nie są spełnione jest obowiązany odmówić rejestracji lub przywrócenia rejestracji. W niniejszej sprawie podatnik nie dochował terminu do dokonania zgłoszenia (terminu prawa materialnego), w związku z tym zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Z przedstawionych powyżej względów nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE poprzez naruszenie zasady neutralności przejawiającej się w pozbawieniu skarżącego formalnego statusu podatnika VAT. Warunki, jakie musi spełnić podatnik, nie stanowią naruszenia zasady neutralności podatkowej.
Zdaniem Sądu, w zakresie ustalenia stanu faktycznego organy podatkowe nie dopuściły się uchybienia wskazywanym przez pełnomocnika skarżącego przepisom postępowania. Organy podatkowe działały, kierując się zasadami określonymi w art. 2a, art. 121 § 1, art. 122, art. 187, art. 191 oraz 200 o.p., a ustalenia w sprawie zostały dokonane na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zebranego w sposób wyczerpujący, po starannie przeprowadzonym postępowaniu. Organ podatkowy podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego, zaś dokonana ocena materiału dowodowego i przedstawiona argumentacja jest logiczna, zgodna z zasadami doświadczenia życiowego.
Z przedstawionych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego
i procedury podatkowej są bezpodstawne.
Na marginesie należy wskazać, że zaskarżona decyzja nie dotyczy praw podatnika VAT, zatem nie można jej zarzucić naruszenia zasady neutralności.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.