I SA/Po 877/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-03-14
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjneumorzenie postępowaniazawieszenie postępowaniapodatek od nieruchomościwierzycielzobowiązanyterminyprawo administracyjneWSA

WSA w Poznaniu uchylił postanowienia organów egzekucyjnych o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego, uznając, że postępowanie egzekucyjne uległo umorzeniu z mocy prawa na podstawie art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. z powodu niepodjęcia go przez wierzyciela w terminie.

Skarga dotyczyła postanowień organów egzekucyjnych o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego, mimo wniosku o umorzenie złożonego przez zobowiązanego. Organy uznały, że postępowanie egzekucyjne zakończyło się spłatą zaległości, a zatem wniosek stał się bezprzedmiotowy. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że postępowanie egzekucyjne uległo umorzeniu z mocy prawa na podstawie art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. z powodu niepodjęcia go przez wierzyciela w terminie 12 miesięcy od zgłoszenia żądania zawieszenia. W związku z tym, późniejsza spłata zaległości nie mogła stanowić podstawy do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w części dotyczącej umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Spór dotyczył oceny, czy organy zasadnie umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu spłaty zaległości. Sąd uznał, że postępowanie egzekucyjne uległo umorzeniu z mocy prawa na podstawie art. 59 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ wierzyciel nie podjął zawieszonego postępowania w terminie 12 miesięcy od zgłoszenia żądania. W związku z tym, późniejsze uiszczenie zaległości nie mogło stanowić podstawy do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny był zobligowany do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 4 u.p.e.a., a nie do umorzenia go jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające w zaskarżonej części i orzekł o kosztach postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie egzekucyjne ulega umorzeniu z mocy prawa, jeżeli nie zostało podjęte przez wierzyciela w terminie 12 miesięcy od zgłoszenia żądania zawieszenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wierzyciel nie podjął zawieszonego postępowania egzekucyjnego w terminie 12 miesięcy od zgłoszenia żądania, co skutkuje umorzeniem postępowania z mocy prawa na podstawie art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. Późniejsza spłata zaległości nie mogła stanowić podstawy do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., ponieważ postępowanie już wygasło.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt. 8

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela, które nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania, ulega umorzeniu.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty.

u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt. 8

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje, jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 59 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny jest zobligowany do wydania postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 57 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny podejmuje zawieszone postępowanie egzekucyjne po ustaniu przyczyny zawieszenia, zawiadamiając o tym zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 17 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia.

K.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

P.p.s.a. art. 200 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zasądza zwrot kosztów postępowania.

u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt. 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje, gdy egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa.

u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt. 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje, gdy obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny.

u.p.e.a. art. 27

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wymogi dotyczące tytułów wykonawczych.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt. 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje, jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie egzekucyjne uległo umorzeniu z mocy prawa na podstawie art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. z powodu niepodjęcia go przez wierzyciela w terminie 12 miesięcy od zgłoszenia żądania zawieszenia. Późniejsza spłata zaległości nie mogła stanowić podstawy do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., ponieważ postępowanie już wygasło.

Odrzucone argumenty

Organy egzekucyjne zasadnie umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe, ponieważ postępowanie egzekucyjne zostało zakończone w wyniku spłaty zaległości. Organ egzekucyjny miał prawo rozpatrywać sprawę w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w chwili orzekania, a nie w chwili wniesienia wniosku.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie egzekucyjne uległo umorzeniu z mocy prawa niepodjęcie zawieszonego postępowania w terminie 12 miesięcy postępowanie stało się bezprzedmiotowe

Skład orzekający

Barbara Rennert

przewodniczący

Katarzyna Nikodem

członek

Robert Talaga

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu jego niepodjęcia przez wierzyciela w terminie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niepodjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie terminów w postępowaniu egzekucyjnym i jak konsekwencje może mieć brak aktywności wierzyciela. Jest to praktyczny przykład zastosowania przepisów, który może być pouczający dla prawników i zobowiązanych.

Egzekucja umorzona z mocy prawa? Kluczowy termin dla wierzyciela!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Po 877/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Rennert /przewodniczący/
Katarzyna Nikodem
Robert Talaga /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 59 § 1 pkt. 8, art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200, art. 200 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Dnia 14 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Asesor sądowy WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2024 roku sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz punkt 2 poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 25 marca 2021 roku wierzyciel – W. L. wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec D. C. z uwagi na złożony wniosek o korektę podatku.
Postanowienie z 6 kwietnia 2021 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zawiesił na wniosek wierzyciela - W. L. postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec D. C. na podstawie ww. tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] na okres od 06 kwietnia 2021 roku do 31 maja 2021 roku.
Pismem z dnia 31 maja 2021 roku wierzyciel – W. L. wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na złożenie przez D. C. odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Postanowieniem z 7 czerwca 2021 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zawiesił na wniosek wierzyciela - W. L. postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec D. C. na podstawie ww. tytułów wykonawczych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] na okres od 06 kwietnia 2021 roku do 31 grudnia 2021 roku.
Postanowieniem z 7 czerwca 2021 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zawiesił na wniosek wierzyciela - W. L. postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec D. C. na podstawie ww. tytułów wykonawczych nr [...] na okres od 07.06.2021 roku do 7 czerwca 2021 roku.
Pismem z dnia 25 lipca 2022 roku W. L. wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego z powodu wznowienia postępowania podatkowego.
Postanowieniem z 27 lipca 2022 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zawiesił na wniosek wierzyciela - W. L. postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec D. C. na podstawie ww. tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...] na okres od 25 lipca 2022 roku do 31 sierpnia 2022 roku.
Postanowieniem z dnia 01 września 2022 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] podjął postępowanie zawieszone postanowieniem z dnia 27 lipca 2022 roku, nr [...], nr [...]
Pismem z dnia 06 września 2022 roku W. L. wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego z powodu wznowienia postępowania podatkowego.
Postanowieniem z dnia 06 września 2022 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zawiesił na wniosek wierzyciela - W. L. postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec D. C. na podstawie ww. tytułów wykonawczych nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] do dnia 31 grudnia 2022 roku.
Pismem z 26 września 2022 r. D. C. wniosła do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] na rzecz W. L.. Strona wskazała, iż pismami z 25 marca 2021 r. oraz z 31 maja 2021 r. W. L. zawiadomił organ egzekucyjny o zawieszeniu prowadzonych wobec postępowań egzekucyjnych. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone. W prowadzonym postępowaniu 12 - miesięczny termin na podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego upłynął odpowiednio 25 marca 2022 r. i 31 maja 2022 r., a zatem przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego wyrażona w art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a. została wyczerpana. Ponadto drugą przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego stanowi art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. bowiem tytuły wykonawcze będące podstawą egzekucji nie spełniały wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W wyniku wznowienia postępowania Wójt Gminy w [...] wydał w dniu 26 kwietnia 2021 roku sześć decyzji za lata 2016-2021 w sprawie podatku od nieruchomości uchylając pierwotne decyzje w sprawie podatku od nieruchomości za wyżej wskazany okres i określił nowy niższy wymiar podatku od nieruchomości za ww. okresy.
Postanowieniem z 7 października 2022 r. nr [...] organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania z wniosku z 26 września 2022 r. w części dotyczącej żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2016 - 2021 należnego W. L..
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wskazał, że D. C. złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, które nie jest prowadzone, a to powoduje, że merytoryczne rozpatrzenie tego wniosku jest niedopuszczalne.
Postanowieniem z 14 października 2022 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego z wniosku z 26 września 2022 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wymienionych w postanowieniach z dnia 06 kwietnia 2021 r, nr [...] z dnia 07 czerwca 2021 r., nr [...] oraz z dnia 07 czerwca 2021 r, nr [...] w części dotyczącej zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2006 – 2015.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że żaden z okresów zawieszenia nie był dłuższy niż 12 miesięcy od dnia złożenia wniosku przez wierzyciela. Pierwsze zawieszenie dotyczyło okresu od 06 kwietnia 2021 do 31 maja 2021 r. następne zawieszenie trwało od 02 czerwca 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. Między tymi okresami nastąpiła przerwa w ilości 2 dni. Następny okres zawieszenia dotyczył okresu od 10 stycznia 2022 do 30 czerwca 2022 r. kolejny okres zawieszenia nastąpił po upływie 27 dni tj. od 27 lipca 2022 r. do 31 sierpnia 2022 r., a następny okres zawieszenia trwający obecnie od 06 września 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. Z uwagi na brak ciągłości okresów zawieszenia wierzyciel nie miał obowiązku składania wniosku o wznowienie postępowania egzekucyjnego. Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie zasługiwał na uwzględnienie, z uwagi na brak powołanej przesłanki umorzenia tj. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a., czyli gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania.
D. C. wniosła zażalenia na ww. postanowienia.
Postanowieniem z 9 stycznia 2023 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 7 października 2022 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku Strony z 26 września 2022 r. w części dotyczącej żądania umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2016 - 2021.
Postanowieniem z 17 marca 2023 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 14 października 2022 r. nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez W. L., wymienionych w postanowieniach organu egzekucyjnego: z 6 kwietnia 2021 r. nr [...], z 7 czerwca 2021 r. nr [...] i z 7 czerwca 2021 r. nr [...], dotyczących zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2006 - 2015 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu wskazano, że z akt sprawy nie wynika aby organ egzekucyjny podejmował postępowanie po ustaniu przyczyny jego zawieszenia. Jak wynika natomiast z art. 57 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny podejmuje zawieszone postępowanie egzekucyjne po ustaniu przyczyny zawieszenia, zawiadamiając o tym zobowiązanego. Jednocześnie organ egzekucyjny przystępuje do czynności egzekucyjnych. Prowadząc zatem ponownie postępowanie w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny powinien przeanalizować prowadzone postępowanie egzekucyjne pod kątem zaistnienia przesłanki z art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. W aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających podejmowanie przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego po zakończeniu okresu jego zawieszeniu. Dodatkowo w aktach sprawy powinny znaleźć się wszystkie dowody, w oparciu o które wydane zostało rozstrzygnięcie.
Postanowieniem z 11 maja 2023 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]:
1. na podstawie art. 17 § 1 w związku z art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],
2. na podstawie art. 105 § 1 i art. 126 K.p.a. w związku z art. 18 i art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego tytułów wykonawczych o nr: [...], [...], [...],[...],[...], [...], [...], [...]
W uzasadnieniu organ stwierdził, że w odniesieniu do punktu 1 postanowienia w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających podjęcie postępowań egzekucyjnych zawieszonych ww. postanowieniami i zawiadomienia o podjęciu tych postępowań. Wystąpiła zatem przesłanka wskazana w art, 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a., która obliguje do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o ww. tytuły wykonawcze. W odniesieniu do punktu 2 postanowienia, organ wskazał, że wniosek z 26 września 2022 roku r. stał się bezprzedmiotowy w odniesieniu do należności wynikających z tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], gdyż postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o te tytuły wykonawcze zostało zakończone w wyniku zapłaty zaległości nimi objętych, odpowiednio w dniach: 1 lutego 2023 r., 2 stycznia 2023 r., 29 grudnia 2022 r. i 2 marca 2023 r.
Pismem z 22 maja 2023 r. D. C. wniosła zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 11 maja 2023 r. nr [...] zaskarżając je w punkcie 2, tj. w części dotyczącej umorzenia jako bezprzedmiotowe postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego tytułów wykonawczych o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. D. C. wskazała, że wierzyciel - W. L. pismem z 25 marca 2021 r. wniósł o zawieszenie wszystkich postępowań egzekucyjnych (szczegółowo wymienionych w pkt 1 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia). Przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania nie złożył natomiast wniosku o jego podjęcie. Brak wniosku wierzyciela o podjęcie zawieszonego postępowania nakazuje przyjęcie, że wierzyciel odstąpił od domagania się wyegzekwowania obowiązku. Zdaniem Strony, postępowania egzekucyjne uległy umorzeniu z mocy prawa 30 marca 2022 r. Prowadzenie postępowania po 30 marca 2022 r. było zatem, w ocenie Skarżącej, niedopuszczalne, a jeżeli było prowadzone do marca 2023 r. to organ egzekucyjny powinien je umorzyć na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Ponadto, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] był zobligowany do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w chwili wniesienia pisma z 26 września 2022 r., a nie w chwili dokonania rozstrzygnięcia, tj. 11 maja 2023 r.
W związku z powyższym wniosła o uchylenie pkt 2 zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych w oparciu o tytuły wykonawcze o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części pkt 2 sentencji postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Postanowieniem z 4 października 2023 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 11 maja 2023 r. [...]
Organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o ww. tytuły wykonawcze zostało zakończone w wyniku spłaty zaległości nimi objętych, odpowiednio w dniach: 1 lutego 2023 r., 2 stycznia 2023 r., 29 grudnia 2022 r. i 2 marca 2023 r. Na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie było więc ono prowadzone. W świetle powyższego, z uwagi na rozliczenie zaległości w ww. terminach, organ egzekucyjny nie miał podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania Pani wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie było bowiem przedmiotu postępowania, dlatego Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] nie mógł umorzyć postępowania egzekucyjnego w sprawach, w których nie było ono prowadzone.
Odnosząc się do zarzutu rozstrzygania sprawy w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w chwili wydawania postanowienia, tj. 11 maja 2023 r., zamiast istniejący w dniu wniesienia wniosku z 26 września 2022 r. organ wskazał, że zgodnie z zasadą aktualności obowiązującą na gruncie prawa administracyjnego, organ administracyjny bierze pod uwagę stan faktyczny i stan prawny sprawy na moment orzekania. Warunkiem, który umożliwia wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, jest to, aby postępowanie egzekucyjne było prowadzone. W przedmiotowej sprawie w momencie rozstrzygania przez organ I instancji postępowanie prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...],[...], [...],[...], [...], [...] było już zakończone i nie istniał przedmiot wniosku.
Nie może stanowić podstawy prowadzenia postępowania hipotetyczna możliwość stosowania przepisu prawa materialnego, który ze względu na określoną sytuację faktyczną nie ma możliwości bycia wykonanym. W przedmiotowej sprawie zatem, w dacie orzekania z wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie istniało uzasadnienie prawne dla wydania orzeczenia w tym zakresie. Zakończenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego zamknęło drogę do możliwości orzekania w przedmiocie umorzenia tegoż postępowania i uczyniło postępowanie w sprawie z wniosku bezprzedmiotowym. Obowiązkiem organu było w tej sytuacji umorzenie postępowania w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a.
Pismem z dnia 15 listopada 2023 roku D. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 października 2023 r., znak sprawy: [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 11 maja 2023 r. nr [...] w części dotyczącej umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; - art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 11 maja 2023 r. nr [...] w części pkt. 2 sentencji postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi D. C. nie zgodziła się ze stanowiskiem organów obu instancji powielając wcześniejszą argumentację.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowa argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Rozstrzygnięcie sporu wymaga dokonania kontroli legalności zaskarżonego postanowienia.
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z 4 października 2023 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 11 maja 2023 r. nr [...] w części dotyczącej umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego tytułów wykonawczych o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], doręczone Stronie 16 października 2023 r. wnosi o oddalenie skargi.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny prawnej, czy organy obu instancji zasadnie umorzyły jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczące ww. tytułów wykonawczych, stwierdzając, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o te tytuły wykonawcze nie jest już prowadzone, gdyż zostało zakończone w wyniku zapłaty zaległości nimi objętych, odpowiednio w dniach: 1 lutego 2023 r., 2 stycznia 2023 r., 2 grudnia 2022 r. i 2 marca 2023 r. - precyzyjnie rzecz ujmując kwoty objęte ww. tytułami wykonawczymi zostały wyegzekwowane.
W myśl art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Zgodnie z art. 59 u.p.e.a. umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje w przypadku:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązektaki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że trafne jest stanowisko skarżącej. W tym względzie należało zwrócić uwagę, że już organ I instancji wskazał, że przepis art. 57 § 1 u.p.e.a. wymaga, aby organ egzekucyjny po ustaniu przyczyny zawieszenia podjął zawieszone postępowanie egzekucyjne i zawiadomił o tym zobowiązanego, przystępując jednocześnie do czynności egzekucyjnych. Jakkolwiek przepis art. 57 § 1 u.p.e.a. nie wskazuje wprost, w jakiej formie powinno nastąpić podjęcie zawieszonego postępowania, to zestawiając ze sobą przepisy art. 17 § 1, art. 57 § 1 i art. 56 § 3u.p.e.a. należy dojść do wniosku, że podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia (wyrok WSA w Szczecinie z 24 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Sz 812/18).
W niniejszej sprawie wierzyciel-Wójt Gminy [...] pismem z dnia 25 marca 2021 r. wniósł o zawieszenie wszystkich postępowań egzekucyjnych i przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania (zawieszenia postępowania egzekucyjnego) nie złożył wniosku o jego podjęcie. Skarżąca pismem z dnia 26 września 2022 r. wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a zatem w chwili wpływu wniosku postępowanie egzekucyjne nie było bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt. 8 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania. Wierzyciel nie złożył wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, a organ egzekucyjny nie wydał postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. W aktach sprawy nie ma postanowień o podjęciu zawieszonego postępowania. W takiej sytuacji należało przyjąć, że postępowania egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze których dotyczyły zawieszone postępowania egzekucyjne uległy umorzeniu z mocy prawa po upływie terminu 12 miesięcy od dnia zgłoszenia żądania określonego zgodnie z art. 59 § 1 pkt. 8 u.p.e.a. Organ egzekucyjny był zobligowany zgodnie z art 59 § 4 u.p.e.a. do wydania postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W istocie późniejsze uiszczenie egzekwowanych zaległości odpowiednio w dniach: 1 lutego 2023 r., 2 stycznia 2023 r., 29 grudnia 2022 r. i 2 marca 2023 r. nie mogło zostać uznane jako podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...]. Postępowanie egzekucyjne nie stało się bowiem bezprzedmiotowe na skutek uiszczenia powyższych zaległość wobec wcześniejszych powodów do jego umorzenia. W rozpoznawanej sprawie niezasadnie doszło zatem do zastosowania art. 105 § 1 K.p.a., gdyż przed wyegzekwowaniem zaległych płatności wszystkie zawieszone postępowania egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze wymienione w pkt 2 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia uległy umorzeniu z mocy prawa, na podstawie art. 59 § 1 pkt 8 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, w dniu 30 marca 2022 r., tj. z chwilą upływu 12 miesięcy od zgłoszenia żądania przez wierzyciela. Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] zobligowany był zatem do wydania postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego stosownie do treści art. 59 § 4 u.p.e.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie je poprzedzające w zaskarżonej części, orzekając o kosztach postępowania, na które składał się jedynie wpis od skargi, na podstawie art. 200 w zw. z art. 200 § 1 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI